YASED Yönetim Kurulu BaÅkanı Piraye Antika'nın SunuÅu
YASED Yönetim Kurulu BaÅkanı Piraye Antika'nın SunuÅu
YASED Yönetim Kurulu BaÅkanı Piraye Antika'nın SunuÅu
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>YASED</strong> 2009 II. BAROMETRE ANKETİ BASIN TOPLANTISI<br />
29 EYLÜL 2009<br />
YÖNETİM KURULU BAŞKANI PİRAYE ANTİKA’NIN KONUŞMASI<br />
Değerli Basın Mensupları,<br />
<strong>YASED</strong> üyelerinin yatırım ortamına dair görüşlerini aldığımız ve her 6 ayda bir<br />
güncellediğimiz Barometre araştırma anketinin sonuçlarının Genel Sekreterimiz<br />
Mustafa Alper tarafından sunumunu takiben bu araştırmanın işaret ettiği birkaç<br />
önemli noktayı <strong>YASED</strong> öncelikleri çerçevesinde daha yakından değerlendirmek<br />
istiyorum.<br />
Üyelerimizin önemli bir kısmı ülkemizde uluslararası yatırımların önündeki üç<br />
temel engeli;<br />
1. Yasal çerçeve ve uygulamalar,<br />
2. Ekonomik istikrarsızlık,<br />
3. Kayıt dışı ekonomi<br />
olarak sıralamakta. Araştırma sonuçları <strong>YASED</strong> üyelerinin, uluslararası<br />
yatırımların önünde engel olarak gördükleri alanların hemen hepsinde son 6<br />
aydaki gözlem ve beklentilerinin ya aynı kalmış ya da olumsuza dönmüş<br />
olduğunu gösteriyor. Buna karşılık olumlu gelişme gözlemleyenlerin sınırlı<br />
yüzdelerde kaldığını görüyoruz. Aynı durum önümüzdeki 6 ay beklentileri için de<br />
geçerli.<br />
Temel engeller listesinde en üstte yer alan “yasal çerçeve ve uygulamalar”<br />
konusu, <strong>YASED</strong> ‘in de en öncelikli konularından olan hukuk güvenliği<br />
konusunda yatırımcıların endişelerinin devam ettiğine işaret ediyor.<br />
Hiç şüphesiz iş dünyası ve yeni yatırımlar açısından yasal düzenlemelerde ve<br />
düzenlemelerle ilgili günlük uygulama ve denetimlerde öngörülebilirliğin garanti<br />
altına alınması hayati önem arzetmektedir. Kuralların; yatırımcıların hak ve<br />
sorumlulukları, ve uygulamaların sonuçları konusunda tereddüt etmelerine yer<br />
bırakmayacak netlikte olması gerekmektedir.<br />
Yakın geçmişte Avrupa’ya uyum sürecinden de kaynaklanan nedenlerle ülkemizde<br />
yasaların sık sık ve çoğu kez tüm tarafların görüşleri alınmadan hızla değiştiği bir<br />
dönemden geçtik. Bazı alanlarda ilgili mevzuatın yoruma açık yazılmış olması,<br />
uygulamada ciddi belirsizliklere yol açmış ve geriye dönük hükümde bazı<br />
uygulamalar yaratarak yatırımcılar nezdinde önemli ihtilaflara yol açmıştır. Bugün<br />
geldiğimiz noktada mevzuatımızda çelişkili ve yatırımcı bazında farklı<br />
uygulamalara yol açabilecek geniş gri alanların var olduğu tartışılmaz bir<br />
gerçektir. Genel olarak bu tablo Türkiye’deki yatırım ortamı açısından belirsizliğin<br />
yani riskin arttığı algısını yaratmaktadır. İçinden geçmekte olduğumuz dünya<br />
konjonktüründe kısa bir süre önce açıkladığımız UNCTAD Dünya Yatırım<br />
Raporunda da belirtildiği üzere gelişmekte olan ülkelere akan doğrudan uluslarası<br />
yatırım miktarı büyük oranda daralmıştır. Ülkemizin ekonomik büyüklüğü ve<br />
istihdam bu dönemde ciddi düşüş göstermiştir. Böyle bir konjonktürde Türkiye<br />
dış yatırım ve dış finansman akımı açısından diğer gelişmekte olan ülkelerle çok<br />
