Erişkin Kadın ve Erkekler ile Menopoz Öncesi ve ... - Yeni Tıp Dergisi
Erişkin Kadın ve Erkekler ile Menopoz Öncesi ve ... - Yeni Tıp Dergisi
Erişkin Kadın ve Erkekler ile Menopoz Öncesi ve ... - Yeni Tıp Dergisi
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Yeni</strong> Tp <strong>Dergisi</strong> 2011;28(2):109-112<br />
Orijinal makale<br />
<strong>Erişkin</strong> Kadn <strong>ve</strong> <strong>Erkekler</strong> <strong>ile</strong> <strong>Menopoz</strong> <strong>Öncesi</strong> <strong>ve</strong><br />
Sonras Kadnlar Arasnda Demir Eksikliği<br />
Anemisi Sklğnn Karşlaştrlmas<br />
Elife ERARSLAN 1 , Aydoğan ALBAYRAK 2 , Nazm DENİZLİ 2<br />
1<br />
Etlik İhtisas Eğitim <strong>ve</strong> Araştrma Hastanesi, Gastroenteroloji BD, ANKARA<br />
2<br />
Haydarpaşa Numune Eğitim <strong>ve</strong> Araştrma Hastanesi, Dahiliye ABD, İSTANBUL<br />
ÖZET<br />
Amaç: Bu çalşma <strong>ile</strong> İstanbul Anadolu Yakasnda 15-70<br />
yaş arasndaki hastalarda anemi, demir eksikliği <strong>ve</strong><br />
demir eksikliği anemisi prevalans <strong>ve</strong> cinsiyetle arasndaki<br />
korelasyonun araştrlmas planland. Ayn zamanda<br />
reprodüktif <strong>ve</strong> postmenopozal dönem kadnlarda anemi,<br />
demir eksikliği <strong>ve</strong> demir eksikliği anemisi prevalansnn<br />
araştrlmas planland. Demir eksikliği anemisi tespit<br />
ed<strong>ile</strong>n hastalarda etyolojik nedenler belirlendi.<br />
Gereç <strong>ve</strong> Yöntem: Demir düzeyi Amerika Birleşik<br />
Devletleri’nde yaplan Ulusal Sağlk <strong>ve</strong> Beslenme Muayenesi<br />
Araştrmalarnda (NHANES II VE NHANES III)<br />
kullanlan testlerle incelenmiştir. Çalşma grubu yaşlar<br />
15-70 arasnda değişen 297’si kadn (%65,9), 154’ü<br />
erkek (%34,1) 451 hastadan oluşmuştur.<br />
Bulgular: Çalşma sonucunda kadnlarda; anemi %28,<br />
demir eksikliği (DE) %15,9, demir eksikliği anemisi<br />
(DEA) %13,5 iken erkeklerde; anemi %10,4, demir<br />
eksikliği (DE) <strong>ve</strong> demir eksikliği anemisi (DEA) %2,6<br />
olarak bulundu. Demir eksikliği anemisi kadnlarda daha<br />
sk bulunmuş <strong>ve</strong> aradaki fark istatistiksel olarak anlaml<br />
bulunmuştur (p
E. Erarslan <strong>ve</strong> ark.<br />
<strong>Yeni</strong> Tp <strong>Dergisi</strong> 2011;28(2):109-112<br />
edilmektedir 1 . Halsizlik, yorgunluk, çarpnt, nefes<br />
darlğ en sk görülen semptomlardr. Demir eksikliği<br />
anemisi çocuklarda mental <strong>ve</strong> psikomotor<br />
gelişme geriliği, okul öncesi dönemde kognitif<br />
fonksiyonlarda bozulma, erişkinlerde performansta<br />
azalma, gebe kadnlarda düşük doğum ağrlğ,<br />
prematürite <strong>ve</strong> perinatal mortalitede artşa neden<br />
olur 1,3 . Demir eksikliği anemisinin nedenleri Tablo<br />
1’de özetlenmiştir.<br />
Tablo 1. Demir Eksikliği Anemisi Nedenleri<br />
1. Yetersiz demir alnmas<br />
a. Diyet<br />
b. Malabsorbsiyon (subtotal gastrektomi, çölyak<br />
hastalğ, crohn hastalğ)<br />
2. Gereksinim artş<br />
a. Prematürite<br />
b. Hzl büyüme dönemleri<br />
c. Gebelik<br />
3. Aşr demir kayb<br />
a. Menstrüasyon bozukluklar (uterus kanamas ,<br />
hipermenore, v.s.)<br />
b. Gastrointestinal kayplar (peptik ülser, özofagus<br />
varisi, hemoroid, polip, karsinoma, parazit, di<strong>ve</strong>rtikül,<br />
hiatal herni, aspirin, NSAİİ kullanm)<br />
c. Hemoglobinüri, hemosiderinüri<br />
d. İdiyopatik pulmoner hemosideroz<br />
e. İatrojenik (sk kan alma, hemodializ)<br />
Beslenme bozukluklar <strong>ve</strong> paraziter hastalklar<br />
gelişmekte olan ülkelerde etyolojide önem kazanmaktadr<br />
2 . Talassemi, sideroblastik anemi, kronik<br />
hastalk anemisi <strong>ve</strong> kurşun zehirlenmesi <strong>ile</strong> ayrc<br />
tan yaplmaldr 1 .<br />
MATERYAL VE METOT<br />
