Gold Standard Gönüllü Dengeleme Projeleri Proje ... - Zorlu Enerji
Gold Standard Gönüllü Dengeleme Projeleri Proje ... - Zorlu Enerji
Gold Standard Gönüllü Dengeleme Projeleri Proje ... - Zorlu Enerji
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
THE GOLD STANDARD:<br />
<strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> <strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong><br />
<strong>Proje</strong> Tasarım Dokümanı<br />
(GS-VER-PDD)A<br />
Daha fazla bilgi için lütfen <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> ile irtibata geçiniz:<br />
http://www.cdmgoldstandard.org<br />
info@cdmgoldstandard.org<br />
Telefon +41 61 283 09 16<br />
Faks +41 61 271 10 10<br />
İşbu Doküman şablonu<br />
tarafından Nisan 2006 tarihinde geliştirilmiştir.<br />
Bu projeler (VER’ler) hususunda <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> şu kuruluşlardan mali destek almıştır:
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 2<br />
GÖNÜLLÜ DENGELEME PROJELERİ<br />
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
Versiyon 01 – şu tarihten itibaren geçerlidir: Ocak 2006)<br />
İÇİNDEKİLER<br />
A. <strong>Proje</strong> etkinliğinin genel açıklaması<br />
B. Esas alınacak bir metodolojinin uygulanması<br />
C. <strong>Proje</strong> etkinliği / Kredilendirme döneminin süresi<br />
D. Bir izleme metodolojisi ve planının uygulanması<br />
E. Kaynaklar tarafından sera gazı emisyonlarının tahmini<br />
F. Çevreye olan etkileri<br />
G. Paydaşların yorumları<br />
Ekler<br />
Ek 1<br />
Ek 2<br />
Ek 3<br />
Ek 4<br />
Ek 5<br />
Ek 6<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğindeki katılımcılar hakkında irtibat bilgileri<br />
Esas alınacak bilgiler<br />
İzleme planı<br />
Rüzgâr türbinlerinin koordinatları<br />
Türkiye’nin ülke risk primi<br />
Birincil Paydaş Danışma Toplantısına Davetliler Listesi<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 3<br />
BÖLÜM A.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin genel açıklaması<br />
A.1 <strong>Proje</strong> etkinliğinin başlığı<br />
Başlık: Rotor Elektrik Üretim Osmaniye Rüzgâr Çiftliği<br />
Sürüm: 01–07<br />
Tarih: 03.12.2008<br />
A.2.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin açıklaması<br />
<strong>Proje</strong> özeti:<br />
Türkiye’nin güneydoğusundaki Osmaniye vilayetinin Gökçedağ Dağlarında yer alan Rotor Elektrik Üretim<br />
Osmaniye Rüzgar Çiftliği (bundan böyle ‘<strong>Proje</strong>’ olarak atıfta bulunulacak olup), her biri 2.5 MW anma gücü<br />
olan, kurulu toplam 135 MW kapasite gücü olan ve 466,742MWh 1 tahmini yıllık elektrik üretimi sağlayacak<br />
54 adet rüzgar türbininden oluşmaktadır.<br />
Türbinler, General Electric (GE) Energy model 2.5xl olup, <strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong> Elektrik Üretim A.Ş. Türkiye<br />
kuruluşunun bir alt kuruluşu olan Rotor Elektrik Üretim A.Ş. (Bundan böyle kendisine “<strong>Proje</strong> Geliştiricisi”<br />
olarak atıfta bulunulacaktır), tarafından kurulacak ve çalıştırılacaktır.<br />
<strong>Proje</strong>, Gökçedağ Dağ sahasındaki rüzgâr kaynakları tarafından üretilen sıfır emisyonlu enerji ile Türk Ulusal<br />
Şebekesine (bundan böyle “Şebeke” olarak anılacak), tedarikte bulunacaktır. Şebeke tarafından şu anda<br />
üretilmiş olan enerji, 0.648 tCO 2 /MWh gibi bir birleştirilmiş marj emisyon faktörüne sahip olup, nispeten<br />
karbon yoğundur. <strong>Proje</strong>nin, ilk 7-yıllık kredilendirme dönemi süresince, 302,675 ton CO 2 /yıl gibi bir beklenti<br />
ile sera gazları emisyonunu azaltması beklenmektedir.<br />
<strong>Proje</strong> mahalli, rüzgâr türbinlerinden ayrı olarak, iletim hattı kulelerini, bir santral sahasını ve bir kumanda<br />
binasını içermektedir. Tesis, 7.5 km enerji iletim hattı üzerinden 154kVA Bahçe Trafo Merkezi vasıtasıyla<br />
şebekeye bağlanacaktır.<br />
<strong>Proje</strong> sahası, 1,362,434.73m 2 2 , olup hâkim batı rüzgarlarına dik dar zirvelerden müteşekkil dağlık bir<br />
araziden oluşmaktadır. Rüzgâr çiftliğinin en uygun hale getirilmiş olan düzenlemesi, en yüksek rüzgâr<br />
enerjisi potansiyelinin, zemin eğiminin, hâkim rüzgâr yönünün ve rüzgâr türbinleri arasındaki rotor çapının<br />
1 %75 “artış” [sic] seviyesinde. Kaynak Osmaniye Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Tesisi Mikro-saha Raporu (11.09.2007),<br />
Hazırlayan Dr. Ferdi Türksoy, EMD International, A.Ş. 2007, sayfa 43, Tablo 17.<br />
Sonuçlar, <strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong> tarafından temin edildiği üzere (sahaya yerleştirilmiş olan direklerden alınan) 3-yıllık rüzgâr<br />
verileri ile sayısal arazi veri modellemesi temeline dayanmaktadır. Sonuçlarda, kullanılabilirlik, kanatların<br />
kirlenmesi, buzlanma, yüksek rüzgâr histerisisleri), elektriksel verimlilik, tali istasyon bakımı ve tesisin duruş<br />
zamanları bakımından olası enerji kayıpları göz önüne alınmıştır.<br />
2 Ruhsat numarası: No: Çevre ve Orman Bakanlığından alınan, 07.05.2008 tarihinde hazırlanmış<br />
B.18.1.OGM.0.07.05.241.0104 142/ 190 no.lu ruhsat. İstendiğinde, DOE için kullanılabilir yapılacaktır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 4<br />
asgari 2,5 katı bir mesafe göz önünde bulundurulup, türbinlerin yerleşim yeri olarak tanımlanmıştır 3 . GE<br />
2.5xl rüzgâr türbinleri, 85 m bir gövde yüksekliği ve 100m rotor çapına (Şekil 1) sahiptir. Türbinler, GE<br />
Energy tesislerinde üretilecek ve kurulum için proje mahalline sevk edilecektir. <strong>Proje</strong>nin Mart 2009<br />
bitiminde, o tarihte hizmete alınacak 15 türbin kısmi olarak hizmete alınması ve bu tarihi takip eden her ay<br />
hizmete alınacak ilave 6 türbin ile Kasım 2009 tarihine kadar tam olarak hizmete alınmasının<br />
gerçekleştirileceği beklenmektedir.<br />
3 Osmaniye Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Tesisi Mikro-saha Raporu (11.09.2007), Hazırlayan Dr. Ferdi Türksoy, EMD<br />
International, A.Ş. 2007. 34.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 5<br />
Şekil 1. General Electric 2.5xl rüzgâr türbini boyutları<br />
<strong>Proje</strong>nin Zaman çizelgesi:<br />
Osmaniye Rüzgâr Çiftliğinin başlangıç tarihi, rüzgâr türbinlerinin satın alınması için GE ile kontratın<br />
imzalandığı tarihtir(21.08.2007).<br />
VER mülahazası, Sn. Sinan Ak'ın karbon finansmanı maksatlı, projenin uygulanması için olası karbon<br />
geliştiricileri ile görüşmeler yapmak üzere tayin edilmiş olduğu süre boyunca, 26.07.2007 tarihli yönetim<br />
kurulu toplantısı vesilesiyle tanıtılmıştır.<br />
Bunu takiben, <strong>Zorlu</strong>, EcoSecurities ile irtibata geçmiştir ve nihai bir VERPA, Ocak 2008 tarihinde<br />
imzalanmıştır.<br />
Çevre ve Orman Bakanlığı, 07.05.2007 tarihinde ilgili kamu yararları gerekçesiyle, ormanlık alan üzerindeki<br />
rüzgâr çiftliğinin inşasını onaylayan bir arazi kullanım ruhsatı yayınlamıştır. Daha sonra Birincil Paydaş<br />
Danışma süreci başlatılmış, bir paydaş danışma etkinliği 19.06.2008 tarihinde <strong>Zorlu</strong> tarafından organize<br />
edilmiştir.<br />
19.12.2003 tarihinde, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), her biri 900kW kurulu kapasiteli 150<br />
rüzgâr türbini için rüzgâr çiftliği adına bir üretim ruhsatı yayınlamıştır. <strong>Zorlu</strong>, 2003 ve 2007 arasında,<br />
mahallinde 3-yıllık rüzgâr ölçümleri temeline dayalı bir mikro-yerleştirme çalışmasını sonuçlandırmak üzere<br />
EMD International’a, ihale etmiştir. EPDK, 25.10.2007 tarihinde, her biri 2,5 MW kurulu kapasiteli 150<br />
türbinden 54 türbine kadar olan tasarımlardaki değişiklikleri onaylamıştır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 6<br />
Çevre ve Orman Bakanlığı, 25.01.2005 tarihinde, projenin ÇED çalışmasına dair bir muafiyet yayınlamış,<br />
bunu Türk ÇED Yasası ile uyumluluğu bakımından, bir başlangıç çevre değerlendirmesi ya da <strong>Proje</strong><br />
Tanıtım Dosyasının tamamlanması izlemiştir. Osmaniye İl Özel İdaresi, 06.04.2008 tarihinde, proje için bir<br />
şehir planlama ruhsatı yayınlamıştır.<br />
Sürdürülebilir kalkınmaya katkı:<br />
<strong>Proje</strong>, aşağıdaki katkılar ile birlikte, sürdürülebilir enerji üretimi bakımından, yenilenebilir rüzgâr enerjisi<br />
yeniden üretiminin büyük oranda kullanımını gerçekleştirecektir.<br />
Çevreye olan etkileri:<br />
<br />
<br />
Termal enerji tesislerinden gelen enerji ile yer değiştirerek, sera gazı emisyonlarını (GHG<br />
emisyonları), başlıca CO 2, ve zehirli kirleticileri (başlıca SOx, NOx, ve partikül haldeki<br />
maddeler) azaltır.<br />
Türkiye’nin fosil yakıtlara bağımlılığını azaltır.<br />
Sosyo-ekonomik etkileri:<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<strong>Proje</strong> inşası ve işletimi süresince, projenin yer aldığı sahada istihdam olanakları yaratır.<br />
GE, rüzgâr türbinlerinin kurulması, işletimi ve bakımında şantiye çalışanlarını eğiteceğinden, bilgi<br />
transferini de olanaklı kılar.<br />
Alt yükleniciler, kablo, transformatörler, inşaat teçhizatı gibi ihtiyaçlarını yerel olarak tedarik<br />
edeceğinden, yerel ve bölgesel ekonomiye de katkıda bulunacaktır.<br />
Elektrik üretim kaynaklarını çeşitliliğini arttırır, büyüyen enerji taleplerinin karşılanmasında Türkiye'ye<br />
destek olur.<br />
Türkiye'nin enerji güvenliğini ve kendine yeterliliğini güçlendirerek, enerjide yabancı kaynaklara<br />
bağımlılığı azaltır.<br />
Ülke içerisinde şebekeye bağlı durumdaki yenilenebilir enerji teknolojilerinin ve piyasaların<br />
ticarileştirilmesinin hızlandırılmasında Türkiye'ye yardımcı olur.<br />
Sürdürülebilir kalkınma matrisinden neticeler:<br />
<strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> rehber bilgileri temelinde, <strong>Proje</strong>, bir dizi sürdürülebilirlik göstergelerine karşı,<br />
yerel/bölgesel/küresel çevre üzerine etkileri, sosyal sürdürülebilirlik ve kalkınma ile ekonomik ve teknolojik<br />
kalkınma (Tablo 1) üzerindeki etkileri vurgulanarak değerlendirilmiştir.<br />
Tablo 1.<br />
Sürdürülebilir Kalkınma Matrisi<br />
Bileşen<br />
Puan (-2’den +2’ye kadar)<br />
Göstergeler<br />
Yerel / bölgesel / küresel çevre<br />
1. Su kalitesi 0<br />
2. Hava kalitesi (GHG’nin dışındaki emisyonlar) +2<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 7<br />
3. Diğer kirleticiler (Havada Asılı Tüm Parçacıklar, Kokular) 0<br />
4. Toprağın durumu (kalitesi ve miktarı) 0<br />
5. Biyo-çeşitlilik 0<br />
Ara toplam +2<br />
Sosyal Sürdürülebilirlik ve Gelişme<br />
6. İstihdam (işin niteliği)* +1<br />
7. Yoksullara kazanç kapısı sağlaması +1<br />
8. İnsani ve kurumsal kapasite +1<br />
Ara toplam +3<br />
Ekonomik ve Teknolojik Gelişme<br />
9. İstihdam (rakamlar)* +1<br />
10. Ödemeler dengesi (sürdürülebilirlik) 0<br />
11. Teknolojik öz güven +1<br />
Ara toplam +2<br />
TOPLAM +7<br />
Göstergelerin açıklaması:<br />
A<br />
Yerel / küresel çevre anlamında sürdürülebilirlik<br />
1. Su kalitesi (0)<br />
Bu teknolojinin su kaynakları üzerine genel olarak sınırlı bir etkisi vardır. <strong>Proje</strong> Mahallinde yüzeyden akan<br />
herhangi bir akarsu yoktur. Türbin temelleri, muhtemelen herhangi bir zemin suyunu etkilemeyen, 3,9<br />
metre dolayında bir derinlikte inşa edilmiştir 4 . <strong>Proje</strong> mahallinin altında herhangi bir toprak altı su rezervinin<br />
bulunup bulunmadığını belirlemek üzere, rüzgâr türbini temellerinin yerleşim yerinde 30 metreyi bulan<br />
derinlikte delme gerçekleştirilmiştir. <strong>Proje</strong>nin herhangi bir yeraltı suyu akışı planını değiştirmeyeceğini teyit<br />
eder biçimde, bu derinlikte herhangi i bir su rezervi gözlenmemiştir 5 .<br />
2. Hava Kalitesi (+2)<br />
Şebekeye Bağlanmak suretiyle, <strong>Proje</strong>, Türkiye’nin termal enerji kaynaklarına bağımlılığını azalacak ve<br />
dolaylı olarak da, fosil yakıt kirleticilerinin (örneğin SOx, NOx, ve partikül maddeler) 6 emisyonlarını da<br />
düşürecektir.<br />
3. Diğer kirleticiler (0)<br />
İnşaat safhası<br />
4 135 MW Osmaniye rüzgâr enerjisi tesisinin temel yerleşim planı<br />
5 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve sosyal<br />
etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 20.<br />
6 Termal enerji kaynaklarına bağımlılığı vurgulayan Türkiye elektrik üretimi bileşimi için Tablo 3’e ve<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/31(40-06).xls başvurunuz. Keza, fosil yakıtların ithali üzerinde odaklanıldığı<br />
Türkiye enerji profili için http://tonto.eia.doe.gov/country/country_time_series.cfm?fips=TU#elec bakınız.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 8<br />
<strong>Proje</strong>nin hava kalitesi üzerine etkileri inşaat safhasında ortaya çıkanlarla sınırlıdır. Bunlar, ağırlıklı olarak<br />
arazinin kazılması, hafriyat ve boşaltma yoluyla ortaya çıkan toz emisyonlarının bir sonucudur. <strong>Proje</strong><br />
geliştiricisi, etrafa saçılmayı önleyerek, nakil vasıtalarının üzerlerini ve kazılan malzemeyi plastik koruyucu<br />
örtüler ile örterek, yolları ıslak tutarak ve çalışan vasıtaların süratini düşük tutarak toz emisyonlarını<br />
sınırlayacaktır 7 .<br />
İşletim<br />
Rüzgâr türbinlerinden gelen potansiyel olarak zehirleyici ve zararlı yegâne maddeler, nispeten az<br />
miktarlarda yağlayıcılar, hidrolik ve izole edici sıvılardır. Yüzey veya toprak altı ya da toprağın kirlenmesi,<br />
bilhassa bu gibi sızıntıları önlemek üzere bu teknoloji harikası rüzgâr türbinleri yağ soğurma sistemleri ile<br />
donatıldıklarından, pek muhtemel değildir. Denetlenmemiş sızıntı vukuunda, gres ve yağlar, ana gövdenin<br />
muhafazasının dip kısmında toplanırlar. Her bir rüzgâr türbini, müstakil rüzgâr türbini devre elemanları<br />
bakımından, bir dizi daha küçük yağ toplama sistemleri ile teçhiz edilmiştir 8 .<br />
Rüzgâr türbinlerinden çıkan gürültü hem aerodinamik hem de mekaniktir. Dişli kutusundan ve jeneratörden<br />
gelen titreşim sönümlendirilmesi ve gürültünün azaltılması, elastomer elemanlar 9 elemanlar vasıtasıyla<br />
etkili olmaktadır. Bu, mekanik gürültüyü büyük oranda azaltır ve 2.5xl rüzgâr türbininden gelen gürültüyü,<br />
kanat dönüşü vasıtasıyla üretilen aerodinamik gürültüyle sınırlar. GE 2.5xl rüzgâr türbininin, rüzgâr hızı ve<br />
gövde yüksekliğinden bağımsız olarak, 300 metreden 10 daha uzak bir mesafeden işitilebilir bir ses tonuna<br />
sahip olması beklenmemektedir. Verilen saha koşullarında rüzgâr türbinlerinden gelen öngörülen gürültü<br />
düzeylerinin hesaplanması ile şu vurgulanmıştır ki, rüzgâr çiftliğinden 1,000 metre kadar bir mesafe<br />
uzaklıkta gürültü düzeyleri, 40dBA dolayında olacaktır 11 Gökmustafa, rüzgâr çiftliğine en yakın mesafedeki<br />
yerleşim alanı ki, bu mahalden 1,000 metre mesafe uzaktadır, dolayısıyla rüzgâr çiftliğinden gelen<br />
gürültüden etkilenmeyecektir. Şurasını da not etmek mühimdir ki, daha da yüksek rüzgâr hızlarında,<br />
ortamdaki rüzgâr gürültüsü rüzgâr türbinleri tarafından üretilen gürültüyü muhtemelen maskeleyecektir 12<br />
4. Toprak koşulu (0)<br />
<strong>Proje</strong> mahalli, Çevre ve Orman Bakanlığının mülkiyetinde dağlık bir bölge olup, üç kısım şeklinde<br />
tanımlanır: Savranlı (batı kısmı), Gökçedağ (merkezi kısım) ve Aslanlıbel (doğu kısmı). Savranlı, etrafa<br />
yayılmış bir miktar ağaçlı esas olarak açık olan bir alandır; bununla birlikte, sırtın her iki yamacında da<br />
koruluk bir kaç kısım bulunmaktadır. Gökçedağ, ekseriya açık bir sahadır fakat 2–4 metre yükseklikte<br />
7 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve sosyal<br />
etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 28.<br />
8 GE Energy, Rüzgâr Türbini Jeneratör sistemleri Teknik Dokümantasyonu GE2.5xl, Sayfa 26<br />
9 GE Energy, Rüzgâr Türbini Jeneratör Sistemleri Teknik Dokümantasyonu GE2.5xl, Sayfa 13<br />
10 GE Energy, Gürültü Emisyonları Karakteristikleri, IEC’ye göre Normal İşletim” Rüzgâr Türbini Jeneratör<br />
Sistemleri Teknik Dokümantasyon GE 2.5xl.<br />
11 Bozat A.Ş. tarafından hazırlanan “Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Santrali ve <strong>Enerji</strong> İletim Hattı” , Sayfa 17.<br />
