Ulusal Venöz Tromboembolizm Profilaksi ve Tedavi Kılavuzu 2010
Ulusal Venöz Tromboembolizm Profilaksi ve Tedavi Kılavuzu 2010
Ulusal Venöz Tromboembolizm Profilaksi ve Tedavi Kılavuzu 2010
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Venöz <strong>Tromboembolizm</strong> 19<br />
Venöz tromboembolizmin<br />
epidemiyolojisi <strong>ve</strong> do¤al gidifli<br />
ABD’de y›lda her 100000 kifliden yaklafl›k olarak 200’ü miyokard infarktüsü tan›s›<br />
al›rken, VTE tan›s› bunun yar›s› ila üçte biri kadard›r. Hastal›k insidans› ile ilgili olarak<br />
100000’de 44 ila 145 aras›nda çok de¤iflik rakamlar <strong>ve</strong>rilmektedir. Venöz<br />
tromboembolizmin tan›s›ndaki zorluklar, yaln›zca hastanede yatan hastalar›n<br />
incelenmesi, yaln›zca yafll› hastalar›n incelenmesi, s›k otopsi yap›lamamas› <strong>ve</strong>ya<br />
otopsi sonuçlar›n›n insidans rakamlar›na dahil edilmemesi gibi durumlar nedeniyle<br />
gerçek insidans bilinmemektedir. Venöz tromboembolizmin epidemiyolojisinin 25<br />
y›ll›k bir zaman diliminde araflt›r›ld›¤› retrospektif bir çal›flmada her y›l 100000 kifliden<br />
117’sinin hayatlar›nda bir kez VTE ata¤› geçirdikleri belirlenmifltir. Bu oran inme<br />
insidans›na benzerdir. Venöz tromboembolizm insidans› yaflla birlikte artmakta <strong>ve</strong><br />
85 yafl›n üzerinde %1’e ulaflmaktad›r. Bu çal›flmada saptanan ataklar›n %42’sinin<br />
DVT, %44’ünün PE <strong>ve</strong> %14’ünün DVT + PE oldu¤u saptanm›flt›r. Kad›n/erkek risk oran›<br />
1.2 olarak saptan›rken, genç yafllarda kad›nlar›n, ileri yafllarda ise erkeklerin daha<br />
yüksek risk alt›nda olduklar› görülmüfltür. Pulmoner embolizmin ölümcül bir hastal›k<br />
oldu¤u, hastalar›n %30’unun ilk 30 gün içinde, eflit oranda hastan›n (%30) takip eden<br />
8 y›l içinde tekrarlayan ataklarla <strong>ve</strong>ya pulmoner hipertansiyon gibi kronik<br />
komplikasyonlar nedeniyle kaybedildi¤i saptanm›flt›r. 3 Akut tetikleyici faktörlerin<br />
bafl›nda hastaneye yat›r›lma gelmektedir. Hastaneye yat›r›lan hastalar›n yaklafl›k DVT<br />
riski Tablo 3’te <strong>ve</strong>rilmifltir. 6<br />
Tablo 3: Hastanede yatan hastalarda yaklafl›k derin <strong>ve</strong>n trombozu riski 6<br />
Hasta grubu DVT Prevalans›, %<br />
Medikal hastalar 10–20<br />
Genel cerrahi 15–40<br />
Majör jinekolojik cerrahi 15–40<br />
Majör ürolojik cerrahi 15–40<br />
Beyin cerrahisi 15–40<br />
‹nme 20–50<br />
Kalça <strong>ve</strong>ya diz artroplastisi, kalça k›r›¤› cerrahisi 40–60<br />
Majör travma 40–80<br />
Omurilik hasar› 60–80<br />
Yo¤un bak›m hastalar› 10–80<br />
Derin <strong>ve</strong>n trombozunun do¤al gidifli trombozun lokalizasyonuna ba¤l›d›r. Cerrahi<br />
hastalar›nda bald›r <strong>ve</strong>nlerinde geliflen distal DVT’lerin yaklafl›k yar›s› 72 saat içinde<br />
spontan olarak iyileflirken, alt›da birinde proksimal <strong>ve</strong>nlere yay›l›r. Proksimal yay›l›m,<br />
semptomatik distal DVT’si olan hastalarda daha s›k görülmektedir. Masif tromboz<br />
oluflumu dolafl›m bozuklu¤una <strong>ve</strong> <strong>ve</strong>nöz gangrene yol açabilir. Semptom varl›¤› <strong>ve</strong><br />
proksimal yay›l›m PE riskinin artmas›na da neden olur. Semptomatik proksimal DVT’si<br />
olan hastalar›n yaklafl›k yar›s›nda tan› s›ras›nda sessiz PE, %10’unda ise semptomatik<br />
PE bulunmaktad›r. 2