Dosya 14.1: tarihi çevrede koruma - Mimarlar Odası Ankara Şubesi
Dosya 14.1: tarihi çevrede koruma - Mimarlar Odası Ankara Şubesi
Dosya 14.1: tarihi çevrede koruma - Mimarlar Odası Ankara Şubesi
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
vurgulandığını söylemek mümkündür (resim 5). Yapının<br />
alan ölçeğinde de varolan anlamlarıyla temsil<br />
edildiği söylenebilir.<br />
Kimi varlıklar ise mevcut özelliklerinde değişimlere<br />
sebep olan yaklaşımlar ve müdahaleler ile ele alınır.<br />
Bazı <strong>koruma</strong> yaklaşımları ve müdahaleler ile, arkeolojik<br />
varlıkların biçimsel özellikleri ve anlamları<br />
yeniden tanımlanarak gelecek nesillere aktarılır. Örneğin,<br />
Sagalassos’daki Geç Hellenistik Çeşme-ev’in<br />
kazı öncesi biçimsel özellikleriyle (resim 6), kazı,<br />
<strong>koruma</strong>, yorum ve sunum müdahaleleri sonrasında<br />
kazandığı biçimsel özellikleri karşılaştırıldığında<br />
(resim 7), bu varlığın mimari ve mekansal özelliklerinin<br />
vurgulandığını ve bu anlamlarıyla gelecek<br />
Resim 4. Magnesia ad Meander’daki ‘Theatron’ un kazı sırasında<br />
görünüşü<br />
nesillere aktarılmasının hedeflendiğini söylemek<br />
mümkündür. Alan ölçeğinde incelersek, eğimli bir<br />
topografya da belli belirsiz varolan bu yapı kazıyla<br />
birlikte içinde bulunduğu alanın topografik, mekansal<br />
özellikleri gibi çeşitli özelliklerinde büyük değişimlere<br />
neden olmaktadır. Büyük çoğunl ukla el<br />
değmemiş olan bu alanın çevresel değerlerinde, etki<br />
değerinde bu varlığın mimari kimliğiyle dönüşümler<br />
oluştuğunu ve mimari değer ve bilgi değeri gibi yeni<br />
anlamlar kazandırdığını söylemek mümkündür.<br />
Yorum ve Sunum<br />
Resim 5. Meander’daki ‘Theatron’ un <strong>koruma</strong> müdahaleleri sonrasında<br />
görünüşü<br />
Bu müdahaleler arkeolojik varlıkları ve bu varlıkların<br />
içinde bulunduğu alanın çağdaş toplumun yaşamına<br />
katılabilmesi için gerekli yorum, sunum araçları ve<br />
fiziksel ulaşımı kapsayan içeriğin ve bu içeriğin aktarılması<br />
için gerekli kararların belirlenmesini 7 içerir.<br />
Bu müdahaleler, çağdaş topluma aktarılacak bilginin<br />
içeriğinden, bilgi panolarına, arkeolojik varlığa<br />
ulaşım yollarından, bu varlıklara yeniden fonksiyon<br />
verilmesine kadar çeşitlilik gösterir. Örneğin, Efes<br />
Tiyatrosu’nun çeşitli gösteriler için kullanılması için<br />
gerekli tesisatlar ve sahne platformu yapıya eklenmektedir<br />
(resim 8). Yorum ve sunum müdahaleler<br />
ile sadece yapı değil, alan da çağdaş toplumun sosyal<br />
ve kültürel yaşamı için anlam kazanır.<br />
Resim 6. Geç Hellenistik Çeşme-ev’in kazı öncesi durumu, Sagalassos,<br />
1990<br />
ANLAM DEĞİŞİMLERİNİN ALANA ETKİSİ<br />
Bu bölümde, kazı öncesinden başlayarak arkeolojik<br />
varlıkların biçimsel özellikleri ve anlamlarındaki<br />
değişimler ve bu değişimlerin alana yansımaları ve<br />
etkileri üç temel müdahale (Kazı, Koruma, Yorum ve<br />
Sunum) türüyle ilişkili olarak Sagalassos kuzey-batı<br />
Heroon, Efes Celsus Kitaplığı, Sardis Hamam-Gimnasyum<br />
Kompleksi ve Efes Memmius Anıtı incelenecek<br />
ve tartışılacaktır.<br />
Sagalassos Kuzey-batı Heroon<br />
Resim 7. Geç Hellenistik Çeşme-ev’in müdahaleler sonrası durumu, Kuzey-batı Heroon, Sagalassos’un anıtsal merkezinin<br />
Sagalassos<br />
kuzeybatısında yer alır. Kazıyla, yapının podyum ve<br />
22 dosya <strong>tarihi</strong> <strong>çevrede</strong> <strong>koruma</strong>: yaklaşımlar, uygulamalar-1