12 Rogers, A. ve arkadaşları, “Rüzgâr türbini gürültü yayılması” Yenilenebilir enerji Araştırma Laboratuarı,<br />
Amherst’teki Massachusetts Üniversitesi, Haziran 2002, S.14.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 9<br />
ağaçlarla kaplıdır. Aslanlıbel sırtları da keza benzer boyda ağaçlarla kaplıdır. Baskın ağaç türleri, Pinus<br />
Brutia, olup, bunlar yaygın olarak ‘Türk Çamı’ olarak bilinir.<br />
<strong>Proje</strong> ile yeni yolları açmak ve mevcut yol koşullarını iyileştirmek için genç ağaçlar temizlenecek ve rüzgâr<br />
türbinleri kurulacaktır. <strong>Proje</strong> Geliştiricisi, rüzgâr çiftliği inşa etmek ve çalıştırmak üzere arazi kullanımı için<br />
Çevre ve Orman Bakanlığından bir ruhsat almıştır 13 . <strong>Proje</strong> Geliştiricisi aynı zamanda, kesilen ağaçlar için<br />
yeniden ağaçlandırma projeleri maksatlı Orman Bakanlığınca kullanılacak bir ücret de ödemiştir. <strong>Proje</strong><br />
Geliştiricisi, Osmaniye Orman İdaresi de dâhil, yerel yetkililerin tavsiyelerini takip ederek, Orman Bakanlığı<br />
tarafından tedarik edilecek bir arazi üzerinde ağaçlandırma projesi gerçekleştirecektir. <strong>Proje</strong> Geliştiricisi,<br />
konum, dikilecek numuneler ve dikim programı (özellikli numunelere bağlı) ile ilgili olarak, Osmaniye Orman<br />
İdaresi ile görüşmelerin tam ortasındadır. Keza, izleme planı da ancak bu numuneler bir kez<br />
belirlendiğinde ve nihai hale getirildiğinde, böylece güncellenebilecektir.<br />
5. Biyo-çeşitlilik (0)<br />
İnsan yerleşimine yakınlığı (1 km) nedeniyle, proje mahallinde, muhtemelen bazı sahalarda bitki örtüsünün<br />
olumsuz bir şekilde etkilenmiş olduğu antropojenik müdahalelere tanık olunmuştur. Bu gibi bozulmaların<br />
bir göstergesi, pis yolların varlığıdır.<br />
2004 yılında <strong>Zorlu</strong> tarafından yürütülen ekolojik bir araştırma şunu teyit etmiştir ki, sahada tehdit altında<br />
hiçbir canlı numunesi bulunmamaktadır ve arazide bulunan baskın örnekler, ekolojik olarak toleranslı olup,<br />
bozulmuş arazi üzerinde canlılığını sürdürebilir. 14 Bu, Ekim 2008 tarihinde bağımsız bir üçüncü tarafça da<br />
gerçekleştirilen çevresel değerlendirme içerisinde teyit edilmiştir ki bu ifade içerisinde “…. Söz konusu<br />
[<strong>Proje</strong>] Sahası, bir IBA [Mühim Kuş Sahası] olarak ya da göçmen veya mahalli kuşların barınma yeri olarak,<br />
literatür araştırmalarının bulgularına dayandırıldığı haliyle herhangi bir öneme haiz değildir. Dolayısıyla,<br />
onun [yani <strong>Proje</strong>nin] süregelen ve gelecekteki faaliyetlerden dolayı canlı (hayvan) numuneleri üzerinde<br />
herhangi etkileri olması beklenmemektedir…” 15<br />
B<br />
Sosyal sürdürülebilirlik ve kalkınma<br />
6. İstihdam (iş kalitesi) (+1)<br />
Bahçe Bölgesinin ekonomisi, yaygın olarak ziraata dayanmakta olup, çalışan nüfusun %49,5’i bu sektörde<br />
istihdam edilmektedir. Endüstri, Osmaniye, Adana ve Gaziantep bölgesine yakınlık verildiğinde, iyi<br />
gelişmemiştir 16 . <strong>Proje</strong> ile hem inşaat hem de işletim süresince, çevre köylerden bir miktar insan istihdam<br />
edilecektir. İşletim süresince, santral sahası işletimi ve şantiye denetimi gibi yardımcı pozisyonlar, proje<br />
mahallinin yakın çevresindeki yerel insan gücünden tedarik edilecektir.<br />
13 Ruhsat numarası: B.18.1.OGM.0.07.05.241.0104 142/ 190, yayınlandığı tarih: 07/05/’08<br />
14 Bozat A.Ş. tarafından hazırlanan “Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Santrali ve <strong>Enerji</strong> İletim Hattı” , 2004 Sayfa 23-26’ya<br />
15 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve<br />
sosyal etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 25.<br />
16 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve<br />
sosyal etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 30.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 10<br />
7. Yoksulların geçim düzeyi (+1)<br />
Yoksulluğun Kısmen Hafifletilmesi (0)<br />
Yerel istihdam olanaklarına katkısına rağmen, işçilik yoğun bir endüstri olmadığından, işbu projenin<br />
bölgedeki yoksulluk düzeyine belirgin ölçüde etki etmesi beklenmemektedir.<br />
Yoksulların geçim düzeyi (+1)<br />
<strong>Proje</strong>, çevre köylerden gelen işçilere düzenli bir gelir kaynağı sağlayacaktır. Yerel istihdam olanaklarına<br />
katkısına rağmen, işçilik yoğun bir endüstri olmadığından, işbu projenin bölgedeki yoksulluk düzeyine<br />
belirgin ölçüde etki etmesi (2000 yılında %14,9, aynı yıldaki %6,5 olan ulusal ortalama değeri ile mukayese<br />
edildiğinde) 17 beklenmemektedir.<br />
Üstelik proje geliştiricisi, çevre köylerdeki çobanlar tarafından kullanılmakta olan, rüzgâr türbinleri<br />
etrafındaki otlatma alanlarına erişimi engellemeyecektir 18 .<br />
<strong>Proje</strong>nin, rüzgâr çiftliği çalışanları ve ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere yeni küçük iş sektörleri ve<br />
hizmetlerinin akışı vasıtasıyla, yerel ekonomiye dolaylı olarak olumlu bir etkisi olabilir.<br />
Temel hizmetlere erişim (su, sağlık, tesislere vs.ye erişim) (0)<br />
Herhangi bir değişiklik beklenmemektedir.<br />
Parasal olarak ulaşılabilir temiz enerji kaynaklarına erişim (0)<br />
<strong>Proje</strong>, Şebekeye elektrik tedarik edecektir ancak, şebekeye bağlı durumdaki hane halkı sayısını<br />
arttırmayacaktır, zira <strong>Proje</strong>nin elektrik çıkışı hane halkı düzeyinde doğrudan kullanılabilir olmayan yüksek<br />
bir gerilim şeklindedir.<br />
8. İnsani ve kurumsal kapasite (+1):<br />
Yetkilendirme (0) ve Cinsiyet Eşitliği (0)<br />
<strong>Proje</strong>nin, toplum hayatına herhangi bir doğrudan müdahalesi olmayacaktır, dolayısıyla, yerel grupları ya da<br />
kadınları yetkilendirme hususunda belirli ölçüde herhangi etkisi olmayacaktır.<br />
Eğitim / beceriler (+1)<br />
<strong>Proje</strong>, rüzgâr enerjisi yönetiminde yerel ve ulusal becerileri geliştirecektir. GE, 2008 Eylül ayında Osmaniye<br />
Rüzgâr Çiftliğinden personel için, 2.5xl türbinlerinin işletimi ve bakımı hususunda (Almanya’da) eğitim<br />
kurslarının yanı sıra, personel koruyucu teçhizatını da temin etmiştir. Eğitilmiş bu kişiler, bilgilerini çevre<br />
köylerden gelecek saha operatörlerine aktaracaklardır. 19<br />
17 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve<br />
sosyal etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 29.<br />
18 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve<br />
sosyal etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 41.<br />
19 Eğitim sertifikaları, doğrulama süresince DOE’ye temin edilmiştir.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 11<br />
C<br />
Ekonomik ve teknolojik gelişme<br />
9. İstihdam (sayılar) (+1)<br />
<strong>Proje</strong> işçilik yoğun değildir bununla birlikte, tam zamanlı pozisyonlarda, civar köylerden gelecek kişilerin işe<br />
alınmasıyla, yerel ve il düzeylerinde istihdam olanaklarının geliştirecektir. Osmaniye ilinde işsizlik oranları<br />
(2000 yılında %14,9 oranı, aynı yıldaki %6,5’luk ulusal ortalama oranı ile mukayese edildiğinde) 20 hayli<br />
yüksektir.<br />
10. Ödemeler dengesinin sürdürülebilirliği (0)<br />
<strong>Proje</strong>, ithal yakıtlar gibi harici enerji kaynaklarına olan bağımlılığı azaltarak, yerel enerji üretimini<br />
arttıracaktır 21 . Bu projeden dolayı Türkiye’nin ödemeler dengesi, <strong>Proje</strong> Geliştiricisinin yetkisi dışında<br />
olduğundan, referans senaryosu ile kıyaslandığında izlemesi güçtür.<br />
11. Teknolojik olarak özgüven (+1)<br />
<strong>Proje</strong>, rüzgâr enerjisinde yerel ve ulusal becerileri geliştirecek olup, teknolojik bilgi transferi Türkiye'ye<br />
aktarılacaktır, dolayısıyla bu da daha ileri seviyede teknolojik özgüven oluşturacaktır 22 .<br />
İşbu <strong>Proje</strong>, <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong>’ın sürdürülebilirlik rehber bilgilerini karşılamaktadır zira:<br />
- İndikatörlerden hiç biri (-2) işaret etmemekte<br />
- Ara toplamlardan hiç biri eksi değil<br />
- Toplam pozitiftir (+7)<br />
A.3.<br />
<strong>Proje</strong> katılımcıları:<br />
Dâhil olan Tarafın İsmi (*)<br />
((ev sahibi) ev sahibi olan Tarafı işaret eder)<br />
Özel ve/veya kamu kuruluş(lar)ı<br />
proje katılımcıları (*)<br />
(uygulanabilir ise)<br />
Lütfen eğer söz konusu taraf proje<br />
katılımcısı olarak göz önüne alınmak<br />
istiyorsa belirtiniz (Evet/Hayır)<br />
Türkiye (Ev sahibi ülke) Rotor Elektrik Uretim A.Ş. Hayır<br />
<strong>Proje</strong> katılımcılarının tüm irtibat bilgileri Ek 1’de temin edilmiştir.<br />
EcoSecurities, bu projede <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> danışmanıdır.<br />
20 Dokay Mühendislik ve Danışmanlık Ltd. tarafından Bahçe rüzgâr çiftliği projesi (135 MW) için çevresel ve<br />
sosyal etki değerlendirmesi (ÇEED-ESIA) Sayfa 29.<br />
21 Keza, fosil yakıtların ithali üzerinde odaklanıldığı Türkiye enerji profili için<br />
http://tonto.eia.doe.gov/country/country_time_series.cfm?fips=TU#elec gözden geçiriniz.<br />
22 İnsan ve Kurumsal Kapasite başlığı altın bilgi transferi için eğitim bilgilerini gözden geçiriniz.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 12<br />
Türkiye Cumhuriyeti:Ev Sahibi ülke. Türkiye Kyoto Protokolünü henüz onaylamamıştır. Çevre ve Orman<br />
Bakalığı, UNFCCC Madde 6 23 , bakımından Ulusal Odak Noktasıdır, dolayısıyla iklim değişikliği ile ilişkili<br />
projeler açısından kontak noktasıdır.<br />
A.4.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin teknik açıklaması:<br />
A.4.1. <strong>Proje</strong> etkinliğinin konumu:<br />
Gökçedağ Dağları, Türkiye<br />
GPS koordinatları (türbin dizisinin yaklaşık ‘merkezi’): 37 0 10’ 01.65’’ Kuzey ve 36 0 36’ 30.43’’ Doğu.<br />
Türkiye<br />
A.4.1.1. Ev Sahibi Taraf(lar):<br />
A.4.1.2. Bölge / Eyalet / Vilayet vs:<br />
Bahçe bölgesi, Osmaniye vilayeti<br />
A.4.1.3. Kent /Şehir / Topluluk vs:<br />
Bahçe ile Hasanbeyli şehirleri arasında<br />
A.4.1.4. İşbu proje etkinliğinin yegane tanımlanmasına imkan veren bilgiler de dâhil fiziksel yerinin<br />
ayrıntısı (azami bir sayfa):<br />
<strong>Proje</strong>, Gökçedağ Dağları (Savranlı, Kırcalar, Aslanlıbeltepe, Ançınar) üzerinde yer alıp, Türkiye’nin<br />
güneydoğusundaki Osmaniye Vilayetindeki Bahçe ile Hasanbeyli bölgeleri arasında Kuzey-Güney<br />
istikametindedir. Erişim, Avrupa Transit Otoyolu (TEM) üzerinden ve Bahçe'den sonra yerel yolları<br />
izleyerek gerçekleştirilir.<br />
23 http://maindb.unfccc.int/public/nfp.pl?mode=wim<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 13<br />
Şekil 2. Ayrıntılı <strong>Proje</strong> konumu (sarı oku izleyiniz)<br />
Rotor Elektrik Osmaniye Rüzgâr <strong>Proje</strong>sinin yerleşimi, Doğu Akdeniz, Güneydoğu Avrupa, Suriye-Türkiye<br />
sınırı ve Osmaniye kenti, Bahçe ve Hasanbeyli köyleri ile ilişkisi<br />
A.4.2. <strong>Proje</strong>nin büyüklüğü:<br />
<strong>Proje</strong>nin emisyonları 302,675 ton CO 2 e/ yıl kadar azaltması beklenmektedir. <strong>Gold</strong> Standart VER <strong>Proje</strong><br />
Geliştiricisinin El Kitabına göre, proje, büyük ölçekli bir proje olarak nitelenmektedir. Emisyonların<br />
azaltılmalarının elde edilmesindeki riskler, esas itibariyle iklim koşulları ile ilişkilidirler. Bunun bir rüzgâr<br />
projesi olmasından dolayı, saygın bir 3. tarafça (EMD International A/S, Danimarkalı bir şirket) yürütülmüş<br />
olan (3-yıllık bir zaman dönemini kapsayan) ayrıntılı bir mikro-yerleşim raporuna rağmen, gerçek şudur ki,<br />
rüzgâr projelerinde doğal kaynakların durumları öngörülemediğinden kendilerinden bu koşullarda<br />
yararlanılır.<br />
A.4.3. <strong>Proje</strong> etkinliği Kategori(ler)i:<br />
En son versiyon <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> VER <strong>Proje</strong> Geliştiricisi El Kitabı, Ek A’ya göre, proje, şu kategorilere<br />
girmektedir:<br />
A.1. -- Yenilenebilir <strong>Enerji</strong>.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 14<br />
A.4.4. Kaynaklar tarafından Antropojenik Gazları (sera gazları) antropojenik emisyonlarının,<br />
öngörülen proje etkinliği tarafından nasıl azaltılacağının kısa bir açıklaması, emisyonlarda düşüşlerin<br />
öngörülen proje etkinliğinin yokluğunda niye meydana gelmeyeceği de dahil, ulusal ve/veya sektörel<br />
politikalar içinde bulunulan koşullar:<br />
<strong>Proje</strong>, kendilerinden elektrik üretilen fosil yakıtların yerini alarak sera gazı emisyonlarını azaltacaktır. <strong>Proje</strong><br />
ile sera gazı yaymaksızın yılda 466,742MWh bir elektrik üretilmesi beklenmektedir. Türkiye, 2008 ve 2009<br />
yılları arasında üretim kapasitesini aşması beklenen (Şekil 3'e bakınız) artan bir enerji talebi ile yüz yüzedir.<br />
Son yıllarda, hâlihazırda artan bu enerji talebini karşılamak üzere kurulu kapasitede hızlı bir artış<br />
görülmüştür. Türkiye’de üretim şebekesi harmanlamasında fosil yakıtların yakıldığı enerji tesisleri<br />
baskındır. 2006’da, kurulu rüzgâr kapasitesinin payı sadece %0,1 idi. Bunun 2007’de %0,6’ya çıkması<br />
beklenmektedir.<br />
Şekil 3. Türkiye’nin 2006–2015 yılları arası enerji arz ve talep öngörüsü 24<br />
A.4.4.1. Kredilendirilen dönem bittiğinde, emisyon azalmalarında beklenen miktar:<br />
24 http://www.teias.gov.tr/eng/Apk<strong>Proje</strong>ction/Capacity<strong>Proje</strong>ctionJune2006.pdf<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 15<br />
466,742 MWH/yıl bir yıllık elektrik enerjisi üretimi öngörüsü ile, ve 0.648 tCO 2 e/MWh, gibi bir şebeke<br />
ortalama emisyon faktörü ile, proje, yıllık 302,675 tCO2e emisyon azaltılması ile sonuçlanacaktır.<br />
Kredilendirilen ilk 7-yıllık dönem bitiminde, toplam emisyon azaltılması, 2,017,833 tCO2e olacaktır.<br />
Tablo 2.<br />
İlk 7-yıllık bir işletim için <strong>Proje</strong>nin öngördüğü emisyon azaltımları<br />
Yıllar Emisyon azaltımları yıllık beklentisi (tCO 2 e)<br />
2009 (Nisan - Aralık) 158,021<br />
2010 302,675<br />
2011 302,675<br />
2012 302,675<br />
2013 302,675<br />
2014 302,675<br />
2015 302,675<br />
2016 (Ocak - Mart) 75,668<br />
Toplam emisyon azaltılması (tCO 2 e) 2,049,739<br />
Kredilendirilen yılların toplam sayısı 7<br />
Beklenen azaltmaların kredilendirilen dönem<br />
292,820<br />
sonunda yıllık ortalaması (tCO 2 e)<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
BÖLÜM B. Esas alınacak bir metodolojinin uygulanması<br />
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 16<br />
B.1.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğine uygulanan onaylı esas alınacak metodolojinin başlığı ve referansı:<br />
İşbu projeye tatbik edilebilir Birleşmiş Milletler onaylı sağlamlaştırılmış referans hattı metodolojisi, ACM0002’dir<br />
“Yenilenebilir kaynaklardan şebekeye-irtibatlı elektrik üretimi metodolojisi ”, Sürüm 7 25 .<br />
ACM0002’de aşağıdaki gereçlere atıfta bulunulmaktadır:<br />
“Özgün Getirinin tanıtımı ve değerlendirilmesi için gereç”, Sürüm 05, EB 39 26 , ‘den uyarlanmıştır ve<br />
‘‘Bir elektrik sistemi için emisyon faktörünün hesaplanması amaçlı gereç’’, Sürüm 01, Ek 12, EB 35 27 .<br />
B.1.1.<br />
Metodoloji seçiminin doğrulaması ve proje etkinliğine uygulanabilir oluşunun gerekçesi:<br />
ACM0002, işbu proje etkinliğine tatbik edilebilir zira gereken şu kriterleri yerine getirmektedir:<br />
<br />
<br />
<br />
<strong>Proje</strong>, rüzgâr enerjisi elektrik kapasitesi eklemesinden oluşmaktadır ve şebekeye-bağlantılı elektrik üretim<br />
projesidir.<br />
<strong>Proje</strong>, proje etkinliği mahallinde, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye dönüşümü içermez ve<br />
İlgili elektrik şebekesinin coğrafik ve sistem sınırları açıkça tanımlanabilir ve şebekenin karakteristikleri<br />
hakkında bilgiler mevcuttur.<br />
B.2.<br />
Metodolojinin proje etkinliği kapsamında nasıl tatbik edileceğinin açıklanması:<br />
İşbu <strong>Proje</strong>, ACM0002 “Yenilenebilir kaynaklardan şebekeye-bağlı elektrik üretimi için güçlendirilmiş referans hattı<br />
metodolojisi” Sürüm 07’de izah edilen metodolojiyi izlemektedir.<br />