Bu çalşma 1997-1998 yllar arasnda Haydarpaşa<br />
Numune Eğitim <strong>ve</strong> Araştrma Hastanesi<br />
Dahiliye polikliniğine başvuran hastalarda yapld.<br />
Akut <strong>ve</strong> kronik infeksiyon (n=23), kronik hastalk<br />
(n=18) <strong>ve</strong> malignitesi (n=8) olan hastalar çalşmadan<br />
dşland. Polikliniğine başvuran 15-70 yaş<br />
arasndaki hastalar çalşmaya alnd. Çalşmaya<br />
katlan hastalarda anemi, DE <strong>ve</strong> DEA prevalans <strong>ve</strong><br />
DEA’nin cinsiyetle arasndaki korelasyon araştrld.<br />
Kadnlar menopoz öncesi <strong>ve</strong> sonras olmak<br />
üzere iki gruba ayrlarak iki grup arasndaki<br />
anemi, DE <strong>ve</strong> DEA fark araştrld Demir eksikliği<br />
anemisi tespit ed<strong>ile</strong>n hastalara etyolojik nedenleri<br />
araştrmak amacyla aşağdaki sorular soruldu.<br />
1- Yaş, cinsiyet,<br />
2- Beslenme durumu (tüket<strong>ile</strong>n et <strong>ve</strong> sebze<br />
miktar sorgulanarak değerlendirildi.)<br />
3- Kadnlarda menstürasyon süresi, sklğ,<br />
günlük ped kullanm, menopoz öncesi- menopoz<br />
sonras dönemi<br />
4- İlaç kullanm öyküsü (nonsteroid antiinflamatuar<br />
ilaç (NSAİİ) <strong>ve</strong> kortikosteroidler)<br />
5- Parazit öyküsü<br />
Demir eksikliği anemisi tespit ed<strong>ile</strong>n hastalara<br />
etyolojik nedenleri araştrmak amacyla 3 kez<br />
gaitada gizli kan, gaitada parazit <strong>ve</strong> parazit<br />
yumurtas bakld. Üst <strong>ve</strong> alt GİS patoloj<strong>ile</strong>rini<br />
araştrmak için üst GİS endoskopi <strong>ve</strong> kolonoskopi<br />
yapld. Menstruel siklus bozukluğu tanmlayan<br />
hastalar için kadn hastalklar konsültasyonu<br />
istendi.<br />
Çalşmaya yaşlar 15-70 arasnda, 297 kadn<br />
(%65,9) <strong>ve</strong> 154 erkek hasta (%34,1) alnd. Çalşmada<br />
demir eksikliği tanm için serum ferritini<br />
(SF), transferin saturasyonu (TS) <strong>ve</strong> ortalama<br />
eritrosit hacmi (MCV) kriterlerinden en az ikisinde<br />
anormallik bulunmas yeterli olurken, demir eksikliği<br />
anemisi tanm için SF, TS, MCV <strong>ve</strong> hemoglobin<br />
(Hb) değerlerinin tümüne bakld (4-7). (SF
<strong>Yeni</strong> Tp <strong>Dergisi</strong> 2011;28(2):109-112<br />
Kadnlarda grup 1’de 12 (%4,04) hastada, grup<br />
2’de 57 (%19,2) hastada <strong>ve</strong> grup 3’de 14 (%4,7)<br />
hastada anemi tespit edildi. Grup 1’de anemisi<br />
olanlarn hemoglobin ortalamas 9,1 gr/dl, grup<br />
2’de 9,9 gr/dl, grup 3’de 10,1 gr/dl bulundu. Her 3<br />
grupta anemisi olan <strong>ve</strong> olmayanlarn hemoglobin<br />
düzeyleri arasnda istatistiksel olarak anlaml fark<br />
bulundu (p
E. Erarslan <strong>ve</strong> ark.<br />
<strong>Yeni</strong> Tp <strong>Dergisi</strong> 2011;28(2):109-112<br />
bulunmuştur 12 . Olsson <strong>ve</strong> ark.’nn 1995’te 3975<br />
adolesan erkekte yaptğ çalşmada bulunan<br />
prevalans değerleri bizim çalşmamzda bulduğumuz<br />
sonuçlara göre oldukça düşüktür (anemi<br />
%0,5, DE %0,4, DEA%0,17) 13 . Uchida <strong>ve</strong> ark.nn<br />
3015 kadnla yaptğ çalşmada DEA prevalans<br />
erken adolesan dönemde artmaya başlayarak genç<br />
kadnlarda en yüksek seviyeye ulaşmş, yaşl<br />
kadnlarda ise azaldğ görülmüştür 14 . Bu sonuçlar<br />
bizim çalşmamzdaki sonuçlarla uyumlu bulunmuştur.<br />
Milman <strong>ve</strong> ark.’nn yaş aralğ 14-23 olan 634<br />
(312 erkek, 322 kadn) hastada yaptğ çalşmada<br />
demir düzeyleri incelenmiş <strong>ve</strong> erkeklerde tüm yaş<br />
gruplarnda SF <strong>ve</strong> Hb değerlerinin kadnlardan<br />
yüksek olduğu belirlenmiştir. <strong>Erkekler</strong>de, DEA<br />
bulunmazken, DE sklğ 16-17 yaş arasnda<br />
%12,5 <strong>ve</strong> 22-23 yaş arasnda %6,6 olmuştur. DEA<br />
sklğ ise (SF