End Risk Dergisi, Sayı 6 - Allianz Emeklilik
End Risk Dergisi, Sayı 6 - Allianz Emeklilik
End Risk Dergisi, Sayı 6 - Allianz Emeklilik
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Ercüment Kepkep Kurumsal <strong>Emeklilik</strong> Pazarlama Departmanı<br />
Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Seçimi<br />
Geride bıraktığımız üç buçuk yıla, başarılı bir başlangıç yapılmış olmasına ve<br />
1.200.000 katılımcıya ulaşılmasına rağmen, sektörde hâlâ katılımcılar tarafından<br />
cevabı net olarak bilinmeyen çok önemli bir konu bulunmaktadır: Sistemin doğası<br />
gereği uzun süreli yatırım ve sabırlı bir bekleyiş gerektiren bu yolculuğa, hangi<br />
şirket ya da emeklilik planı ile çıkmak en doğrusu olacaktır<br />
3<br />
Ç<br />
alışanların en büyük endişelerinden biri,<br />
kuşkusuz kendilerini nasıl bir emeklilik<br />
döneminin beklediğidir. Bu endişeyi<br />
yaşlanmaya başlamadan önce hissedenler, bu<br />
dönemlerinde rahat etmek için çeşitli önlemler<br />
alarak bir çözüm bulmaya çalışmaktadır. Sosyal<br />
devlet anlayışının geliştiği ekonomilerde,<br />
kişilerin bireysel çaba ve çözümlerinin yanısıra,<br />
devletler de vatandaşlarının bu endişelerini<br />
giderecek uygulamalar geliştirmeye ve bunları<br />
teşvik etmeye çalışır.<br />
Dünyada bu amaçla geliştirilen sistemlerin<br />
ortak adı “Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Sistemleri”dir.<br />
Devletlerin Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Sistemleri'ni<br />
kurmasının ve teşvik etmesinin başlıca üç<br />
nedeni bulunmaktadır.<br />
Bunlardan ilki, vatandaşların harcamak yerine<br />
tasarruf ederek gelirlerinden bir bölümünü<br />
sisteme aktarmalarının, devletlerin enflasyonla<br />
mücadele amacına yardımcı olmasıdır.<br />
İkincisi, sisteme katılanların yaptığı ödemeler<br />
ile oluşacak fonların, devletlerin borçlanma<br />
gereksinimi duyduğunda müracaat edebileceği<br />
en kolay ve maliyeti en düşük kaynaklar<br />
olmasıdır.<br />
Üçüncü neden ise sosyal devlet olmanın<br />
getirdiği bir yükümlülüktür. Sosyal devletler<br />
vatandaşlarına, sadece çalıştıkları ve vergi<br />
ödedikleri sürece değil, emeklilik dönemlerinde<br />
de sahip çıkmak zorundadır. Bu anlayıştaki bir<br />
devlet, vatandaşlarının emeklilik dönemlerine<br />
kendilerinin hazırlanmasını bugün teşvik etmez<br />
ise, yarın çok daha büyük bir maliyeti karşılamak<br />
zorunda kalacaktır.<br />
Ülkemizde, 07.10.2003 tarihinde çeşitli teşvikler<br />
ile hayata geçirilen Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Sistemi’nin<br />
işleyişi özetle şöyle açıklanabilir:<br />
• <strong>Emeklilik</strong> hakkını kazanabilmek için en az<br />
10 yıl sistemde bulunmak, 56 yaşını<br />
tamamlamak ve en az 10 yıllık asgari katkı<br />
payını sisteme yönlendirmiş olmak<br />
gerekmektedir.<br />
• Emekliliğe hak kazanıldığında, kısmen veya<br />
defaten, toplu ödeme ya da yıllık gelir sigortası<br />
ile maaş bağlatmak mümkündür.<br />
• Sistemden istenildiği zaman ayrılmak<br />
mümkün olup, geri ödemede uygulanacak<br />
stopaj kesintileri, süreye bağlı olarak<br />
değişmektedir.<br />
• Herhangi bir nedenle memnun<br />
olunmaması halinde, emeklilik süresi içerisinde,<br />
hizmet alınan emeklilik şirketini değiştirebilmek<br />
mümkündür.<br />
• Sisteme katılımı artırıcı en önemli unsur,<br />
vergi uygulamalarındaki teşviktir. Bu kapsamda<br />
katılımcılara, ödenen katkı paylarında ve yatırım<br />