Beklenen net elektrik üretimi (EG net,y ) 466,742 MWh / yıldır.<br />
Şebeke emisyon faktörü (EF grid,CM,y ) , “Bir elektrik sistemi için emisyon faktörü hesaplama gereci"ne uygun olarak<br />
hesaplanmıştır 28 .<br />
Gerece göre, emisyon azaltılmasının hesaplanması için, aşağıdaki altı adımın uygulanmış olması gerekmektedir:<br />
1. Adım İlgili elektrik enerji sisteminin Tanımlanması<br />
“Bir elektrik sistemi için emisyon faktörü hesaplama gereci” Sürüm 01’e göre, bir elektrik sistemi projesinin proje<br />
etkinliğine, iletim ve dağıtım hatları vasıtasıyla fizik olarak bağlı durumda olan ve belirgin herhangi kısıtlamalar<br />
olmaksızın iletilebilecek olan enerji tesislerinin uzamsal genişleme yoluyla tanımlanmaları gerekir. Dolayısıyla,<br />
25 http://cdm.unfccc.int/UserManagement/FileStorage/CDMWF_AM_323M30IDF1IH6AG3GRCJ4PKR9CKM7P<br />
26 http://cdm.unfccc.int/methodologies/PAmethodologies/AdditionalityTools/Additionality_tool.pdf<br />
27 http://cdm.unfccc.int/methodologies/PAmethodologies/AdditionalityTools/Additionality_tool.pdf<br />
28 http://cdm.unfccc.int/methodologies/Tools/EB35_repan12_Tool_grid_emission.pdf<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
bu proje etkinliği içerisindeki elektrik proje sistemi, proje mahallini ve Türk ulusal Enterkonnekte şebekesine<br />
irtibatlı tüm güç tesislerini içermektedir.<br />
Diğer ev sahibi ülke(ler)de yerleşik bağlı durumdaki elektrik sistemlerinden ithaller için emisyon faktörü, 0<br />
tCO 2 /MWh’dir.<br />
2. Adım Bir İşletim Marjı (OM) yönteminin seçilmesi<br />
“Bir elektrik sistemi için emisyon faktörünün hesaplanması gereci”ne göre, verilen (EF grid,OM,y ), yılı için işletim<br />
marjı şebeke emisyon faktörünün hesaplanmasında geliştiriciler olası dört yöntemi arasından seçimlerini<br />
yaparlar:<br />
(a) Basit OM, veya<br />
(a) Basit ayarlı OM, veya<br />
(c) İletilen Veri Analizli OM, ya da<br />
(d) Ortalama OM.<br />
sayfa 17<br />
(b) ve (c) seçenekleri, Türkiye’nin kullanılabilir sınırlı verilerinden dolayı seçilmemiştir. (d) seçeneği, düşük<br />
maliyet / zorunlu işletim kaynakları 29 toplam şebeke üretiminin %50’sinden daha fazlasını oluşturmadığından<br />
seçilmez. Dolayısıyla, (a) seçeneği seçilir, çünkü düşük maliyet / zorunlu işletim kaynakları, toplam şebeke<br />
üretiminin %50’sinden daha azını oluşturmaktadır (Tablo 3’e bakınız). Ayrıca, kömürün zorunlu-işletilmesi<br />
gereken olarak kullanıldığının ve nükleer enerji tesislerinin Türkiye’de bulunduğunun herhangi bir işareti yoktur.<br />
Tablo 3. Türk <strong>Enerji</strong> Şebekesinin son beş yılı için elektrik üretiminde kaynaklara göre dağılım ayrıntısı 30<br />
2006 2005 2004 2003 2002 Ortalama<br />
Toplam Üretim [GWh] 176,300 161,956 150,698 140,581 129,400 151,787<br />
Düşük – maliyetli/olması<br />
zorunlu üretim<br />
Düşük – maliyetli/olması<br />
zorunlu üretim oranı<br />
(yüzdesi)<br />
[GWh] 44,465 39,714 46,235 35,480 34,978 40,174<br />
[%] 25 25 31 25 27 26<br />
Basit OM hesaplaması (a seçeneği), seçildiğinden, emisyon faktörü, elektrik birimi (tCO 2 /GWh) başına üretimağırlıklı<br />
ortalama emisyonlar vasıtasıyla hesaplandığından, düşük maliyetli / olması zorunlu güç tesislerinin dahil<br />
edilerek değil, sisteme hizmet veren tüm üretim kaynaklarının geçmiş üç yıllık ortalamaları kullanılır.<br />
Bu gereç, EF grid, OM, y hesaplaması için iki seçenek verir:<br />
<br />
Ön-Görülen seçenek<br />
kredilendirilen dönem süresince, emisyon faktörlerinin izlenmesi ve yeniden hesaplanması gerekliliği<br />
29 Düşük – maliyet / olması zorunlu kaynaklar, hidro, jeotermal, rüzgâr, düşük-maliyetli biyokütle, nükleer ve güneş<br />
enerjisinden üretim.<br />
30 http://www.teias.gov.tr/ist2006/31(40-06).xls<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 18<br />
<br />
olmaksızın, doğrulama için VER-PDD2nin DOE’ye sunulması anında kullanılabilir olacak en güncel<br />
veriler temeline dayalı, 3-yıllık üretim-ağırlıklı ortalaması, ya da<br />
Gerçekleşen seçenek<br />
İzleme süresince güncellenecek emisyon faktörü ile birlikte, bu gereklilik beraberinde, içerisinde proje<br />
etkinliğinin şebeke elektriği ile yer değiştireceği yıl.<br />
Bu proje için gerçekleşen seçenek seçilir. Üç yılın ortalamasının hesaplanması için veriler, PDD’nin DOE’ye<br />
sunulması esnasındaki kullanılabilir olan en yeni (güncel) bilgilerin olduğu 2004 – 2006 döneminden elde edilir.<br />
3. Adım Seçilen yönteme göre, işletim marjı emisyon faktörünün hesaplanması<br />
Basit OM emisyon faktörü, düşük – maliyetli /olması zorunlu tesis / birimleri dahil etmeyerek, sisteme hizmet<br />
eden tüm enerji üretim tesislerinin ünite başına net beher elektrik üretimi (tCO 2 /MWh) için, üretim-ağırlıklı<br />
ortalama CO 2 emisyonları olarak hesaplanır. Hesaplama şöyle olabilir:<br />
<br />
<br />
<br />
Yakıt tüketimi ve her bir enerji tesisi /ünitesinin net elektrik üretim verileri temeline dayalı olarak<br />
(Seçenek A) ya da<br />
Net elektrik üretim verileri, her bir enerji ünitesinin ortalama verimliliği ve her bir enerji ünitesinde<br />
kullanılan yakıt tür(ler)i temeline dayalı olarak (Seçenek B) veya<br />
Sisteme hizmet veren tüm enerji tesislerinin, yakıt türlerinin ve proje elektrik sisteminin toplam yakıt<br />
tüketiminin toplam net elektrik üretim verileri temeline dayalı olarak (Seçenek C)<br />
Her bir enerji tesisi / ünitesi için yakıt tüketimi ve ortalama verimlilik verileri mevcut (kullanılabilir) olmadığından,<br />
basit OM hesaplaması için C Seçeneği kullanılır.<br />
C Seçeneği ile, basit OM emisyon faktörü, sisteme hizmet veren, fakat düşük - maliyet / olması zorunlu güç<br />
tesisleri /üniteleri hariç tutularak, tüm enerji tesisleri tarafından şebekeye sağlanan (beslenen) net elektrik<br />
temelinde ve aşağıdaki şekilde, proje elektrik sisteminin yakıt cins(ler)i ve toplam yakıt sarfiyatı temelinde<br />
hesaplanır:<br />
EF<br />
grid , OMsimple,<br />
y<br />
<br />
FC<br />
* NCV<br />
i,<br />
y i,<br />
y CO , i.<br />
y<br />
i m<br />
, 2<br />
EG<br />
y<br />
* EF<br />
(1)<br />
ki burada:<br />
EF grid, OM, y<br />
FC i, y<br />
NCV i, y<br />
EF CO2, i,<br />
(tCO 2 /GWh) yılındaki basit işletim marjının CO 2 emisyon faktörüdür.<br />
Y yılında proje elektrik sisteminde tüketilen fosil yakıt cinsi i miktarı (kütle veya hacim<br />
birim olarak)<br />
Y yılında fosil yakıt türü i ‘nin net ısıl (kalori) değeri (enerji muhtevası) (GJ / kütle ya da<br />
hacimsel birim olarak)<br />
Y yılındaki fosil yakıt cinsi i için CO 2 emisyon faktörü (tCO 2 /GJ).<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 19<br />
EGy<br />
Y yılındaki, düşük-maliyetli / olması zorunlu enerji tesisleri / birimleri hariç tutularak,<br />
sisteme hizmet veren tüm enerji kaynaklarınca üretilen ve şebekeye ulaştırılan net<br />
elektrik (MWh)<br />
Basit OM’in hesaplanması için, yakıt tüketim miktarı (FC i, y ) , ilgili veriler için resmi kaynak olan TEIAS 31 , web<br />
sitesinden alınmıştır. İlgili yıllar için yakıt tüketim değerleri aşağıdaki Tablo 4'de yer almaktadır.<br />
Tablo 4. Şebekeye bağlı durumdaki üretim kaynaklarının yakıt tüketimi (2004-2006)<br />
Yakıt Cinsi<br />
FC i,y birimi [Ton, Doğal Gaz (NG) için olan hariç (1000 m 3 )]<br />
2006 2005 2004<br />
Taş Kömürü 5,617,863 5,259,058 4,564,713<br />
Linyit 50,583,810 48,319,143 33,776,660<br />
Fuel oil 1,746,370 2,005,899 2,403,338<br />
Mazot 61,501 28,442 29,141<br />
LPG 33 12,908 12,637<br />
Nafta 13,453 84,481 208,749<br />
Doğal Gaz 17,034,548 15,756,764 13,325,721<br />
Kullanılan yakıtların listesi için TEIAS tarafından sağlanan net ısı değerleri (NCV i, y ) Tablo 5’te özetlenmiştir.<br />
Tablo 5. 2006 yılı için Türkiye’de kullanılan yakıtlar için NCV 32<br />
Yakıt Tüketimi<br />
Isıtma Değeri<br />
Isıtma Değeri (GJ 33 /Ton [NG –<br />
D.Gaz Hariç GJ/10 3 m 3 )<br />
Yakıt Cinsi (Ton [NG (Doğal Gaz) hariç10 3 ])<br />
(Tcal/yıl)<br />
Taş Kömürü 5,617,863 29,504 21.99<br />
Linyit 50,583,810 83,932 6.95<br />
Fuel oil 1,746,370 16,769 40.20<br />
Mazot 61,501 627 42.68<br />
LPG 33 0 0<br />
Nafta 13,453 141 43.88<br />
Doğal Gaz 17,034,548 150,588 37.01<br />
Fosil yakıt cinslerinin Emisyon Faktörü (EF CO2, i, y ) , ulusal sera gazı envanteri için IPCC’den alınmış olup, Tablo<br />
6’da gösterilmiştir.<br />
Tablo 6. Türkiye’de kullanılan yakıtlar için Emisyon Faktörü 34<br />
31 http://www.teias.gov.tr/eng/<br />
32 http://www.teias.gov.tr/ist2006/index.htm<br />
33 Dönüştürme Faktörü: 1Tcal = 4186.8 GJ<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 20<br />
Yakıt Cinsi<br />
EF CO2,i,y (tCO 2 /GJ)<br />
Taş Kömürü 0.08950<br />
Linyit 0.09090<br />
Fuel oil 0.07550<br />
Motorin 0.07260<br />
LPG 0.06160<br />
Nafta 0.06930<br />
Doğal Gaz 0.05430<br />
Düşük-maliyetli / olması zorunlu enerji tesisleri / birimleri hariç tutularak, sisteme hizmet veren tüm enerji<br />
kaynaklarınca üretilen ve şebekeye ulaştırılan net elektrik (EG gross,y ) TEIAS (Türk elektrik İletim Şirketi) tarafından<br />
sağlanmıştır. Tablo 7'de, fosil yakıt enerji kaynaklarından 2004- 2006 yılları için, brüt elektrik üretimi<br />
gösterilmektedir.<br />
Tablo 7. 2004-2006 yılları arası Fosil Yakıt <strong>Enerji</strong> Kaynağı tarafından üretilen Brüt Elektrik EG gross,y (GWh) 35<br />
Yakıt Cinsi 2006 2005 2004<br />
Taş Kömürü 14,216.60 13,246.20 11,998.1<br />
Linyit 32,432.90 29,946.30 22,449.5<br />
Fuel Oil 4,232.40 5,120.70 6689.9<br />
Motorin 57.70 2.50 7.3<br />
LPG 0.10 33.70 33.4<br />
Nafta 50.20 325.60 939.7<br />
Doğal Gaz 80,691.20 73,444.90 62,241.8<br />
Toplam GWh 131,681.10 122,119.90 104,359.7<br />
Brüt elektrik üretimi, enerji tesislerinin elektrik tüketimini de içerir. Belirtilmiş olan yakıt kaynakları tarafından<br />
şebekeye beslenen net elektriği hesaplayabilmek için, tüm brüt /net elektrik üretim verileri üzerinden, ortalama bir<br />
düzeltme faktörünün hesaplanması gerekir. TUIK (Türk İstatistik Enstitüsü)'nün yıllık yayını, kamuya yönelik en<br />
güncel verileri içeren bilgilerin sağlandığı, en doğru resmi veri kaynağıdır. Bu netin brüte oranı, Tablo 8’den<br />
türetilebilir.<br />
Tablo 8. Net Elektrik Üretiminin Hesaplanması için Ortalama Düzeltme Faktörü 36<br />
2001 2002 2003 2004 2005<br />
Brüt Üretim (GWh) 122,725 129,400 140,581 150,698 161,956<br />
Tali (Yardımcı) Tüketim (GWh) 6,473 5,673 5,332 5,633 6,487<br />
Net Üretim (GWh) 116,252 123,727 135,248 145,066 155,469<br />
Bağıntı (Net / Brüt) 94.7% 95.6% 96.2% 96.3% 96.0%<br />
Ortalama Bağıntı 96%<br />
34 IPCC 2006, Cilt 2, Bölüm 1, Tablo 1.4 http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2006gl/pdf/2_Volume2/V2_1_Ch1_Introduction.pdf<br />
35 http://www.teias.gov.tr/ist2006/31(40-06).xls<br />
36 http://www.turkstat.gov.tr/yillik/stat_yearbook.pdf Tablo 14.4, s.231.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 21<br />
Fosil yakıt tesisleri tarafından ulaştırılan net elektrik (EG net,y ) Tablo 9’da hesaplanmıştır.<br />
EF grid,OM, y nin hesaplanması, 0 tCO 2 /GWh emisyon faktörlü elektrik ithalinin dahil edilmesini gerektirir.<br />
Dışarıdan alınan elektrik de dâhil edilerek bu gereklilik halledilir.<br />
Tablo 9. Fosil Yakıt ve Dışarıdan Alınan Elektrik kullanılarak Net elektrik Üretimi 2004-2006 37<br />
2004 2005 2006<br />
Brüt Üretim (GWh) 103,387 121,761 131,835<br />
Net Üretim (GWh) 99,251 116,890 126,562<br />
İthal Elektrik (GWh) 464 636 573<br />
Şebekeye Sağlanan Elektrik (GWh) 99,715 117,526 127,135<br />
4’den 9’a kadar olan Tablolardan elde edilen veriler kullanılarak (1) denklemi yoluyla, hesaplandığı gibi, EF grid, OM<br />
,y, , 659 tCO 2 e/GWh’dir.<br />
4. Adım Marjı oluşturmak üzere dahil edilecek güç birimlerinin benzerliklerinin tanımlanması<br />
Marj oluşturmak üzere hesaplamada kullanılacak enerji birimlerinin (m) örnekleme grubu, hangisi daha büyük ise,<br />
aşağıdakilerden oluşmaktadır:<br />
a) En yakın zamanda kurulmuş olan enerji birimlerinin beş grubu ve<br />
b) Sistem üretiminin %20’sini (MWh cinsinden) oluşturan ve en yeni olarak inşa edilmiş olan elektrik sistemi içerisindeki<br />
enerji kapasite ilaveleri grubu 38 .<br />
(a)’nın neticesinden (enerji üretimi anlamında) daha büyük olduğundan, marjin oluşturmak üzere dahil edilecek<br />
olan bu ortak özellik gösteren enerji ünitelerini tanımlamak üzere (b) seçeneği seçilmiştir. <strong>Enerji</strong> tesislerinin<br />
listesi, işbu PDD’nin Ek 2 (Temel-Esas bilgiler)'inde tanımlanmıştır.<br />
5. Adım İnşa marjı emisyon faktörünün hesaplanması.<br />
İnşa marjı emisyon faktörü, enerji üretim verilerinin kullanılabilir olduğu en son yıl süresince, tüm enerji<br />
ünitelerinin (m) üretim-ağırlıklı ortalama emisyon faktörü (tCO 2 /MWh birimleri cinsinden) olup, aşağıdaki gibi<br />
hesaplanır:<br />
ki burada:<br />
EF<br />
grid , BM , y<br />
<br />
<br />
m<br />
EG<br />
m,<br />
y<br />
<br />
m<br />
* EF<br />
EG<br />
m,<br />
y<br />
EL,<br />
m.<br />
y<br />
EF grid,BM,y y yılındaki inşa marjının CO 2 emisyon faktörüdür(tCO 2 /GWh) .<br />
EG m,y<br />
Y yılı içerisinde m enerji birimi tarafından üretilen ve şebekeye ulaştırılan üretilmiş<br />
elektriğin net miktarı (GWh)<br />
(2)<br />
37 http://www.teias.gov.tr/ist2006/47.xls<br />
38 Eğer bir ünitenin kapasitesi kısım üzerinde %20 düşerse, o ünite hesaplamaya tümüyle dâhil edilir.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 22<br />
EF EL,m,y<br />
Y yılında m enerji ünitesinin CO 2 emisyon faktörü (tCO 2 /GWh)<br />
“Bir elektrik sistemi için emisyon faktörünün hesaplanması için gereç"e göre, her bir m enerji ünitesinin CO 2<br />
emisyon faktörü (EF EL,m,y ), kendisi için enerji üretim verilerinin kullanılabilir olduğu en yeni tarihçeli yıl kullanılarak<br />
ve basit OM için B1, B2, veya B3 seçenekleri kullanılarak, “3. Adım”daki gereçten elde edilen kılavuzluğa göre<br />
belirlenmelidir, burada m, inşa marjına dahil edilen güç ünitesidir.<br />
Türkiye için tesise özgü yakıt tüketim verileri kullanılabilir olmadığından, B2 seçeneği aşağıdaki şekilde, her bir<br />
enerji ünitesi m'nin CO 2 emisyon faktörünün (EF EL,m,y ) hesaplanması için seçilmiştir:<br />
EF<br />
EL,<br />
m,<br />
y<br />
EF<br />
<br />
CO2,<br />
m,<br />
i , y<br />
<br />
m,<br />
y<br />
*3.6<br />
(3)<br />
ki burada:<br />
EF EL,m, y<br />
Y yılında m enerji ünitesinin CO 2 emisyon faktörü (tCO 2 /GWh)<br />
EF CO2,m,i,y<br />
Y yılında, m enerji ünitesinin yakıt tipi I’in ortalama CO2 emisyon faktörü (tCO 2 /GJ)<br />
n m,y Y yılınıda m enerji ünitesinin ortalama net enerji dönüştürme verimliliği (%)<br />
<strong>Enerji</strong> ünitesinde birkaç yakıt cinsi kullanıldığında, EF CO2,m,I,y için en düşük CO2 emisyonu kullanılmıştır.<br />
(3) no.lı denklemdeki (EF EL,m,y ) enerji ünitelerinin emisyon faktörünü hesaplamak için kullanılan, yakıt tiplerinin<br />
ortalama CO 2 emisyonu (EF CO2,m ), ve güç tesislerinin (n m,y ) ortalama net enerji dönüşüm verimliliği, Tablo<br />
10’da sunulmuştur.<br />
Tablo 10.<br />
<strong>Enerji</strong> Ünitelerinin Emisyon Faktörü<br />
Yakıt Cinsi<br />
EF CO2,i,y<br />
(tCO2/GJ)<br />
Verimlilik faktörü<br />
(%)<br />
<strong>Enerji</strong> Ünitesinin Emisyon Faktörü<br />
EF EL,m,y (tCO 2 /MWh)<br />
Taş Kömürü 0.08950 34.0 0.948<br />
Linyit 0.09090 33.0 0.992<br />
Fuel oil 0.07550 35.0 0.777<br />
Doğal Gaz 0.05430 46.0 0.425<br />
<strong>Enerji</strong> üniteleri (EGm,y) tarafından üretilen ve şebekeye iletilen elektriğe dair veriler, Tablo 112de sunulmuştur.<br />
Tablo 11.<br />
İnşa Marjı Hesaplamasına Dâhil Edilmiş <strong>Enerji</strong> Üniteleri tarafından Üretilen Elektrik (GWh)<br />
Yakıt Cinsi 2006 2005 2004 2003 Toplam<br />
Taş Kömürü 1,125.00 337.50 1,462.50<br />
Linyit 7,020.00 4,420.00 11,440.00<br />
Fuel Oil 104.30 466.20 571.00<br />
Doğal Gaz 4135.00 7,119.50 9187.70 692.30 21,134.00<br />
Hidro ve Yenilenebilir 376.00 871.00 46.00 1,293.00<br />
Toplam GWh 11,531.00 13,639.80 10037.40 692.30 35,900,00<br />
Tablo 10 ve 11’deki veriler kullanılarak, (2) ve (3) denklemleri vasıtasıyla, hesaplanan EF grid,BM , 617<br />
tCO 2 e/GWh’dir.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
