Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
SÜRTÜNMELİ ÇARKLAR<br />
Döndüren kuvvet :<br />
Radyal kuvvet :<br />
T1<br />
T2<br />
Ft =<br />
d1<br />
d2<br />
2 2<br />
F<br />
= ≥ t<br />
r N<br />
μ<br />
= (8)<br />
F (9)<br />
Bütün Güç İletim elemanlarında :<br />
w 1<br />
ø d 1<br />
ø d 2<br />
“Ft” ile “w” dönme yönü ;<br />
döndüren çark için ters, döndürülen çark için aynıdır.<br />
“Fr” merkeze doğrudur.<br />
Sürtünmeli çarklar basittir, büyük N kuvveti mile fazla yük<br />
yapar, ölçülendirme öncelikle bu kuvvetin yaptığı yüzey<br />
basıncı-aşındırmaya göre yapılır ( p değerleri için Bak Ek-4<br />
Ç.20) ; büyük hacim kaplar, volan maksadı ile kullanılabilir,<br />
kayma yaparlar, en büyük üstünlüğü varyatör (değişken hız<br />
iletim oranlı güç iletimi ) olarak kolaylıkla tasarlanabilmesidir.<br />
em<br />
w 2<br />
Döndüren<br />
Döndürülen<br />
Fr = N<br />
ø d 2<br />
Ft =<br />
ø d 1<br />
Şekil-2<br />
Fr<br />
Şekil-3 Sürtünme Çark Varyatorlü Pres<br />
2<br />
KAYIŞLI KASNAKLAR<br />
Güç iletiminde uzak mesafe üstünlüğü ile kayışlı ve zincirli<br />
mekanizmalar önemlidir. Kayışlı kasnak-ların düz, dar V,<br />
normal V ve dişli (triger) çeşitleri vardır. V kayışlar daha az<br />
hacim kaplar fakat verimi daha azdır.<br />
Üstünlükleri: - Uzak mesafeye ve farklı açılara güç iletimi ,<br />
basit, ucuz, hafif, sessiz, düz kayışta yüksek verim, darbe<br />
Döndüren<br />
ve aşırı yük sönümler, yüksek hız, volana uygun<br />
Eksiklikleri: - Yüksek hacim, mile fazla kuvvet uygular,<br />
kayma yapar, polimer malzeme sıcaklık ve rutubetten etkilenir,<br />
V kayışlarda düşük verim.<br />
Kayış Mekaniği:<br />
Döndüren kuvvet:<br />
2⋅T<br />
F1<br />
− F2<br />
=<br />
(10)<br />
d<br />
F1 μ θ<br />
Kuvvetler arasındaki oran sınırı : ≤ e<br />
1<br />
(11)<br />
F<br />
2<br />
w 1<br />
ø d 1<br />
θ 1<br />
Şekil-4<br />
F 1<br />
E<br />
F 2<br />
Döndürülen<br />
ø d 2<br />
w 2<br />
θ 2<br />
F1 −q⋅v<br />
μ θ<br />
Merkezkaç dikkate alınırsa : ≤ e<br />
1<br />
2<br />
F −q⋅v<br />
Bu iki formüldeki küçük sarılma açısı “θ1” (rad) ; cos<br />
⎛ θ<br />
⎜<br />
⎝<br />
2<br />
2<br />
Burada kuvvetler Newton ;<br />
“q” ise kayışın kg/metre kütlesidir.<br />
1<br />
2<br />
⎞<br />
⎟ =<br />
⎠<br />
d2<br />
−d<br />
2⋅E<br />
1<br />
(11b)<br />
(12)<br />
Sürtünme katsayısı “μ”, kayma olmaması için hesapta biraz düşük alınmalıdır.<br />
V kayışlarda μ yerine :<br />
μ<br />
μ V =<br />
alınarak düz kayış gibi hesap yapılır,<br />
⎛ α<br />
sin<br />
⎞<br />
⎜<br />
V ⎟<br />
⎝ 2 " α<br />
⎠<br />
V " V kayış açısıdır (34°…39°) (13)