sürecinde olmak üzere iki aşamalı vergi avantajı<br />
sağlanmıştır. Buna göre, aylık bazda brüt<br />
ücretlerinin %10'u, yıllık bazda asgari ücretin<br />
yıllık tutarı kadar vergi avantajından, çalışanlar<br />
olduğu kadar, çalışanları adına katkı payı<br />
ödemesi yapan işverenler de yararlanabilmekte<br />
ve direkt gider olarak yazabilmektedirler. Ayrıca<br />
yatırım süresi boyunca BES yatırım fonlarının<br />
kazançları, her türlü vergiden muaf<br />
tutulmuştur.<br />
Ülkemizde Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Sistemi’nin<br />
başlangıcının üzerinden bugün itibariyle<br />
yaklaşık üç buçuk yıl geçmiş bulunuyor.<br />
Sektörün hedefleri açısından baktığımızda,<br />
sistemdeki katılımcı sayısının 1.200.000'e,<br />
katılımcıların ödediği katkı payları ile oluşan<br />
fon büyüklüğünün ise 3,3 milyar YTL'ye<br />
ulaştığını görüyoruz.<br />
Kısa sürede yakalanan bu başarının en önemli<br />
etkenleri arasında, sistemin Türkiye'de<br />
uygulamasına başlanmasından önceki hazırlık<br />
döneminde, diğer ülkelerdeki uygulamaların<br />
başarısızlık sebeplerinin ayrıntısı ile<br />
incelenmesinin ve hayat sigortacılığı<br />
sektöründeki köklü ve tecrübeli şirketlerin görüş<br />
ve önerilerinin dikkate alınmasının<br />
bulunduğunu söylemek yanlış olmaz.<br />
Yönetmeliğin oluşmasında ciddi katkıları olan<br />
hayat sigorta şirketleri ve bu şirketlerin<br />
bazılarının bağlı bulunduğu bankalar, Bireysel<br />
<strong>Emeklilik</strong> Sistemi'nin hayata geçmesiyle birlikte<br />
yepyeni bir sektörün yaratıcıları olmalarının<br />
verdiği heyecanla, bu sektörü sahiplenmiş ve<br />
başarılı olması için tüm olanaklarını seferber<br />
etmiştir.<br />
Geride bıraktığımız üç buçuk yıla, başarılı bir<br />
başlangıç yapılmış olmasına ve 1.200.000<br />
katılımcıya ulaşılmasına rağmen, sektörde hâlâ<br />
katılımcılar tarafından cevabı net olarak<br />
bilinmeyen çok önemli bir konu bulunmaktadır:<br />
Sistemin doğası gereği uzun süreli yatırım ve<br />
sabırlı bir bekleyiş gerektiren bu yolculuğa,<br />
hangi şirket ya da emeklilik planı ile çıkmak en<br />
doğrusu olacaktır<br />
Bir başka deyişle, doğru şirket ve doğru emeklilik<br />
planı seçiminin kriterleri nelerdir<br />
Gerçekten de en az on yıl düzenli yatırım<br />
yapmamız ve bazı durumlarda otuz sekiz yıl<br />
süreyle sistemde kalmamız gerektikten sonra<br />
bizleri, mutlu bir emeklilik imkânına hangi<br />
şirketin veya hangi planların ulaştıracağını<br />
bugünden kestirebilmek, belki de sistemle ilgili<br />
verilecek kararların en zoru ve en önemlisidir.<br />
Ancak şunu da hemen belirtelim ki, bu konuda<br />
ne yaparsak yapalım, hatasız ve kesin bir<br />
öngörüde bulunmanın sihirli bir formülü<br />
bulunmamaktadır. Aktarmaya çalışacağımız<br />
kriterler, belki hata yapma ihtimalimizi çok<br />
azaltacak ama hiçbir zaman tam olarak ortadan<br />
kaldırmayacaktır.<br />
Doğru bir değerlendirme yapabilmek için<br />
öncelikle Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Sistemi'nde ödenen<br />
katkı paylarının yönlendirildiği yatırım<br />
enstrümanı olan <strong>Emeklilik</strong> Fonları'nın,<br />
ülkemizde 1987 yılından bu yana var olan ve<br />
bugüne kadar yaklaşık 16,5 milyar USD<br />
büyüklüğe ulaşan çeşitli yatırım fonları ile aynı<br />
cinsten olduğunu hatırlamakta fayda var.<br />
Ancak Bireysel <strong>Emeklilik</strong> Fonları'nın<br />
alışageldiğimiz yatırım fonlarından en önemli<br />
farkı, her türlü vergiden muaf olmalarıdır.