6. Adım Birleştirilmiş marj emisyon faktörünün hesaplanması.<br />
Birleştirilmiş marj emisyon faktörü aşağıdaki gibi hesaplanır:<br />
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 23<br />
EF * w<br />
grid , CM , y<br />
EFgrid<br />
, OM , y<br />
* wOM<br />
EFgrid<br />
, BM , y<br />
BM<br />
(4)<br />
ki burada:<br />
EF grid,CM,y y yılındaki birleştirilmiş marjı CO 2 emisyon faktörüdür (tCO 2 /GWh) .<br />
EF grid,OM,y y yılındaki İşletim marjı emisyon faktörüdür (tCO 2 /GWh) .<br />
EF grid, BM,y y yılındaki inşa marjı emisyon faktörüdür (tCO 2 /GWh) .<br />
w OM<br />
İşletim marjı emisyon faktörünün ağırlığı<br />
inşa marjı emisyon faktörünün ağırlığı<br />
w BM<br />
Önerilen proje bir rüzgar çiftliği olduğundan, işletim marjının ve inşa marjı emisyon faktörlerinin ağırlıkları,<br />
varsayılan olarak sırasıyla 0.75 ve 0.25’tir. Dolayısıyla, (4) denklemine göre, birleştirilmiş marj emisyon faktörü:<br />
EF grid , CM ,y = 648 tCO 2 e/GWh.<br />
<strong>Proje</strong> emisyonları<br />
Önerilen proje etkinliği, bir rüzgâr çiftliğinin geliştirilmesi yoluyla, elektrik üretilmesini kapsar. Elektriğin üretimi,<br />
sera gazı emisyonları ile sonuçlanmaz, dolayısıyla:<br />
Sızıntı<br />
PEy = 0 tCO 2 /yıl’dır.<br />
<strong>Enerji</strong> üreten teçhizat bir etkinlikten diğerine aktarılmaz. Dolayısıyla, sızıntının hesaba alınması gerekmez ve<br />
LEy = 0 tCO 2 /yıl’dır.<br />
B.3. Kaynaklar tarafından antropojenik emisyonların, tescilli VER proje etkinliğinin olmaması durumunda<br />
meydana gelebilecek düşümlerin gerekçesinin açıklaması:<br />
<strong>Proje</strong>de, bölüm B.1’de bahsedildiği gibi, özgün getiriyi göstermek üzere, EB 39'dan, ‘Özgün Getirinin gösterimi ve<br />
Değerlendirilmesi için Gereç' Sürüm 05'ten yararlanılmaktadır. Söz konusu gereç aşağıdaki adımları<br />
kapsamaktadır:<br />
1. Adım: Geçerli yasa ve düzenlemelerle uyum içerisinde olan proje etkinliğine alternatiflerin<br />
tanımlanması<br />
Alt Adım1.a<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğine alternatiflerin tanımlanması<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 24<br />
Aşağıdaki alternatifler tanımlandı:<br />
Alternatif 1<br />
Alternatif 2<br />
VER’ler olmaksızın önerilen proje etkinliği. Bu, CDM yıllık gelirleri göz önüne alınmaksızın<br />
uygulanan, ulusal şebekeye bağlı durumdaki 135 MW bir kurulu kapasiteli bir rüzgâr çiftliğinin<br />
inşasıdır.<br />
Elektriğin mevcut TEIAS Türk Enterkonnekte Şebekesi tarafından sağlandığı şu andaki durumun<br />
devam ettirilmesidir.<br />
Adım 1a’nın Sonucu<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğine iki gerçekçi ve güvenilir (kredilendirilebilir) alternatif kalır.<br />
Alt Adım1.b<br />
Yürürlükteki yasalar ve mevzuat ile uyumluluk<br />
Aşağıdaki uygulanabilir yasalar ve mevzuat tanımlanmıştır:<br />
1. Elektrik Piyasası Kanunu 39<br />
2. Yenilenebilir <strong>Enerji</strong> Kaynaklarının Elektrik <strong>Enerji</strong>si Üretimi Amaçlı Kullanımına ilişkin Kanun 40<br />
3. <strong>Enerji</strong> Verimliliği Kanunu 41<br />
4. Orman Kanunu 42<br />
5. Çevre Kanunu 43<br />
Adım (1a)’da açıklandığı üzere, projeye alternatif olacak nihai alternatifler, tüm bu uygulanabilir kanunlarla tam<br />
uyumludur.<br />
Adım 1b’nin Sonucu<br />
Her bir alternatif için zorunlu mevzuat ve düzenlemeler, Alt-Adım 1b’de göz önüne alınmıştır. Yukarıdaki analize<br />
dayanarak, önerilen proje etkinliği, zorunlu mevzuat ile uyumlu olan proje katılımcıları arasında yegâne alternatif<br />
değildir. Bu yüzden, önerilen VER proje etkinliği özgün getiriyi sağlayabilir.<br />
2. Adım: Yatırım Analizi<br />
Yatırım analizinin amacı, önerilen proje etkinliğinin, geride kalan alternatiflerden karbon geliri olmaksızın iktisadi<br />
ve finansal olarak daha az cazip olup olmadığını tespit etmektir. Yatırım analizini yürütmek için aşağıdaki altadımların<br />
yerine getirilmesi gerekir:<br />
39 Yasa numarası 4628, yürürlüğe giriş tarihi 03.03.2001 http://www.epdk.gov.tr/english/regulations/electricity.htm<br />
40 Yasa numarası 5346, yürürlüğe giriş tarihi 18.05.2005<br />
http://www.eie.gov.tr/duyurular/YEK/LawonRenewableEnergyReources.pdf<br />
41 Yasa Numarası 5627, yürürlüğe giriş tarihi 02.05.2007<br />
http://www.eie.gov.tr/english/announcements/EV_kanunu/EnVer_kanunu_tercume_revize2707.doc<br />
42 Yasa numarası 6831, yürürlüğe giriş tarihi 31.08.1956. İstendiğinde, DOE’ye verilebilir.<br />
43 Yasa Numarası 2872. . 18132 sayılı Resmi Gazetede 11/08/’83 tarihinde yayınlandı. İstendiğinde DOE’ye verilebilir.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 25<br />
Alt Adım 2.a<br />
Uygun analiz yönteminin belirlenmesi<br />
EB39'da, ‘Özgün Getiri Tanıtımı ve Değerlendirmesi için Gereç’ Sürüm 05’te, olası üç analiz yöntemini<br />
listelenmektedir:<br />
Seçenek I<br />
Seçenek II<br />
Seçenek III<br />
: Basit maliyet analizi;<br />
: Yatırım kıyaslaması analizi ve<br />
: Değerlendirme analizi.<br />
Önerilen <strong>Proje</strong> karbon gelirlerinden farklı olarak elektriğin satışı yoluyla finansal ve iktisadi yararlar<br />
oluşturacağından, Seçenek I kullanılamaz.<br />
Seçenek II, ancak alternatiflerin üretim kapasitesi anlamında benzer yatırım projeleri olmasının gerektiği<br />
yerlerdeki projelere tatbik edilebilir. Seçenek II ve Seçenek III arasında, karşılaştırmalı finansal değerlendirme<br />
analizi (Seçenek III) seçilir.<br />
Alt Adım 2.b<br />
Seçenek III: Karşılaştırmalı Değerlendirme Analizinin Uygulanması<br />
EB 39’dan, “Özgün Getiri Gösterimi ve Değerlendirilmesi için Gereç” Sürüm 05’e göre, projenin IRR’i için ilgili bir<br />
mukayeseli değerlendirme, uygun bir risk primi (özel yatırımı ve /veya proje türünü yansıtmak üzere) yoluyla<br />
arttırılmış olan devlet tahvili derecelendirmelerinden türetilebilir.<br />
<br />
<br />
Doğrulanmış, bağımsız bir finansal veri ve yatırım bilgileri kaynağı olan Bloomberg’e göre 44 , Türkiye’deki<br />
devlet tahvili (aynı zamanda “risk barındırmama oranı” olarak da bilinir) oranı %15.92’dir.<br />
Risk primleri genelde hem yatırım gerçekleşeceği ve hem de teknolojinin söz konusu olduğu müstakil ülke ile<br />
ilgili şartları yansıtır.<br />
o Bloomberg’e göre, Türkiye’nin şu andaki ülke riski %0.71’dir.<br />
o Bu sektördeki kamu bilgisinin eksik olmasından dolayı, rüzgar enerjisi projeleri ile ilgili güvenilir bir risk<br />
primi (yani teknoloji riski) tanımlanamamıştır. Bununla birlikte, şurası da iyi bilinmektedir ki, enerji<br />
sektörü projeleri, Ekonominin diğer sektörlerinden daha yüksek olabilecek toplam risk düzeyleri ile yüz<br />
yüze gelir, ve bilhassa rüzgar enerji tesisleri, performans, iklim faktörlerinin yanı sıra, alışıldık termal<br />
enerji üretim projelerinden çok daha yeni bir teknoloji olduğu gerçeğiyle, bunlara ilişkin riskler ile yüz<br />
yüze gelirler. Burada şu önerilmektedir ki, bu tür bir proje için gerçekçi olan bir risk primi, işbu<br />
yaklaşımın konzervatif olduğu önerisiyle, ülke riski ile işaret edilen %0.71'den daha yüksek olabilir.<br />
Dolayısıyla, bu tür bir proje için gerçekçi bir IRR mukayeseli değerlendirmesi, temel yatırım eşiği (Türkiye devlet<br />
tahvilleri) artı kendilerine atıfta bulunulan güncel rakamların %16.63 (%15.92 + %0.71) olduğu bir risk priminden<br />
daha büyük olmalıdır.<br />
Alt Adım 2.c<br />
Finansal göstergelerin hesaplanması ve mukayesesi<br />
1. Anahtar finansal göstergelerin hesaplanması için ihtiyaç duyulan parametreler<br />
44 Uluslararası Bloomberg veri tabanı (http://www.bloomberg.com/). Lütfen Ek 5’e başvurunuz: Türkiye için ülke riski<br />
priminin belirtildiği dâhili veri tabanının alınan döküm.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 26<br />
18/05/2005 tarihinde, “Yenilenebilir <strong>Enerji</strong> Kaynaklarının Elektrik <strong>Enerji</strong>si Üretimi Amaçlı Kullanımına ilişkin<br />
Kanun” 45 yürürlüğe girmiştir.<br />
İşbu kanunun 6. Maddesinde, yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin, Türk para birimi temelinde, 7-yıllık<br />
sabitlenmiş bir fiyattan yani, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen ortalama toptan satış<br />
fiyatından satın alınacağı garanti edilmektedir.<br />
“<strong>Enerji</strong> Verimliliği Kanunu” 46 ‘nın 02/05/2007 tarihinde yürürlüğe girmesi ile birlikte, yenilenebilir enerji<br />
tesislerinde elde edilen elektriğin satın alma fiyatı, 0.05 € / kWh bir fiyattan, 7 yıldan 10 yıla uzatılmıştır. Bu<br />
yeni yasa, bu tür projelerin yüz yüze geleceği finansal riskleri azalttığından, yenilenebilir enerjinin tanıtımı için ileri<br />
yönde bir adım olarak göz önüne alınabilir. Bununla birlikte, garanti edilen bu fiyat, rüzgâr enerjisi projelerini<br />
finansal olarak güvenilir yapmak için yetersizdir.<br />
Önerilen projenin finansal fizibilite çalışmasına göre, anahtar roldeki finansal göstergelerin hesaplanması için<br />
gerekli parametreler Tablo 12’dedir.<br />
Söz konusu bir çalışma 47 , <strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong>'nin Finansman Departmanı (<strong>Zorlu</strong> Grubunun bir parçası) tarafından<br />
17.06.2008 tarihinde icra olunmuştur.<br />
Bir sonraki kuruluş, verilen yaklaşık 8 milyar ABD $ bir toplam varlık değeri ve çalışanlarının sayısı (22,000<br />
dolayında) ile Türkiye’deki en geniş şirket grupları arasında sıralanmıştır.<br />
<strong>Zorlu</strong> Grubu, tekstil, elektronik, ‘beyaz eşyalar’ ve finansal hizmetler sahalarında, Türkiye’yi kapsayan ve ABD,<br />
Hong Kong, Güney Afrika ve Rusya’da faal 64 yan kuruluşu ile birlikte, Türkiye’nin birden-fazla sektörde önde<br />
gelen sektör devlerinden biridir.<br />
Tablo 12.<br />
Finansal Analiz için Temel Parametreler<br />
Parametre Birim Değer<br />
Kurulu kapasite 48 MW 135<br />
Şebekeye Bağlı çıkış 49 MWh 466,742<br />
Sermeye Yatırımı 50 € x 10 6 181.326<br />
Gelir vergisi oranı 51 % 20<br />
Beklenen tarife 52 €/kWh 0.05<br />
Beklenen VER fiyatı 53 €/ tCO2e 6.5<br />
İşletim ve Bakım €/yıl 2,505,725<br />
<strong>Proje</strong> yaşam süresi Yıl 20<br />
45 http://www.eie.gov.tr/duyurular/YEK/LawonRenewableEnergyReources.pdf<br />
46 Madde 17, Sayfa 13 http://www.eie.gov.tr/english/announcements/EV_kanunu/EnVer_kanunu_tercume_revize2707.doc<br />
47 “080617_Rotor_Fizibilite–P75.xls”<br />
48 GE ile Rotor Elektrik Üretim A.Ş. arasındaki enerji üretimi teçhizatı satışı için Sözleşme.<br />
49 Osmaniye Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Tesisi Mikro-yerleşim Raporu (11.09.2007), Hazırlayan Dr. Ferdi Türksoy, EMD International,<br />
A.Ş. 2007, sayfa 43, Tablo 17.<br />
50 Rotor Elektric Uretim, Finansal Fizibilite Çalışması.<br />
51 http://www.worldwide-tax.com/turkey/turkey_tax.asp<br />
52 Rotor Elektrik Üretim, Finansal Fizibilite Çalışması ve “<strong>Enerji</strong> Verimliliği Hakkındaki Yasa” nın 17. Maddesi<br />
http://www.eie.gov.tr/english/announcements/EV_kanunu/EnVer_kanunu_tercume_revize2707.doc<br />
53 Rotor Elektrik Üretim, Finansal Fizibilite Çalışması, İstek üzerine DOE’ye hazırlandı.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
İskonto oranı % 16.63<br />
2. Önerilen proje ve finansal kıyaslama değerlendirmesi maksatlı IRR mukayesesi<br />
Kıyaslama değerlendirmesine (Seçenek III) uygun olarak, eğer proje IRR 54 ,gibi önerilen projelerin finansal<br />
göstergeleri kıyas değerinin altında olursa, önerilen proje, finansal olarak cazip değil şeklinde göz önüne alınır.<br />
sayfa 27<br />
Tablo 13'e, karbon yıllık gelirleri ilave edilmiş ve edilmemiş şekilde proje IRR’ı eklenmiştir. Sermaye IRR’ı, VER<br />
satışlarından elde edilen, proje geliştiricisine ilave gelir olmaksızın, %10,73’tür ki bu da finansal kıyas<br />
değerlendirmesinden daha düşüktür. Dolayısıyla, önerilen proje finansal olarak cezbedici değildir. VER yıllık<br />
gelirleri göz önüne alındığında, Sermaye IRR'ı, %14.24'e yükselmektedir ancak, finansal mukayese<br />
değerlendirmesinin daha altında kalmayı sürdürmektedir. Bununla birlikte, VER yıllık gelirler, ülke için soyut<br />
faydalara ilaveten, projeye ilave bir gelir kaynağı da sağlamaktadır şöyle ki:<br />
- Türkiye’deki enerji kaynaklarında çeşitlilik;<br />
- Teknoloji Tedarikçisi General Electric firmasından Türk proje geliştiricisine yeni teknoloji ve bilgi transferi<br />
ve<br />
- Ülkenin enerji güvenliği ve kendine yeterliliğini aynı anda güçlendirme ile birlikte, Türkiye’nin yabancı<br />
enerji kaynaklarına bağımlılığının azaltılması.<br />
Önerilen VER'li rüzgâr projesi sonuçta, özgün getiri koşulunu sağlamaktadır.<br />
Tablo 13.<br />
Önerilen projenin <strong>Proje</strong> IRR’ı<br />
Şart Sermaye IRR’ı [%]<br />
VER geliri olmaksızın 10.73<br />
VER geliri ile birlikte 14.24<br />
Alt Adım 2.d<br />
Hassasiyet analizi<br />
EB39’dan Ek 35’teki “Yatırım Analizinin Değerlendirilmesi Hususunda Rehberlik” 55 bilgilerine göre, sadece ya<br />
toplam proje maliyetleri ya da toplam proje gelirlerinden %20’sinden daha fazlasını oluşturan değişkenler<br />
(başlangıçtaki yatırım maliyeti de dâhil) , makul değişikliklere tabi tutulmalıdırlar.<br />
Önerilen proje için, dört adet parametre Şekil 4 temelinde tanımlanmıştır:<br />
1) Rüzgâr türbini maliyeti<br />
2) Beklenen Tarife<br />
3) Yıllık elektrik üretimi<br />
4) Faiz oranı<br />
54 Kıyaslamalı Değerlendirme analizi için, IRR, EB 39’dan “Özgün Getirinin Tanıtımı ve Değerlendirilmesi için Gereç”<br />
Sürüm 05’e göre, IRR varlığı olarak hesaplanacaktır.<br />
55 http://cdm.unfccc.int/EB/039/eb39_repan35.pdf<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 28<br />
Şekil 4: Farklı değişkenlerin proje maliyeti ve gelirlere katkısı<br />
Her ne kadar da yıllık elektrik üretiminin IRR üzerine etkisi Elektrik tarifesindeki sapmadan kaynaklanan etki ile<br />
aynı olsa da, yıllık elektrik üretiminin etkisi, her bir parametre için olasılıktaki değişme farklı olacağından,<br />
hassasiyet analizi içerisinde göz önüne alınır.<br />
Hassasiyet analizinin sonuçları, Tablo 14’te gösterilmiştir.<br />
Tablo 14.<br />
IRR Hassasiyet Analizi Sonuçları<br />
Senaryo %16.63’lık bir IRR değerlendirmesine ulaşmak için %<br />
değişimi<br />
Rüzgâr türbini maliyeti % -18.8<br />
Elektrik tarifesi % +14.0<br />
Yıllık elektrik üretimi % +14.0<br />
Faiz oranı % -38.2<br />
Bu değişimler, ayrıntıları verildiği üzere, finansal analizin giriş parametreleri için olan kabullerin gerçekçi aralığını<br />
yansıtmazlar.<br />
- Rüzgâr Türbini Maliyeti<br />
Rüzgâr türbinleri maliyetlerinde %18,8’lik bir düşüş hiç muhtemel muhtemeldir ki fazladır, şöyle ki,<br />
yüksek emtia fiyatları (örneğin çelik, petrol) 56 , artan talep, belirli bir takım türbin devre elemanlarındaki<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 29<br />
kısıntılar, türbin boyutlarının (ve gövde yüksekliklerinin) büyük ölçekte olmaları ve türbin tasarımının<br />
geliştirilmiş mühendisliği (örneğin geliştirilmiş şebeke karşılıklı işlemleri 57 dolayısıyla son zamanlarda<br />
artmış durumdadır. GE, rüzgâr türbinlerine bu artan talebi karşılayamamaktadır 58.<br />
- Elektrik tarifesi:<br />
<strong>Enerji</strong> Verimliliği Kanunu, 2012’den önce işletime alınacak tesisler için 10 yıllık bir süre için<br />
yenilenebilir enerji kaynaklarından elektriğin satın alınması için 0.050 € ila 0.055 € / kWh bir aralık<br />
tanımlamıştır. Bu, tarifedeki olası azami artışın, %10 ([(.055 - .050)/.050] x %100 = %10 artış) olacağını<br />
göstermektedir. Yenilenebilir <strong>Enerji</strong> Kanunu, enerji üretim maliyetini düşürmek ve dolayısıyla elektrik<br />
tarifelerini de ucuzlatmak üzere, enerji tesisleri arasında serbest bir rekabeti cesaretlendirmektedir.<br />
Bununla birlikte, Türkiye’deki enerji tesislerinin büyük bir çoğunluğu hala devlet-mülkiyetinde<br />
olduğundan, Türkiye, tedariki denetleyebilir ve dolayısıyla fiyatlar üzerinde etkili olabilir. Tümden<br />
olarak, “olması zorunlu” rüzgâr çiftlikleri bakımından rekabet güçtür çünkü bunlar, geleneksel enerji<br />
tesislerinin aksine (ki bunlar güncel talebe göre üretimi ayarlayabilmektedir), pazardaki talebe yanıt<br />