daha zorlu şartlarda rekabet etmektedir. Kısaca cazibe merkezi olma<br />
konumumuzu her şartta koruma gereği vardır. Kontrol edilebilecek gelişmeler<br />
1
arasında yasal belirsizlikleri en aza indirgemek en kolay başarabileceğimiz işler<br />
arasındadır.<br />
Yatırımcılar uzun vadeli bakış açısıyla, faaliyet gösterecekleri ortamın kurallarını<br />
bilebilmeli ve ileriyi öngörebilir durumda olabilmelidir. Bunun sağlanabilmesi için<br />
gerekirse iş dünyası ve ilgili kamu otoriteleri biraraya gelerek öncelikle<br />
mevzuatımızda yer alan gri alanları belirlemeli, ve tek tek bu alanlarda<br />
uygulama açısından netlik kazandırılması için çalışmalıdır. Böyle bir çalışma<br />
şeffaflığın arttırılmasına ve öngörülülebilirliğin sağlanmasına yardımcı olacaktır.<br />
Hiç şüphesiz belirsizliğin sistematik bir çalışma sonucu özel sektör kamu işbirliği<br />
ile azaltılması uluslararası yatırımların çekilmesi yönünde Türkiye’yi avantajlı bir<br />
konuma geçirecektir.<br />
Yukarıdaki uygulama ve yasal belirsizliklere <strong>YASED</strong> gündemindeki konulardan bir<br />
örnek vermek gerekirse Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı sermayeli şirketlerin<br />
gayrimenkul edinimi alanında geçtiğimiz yıl yapılan mevzuat değişiklikleri<br />
incelenebilir. Yeni düzenleme ve uygulamadaki zorluklar yatırımcı güvenini<br />
zedeleyen ve üyelerimiz açısından öngörülebilirliği engelleyen önemli bir konu<br />
olmayı sürdürmektedir. Geçtiğimiz yıla kadar yabancı sermaye paylı şirketler, eşit<br />
muamele ilkesi uyarınca yerel sermayeli şirketlerle aynı şartlarda gayrimenkul<br />
edinebiliyorken, Anayasa Mahkemesi kararı ve takip eden Kanun değişikliği ve<br />
Kasım 2008’de çıkarılan Yönetmelik gereği uzun ve belirsizliklerle dolu izin<br />
prosedürleriyle karşı karşıya kalmışlardır. Yasal hakların kaybedilmemesi için bu<br />
yıl başında temelde eşitlik ilkesine aykırı bulduğumuz bu uygulamanın<br />
yürürlüğünün durdurulması ve iptali için dava açıldı. Diğer taraftan da bürokratik<br />
düzeyde iyileştirmeler yapmak üzere temaslarımız sürüyor ancak bugüne kadar<br />
yapılan bürokratik iyileştirmeler, belirsizlikleri istenilen ölçüde gidermeye yeterli<br />
olmadı. Bu konuda en kısa zamanda gerekli yasal düzenlemeler yapılmasını<br />
bekliyoruz.<br />
Yatırımların önündeki engellerde öne çıkan diğer bir önemli konunun kayıt dışı<br />
ekonomi olduğunu görüyoruz. Kayıtdışılık mevcut yatırımcının algısını zayıflattığı<br />
gibi özellikle greenfield (yeni) yatırımcıları için de caydırıcı bir etken olmaktadır.<br />
Kayıt dışı ekonominin önüne geçilmesi yönünde samimi adımların artık acilen ve<br />
kararlılıkla atılmasının sağlıklı bir ekonomik işleyişe büyük katkıda bulunacağı<br />
görüşündeyiz. Kayıtdışı ekonomiyle mücadele etmek yani yasalara tüm<br />
yatırımcıların aynı şekilde uymasını sağlamak daha adil bir gelir dağılımı,<br />
homojen, geniş tabanlı ve daha istikrarli bir vergilendirme ortamı yaratacaktır.<br />
Haksız rekabetin önüne geçilmesi ve seffaflasma yatırımları artıracak, hem artan<br />
yatırımlar hem de vergi tabanının genişlemesi ile vergi gelirlerini arttırmış bir<br />