olarak kendi çıkışlarını denetleyemezler. Bu argümanların görünümü altında, önerilen <strong>Proje</strong> elektrik<br />
tarifeleri %14 kadar artamaz ve böyle olunca %16.63’lük bir kıyas değerlendirmesi, bu biçimde erişilmesi<br />
muhtemel değildir.<br />
- Yıllık elektrik üretimi:<br />
IRR varlığını hesaplamak üzere kullanılacak olan yıllık elektrik üretimi, projenin mikro-yerleşim çalışması<br />
temeline dayanmaktadır (466,742 MWh). Bu çalışmada, en kötü ve en iyi durum senaryoları altında,<br />
elektrik üretimi, Tablo 15’te özetlendiği gibi, %10 uyarlanan üretim düzeylerinin üstünde veya altında<br />
oynamayacaktır. Dolayısıyla, yıllık üretilen elektrikte %14’lük bir artış çok muhtemel değildir.<br />
Tablo 15. Öngörülen Net Yıllık Elektrik Üretimi (AEP) 59<br />
‘aşma’olasılığı [sic] [%] Net AEP [MWh / yıl]<br />
75 466,742<br />
90 425,881 %75 ‘artış [sic] seviyesinden % -9.7<br />
50 512,141 %75 ‘artış’ [sic] seviyesinden % +9.7<br />
- Faiz oranı:<br />
Türkiye’de faiz oranlarında %38,2 gibi bir azalma şansı pek muhtemel değildir. Haziran 2008 tarihinde,<br />
Türkiye’nin Merkez Bankasının Para Politikası Kurulu, borç verme faiz oranlarında indirim kararlı almıştır.<br />
Merkez Bankası, küresel piyasalardaki gelişmeler, dış talep ve Türkiye’deki para politikası uygulamasının<br />
ışığı altında gerekli gördüğünde, daha da artışlar beklenmektedir 60 . Ayrıca, Avrupa Merkez Bankası, çeyrek<br />
57 http://www.treehugger.com/files/2008/05/wind-turbine-costs-increased-offshore-power.php<br />
http://www1.eere.energy.gov/windandhydro/pdfs/43025.pdf<br />
58 http://www.treehugger.com/files/2008/04/ge-wind-power-fast.php<br />
59 Osmaniye Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Tesisi Mikro-saha Raporu (11.09.2007), Hazırlayan Dr. Ferdi Türksoy, EMD International,<br />
A.Ş. 2007, sayfa 43, Tablo 17.<br />
60 http://www.tcmb.gov.tr/yeni/eng/ (basın bülteni, faiz oranları hakkında, tarihi: 16.06.08)<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 30<br />
puan kadar, Haziran 2007’de kendi gösterge faiz oranını yükseltmiştir.<br />
dokuzuncu artış olarak göz önüne alınmaktadır.<br />
Bu, Aralık 2005 61 ‘ten bu yana<br />
Bu sonuçlar göstermektedir ki, ancak gerçekçi olmayan, olası görülmeyen koşullar altında IRR Varlık<br />
Göstergesine erişmek mümkün olabilecektir. Dolayısıyla şu sonuca varmak adil ve makul olacaktır ki, IRR<br />
Varlığı, hassasiyet analizi giriş parametreleri için gerçekçi kabuller aralığı bakımından göstergenin altındadır ve<br />
<strong>Proje</strong>, Karbon gelirleri olmaksızın finansal olarak cezbedici değildir. Bu göstermektedir ki, <strong>Proje</strong> etkinliği, VER<br />
gelirleri olmaksızın gerçekleştirilemez.<br />
Adım 2’nin Sonucu<br />
Hassasiyet analizi göstermektedir ki, VER gelirleri, <strong>Proje</strong>nin finansal göstergelerini geliştirecektir. Bununla<br />
birlikte, <strong>Proje</strong>nin Varlık IRR’ının teklif edilen <strong>Proje</strong>nin finansal olarak çekici olmasının pek muhtemel olmadığı<br />
sonucunu destekler biçimde, kıyas değerlendirmesine (göstergeye) ulaşabilmesi mümkün değildir.<br />
3. Adım Bariyer (engel) analizi<br />
Bu adım, önerilen proje etkinliğinin aşağıdaki engellerle yüz yüze olup olmadığını belirlemek üzere<br />
kullanılacaktır:<br />
a) Önerilen proje etkinliğinin gerçekleştirilmesinin önlenmesi ve<br />
b) Alternatiflerden en azından birinin uygulanmasının engellenmemesi<br />
Aşağıdaki alt-adımlar izlenir:<br />
Alt Adım 3.a<br />
Önerilen proje etkinliği cinsinin uygulanmasını engelleyebilecek bariyerlerin tanımlanması<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin bir VER etkinliği olarak tescil edilmediği durumda, önerilen proje etkinliği cinsinin uygulamasının<br />
gerçekleştirilmesini önleyebilecek bariyerlerin oluşturulması. Bu bariyerler (engeller) şunları içerir:<br />
Yatırım engelleri<br />
Finansal teşviklerin olmayışı, Türkiye’deki yenilenebilir enerji yatırımlarında birincil engeldir. Karbon piyasası,<br />
yenilenebilir elektrik üretimi kaynakları için yenilikçiliği mümkün kılan bir ortam sağlamaktadır. Aşağıdaki<br />
engeller, Türkiye’deki rüzgâr enerji projelerine uygulanır:<br />
<br />
Yüksek düzeyde finansman ve uzun vadede geri ödeme<br />
Genel olarak, rüzgâr çiftliği yatırım maliyetleri, kurulu kapasitenin birim maliyeti açısından ($/MWh)<br />
kömürle çalışan enerji tesisleri ile mukayese edildiğinde, %40 kadar daha yüksektir. Üstelik rüzgâr<br />
çiftliklerinden yararlanılma saatleri, kömür kullanılan enerji tesislerininkinin üçte biri kadardır 62 .<br />
Dolayısıyla, başlangıçtaki yüksek yatırım maliyeti, uzun bir geri ödeme süresine ve projenin<br />
finansmanında daha da yüksek yatırım riskine yol açmaktadır.<br />
61 http://www.iht.com/articles/2007/06/06/business/ecb.php<br />
62 http://www.bwea.com/energy/rely.html<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 31<br />
<br />
<br />
Düşük <strong>Proje</strong> IRR’ı<br />
VER geliri olmaksızın projenin İç Getiri Oranı (IRR), Tablo 13’de (yukarıda) özetlendiği gibi, projenin<br />
finansmanının güvence altına almak için çok düşüktür.<br />
Ülke riski<br />
Türkiye’nin yaşamakta olduğu makroekonomik gelişme kanıtına rağmen, ülkedeki enflasyon oranı ve<br />
finans piyasaları istikrarlı olarak kalmamakta, bu da Türkiye’yi rüzgâr enerjisi gibi uzun vadeli yatırımlar<br />
açısından daha az çekici kılmaktadır 63 . 2007 yılında, o yıl için (Şekil 5) Türkiye enflasyon beklentileri<br />
aşılmış ve diğer ülkelere kıyasla daha yüksek olmuştur (Şekil 6)<br />
Şekil 5. Yıllık CPI enflasyonu ve Türkiye’de İzlediği Yol 64<br />
*Gıda kalemi yiyecek ve alkollü olmayan içecekleri kapsar. Tütün kalemi, alkollü içecekleri ve tütün ürünlerini kapsar. Kaynak TÜRKSAT, CBT.<br />
Şekil 6: Enflasyondaki Uluslararası Gelişmeler ve Türkiye ve Diğer Ülkeler arasındaki Fark 65<br />
63 http://www.oecd.org/dataoecd/50/53/37529636.pdf . Keza, “ Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından<br />
yayınlanan Ocak 2008 Enflasyon Raporuna genel Bakış” dosyasına da bakınız http://www.tcmb.gov.tr/yeni/eng/<br />
64 http://www.tcmb.gov.tr/yeni/eng/<br />
65 http://www.tcmb.gov.tr/yeni/eng/<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 32<br />
Inflation in USA, Euro Area, Turkey and Targeting Emerging Economies<br />
Sampling of inflation targeting covers: Brazil, Czech Republic, Colombia, P hilippines, South Africa, Israel, Hungary,<br />
M exico, Peru, Poland, Romania, Chile, Slovakia, and Thailand<br />
11<br />
9<br />
7<br />
5<br />
3<br />
1<br />
12.05<br />
2.06<br />
4.06<br />
6.06<br />
8.06<br />
10.06<br />
12.06<br />
2.07<br />
4.07<br />
6.07<br />
8.07<br />
10.07<br />
12.07<br />
USA Euro Area Inf. Tar. Count. Turkey<br />
<br />
Enflasyon oranında yüksek dalgalanma<br />
<strong>Proje</strong> katılımcısı, Euro'ya sabitlenmiş kredi bulmuştur. <strong>Proje</strong>nin işletim ve bakım maliyetleri, Türk Lirası<br />
(YTL) cinsindendir. Elektrik ücret tarifeleri €.50 – .55 /KWh, aralığındadır fakat YTL cinsinden<br />
ödenmektedir. Ayrıca, elektrik faturaları hazırlanmalarından sonraki ay içerisinde ödenir ve bunun sonuç<br />
olarak kambiyo oranındaki oynamalardan etkilenir. Tablo 16'da vurgulandığı gibi, yıldan-yıla kambiyo<br />
oranı oynamaları (Euro ile YTL arasındaki), projenin nakit akışına belirgin ölçüde bir ekonomik risk<br />
eklemektedir.<br />
Tablo 16. 2001 – 2007 yılları için, Euro’ya karşı YTL dönüşüm oranlarındaki ortalama değişim 66<br />
Yıllar Kambiyo Oranı (1 Euro = XX YTL) Yıllık Oynama [%]* Ortalama Değişim<br />
Ocak<br />
Aralık<br />
Oranı [%]**<br />
2001 0.619 1.268 +104.8<br />
2002 1.281 1.703 +32.9<br />
2003 1.719 1.745 +1.5<br />
2004 1.757 1.827 +4.0<br />
25.8<br />
2005 1.823 1.590 -12.8<br />
2006 1.587 1.859 +17.1<br />
2007 1.851 1.710 -7.6<br />
*Ocak’a kıyasla Aralık= [(Aralık değeri – Ocak değeri) / Ocak değeri] x 100%<br />
66 http://evds.tcmb.gov.tr/yeni/cbt-uk.html<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 33<br />
**Yıllık oynamanın mutlak değer ortalaması<br />
Şekil 6. kambiyo Oranı YTL ile Euro 67<br />
<br />
Yenilenebilir enerji için sınırlı teşvikler:<br />
o Şebeke kullanım ücreti<br />
Kamu şebekesinin kullanımı bakımından TEIAS’nin ücreti, enerji tesisinin gerçek çıkışı değil kurulu<br />
kapasite tarafından belirlenir 68 . Böyle bir ücret, bunların kapasitesinin sadece %30’unu kullanan<br />
rüzgâr enerji tesisleri ile mukayese edildiğinde, elektrik üretmek üzere kendi kurulu kapasitelerinin<br />
%70-85’ini kullanan geleneksel enerji tesislerinin yükünden daha azdır 69 . Böyle bir sistem, geleneksel<br />
enerji tesislerinden yanadır. Bu engel açıkça, Alternatif 2’ye (termal enerji tesisi) kıyasla, rüzgâr<br />
çiftliklerine (Alternatif 1) yatırım konusunda cesaret kırıcıdır.<br />
o Yüksek Katma Değer Vergisi<br />
Rüzgâr türbinleri Almanya ve İspanya'dan ithal olduğundan, bunların ihtiyaç duyulduğunda yedek<br />
parçaları da keza ithal edilmek zorunda kalınacaktır 70 . Rotor elektrik, rüzgâr türbinleri için KDV<br />
ödemesi hususunda muafiyet elde etmiştir ancak bunların yedek parçaları dâhil değildir. Bunlar, %18<br />
oranında KDV’ye (Katma Değer Vergisine) tabidirler.<br />
Teknolojik engeller<br />
67 http://evds.tcmb.gov.tr/fame/webfactory/evdpw/gif/2008.gif<br />
68 http://www.epdk.org.tr/english/Tariffs/Transmission.htm<br />
69 http://www.bwea.com/energy/rely.html<br />
70 http://www.gepower.com/about/press/en/2007_press/070307.htm<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 34<br />
Türkiye’deki kurulu rüzgar enerjisi kapasitesinin asgari payı (0.2% 71 )’den daha düşük olup, bu enerji kaynağıyla<br />
ilişkili teknolojik riskleri yansıtmaktadır. Donanım sıklıkla ithal edilmekte ve hayli ileri düzeyde olup, hiçbir yerel<br />
yedek parça kaynağı yoktur. Daha büyük işletim ve bakım rezervleri, <strong>Proje</strong>de kullanılacak GE 2.5xl rüzgâr<br />
türbinine tatbik edilebilecek bu kabil lüzumluluklar için tutulması ihtiyacını doğuracaktır. Üstelik GE’nin 2.5xl<br />
rüzgâr türbinleri, 100 metrelik rotor çaplarıyla, (daha önceki 2.5MW rüzgâr türbininin üzerinde 12 metre bir artış<br />
ile) en büyük sahil tipi GE modelleridir. Teknolojik risklerin üstesinden gelmek üzere, GE’nin, WTG2.5xl<br />
türbinlerinin işletim ve bakımı hususlarının yanı sıra, kişisel koruyucu teçhizatın kullanılması konusunda, Eylül<br />
2008 döneminde <strong>Zorlu</strong>’nun Osmaniye Rüzgâr Çiftliği personelinden 6 kişiye (Almanya’da) eğitim kursları<br />
sağlamıştır.<br />
Hakim uygulamadan dolayı engeller<br />
Türkiye’deki rüzgâr çiftliklerinin büyük bir kısmı, kurulu küçük çaplı kapasiteler ile karakterize edilir ve YİD (Yap<br />
İşlet Devret) türü projelerle (ya da VER projeleri gibi) geliştirilirler (Tablo 15’e bakınız). Rotor Elektrik’in 135 MW<br />
rüzgâr enerjisi projesi de, General Electric (GE) Energy’nin en yeni (en son) 2.5xl rüzgâr türbinlerinin dünyadaki<br />
en büyük montajı olacağından ve ülkenin kurulu rüzgar enerjisi kapasitesini iki katın üzerine çıkaracağından,<br />
daha da yüksek riskleri barındırmaktadır 72 . Avrupa Rüzgâr <strong>Enerji</strong>si Kuruluşuna göre, Türkiye, 2006’nın<br />
başlangıcı ile mukayese edildiğinde, sadece 65 MW bir artış göz önüne alınarak, 2007’nin başında, 84 MW<br />
kurulu rüzgâr kapasitesine sahip idi 73 .<br />
Alt-adım 3 b. Burada görünmektedir ki, tanımlanan engeller, en azından alternatiflerin (önerilen proje etkinliği<br />
hariç) birinin uygulanmasını engellemeyecektir<br />
Daha önce bahsedilen engeller, büyük ölçüde rüzgâr enerjisi projelerine özgüdür. Esas ACM0002 senaryosuna<br />
yani, mevcut şebekeye-bağlı durumdaki enerji tesislerince üretilen elektriğin dâhil edildiği alternatifler üzerine<br />
bunları etkileri asgari düzeydedir.<br />
4. Adım Yaygın Uygulama analizi<br />
Alt Adım 4.a<br />
Önerilen proje etkinliğine benzer diğer etkinliklerin analizi<br />
<strong>Enerji</strong> Piyasası Düzenleme Kuruluşu (EPDK), PDD 74 ’nin yazılması esnasında, rüzgar enerjisi tesisleri 75 için 57<br />
lisans yayınladı, bunların 10’u halihazırda çalışır durumdadır (Tablo 15’e bakınız).<br />
Şekil 7’de, Türkiye’deki rüzgâr enerji tesisi dağılımı görünmektedir.<br />
Tablo 17. Türkiye’deki Çalışır durumdaki rüzgâr enerjisi projeleri 76<br />
<strong>Proje</strong>nin Adı <strong>Proje</strong>nin Geliştiricisi Hizmete Alınma Kurulu Kapasite Yer Notlar<br />
71 http://www.teias.gov.tr/ist2006/13.xls<br />
72 http://www.gepower.com/about/press/en/2007_press/070307.htm<br />
73 http://www.gepower.com/about/press/en/2007_press/070307.htm<br />
74 23 Nisan 2008<br />
75 http://www.epdk.org.tr/lisanssorgu/elektriklisanssorgu.htm<br />
76 http://www.netinform.net/KE/Wegweiser/Guide2.aspx?ID=3781&Ebene1_ID=49&Ebene2_ID=1116&mode=3<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
1. Ceres - Delta<br />
Plastik End 77<br />
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
Tarihi<br />
[MW]<br />
Demirer Holding 1998 1.74 İzmir-Çeşme<br />
2. Ares Güçbirliği Holding 1998 7.2 İzmir-Çeşme BOT<br />
3. Bores Bozcaada 78 Demirer Holding 2000 10.2<br />
Çanakkale-<br />
Bozcaada<br />
4. Sunjüt 79 Demirer Eenrji 2003 1.2<br />
İstanbul-<br />
Hadımköy<br />
5. Bares II 80<br />
Bilgin Elektrik<br />
Balıkesir-<br />
I/2006 30<br />
Investment Holding<br />
Bandırma<br />
6. Tepe Ertürk Holding II/2006 0.85 İstanbul-Silivri<br />
7. Mare Manastir 81 Enercon-Demirer I/2007 39.2 İzmir-Çeşme<br />
8. Karakurt 82 Deniz Elektrik I/2007 10.8 Manisa-Akhisar<br />
9. Anemon Intepe 83 Anemon Elektrik I/2007 30.4<br />
10. Sebenoba 84 Deniz Elektrik I/2008 30<br />
Şekil 7. Türkiye’deki Rüzgâr <strong>Enerji</strong> Tesisleri 85<br />
Çanakkale-<br />
İntepe<br />
Hatay-<br />
Samandağ<br />
BOT<br />
sayfa 35<br />
<strong>Gönüllü</strong> karbon<br />
dengeleme projesi<br />
<strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong><br />
karbon dengeleme<br />
projesi<br />
<strong>Gönüllü</strong> karbon<br />
dengeleme projesi<br />
<strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong><br />
karbon dengeleme<br />
projesi<br />
<strong>Gönüllü</strong> karbon<br />
dengeleme projesi<br />
77 http://www.demirerholding.com/otoproduktor/ceres/index.html<br />
78 http://www.demirerholding.com/<br />
79 http://www.demirerholding.com/otoproduktor/sunjut/index.html<br />
80 “İlk Türk Karbon Faaliyeti” http://www.eep.org/newsletters/newsletter060720.htm<br />
81 Tescil, <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> http://www.cdmgoldstandard.org/dataproject.php?action=show&id=64<br />
82 http://www.netinform.net/KE/Wegweiser/Guide2.aspx?ID=3784&Ebene1_ID=49&Ebene2_ID=1152&mode=3<br />
83 Tescil edildi, <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> http://www.cdmgoldstandard.org/dataproject.php?action=show&id=42<br />
84 http://www.netinform.net/KE/Wegweiser/Guide2.aspx?ID=3781&Ebene1_ID=49&Ebene2_ID=1116&mode=3<br />
85 Başlık ve İşaretler: türkçe kaynak http://www.epdk.org.tr/lisans/elektrik/yek/yek.html<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 36<br />
TÜRKİYE’DEKİ RÜZGAR SANTRALLARI<br />
(Wind Power Plants In Turkey)<br />
Bares A.Ş.<br />
Balıkesir–Bandırma / 30 MW<br />
Doğal A.Ş.<br />
Çanakkale-Gelibolu / 14,9 MW<br />
Anemon A.Ş.<br />
Çanakkale-İntepe / 30,4 MW<br />
Ertürk A.Ş.<br />
İstanbul–Silivri / 0,85 MW<br />
Ertürk A.Ş.<br />
İstanbul–Çatalca / 60 MW<br />
Lodos A.Ş.<br />
İstanbul-G.O.P. / 24 MW<br />
Sunjüt A.Ş.<br />
İstanbul-Hadımköy / 1,2 MW<br />
Sagap A.Ş.<br />
Bilecik / 67 MW<br />
Bores A.Ş.<br />
Çanakkale-Bozcaada / 10,2 MW<br />
Baki A.Ş.<br />
Balıkesir–Şamlı /90 MW<br />
Alize A.Ş.<br />
İzmir-Çeşme / 1,5 MW<br />
Ares A.Ş.<br />
İzmir-Çeşme / 7,2 MW<br />
Mare A.Ş.<br />
İzmir-Çeşme / 39,2 MW<br />
İnnores A.Ş.<br />
İzmir-Aliağa / 42,5 MW<br />
Sabaş A.Ş.<br />
Aydın-Çine / 19,5 MW<br />
Rotor A.Ş.<br />
Osmaniye–Bahçe / 135 MW<br />
Doğal A.Ş.<br />
Manisa-Akhisar / 30,4 MW<br />
Tamamlanan projeler (Operational Plants)<br />
İnşa halindeki projeler (Plants Under Construction)<br />
Yap İşlet Devret modelindeki tesisler (BOT Plants)<br />
Deniz A.Ş.<br />
Manisa-Akhisar / 10,8 MW<br />
Ezse A.Ş.<br />
Hatay–Türbe / 35,1 MW<br />
Ezse A.Ş.<br />
Hatay–Samandağ / 22,5 MW<br />
Deniz A.Ş.<br />
Hatay–Samandağ / 30 MW<br />
Tablo 17’ye göre, hâlihazırda işletimdeki projelerin büyük bir çoğunluğu ya:<br />
- Osmaniye Rotor Elektrik <strong>Proje</strong>sinden belirgin ölçüde daha küçüktür;<br />
- Yap İşlet Devret (YİD) projeleri, dolayısıyla önerilen <strong>Proje</strong>den daha az teknolojik ve yatırım engelleri ile<br />
karşılaşırlar ya da<br />
- <strong>Gönüllü</strong> karbon emisyonları azaltım standartları (<strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> da olduğu gibi) altında işletilenler.<br />
İşbu proje etkinliği ile mukayese edilebilir hiçbir rüzgâr çiftliği Türkiye’de inşa edilmemiştir ve 10MWdaha büyük<br />
hiçbir rüzgâr çiftliği, Karbon finansı olmaksızın inşa edilmemiştir. Dolayısıyla, proje etkinliği, türünde ilktir ve<br />
karbon kredi finansmanı olmaksızın gerçekleştirilebilir değildir.<br />
Alt Adım 4b.<br />
Ortaya çıkan her benzer seçeneğin tartışılması<br />
Tablo 16’da ayrıntılandırıldığı üzere, ulusal şebekeye bağlı olan rüzgâr çiftlikleri, kurulu kapasite ve işletim<br />
uygulamaları bakımından (yani, YİD şeklinde çalıştırılan tesisler ve özel mülkiyet altında olmayanlar) önerilen<br />
<strong>Proje</strong>den farklılıklar gösterirler. Kurulu kapasite bakımlarından <strong>Proje</strong> etkinliği ile mukayese edilebilir olan geri<br />
kalan diğer projeler ise, VER projeleri olarak geliştirilmektedir. Dolayısıyla, gönüllü karbon dengeleme projeleri<br />
olmadıkça, Osmaniye’de önerilen <strong>Proje</strong>nin çıktısına benzer verimde rüzgâr çiftliğini işaret eden başka her<br />
seçenek, Türkiye’de yaygın bir uygulama olmaktan çok uzak kalmaktadır. Dolayısıyla, şu sonuca varmak adil ve<br />
muhafazakâr bir görüş olur ki, <strong>Proje</strong>, kendi türünde Türkiye’de bir ilk olup, yaygın bir uygulama değildir ve<br />
dolayısıyla ilave olarak göz önüne alınabilir.<br />
B.4. Seçilmiş olan referans hattı metodolojisiyle ilişkili proje sınırının nasıl tanımlanacağının izahı, proje<br />
etkinliğine uygulanır:<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 37<br />
Emisyon kaynakları:<br />
ACM002 metodolojisine göre, yegane emisyon kaynakları, şebekede yer değiştirilen elektrikle ilgili emisyonlardır.<br />
Bunlar, şebeke bakımından bir emisyon faktörü ile çarpılarak şebekeye tedarik edilen elektrik olarak hesaplanır.<br />
Boyutsal genişleme<br />
ACM002’ye göre, ilgili elektrik şebekesi bakımından coğrafik ve sistem sınırları açıkça tanımlanmalıdır ve<br />
şebekenin karakteristikleri hakkında bilgiler mevcuttur. Buna karşılık olarak, bu proje etkinliği içerisindeki elektrik<br />
proje sistemi, proje mahallini ve Türk Ulusal Şebekesine irtibatlı tüm güç tesislerini içermektedir.<br />
Etkinlikler ve proje sınırları dahilinde göz önüne alınan emisyon kaynakları, Tablo 18’de listelenmiştir.<br />
Tablo 18<br />
Esas<br />
<strong>Proje</strong> sınırı içerisine dâhil edilen gazların / kaynakların özeti (ve gazların / kaynakların hariç<br />
tutulmuş oldukları yerlerin teyidi / izahı).<br />
Kaynak Gaz Dâhil edildi<br />
mi?<br />
<strong>Proje</strong> etkinliği dolayısıyla,<br />
Türk elektrik şebekesindeki<br />
elektrik üretiminde yer<br />
değiştiren CO 2 emisyonları<br />
CO 2<br />
Evet<br />
Doğrulama / izahat<br />
Emisyonların belli başlı kaynağı esas<br />
düzeydedir.<br />
N 2 O Hayır Asgari düzeyde kaynak<br />
CH 4 Hayır Asgari düzeyde kaynak<br />
<strong>Proje</strong><br />
etkinliği<br />
RES’nin inşası ve işletimi CO 2 Hayır<br />
<strong>Proje</strong> emisyonları inşa esnasında ihmal<br />
edilebilir olup, işletim esnasında mevcut<br />
değildir.<br />
B.5. Referans hattı çalışmasının bitiş tarihi ve referans hattı belirleyen kişi(ler) / kuruluş(lar)ın isimleri dâhil,<br />
referans hattı hakkında bilgilerin ayrıntıları:<br />
İşbu referans senaryosu bölümünün nihai taslağının tamamlanma tarihi: 07.07.2008<br />
Referans senaryosu, Rotor elektrik Üretim'in danışmanlığında, EcoSecurities tarafından hazırlanmıştır.<br />
Şirket ismi:<br />
EcoSecurities<br />
Posta Adresi: Saba Tower 1, Office #506<br />
Jumeirah Lakes Towers<br />
P. O. Box 346002<br />
Dubai<br />
Birleşik Arap Emirlikleri<br />
İrtibat Kişisi:<br />
Amin Bekai<br />
Telefon numarası: +971 4 427 0309<br />
Faks numarası: +971 4 427 0308<br />
e-Posta:<br />
amin.bekai@ecosecurities.com<br />
EcoSecurities bir proje katılımcısı değildir.<br />
Esas alınacak ayrıntılı bilgiler, Ek 2'de yer almaktadır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
sayfa 38<br />
BÖLÜM C.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliği / Kredilendirme döneminin süresi<br />
C.1 <strong>Proje</strong> etkinliğinin süresi:<br />
C.1.1.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin başlangıç tarihi:<br />
Osmaniye Rüzgâr Çiftliğinin başlangıç tarihi, rüzgâr türbinlerinin satın alınması için GE ile kontratın<br />
imzalandığı tarihtir (21.08.2007).<br />
C.1.2.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin beklenen işletim ömrü<br />
<strong>Proje</strong>nin beklenen ömrü, 20 yıldır 86<br />
C.2 Kredilendirme döneminin seçilmesi ve ilgili bilgiler:<br />
C.2.1.<br />
Yenilenebilir kredilendirme dönemi<br />
<strong>Proje</strong>, 3x7 yıllık yenilenebilir bir kredilendirme dönemini kullanacaktır.<br />
C.2.1.1. İlk kredilendirme döneminin başlangıç tarihi:<br />
Kredilendirme dönemi, <strong>Proje</strong>nin beklenen hizmete alınma tarihi olan 30.03.2009 tarihinde başlatılacaktır.<br />
C.2.1.2. İlk kredilendirme döneminin süresinin uzunluğu:<br />
7 yıl, 0 ay<br />
Yoktur<br />
Yoktur<br />
Yoktur<br />
C.2.2.<br />
Sabitlenmiş kredilendirme dönemi:<br />
C.2.2.1. Başlangıç tarihi:<br />
C.2.2.2. Süresi:<br />
86 GE Energy, Rüzgâr Türbini Jeneratör Sistemleri Teknik Dokümantasyonu GE2.5xl, Sayfa 10<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 39<br />
BÖLÜM D. Bir izleme metodolojisi ve planının uygulanması<br />
D.1.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğine uygulanan onaylı izleme metodolojinin başlığı ve referansı:<br />
<strong>Proje</strong>, ACM0002 “Yenilenebilir kaynaklardan şebekeye-bağlı elektrik üretimi için güçlendirilmiş referans hattı metodolojisi” Sürüm 07’deki onaylı<br />
sağlamlaştırılmış metodolojiye tatbik edilmiştir.<br />
D.2.<br />
Metodolojinin tercih doğrulaması ve proje etkinliğine uygulanabilir oluşunun gerekçesi:<br />
ACM0002 izleme metodolojisi, işbu proje etkinliğine tatbik edilebilir zira gereken şu kriterleri yerine getirmektedir:<br />
<strong>Proje</strong>, rüzgâr enerjisi elektrik kapasitesi eklemesinden oluşmaktadır ve şebekeye-bağlantılı elektrik üretim projesidir.<br />
<strong>Proje</strong>, proje etkinliği mahallinde, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye dönüşümü içermez ve<br />
İlgili elektrik şebekesi bakımından coğrafik ve sistem sınırları açıkça tanımlanabilir ve şebekenin karakteristikleri hakkında bilgiler mevcuttur.<br />
D.2. 1. SEÇENEK 1: <strong>Proje</strong> senaryosu ve referans senaryoda emisyonların izlenmesi<br />
Gerekli referans hattı emisyon faktörlerinin tümü öngörü (tahmini) olarak tanımlandıklarından (İşletim ve İnşa marjı, referas hattı tanımlamasına bakınız),<br />
izlenecek yegane bilgi, Rotor Elektrik Osmaniye Rüzgar Çiftliği tarafından şebekeye beslenen elektriğin miktarıdır.<br />
Toplanan veriler, kredilendirme dönemi süresince ve o kredilendirme için Rotor Elektrik Osmaniye Rüzgâr Çiftliği proje etkinliği bakımından VER’lerin son<br />
yayınlanmasından iki yıl sonrası için, Rotor Elektrik tarafından muhafaza edilecektir.<br />
Emisyon faktörleri, 7 yıllık bir dönem için öngörü anlamında hesaplandığından, Birleştirilmiş Marj, ACM0002 geçerli referans hattı metodolojisi kullanılarak<br />
kredilendirme döneminin herhangi bir yenilenmesinde yeniden hesaplanacaktır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 40<br />
D.2.1.1. <strong>Proje</strong> etkinliğinden gelen emisyonları izlemek üzere toplanacak veriler ve bu verilerin arşivlenme biçimi:<br />
Tanımlama Numarası<br />
(Lütfen D.3 çapraz<br />
referansını<br />
kolaylaştıracak<br />
rakamlar kullanınız)<br />
Yoktur<br />
Veri<br />
değişkeni<br />
Veri<br />
kaynağı<br />
Veri<br />
birimi<br />
Ölçülen (m),<br />
hesaplanan (c )<br />
veya öngörülen (e )<br />
Kaydetme<br />
sıklığı<br />
İzlenecek verilerde<br />
payı (oranı)<br />
Verilerin nasıl arşivleneceği?<br />
(elektronik / kâğıt)<br />
Açıklama<br />
Tanımlama<br />
Numarası<br />
D.2.1.2. Sürdürülebilir en hassas, gelişme göstergeleri hakkında proje performansını izlemek üzere toplanan veriler:<br />
Sürdürülebilir Kalkınma Göstergesi Veri değişkeni Veri birimi Ölçülen (m), hesaplanan (c )<br />
veya öngörülen (e )<br />
TN 1 İstihdam (iş kalitesi) <strong>Proje</strong> tarafından oluşturulan, sözleşme ile izlenen,<br />
çalışanlar tarafından imzalanan işlerin cinsleri<br />
Çalışanlarla yapılan istihdam sözleşmeleri<br />
M<br />
TN 2 İstihdam (rakamlar) <strong>Proje</strong> tarafından oluşturulan, sözleşme ile izlenen,<br />
çalışanlar tarafından imzalanan tam zamanlı eşdeğer<br />
işlerin sayısı<br />
TN 3 Gürültü düzeyi (dBA) <strong>Proje</strong>nin tam işletiminin başladığı birinci yıl için aylık<br />
gürültü düzeyi, <strong>Proje</strong>nin yani Gökmustafa köyünün<br />
yakınında meskûn olmayan en yakın saha<br />
TN 4<br />
Yerel paydaşların proje<br />
mahalline erişimi<br />
<strong>Proje</strong> mahalli dâhilindeki yolları, emniyet gerekçeleriyle<br />
inşaat esnasında ara sıra kapanmıştır ve inşaat<br />
sonrasında yeniden tam anlamıyla açılacaktır.<br />
Bölgedeki yegâne çit, türbinin direk temellerini<br />
çevreleyenler olacaktır.<br />
Birbirini izleyen muhtelif doğrulamalar süresince,<br />
Çalışanlarla yapılan istihdam sözleşmeleri<br />
dBA<br />
Doğrulama yapan DOE’nin düşüncesi<br />
M<br />
M<br />
M<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 41<br />
doğrulayan DOE, sahaya erişimini teyit etmek üzere<br />
muhtarlar veya diğer yerel paydaşlarla görüşme<br />
yapmayı gerektirebilir.<br />
D.2.1.3. <strong>Proje</strong> emisyonlarının öngörüsünde kullanılacak formüllerin açıklaması (her bir gaz için, formüller /algoritmalar, CO2 eşdeğeri emisyon birimleri)<br />
<strong>Proje</strong> emisyonları sıfırdır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 42<br />
D.2.1.3. <strong>Proje</strong> sınırları dâhilinde Sera Gazlarının kaynakları tarafından antropojenik emisyonların referans hattının belirlenmesi için gerekli olan ilgili veriler ve<br />
bu gibi verilerin nasıl toplanacağı ve arşivleneceği:<br />
Tanımlama Numarası<br />
(Lütfen Tablo D.3<br />
çapraz referansını<br />
kolaylaştıracak<br />
rakamlar kullanınız)<br />
Yoktur<br />
Veri<br />
değişkeni<br />
Veri<br />
kaynağı<br />
Veri<br />
birimi<br />
Ölçülen (m),<br />
hesaplanan (c )<br />
öngörülen (e )<br />
Kaydetme<br />
sıklığı<br />
İzlenecek<br />
verilerde payı<br />
(oranı)<br />
Verilerin nasıl<br />
arşivleneceği?<br />
(elektronik / kâğıt)<br />
Açıklama<br />
D.2.1.4. Referans hattı emisyonlarının öngörüsünde kullanılacak formüllerin açıklaması (her bir gaz için, formüller /algoritmalar, CO2 eşdeğeri emisyon birimleri)<br />
Referans hattı emisyonları, aşağıdaki formüller kullanılarak tahminde bulunulur:<br />
BE y =EG y *EF y<br />
ki burada:<br />
BE y Referans hattı emisyonları [tCO2e]<br />
EG y <strong>Proje</strong> tarafından şebekeye tedarik edilecek yıllık elektrik [MWh]<br />
EF y Referans hattı emisyon faktörü [tCO2e/MWh]<br />
y Verilen yılı işaret eder<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 43<br />
D. 2.2. SEÇENEK 2: <strong>Proje</strong> etkinliğinden gelen emisyon azaltmalarının doğrudan izlenmesi (değerler, Bölüm E’dekilerle uyumlu olmalıdır).<br />
D.2.2.1. <strong>Proje</strong> etkinliğinden gelen emisyonları izlemek üzere toplanacak veriler ve bu verilerin arşivlenme biçimi:<br />
Tanımlama<br />
Numarası<br />
(Lütfen Tablo<br />
D.3 çapraz<br />
referansını<br />
kolaylaştıraca<br />
k rakamlar<br />
kullanınız)<br />
TN 5<br />
Veri değişkeni Veri kaynağı Veri<br />
birimi<br />
<strong>Proje</strong><br />
tarafından<br />
şebekeye<br />
tedarik<br />
edilecek yıllık<br />
elektrik EGy<br />
<strong>Proje</strong> sahibi<br />
ve TEIAS’dan<br />
gelen Ölçüm<br />
Cihazı<br />
Ölçülen (m),<br />
hesaplanan (c )<br />
öngörülen (e )<br />
Kaydetme<br />
sıklığı<br />
MWh M Sürekli<br />
olarak<br />
İzlenecek<br />
verilerde payı<br />
(oranı)<br />
Verilerin nasıl<br />
arşivleneceği ?<br />
(elektronik / kağıt)<br />
Açıklama<br />
100 % Elektronik <strong>Proje</strong> etkinliği tarafından şebekeye tedarik<br />
edilen net elektrik, kümülatif bir elektrik ölçer<br />
kullanılarak sürekli biçimde izlenecektir.<br />
Veriler aylık olarak arşivlenecektir.<br />
Değerler, satış makbuzları ile iki kez kontrol<br />
edilecektir.<br />
Sadece, sürdürülebilir kalkınmaya önemli ölçüde bir olumlu katkı açısından kritik olan göstergeler izleneceğinden ve <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> gereklerine göre<br />
doğrulanacağından, +1 (minör pozitif etki) ve 0 (hiç ya da ihmal edilebilir etkiler) puanlamasına sahip sürdürülebilirlik göstergeleri, izleme planına dâhil<br />
edilmemiştir (Bölüm A.2’ye bakınız).<br />
D.2.2.2. <strong>Proje</strong> emisyonlarının hesaplanmasında kullanılacak formüllerin açıklaması (her bir gaz için, formüller /algoritmalar, CO2 eşdeğeri emisyon birimleri)<br />
Bir rüzgar çiftliği tarafından elektrik üretilmesi sera gazı emisyonları neticesini vermeyeceğinden, tatbik edilebilir değildir.<br />
D.2.3. İzleme planındaki sızıntıya yapılacak işlem<br />
İşbu proje için herhangi bir sızıntı tanımlanmamıştır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 44<br />
Tanımlama Numarası<br />
(Lütfen Tablo D.3<br />
çapraz referansını<br />
kolaylaştıracak rakamlar<br />
kullanınız)<br />
Yoktur<br />
Yoktur<br />
D.2.3.1. Eğer uygulanabilir ise, lütfen proje etkinliğinin sızdırmazlık etkilerinin izlenmesi için toplanacak veri ve bilgileri tanımlayınız.<br />
Veri<br />
değişke<br />
ni<br />
Veri<br />
kaynağı<br />
Veri<br />
birimi<br />
Ölçülen (m),<br />
hesaplanan (c )<br />
veya öngörülen<br />
(e )<br />
Kaydetme<br />
sıklığı<br />
İzlenecek<br />
verilerde payı<br />
(oranı)<br />
Verilerin nasıl<br />
arşivleneceği ?<br />
(elektronik / kağıt)<br />
Açıklama<br />
D.2.3.2. Sızmaları tahminde kullanılacak formüllerin açıklaması (her bir gaz için, formüller /algoritmalar, CO2 eşdeğeri emisyon birimleri)<br />
D.2.4. <strong>Proje</strong> etkinliği açısından emisyon azaltımlarını tahminde kullanılacak formüllerin açıklaması (her bir gaz için, formüller /algoritmalar, CO2 eşdeğeri<br />
emisyon birimleri)<br />
Bölüm B.2’ye bakınız.<br />
D.3.<br />
Kalite kontrol (KK), ve kalite güvence (KG) prosedürleri, izlenen veriler için gerçekleştirilecektir.<br />
İşbu İzleme planı, önerilen proje açısından öngörülen sera gazı (GHG) emisyonlarının azaltılması hususlarının denetlendiğinin ve raporlandığının garanti<br />
edilmesi için bir dizi izleme görevi içerecektir. Bu, kendi tasarımına göre ve iddia edilen <strong>Gönüllü</strong> Emisyon Azaltımlarının (VER) gerçekten başarılmasına göre,<br />
performansı garantilemek üzere projenin süregelen bir izlenmesini gerektirir.<br />
İzleme planı, şu hususlar için ihtiyaçları ve talimatları sağlamaktadır:<br />
<strong>Proje</strong> tarafından üretilmiş elektrik açısından uygun izleme sistemlerinin oluşturulması ve sürdürülmesi;<br />
Ölçümlerin kalite kontrolü;<br />
Sera Gazı emisyon azaltımlarının dönemsel hesaplaması için prosedürler;<br />
İzleme sorumluluklarının personele tahsisi;<br />
Veri depolama ve dosyalama (arşivleme) sistemi;<br />
Bağımsız, üçüncü bir taraf ya da doğrulayıcı gerekleri için hazırlık.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 45<br />
İzleme Sistemi<br />
<strong>Proje</strong> tarafından üretilen ve ulusal şebekeye beslenen elektriğin miktarı, iki ölçüm cihazı tarafından sürekli olarak izlenecektir. Toplanan veriler, kredilendirme<br />