Türkiye kalkınma hedeflerinde daha hızlı ilerleyecektir.<br />
Son olarak Türkiye ekonomisinin acil sorunlarından biri olan “işsizliğin”,<br />
Barometre anketimizde de üyelerimizin dikkat çektiği önemli bir konu olduğunu<br />
görüyoruz. Uluslararası yatırımların ülkemiz ekonomisine en önemli katkılarından<br />
biri olan istihdam yaratma konusunda, yatırımcıların gelecek dönem için iyimser<br />
bir tablo çizmemiş olması, istihdamda artış beklentisinin düşük olması istihdam<br />
konusunda alınması gereken önlemler olduğuna işaret etmektedir. Turkiye’nin<br />
demografik ozellikleri ve genc nufusu, yuksek buyume potansiyeli vaad etmekle<br />
birlikte, istihdam olanaklarinin kisitli olmasi sebebiyle issizlik probleminin<br />
artmasina da neden olmaktadir. Üyelerimiz “işsizlik” konusunun hükümetin<br />
önümüzdeki dönem öncelik vermesi gereken en önemli konu olduğunu ve artan<br />
2
işsizliğe karşı alınan önlemleri yetersiz bulduklarını belirtmişlerdir. <strong>YASED</strong> olarak<br />
her fırsatta belirttiğimiz gibi istihdam üzerindeki prim ve vergi yüklerinin<br />
azaltılması, çalışma mevzuatının ve isgucu piyasasinin esnekleştirilmesi,<br />
uluslararası yatırımların (özellikle yüksek teknolojili ve katma değerli yeni<br />
yatırımlar) Türkiye’ye çekilebilmesi açısından rekabet avantajı sağlanması için<br />
gereken önceliklerdendir.<br />
Barometre sonuçlarına baktığımızda bir önceki anketimizde etkileri açıkça<br />
görülen, son bir yılın ana gündem maddesi olan global krizin, üyelerimizin<br />
beklentileri ve gelecek dönem planları üzerinde hala etkili olduğunu görebiliyoruz.<br />
Anket sonuçları, kuresel ekonomi ile ilgili beklentilerde iyilesmenin devam<br />
edecegi, ancak Turkiye’de bunun daha zaman alacagi seklindedir.<br />
İçinden geçtiğimiz süreci, bir krizin de ötesinde bir dönüşüm, belki yeni bir<br />
ekonomik modele geçiş firsati olarak düşünürsek, “bu yeni dünya düzenin<br />
getireceği sosyal ve politik değişiklikler ne olacak”, “yeni dünya düzeninde<br />
Türkiye’nin yeri nerede olacak”, “Türkiye ekonomisinin daha rekabetçi olması<br />
için gerekli yeniden yapılanma süreci nasıl planlanacak” sorularına cevap<br />
vermek gerekiyor. Küresel sistemin yeniden şekillendiği bu dönemde Türkiye,<br />
yalnızca ayakta kalmaya değil; bir G-20 ülkesine yakışır hamlelere de<br />
odaklanmalıdır. Bu da bize Türkiye olarak uzun vadeli bütünsel bir vizyona, bir<br />
master plana olan ihtiyacımızı bir kez daha hatırlatıyor.<br />
Sizlerle paylaştığım öncelikli konular çerçevesinde yapılacak iyileştirmelerle<br />
ülkemize ekonomik büyüklüğüyle bağdaşan ölçekte uluslararası yatırım<br />
çekilebileceği görüşündeyiz. <strong>YASED</strong> olarak; Türkiye’de yatırım ortamının<br />
iyileştirilmesi amacıyla, hukuk güvenliği ilkelerine, serbest piyasa ve rekabet<br />
kurallarına uygun, öngörülebilir bir yatırım ortamının sağlanması ve sürdürülmesi<br />
için yapılan her türlü olumlu girişime destek vermeye devam edeceğimizi bir kez<br />
daha yineleyerek sözlerimi burada noktalamak istiyorum.<br />
Basın toplantımıza katılımınız için şahsım ve <strong>YASED</strong> Yönetim <strong>Kurulu</strong> adına sizlere<br />
teşekkür ediyorum.<br />
3