dönemi süresince ve o kredilendirme için hem Rotor Elektrik Üretim hem de TEIAS tarafından saklanacak, Rotor Elektrik Osmaniye Rüzgâr Çiftliği proje etkinliği<br />
bakımından VER’lerin son yayınlanmasından en az iki yıl sonrası için muhafaza edilecektir.<br />
Ölçümler, ana tevzi noktasında, 154kV yüksek gerilim düzeyinde yapılacaktır. Bu noktadan önceki kayıpları, proje sahibinin hesabına olacaktır 87 . Ölçümler iki<br />
ölçüm cihazı ile yapılacaktır (ana ölçüm cihazı ve yedek ölçüm cihazı 88 ). Ana cihaz, elektriğin faturalandırılması ve üretilen VER’lerin miktarı için kullanılacaktır.<br />
Her iki ölçüm cihazı da elektriği sürekli olarak ölçecektir. Ölçüm cihazlarının özellikleri, Türkiye’deki ölçüm tüzüğüne uygun olacaktır 89 (Türk Standartları ve<br />
Uluslararası Elektroteknik Heyeti Standartları). Her iki cihaz da TEIAŞ tarafından mühürlenecektir. 90 TEIAS’dan gelen memurlar, hem ana, hem de yedek<br />
ölçüm cihazı için (her ay) ölçümleri icra edeceklerdir. TEIAS tarafından bir fatura (satış makbuzu) hazırlanacak ve Rotor Elektrik Üretim’e ulaştırılacaktır.<br />
Ölçüm cihazları TEIAS tarafından mühürlendiğinde, Rotor <strong>Enerji</strong>, cihazlara müdahale edemeyecektir; Dolayısıyla, Rotor <strong>Enerji</strong> Üretim, kendi kendine bakım ya<br />
da kalibrasyon yapamaz. Cihazların kalibrasyon ve bakımından TEIAŞ sorumludur. Eğer ana ve yedek ölçüm cihazları arasında fark meydana gelirse, TEIAŞ<br />
gerekli kalibrasyon ve bakımı icra eder. Elektrik üretim verileri, TEIAŞ ile Rotor elektrik Üretim arasında faturalama ve muhasebat açısından kullanılacağından,<br />
üretim verilerinin son derece nitelikli olması gerekir.<br />
Genel olarak bir yıl sürecek biçimde planlanan bir izleme dönemi sonunda, aylık okunan kayıtlardan gelen veriler, yıllık net elektrik üretimine eklenecektir ve<br />
aynı zamanda, birleştirilmiş marj hesaplamasını da içerir biçimde, bir Excel hesap sayfasının yardımıyla, birleştirilmiş marj emisyon faktörü ile çarpılacaktır.<br />
Dolayısıyla, tamamlanan referans hattı yaklaşımı, daima şeffaf ve izlenebilir olacaktır.<br />
87 http://www.teias.gov.tr/yonetmelikler/meters.doc madde 10 ve geçici madde 4- b.1<br />
88 http://www.teias.gov.tr/yonetmelikler/meters.doc Article 11<br />
89 http://www.teias.gov.tr/yonetmelikler/meters.doc<br />
90 http://www.teias.gov.tr/yonetmelikler/meters.doc Madde 10<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 46<br />
Veriler<br />
(Tablo ve Tanımlama<br />
No.sunu belirtiniz örn.. 3.-<br />
1.; 3.2.gibi)<br />
TN 5: Şebekeye<br />
ulaştırılan net elektrik<br />
miktarı (EG y )<br />
Verilerde belirsizlik Düzeyi<br />
(Yüksek/Orta/Düşük)<br />
Düşük<br />
Bu veriler için planlanan KK/KG prosedürlerini veya bu gibi prosedürlerin niye gerekli olmadığını izah ediniz.<br />
Ölçüm teçhizatı hassasiyet açısından uygun biçimde kalibre edilecek ve dönemsel olarak kontrol edilecektir. Ölçerlerin<br />
hassasiyeti (doğruluğu),IEC-EN 60687 0.2S sınıfı ve IEC-EN 61268 0.2S sınıfının asgari gereklerini karşılayacaktır ve<br />
sadece şebekeye sağlanan elektriği izlediğini garanti etmek üzere, iletim ağı ile dağıtım sistemlerinin bağlandığı<br />
noktadaki, şebeke ile üretim tesislerinin birbirine bağlandığı noktada kapalı bir bölme içerisine ve sızdırmaz pano içine<br />
yerleştirilecektir. Ölçerin hassasiyeti konusunda kurallar, TEIAŞ bağlantı sözleşmesinde yer alacaktır. 91<br />
Asıl ölçere ilaveten, veri kayıpları olasılığını hariç tutmak üzere, aynı türden bir yedek ölçer monte edilecektir.<br />
D.4. Lütfen, proje etkinliği tarafından üretilen, emisyon azaltımları ve herhangi sızıntıları izlemek üzere, proje operatörünün uygulayacağı işletme ve yönetim<br />
yapısını tanımlayınız.<br />
Yukarıda açıklandığı gibi, izlenmesi gereken ilgili yegane veri, yıllık net elektrik üretimidir. (EGy) İzleme ve sorunların rapor edilmesinin tüm sorumluluğu, Rotor<br />
elektrik Üretim'de olup, bu firma, bir SCADA sistemi vasıtasıyla İstanbul'da hizmet gören <strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong>'nin Müşteri İlişkileri Departmanı tarafından denetlenen ve<br />
kontrol edilen, uzmanlaşmış bir izleme departmanına sahiptir. Bu departman, <strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong> tarafından işletilen tüm enerji tesislerin ölçerlerinden gelen gerçek<br />
zamanlı verileri alır. Osmaniye, rüzgâr enerji tesisi, aynı sisteme bağlanacak olup, tesisin elektrik üretiminin sürekli olarak izlenmesine olanak verecektir. Keza<br />
sistem, enerji kayıpları, enerji tesisinin etrafındaki ortam hava sıcaklığı gibi ilave enerji tesis verilerinin de kontrol edilmesine de imkân verir. Dolayısıyla, her bir<br />
enerji tesisinin üretimi, planlanması ve faaliyetlerinin ayrı ayrı denetlenmesi mümkün olur.<br />
İzleme ve raporlama için prosedürler<br />
Ölçüm cihazlarından veri okunması, Rotor Elektrik temsilcilerinin hazır bulunması ile, TEIAŞ (şebeke operatörü) yetkili temsilcisi tarafından icra olunacaktır 92 .<br />
Aylık okumalar, sayaç okuma tutanaklarına kaydedilecek ve sonra her iki tarafça da imzalanacaktır.<br />
KG/KK Prosedürleri<br />
QG: Ölçüm cihazları TEİAŞ tarafından mühürlenir.<br />
91 http://www.teias.gov.tr/yonetmelikler/meters.doc madde 11<br />
92 http://www.emra.gov.tr/english/regulations/electric/settlement/settlement.doc Madde 13<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJECT DESIGN DOCUMENT FORM (GS-VER-PDD)<br />
Voluntary Offset <strong>Proje</strong>cts - Version 01<br />
page 47<br />
KK: Ölçümler iki sayaç ile yapılacaktır (ana sayaç ve yedek sayaç). Ana cihaz, elektriğin faturalandırılması ve üretilen VER’lerin miktarı için kullanılacaktır.<br />
İkinci cihaz kalite kontrol olarak işlev görür.<br />
Ölçüm teçhizatının kalibrasyonu için prosedürler<br />
Cihazların kalibrasyonu, TEİAŞ’ın sorumluluğundadır. Eğer ana ve yedek sayaçlar arasında fark meydana gelirse, TEIAŞ gerekli kalibrasyon ve bakımı icra<br />
eder (PDD’nin Bölüm D.3 )<br />
Eğitim<br />
<strong>Zorlu</strong>’nun kendi merkezi SCADA kontrol sistemi vasıtasıyla muhtelif enerji tesislerinin izlemedeki deneyimi göze alındığında, Osmaniye rüzgâr çiftliğinden<br />
üretilen enerjinin izlenmesi hususunda herhangi özel bir eğitime ihtiyaç yoktur. Diğer tür eğitim ise, rüzgâr çiftliği tarafından verilen İşletim ve Bakım dâhil,<br />
Osmaniye enerji tesisinin kadrosundan 6 kişinin eğitimi şeklinde GE tarafından yürütülmüştür.<br />
Bakım<br />
Ölçüm cihazlarının ayar (kalibrasyon) ve bakımından TEIAŞ sorumludur. Eğer ana ve yedek ölçüm cihazları arasında fark meydana gelirse, TEIAŞ gerekli<br />
kalibrasyon ve bakımı icra eder (PDD’nin Bölüm D.3 )<br />
D.5 İzleme metodolojisine karar veren kişi / kuruluşun adı:<br />
İrtibat bilgileri için PDD’nin bölüm B.5’e bakınız.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
Sayfa 48<br />
BÖLÜM E.<br />
Kaynaklar tarafından sera gazı emisyonlarının tahmini<br />
E.1. Kaynaklar tarafından sera gazı emisyonlarının tahmini<br />
<strong>Proje</strong> etkinliği, sera gazı emisyonu neticesini doğurmaz.<br />
E.2. Tahmini sızıntı:<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğine atfedilen herhangi bir sızdırma söz konusu değildir.<br />
E.3. <strong>Proje</strong> etkinliği emisyonlarını temsil eden E.1 ve E.2 toplamı:<br />
E.1 ve E.2’den gelen herhangi bir proje emisyonu mevcut değildir.<br />
E.4. Referans hattının sera gazı kaynakları tarafından tahmini antropojenik emisyonları:<br />
Bölüm B.2’ye göre, Türk Şebekesi için karbon emisyon faktörü, 648 tCO2/GWh’dir.<br />
Üretilen elektriğin tahmini miktarı, 466.742 GWh/yıldır.<br />
Referans hattı emisyonları, 302,675 tCO2-eşdeğeri / yıl olarak beklenmektedir.<br />
E.5.<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinin emisyon azaltımlarını temsil eden E.4 ile E.3 arasındaki fark:<br />
<strong>Proje</strong> etkinliğinden gelen toplam emisyon azalmaları, sadece E.4’den gelen emisyonlar temelindedir.<br />
E.6.<br />
Yukarıdaki formüller tatbik edildiğinde, elde edilen değeri sağlayan Tablo<br />
Yıllar<br />
2009 (Nisan -<br />
Aralık)<br />
<strong>Proje</strong> etkinliği emisyon<br />
azaltmalarının öngörüsü<br />
[tCO 2 e]<br />
Referans hattı emisyon<br />
azaltmasının öngörüsü<br />
[tCO 2 e]<br />
Sızıntı tahmini<br />
[tCO 2 e]<br />
Emisyon azaltmasının<br />
öngörüsü [tCO 2 e]<br />
158,021 0 0 158,021<br />
2010 302,675 0 0 302,675<br />
2011 302,675 0 0 302,675<br />
2012 302,675 0 0 302,675<br />
2013 302,675 0 0 302,675<br />
2014 302,675 0 0 302,675<br />
2015 302,675 0 0 302,675<br />
2016 (Ocak -<br />
75,665 0 0 75,665<br />
Mart)<br />
Toplam 2,049,739 0 0 2,049,739<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
Sayfa 49<br />
BÖLÜM F.<br />
Çevreye olan etkileri<br />
F.1.<br />
Sınır geçiş etkileri de dâhil, çevresel etkilerin analizi hakkında dokümantasyon:<br />
Aşağıdaki gerekçelerden dolayı, önerilen VER proje etkinliği için Herhangi bir Çevresel Etki<br />
Değerlendirmesi (ÇED) icra olunmamıştır.<br />
- <strong>Proje</strong> Türkiye Çevre ve Orman Bakanlığı Tarafından ÇED’den muaf tutulmuştur. 93<br />
- Sürdürülebilirlik göstergelerinin sonuçları şunları işaret etmektedir:<br />
o Herhangi bir olumsuz gösterge yoktur<br />
o Herhangi bir olumsuz (negatif) toplam veya ara toplam yoktur<br />
- Çevresel ve sosyo-ekonomik anketlerin analizi göstermektedir ki, paydaşlar tarafından altı çizilen<br />
belirgin etkiler, izleme planına niye dâhil edildiğinin gerekçesi olan, istihdam hususundaki 16. Soru<br />
dışında, Tablo 19'da (Bölüm F.2'ye bakınız) analiz edildiği üzere, proje geliştiricisi tarafından hali<br />
hazırda göz önüne alınmıştır.<br />
<strong>Proje</strong> Geliştiricisi, <strong>Proje</strong> bakımından bir Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) gerçekleştirmeden muaf<br />
tutulmasına rağmen, <strong>Proje</strong> için ayrıntılı bir Çevresel ve sosyal Etki Değerlendirmesi (ESIA- ÇSED)<br />
yürütmek üzere, tanınmış bir Türk çevre danışmana konuyu ihale etmiştir.<br />
93 Muafiyet, istendiğinde DOE’ye temin edilebilir.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
Sayfa 50<br />
F.2. Eğer çevresel etkiler, proje katılımcıları veya ev sahibi Tarafça önemli olarak göz önüne alınırsa, lütfen, ev sahibi Tarafça gerekli görüldüğü üzere,<br />
prosedürlerle uyumlu olacak biçimde gerçekleştirilmiş bir çevresel etki değerlendirmesinin dokümantasyonunu destekleyen tüm referansları ve bunun<br />
sonuçlarını sağlayınız.<br />
Tablo 19<br />
Paydaş Danışma Etkinliği’nden alınan çevresel ve sosyo-ekonomik anketin analizi<br />
S: 3 – <strong>Proje</strong>, havaya kirleticiler veya herhangi zararlı, zehirli veya<br />
kötü kokulu maddeler salacak mı?<br />
S: 4 – <strong>Proje</strong>, gürültüye veya titreşime neden olacak mı veya ışık,<br />
ısı enerjisi veya elektro-manyetik ışıma yayacak mı?<br />
S: 8 – <strong>Proje</strong> sahası içerisinde veya etrafında, proje tarafından<br />
etkilenebilecek, örneğin, üretme, barındırma, araştırma, kış<br />
uykusuna yatma, göçmelik bakımından, canlı ya da bitki<br />
Yanıt<br />
Evet<br />
( 59 üzerinden 2)<br />
Toz emisyonları<br />
Evet<br />
( 60 üzerinden 14)<br />
Gürültü Düzeyi<br />
Belirgin bir etki<br />
şeklinde netice<br />
verecek etki olması<br />
ihtimali<br />
Evet<br />
(57 üzerinden 9) 1<br />
1<br />
1<br />
Açıklamalar / Azaltma Önlemleri<br />
Bu etki, inşaat safhası ile sınırlı olarak, vasıtalar yavaşça sürülerek,<br />
kazılan hafriyat malzemesinin üstleri plastik örtülerle kapatılarak ve<br />
yollar ıslatılarak azaltılmaları temin edilecektir. 94 .<br />
Rüzgâr türbinleri 300 metrenin uzağından etkin biçimde<br />
duyulmayacaktır 95 . Meskûn en yakın sahanın proje mahallinden 1000<br />
metre uzakta olduğundan bahisle, herhangi bir ses etkisi olmayacaktır.<br />
96,<br />
<strong>Proje</strong>, muhtelif kamu yararlarından dolayı, işbu rüzgâr çiftliğinin işletimi<br />
için bir ruhsat yayınlayan Çevre ve Orman Bakanlığı mülkiyetinde olan<br />
ormanlık bir bölge içerisinde yer almaktadır. 97 . <strong>Proje</strong> mahalli tehdit<br />
94 “Rüzgar <strong>Enerji</strong>si Santrali Ve <strong>Enerji</strong> İletim Hattı”, Bozat AŞ, 2004.<br />
95 GE Energy, “IEC’ye Göre Gürültü Emisyon Karakteristikleri, Normal İşletim”, Teknik Dokümantasyon Rüzgar Türbini Jeneratör Sistemleri GE 2.5 xl.<br />
96 “Rüzgâr <strong>Enerji</strong>si Santrali Ve <strong>Enerji</strong> İletim Hattı”, Bozat AŞ, 2004. S. 17<br />
97 Ruhsat numarası: B.18.1.OGM.0.07.05.241.0104 142/ 190, yayınlandığı tarih: 07/05/’08<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
Sayfa 51<br />
topluluğunun hassas veya korunmalı veya mühim örnekleri<br />
tarafından kullanılan herhangi bir saha mevcut mudur?<br />
altında herhangi bir yerli iskâncıyı barındırmamaktadır (<strong>Proje</strong> Tanıtım<br />
Dosyası’na bakınız 98 ), ve bunun temelinde, Çevre ve Orman Bakanlığı<br />
işletim için projeye bir ruhsat bahşetmiş olup, ayrıca, bir Çevresel Etki<br />
Değerlendirmesi (ÇED) yürütmesi zorunluluğundan da muaf tutmuştur.<br />
S:9 – <strong>Proje</strong> mahalli içerisinde veya etrafında projenin kötü yönde<br />
etkileyebileceği karada, sahilde su kaynakları, denizsuyu veya<br />
yeraltı suları hazneleri var mıdır?<br />
Evet<br />
( 59 üzerinden 5)<br />
Yeraltı suları<br />
2<br />
İşbu proje yeraltı suları üzerine bir etki bırakmamaktadır. 30 metre<br />
derinliğe ulaşan temel analizi maksatlı delme çalışması, yeraltı su<br />
akışını etkilemeyecektir 99 . Rüzgar türbininin temelleri ve rüzgar<br />
türbinlerini bağlayan elektrik kabloları, sırasıyla toprağın 3.9 metre ve 1.<br />
metre altına gömülüdür. Dolayısıyla, proje yeraltı su kaynaklarını<br />
etkilemeyecektir 100 .<br />
S: 10 – <strong>Proje</strong>nin konumu, projenin çevresel sorunlara yol<br />
açabilecek şekilde, depremler, çökme, erozyon, sel veya sıcaklık<br />
inversiyonları, sisler, çetin rüzgarlar gibi, ekstrem ve ters iklim<br />
koşullarına karşı duyarlı mıdır?<br />
Evet<br />
( 57 üzerinden 12)<br />
Depremler<br />
3<br />
Mahallin jeolojik ve jeoteknik koşulları, türbinlerin depremlere dirençli<br />
olmalarını teminen rüzgâr türbinlerinin tasarımında göz önüne<br />
alınmıştır. Tasarım çalışmaları, Türkiye, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli<br />
Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü tarafından onaylanmıştır<br />
101 .<br />
Tüm <strong>Zorlu</strong> Holding projeleri, çalışanların yaralanmalardan korunmasını<br />
teminen <strong>Zorlu</strong> Holding İşçi Sağlığı ve Güvenliği rehber bilgilerini izler.<br />
Evet<br />
S: 15 – <strong>Proje</strong>nin inşası veya işletimi esnasında, insan sağlığını<br />
Osmaniye rüzgar çiftliği saha yöneticileri, personel eğitimi, toplantılar,<br />
( 55 üzerinden 26) 7<br />
etkileyebilecek herhangi kaza riskleri mevcut mudur?<br />
teftişler ve saha denetimleri yoluyla, emniyet planlarını uygulayarak,<br />
sahadaki emniyetli ve sağlıklı çalışma koşullarının sürdürülmesinden<br />
sorumludurlar.<br />
S: 16 – <strong>Proje</strong>, örneğin nüfus yapısında, geleneksel hayat Evet 13 Bu teknoloji işçilik yoğun değildir ancak yerel istihdam, işletim<br />
98 “Rüzgâr <strong>Enerji</strong>si Santrali Ve <strong>Enerji</strong> İletim Hattı”, Bozat AŞ, 2004.<br />
99 Dokay Ltd.’den Bay Günal Özenirler’in 2004, Temmuz 2008 tarihli e-postası ile.<br />
100 135 MG Osmaniye rüzgâr enerjisi tesisinin temel yerleşim planı<br />
101 Aydınoğlu, M. Osmaniye RES Türbin Temeli Statik ve Betonarme Hesabı (Türbin No. T6) İnceleme Raporu. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü,<br />
Mayıs 2008<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DOKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> – Sürüm 01<br />
Sayfa 52<br />
tarzında, istihdamda, sosyal değişim sonuçlarını getirecek mi? ( 58 üzerinden 34)<br />
İstihdam<br />
pozisyonlarında yerel işgücünden yararlanacak olan proje yöneticisi için<br />
bir önceliktir. Yerel olarak karşılanacak, 25 olması beklenen tamzamanlı<br />
çalışma pozisyonu, sahanın güvenliği ve santral binası işletimi<br />
ve yönetimi içindir.<br />
S: 19 – <strong>Proje</strong>, muhtemelen pek çok kişi tarafından oldukça iyi<br />
görülebilir bir yerde midir?<br />
S: 22 – <strong>Proje</strong> sahası içerisinde veya etrafında, proje tarafından<br />
etkilenebilecek, örneğin yeraltı suları, yüzey suları, ormanlık<br />
alanlar, ziraat, balıkçılık, turizm ve madenler gibi mühim, yüksek<br />
nitelikli ya da kıt kaynakları ihtiva eden herhangi bir bölge mevcut<br />
mudur?<br />
S: 23 – <strong>Proje</strong>nin konumu, projenin sosyo-ekonomik sorunlara yol<br />
açabilecek şekilde, depremler, oturuşma, erozyon, sel veya<br />
sıcaklıklar, inversiyonlar, sisler, çetin rüzgarlar gibi, ekstrem ve<br />
ters iklim koşullarına karşı duyarlı mıdır?<br />
Evet<br />
( 55 üzerinden 31)<br />
Evet<br />
( 49 üzerinden 5)<br />
6<br />
3<br />
Evet<br />
( 56 üzerinden 9) 2 S: 10’daki cevaba bakınız.<br />
<strong>Proje</strong> yöneticisi, çevre şehirlerde projenin görsel etkisini değerlendirmek<br />
üzere GIS gereçlerini kullanarak bir görsel etki değerlendirmesi<br />
gerçekleştirmiştir. Sonuçlar, olası etkinin asgari düzeyde olacağının<br />
altını çizmektedir.<br />
<strong>Proje</strong> sahası, Gökmustafa köyü çobanlarınca otlak maksatlı<br />
kullanılmaktadır. <strong>Proje</strong> geliştiricisi, çobanların otlatma arazisine<br />
erişmelerini sınırlamayacaktır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 53<br />
BÖLÜM G. Paydaşların yorumları<br />
G.1.<br />
Yerel paydaşların nasıl davet edildikleri ve yorumlarının toplanması hususunda kısa açıklama:<br />
Birincil Paydaş Danışma:<br />
Birincil Paydaş Danışma süreci şunlardan oluşmaktadır<br />
- Bahçe’deki Endüstri Meslek Lisesinde 19 Haziran 2008 tarihinde bir paydaş danışma toplantısı<br />
gerçekleşmiştir.<br />
- Kargo vasıtasıyla, projenin bir özeti ve çevresel ve sosyo-ekonomik anket gönderilerek, 25<br />
Haziran’dan 3 Temmuz’a kadar toplantıya katılmayanlardan geri besleme bilgisi istenmiştir.<br />
Toplantıya davet, aşağıdaki vasıtalarla iletilmiştir:<br />
- Türkiye dâhilinde, ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde, 54 doğrudan hissedara 30 Mayıs 2008<br />
tarihinde, bir proje özetini de içeren doğrudan davet mektupları gönderilmiştir (Ek 6)<br />
- 3 bölgesel gazetede ilanlar şeklinde (16 Haziran’da Bahçe gündemi ve Bahçe’nin Sesi<br />
gazetelerinde, 19 Haziran’da Haber Gazete’de)<br />
- Çevre köylerde poster ilanları şeklinde<br />
Aşağıdaki düzeylerde temsilcilerin dâhil olduğu toplantıya 90 kişi katılmıştır:<br />
- Ulusal düzeyde: Çevre ve Orman Bakanlığı<br />
- Bölgesel düzeyde: Türk elektrik İletimi ve Dağıtım Şirketleri (TEİAŞ Adana), Osmaniye İl Genel<br />
Meclisi ve Osmaniye Çevre ve Orman Teşkilatı<br />
- Yerel düzeyde: Belediye, Muhtarlar, Bahçe Belediye başkanı, Bahçe’den öğretmenler, Bahçe<br />
Eğitim İşleri Şubesi ve Bahçe Sanayi Bölgesi kooperatifi dâhil, Osmaniye vilayetinden yerel<br />
yetkililer.<br />
Toplantı esnasında, Sn. Gökmen Topuz, <strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong>’yi ve Bahçe’deki Rüzgâr <strong>Enerji</strong>si Tesisi projesini ve<br />
EcoSecurities’den alınan yardım ile <strong>Gold</strong> <strong>Standard</strong> sertifikasyonu için bunun başvurusunu tanıtarak<br />
toplantıyı açmıştır.<br />
Bunu, Osmaniye Çevre ve Ormancılık Şubesi'nden Sn. Mustafa Eroğlu izledi, o da, Türkiye ve<br />
Osmaniye'deki ormanlık sahalar hakkında genel bilgilerle ve iklimsel değişimin azaltmak üzere yenilenebilir<br />
enerji projelerinin önemini vurgulayarak, projeyi destekledi.<br />
<strong>Zorlu</strong> <strong>Enerji</strong>’den Sn. Halil Çınar ve Bay Tarık Çoban tarafından rüzgâr çiftliği hakkında ayrıntılı bilgiler<br />
sunuldu. Bunlar, temiz bir enerji kaynağı olarak rüzgârın önemini izah ettiler ve tesisin beklenen elektrik<br />
üretimini ve bölgenin topoğrafik haritaları üzerinde rüzgâr türbinlerinin konumunu ve sahanın fotoğrafları<br />
üzerinde çiftliğin gerçek yerleşimini göstererek, EMD International tarafından yürütülen 3-yıllık rüzgâr<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 54<br />
ölçümü çalışmalarına odaklandılar. Keza, projeye ilişkin inşaat çalışmalarını da yani açılan yolları, ulaşım<br />
ve türbinlerin kurulması hususlarını da vurguladılar.<br />
IItekno’dan Sn. Ebru Kılıç, GS rehber bilgilerine göre, paydaş danışma sürecini izah ederek ve <strong>Gold</strong><br />
<strong>Standard</strong> bünyesi altında sürdürülebilirlik değerlendirmesinin önemini vurgulayarak, dinleyicilere <strong>Gold</strong><br />
<strong>Standard</strong>’ı tanıttı. O daha sonra, her bir göstergenin değerlendirilmesinde sürdürülebilirlik matris<br />
ayrıntılarına girdi. Sn. Kılıç, sürdürülebilirlik matrisini takip ederek, çevresel ve sosyoekonomik anket<br />
vasıtasıyla dinleyicilere rehberlik etti ve soru ve cevaplar için zemin oluşturdu.<br />
Katılanlar, bir Soru – Cevap oturumu şeklinde ve çevresel ve sosyo-ekonomik etkiler anketini doldurarak<br />
proje hakkında kendi yorumlarını ifade etmeye davet edildiler.<br />
Bu etkinliği takiben, IItekno, 25 ve 26 Haziran tarihinde, toplantıda bulunmayanlara (54 kişilik davetliler<br />
listesinden) sosyo-ekonomik anket ve proje hülasasını göndermiştir ve bunlara proje hakkında yorumları ile<br />
birlikte, anketi doldurarak iade etmeleri için 8 Temmuz’a kadar süre vermiştir. Aşağıdaki kişi/kuruluşlardan<br />
olmak üzere dört anket dönmüştür. Osmaniye Vilayeti, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, Elektrik İşleri<br />
Etüt İdaresi (EIEI) Genel Müdürlüğü ve TEMA Vakfı 102 .<br />
Katılmayanlardan alınan dört ankette, aşağıdaki şekilde projeye dair olumlu yorumlar vurgulanmıştır:<br />
- GE 2.5xl türbinlerinden beklenen minimal düzeyde gürültü vardır ve projenin su kaynakları üzerinde<br />
olası herhangi bir etkisi yoktur (EİEİ);<br />
- <strong>Proje</strong> mahalli, önemli türler için bir yerleşim alanı değildir ve <strong>Zorlu</strong>, mesleki riskleri yönetmek üzere<br />
yeterince kapasiteye sahiptir (TEMA vakfı);<br />
- Yakın civar üzerinde projenin herhangi zararlı bir etkisi yoktur (Osmaniye Kaymakamlığı).<br />
Ana Paydaş Danışma Süreci:<br />
Ana Paydaş Danışma süreci , 20 Ağustos’tan 18 Ekim 2008’e kadar olan tarihte yer almış ve Rotor Elektrik<br />
Üretim A.Ş., EcoSecurities Group PLC ve IItekno A.Ş. tarafından organize edilmiştir. Şunlardan<br />
oluşmaktadır:<br />
- Birincil Paydaş Danışma Toplantısı’na 103 davet edilmiş olan, listedeki 54 paydaşa proje<br />
dokümantasyonunun dağıtılması. Dokümanlar, 20 ve 28 Ağustos 2008 arasında gönderilmişti ve<br />
paydaşlara yorumları ile dönmeleri için 17 Ekim'e kadar süre verilmişti.<br />
- Uluslararası paydaş yorumları açısından PDD’nin TUV-Rheinland web sitesinde yayınlanması.<br />
Uluslararası paydaş danışmanlığı 17 Ekim 2008 tarihinde kapanmıştır.<br />
Ana Paydaş Danışma süresince, Osmaniye İl Özel İdaresinden aşağıdaki hususları aydınlatır biçimde, Türk<br />
paydaşlardan sadece bir yorum alınmıştır:<br />
102 Türk Toprak Erozyonu ile Mücadele Vakfı<br />
103 Dağıtılan doküman, İngilizce olarak <strong>Proje</strong> Tasarım Dokümanını, Türkçe olarak PDD’nin detaylı bir özetini ve<br />
Türkçe olarak Birincil Paydaş Danışma raporunu içermekte idi.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 55<br />
- Güvenliğe dair işler için yerel olarak personel alımı, proje mahallinin korunması için yerel halkın<br />
daha hassas davranması ile sonuçlanacağı.<br />
- DHMİ açısından Radar İstasyonunu yol bakım maliyetlerinin daha düşük olacağı bir yere taşımak<br />
bir avantaj olacaktır (ki burada yol problemi yoktur). DHMİ (Türkiye Devlet Hava Meydanları<br />
İşletmesi Genel Müdürlüğü), her yıl yol bakımıyla ilgili olarak bir ihaleye gitmektedir.<br />
- Eğer PDD’nin bir tercümesini gönderirseniz, bunun hakkında size yorumlarımızı da sunabiliriz.<br />
<strong>Zorlu</strong>, Türkçe olarak yorumlarını yanıtlamıştır (Ek A’ya bakınız):<br />
- Öncelik, istihdam açısından işin mahiyeti ve görevin ne olacağı temelinde, yerel halka verilecektir.<br />
<strong>Proje</strong> mahalline bitişik olan Gökmustafa, Savranlı ve Kızlaç Köylerine destek aldığımızı size<br />
bildirmekten mutluyuz.<br />
- Radar istasyonunun yeniden yerleşimi ilgili işletmenin gündemindedir. Biri proje mahallini de içerir<br />
biçimde radar istasyonları için DHMİ tarafından bir ihale açılacaktır. DHMİ, konunun ihtiyaçları ve<br />
özelliklerine uygun olarak, Radar İstasyonunun yeni yeri ve tekrar yerleşimi hususunda karar<br />
verecek yetkili kuruluştur.<br />
- PDD’nin Türkçe Sürümü EcoSecurities tarafından gönderilecektir.<br />
<strong>Proje</strong> Tasarım Dokümanının (PDD) yoğun bir teknik doküman olmasından bahisle, <strong>Proje</strong> Özetinin 104<br />
Türkçe sürümü PDD içerisindeki ana noktaları kapsamaktadır, EcoSecurities PDD’nin Türkçeye çevirisini<br />
gereksiz görmüştür ve Osmaniye İl Özel İdaresine aşağıdaki gibi tercüme ederek, Türkçe bir cevap<br />
göndermiştir. (Ek B’ye bakınız).<br />
Osmaniye Rüzgâr Çiftliği projesinin <strong>Proje</strong> Tasarım Dokümanının (PDD) Türkçe bir tercümesini<br />
istemiş olduğunuz 14 Ağustos 2008 tarihli yazınıza cevaben yazıyoruz. Memnuniyetle bildiririz ki,<br />
size göndermiş olduğumuz Türkçe <strong>Proje</strong> Özeti, aslı 60 sayfanın üzerinde olan yoğun bir teknik<br />
doküman olduğundan, PDD'nin ayrıntılı bir muhtevasını kapsamaktadır. Türkçe olan özet içeriği,<br />
ilave izahat isteyip istemeyeceğinize karar verecek şekilde size yeterli bilgi sağlayacaktır.<br />
EcoSecurities, <strong>Proje</strong> Özeti ve dolayısıyla PDD ile ilgili spesifik sorularınızı cevaplamaktan memnun<br />
olacaktır.<br />
Bu yorumdan ayrı olarak, diğer paydaşlardan ve uluslararası paydaş danışma sürecinden herhangi bir geri<br />
dönüş alınmadığından, tüm paydaş danışma süreci kapanmıştır.<br />
G.2.<br />
Alınan yorumların özeti:<br />
<strong>Proje</strong> hakkında alınan yorumlar, birincil paydaş danışma toplantısında verilmişti. Katılımcılar fikirlerini ifade<br />
ettiler ve toplantı esnasında yorumları cevaplamış olan Rotor Elektrik Üretim temsilcilerine sorular<br />
yönelttiler. Yapılan yorumlar ve bunlara yanıtlar, Tablo 20'de özetlenmiştir.<br />
104 İstendiğinde, <strong>Proje</strong> Özeti, DOE’ye verilebilir. Aşağıdaki konuları kapsamaktadır: PDD’ye Giriş, <strong>Proje</strong>nin<br />
Açıklaması, Karbon Emisyon Azaltma tahminleri, Özgün Getiri, Sürdürülebilirlik Matrisi, Birincil Paydaş Danışma<br />
Özeti, İzleme Planı ve İrtibat Bilgileri.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 56<br />
Tabl0 20.<br />
Paydaş Danışma toplantısı esnasında alınan yorumlar ve bunlara verilen cevaplar<br />
Yorum<br />
Bahçe ve Hasanbeyli’ye kaç tane rüzgâr türbini<br />
yerleştirilecek?<br />
İnşaat esnasında kazı-hafriyat işleri rüzgâr çiftliği<br />
yakınlarındaki su kaynaklarını (yer altı suları, yer üstü<br />
kaynak suları gibi) etkileyecek mi?<br />
<strong>Zorlu</strong>, yerel şehirlerden insanları işe alacak mı?<br />
Osmaniye’deki yatırımınızı memnuniyetle karşılıyoruz<br />
ve bizlere istihdam yaratacağını umuyoruz.<br />
<strong>Proje</strong> mahallinin güvenliğini nasıl koruyacaksınız?<br />
Genel olarak bu projenin Türkiye’ye faydaları nelerdir?<br />
<strong>Zorlu</strong>, Hasanbeyli’ye yol yapacak mı?<br />
Sizden, rüzgâr çiftliğinin yer alacağı saha kesilecek<br />
ağaçları sınırlamanızı istirham ediyoruz.<br />
<strong>Proje</strong>nde dolayı herhangi bir radyasyon tehdidi olacak<br />
mı?<br />
Gürültü bakımından çevreye etkisi ne olacak?<br />
<strong>Proje</strong>nin, bu mahallin yakınındaki radar istasyonu ile<br />
durumu ne olacak?<br />
Yanıt<br />
Türbinlerin çoğu Bahçe'ye yerleştirilecek, bunların yaklaşık 20<br />
tanesi Hasanbeyli’ye yerleştirilecek.<br />
Bu teknolojinin su kaynakları üzerine genel olarak sınırlı bir etkisi<br />
vardır. Türbinlerin temeli ve türbinleri birbirine bağlayan elektrik<br />
kabloları, sırasıyla 3.9 metre ve 1 metre derindedir ve yeraltı<br />
sularına etkisi olmayacaktır.<br />
Bu teknoloji, çok fazla işçilik gerektirmiyor, fakat <strong>Zorlu</strong>, mümkün<br />
olduğunda yerel halktan insanları işe almak için elinden geleni<br />
yapacak.<br />
İnşaat safhasında, nöbetçilerimiz olacak fakat kalıcı güvenlik<br />
hususu halen <strong>Zorlu</strong> ile görüşme halindedir.<br />
<strong>Proje</strong>, Türkiye’nin enerji açığını önlemeğe katkıda bulunmak<br />
üzere, çevre dostu bir teknoloji kullanılarak, yaklaşık olarak yılda<br />
500,000MWh elektrik üretecektir.<br />
Sosyal sorumluluklarımız altında elimizden gelenin en iyisini<br />
yapmaya çabalayacağız.<br />
Bu noktada mutabıkız. Bununla birlikte, belirli bir düzeyde ağaç<br />
kesiminin önüne geçemeyiz. <strong>Proje</strong>, Çevre ve Ormancılık<br />
Bakanlığından onay almıştır ve projenin gereksinim duyduğu<br />
ağaç kesimini telafi edecek biçimde, ağaç kesimi için bakanlığa<br />
ödeme yaptık.<br />
Bu teknoloji radyasyon yaymaz.<br />
En yakın şehir proje mahallinden 1 km ötede olduğundan en<br />
düşük düzeyde olacak.<br />
Radar istasyonunun yerini değiştirmek üzere Devlet Hava<br />
Meydanları Türkiye İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü ile<br />
iletişim halindeyiz ve yakın zamanda konu hakkında bir onay<br />
almayı bekliyoruz. Bu arada, istasyonun yakınlarına rüzgâr<br />
türbini yerleştirmekten de kaçınacağız.<br />
G.3.<br />
Alınmış olan her bir yorumların nasıl göz önüne alındığına dair rapor:<br />
Rotor Elektrik Üretim, paydaşlardan gelen yorumlar temelinde şunları gerçekleştirecektir:<br />
- Yarımcı hizmetler pozisyonları için yerel istihdama öncelik verecektir. Sahanın güvenliği ve santral<br />
binası işletimi ve yönetimi için yerel olarak karşılanacak, tam-zamanlı çalışma pozisyonlarının<br />
sayısının 25 olması beklenmektedir.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 57<br />
- Radar istasyonunun şu andaki yerini değiştirmek üzere, Türkiye Devlet Hava Meydanları İşletmesi<br />
(DHMİ) Genel Müdürlüğü ile görüşmeler devam etmektedir.<br />
Rüzgar türbinlerinin tasarımında deprem disklerinin yönetimi, inşa esnasında toz emisyonlarının<br />
azaltılması, çevrenin görünümü üzerine projenin görsel etkilerinin değerlendirilmesi gibi diğer yorumlar,<br />
halihazırda proje tasarımının bir parçası olarak göz önüne alınmıştır.<br />
<strong>Proje</strong> Geliştiricisi, <strong>Proje</strong> teyidini takiben ve şirketinin sosyal sorumluluk gayretlerinin bir parçası olarak,<br />
Osmaniye vilayetinde mikro projelerin sayısını geliştirmeyi planlamaktadır. <strong>Proje</strong> Geliştiricisi, Bahçe,<br />
Gökmustafa, Hasanbeyli ve Savranlı köylerinde sosyo-ekonomik ve ihtiyaç değerlendirme araştırması<br />
yapılması işini bir Türk danışmalık firmasına ihale etmiştir. Araştırmanın sonuçları, mikro projelerin<br />
seçimine dâhil edilecek olan yerel paydaşlarla açık bir toplantıda paylaşılacaktır.<br />
<strong>Proje</strong> Geliştiricisi, Osmaniye Orman İdaresi de dâhil, yerel yetkililerin tavsiyelerini takip ederek, Orman<br />
Bakanlığı tarafından 3 hektar bir saha üzerinde 2,000 ağacı kapsayan bir ağaçlandırma projesini<br />
gerçekleştirecektir. <strong>Proje</strong> Geliştiricisi aynı zamanda, Bahçe şehrindeki Atatürk ilkokulunun bahçesinin<br />
rehabilitasyonu üzerinde de çalışmakta olup, rüzgâr enerjisi hakkında bilgilerin arttırılması konusundaki<br />
broşürler, Osmaniye Valiliğinin onayı üzerine bölgedeki ilkokullara da dağıtılacaktır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 58<br />
Ev sahibi Ülke <strong>Proje</strong> Katılımcısı<br />
Ek 1<br />
<strong>Proje</strong> Etkinliğindeki Katılımcılar Hakkında İrtibat Bilgileri<br />
Düzenleme:<br />
Rotor Elektrik Üretim A.Ş.<br />
Cadde / Posta K: Avcılar 34310<br />
Bina:<br />
<strong>Zorlu</strong> Plaza<br />
Şehir:<br />
İstanbul<br />
Eyalet / Bölge:<br />
Posta Kod /ZIP:<br />
Ülke:<br />
Türkiye<br />
Telefon: +90 212 456 23 00<br />
Faks: +90 212 422 00 99<br />
e-Posta:<br />
yagmur.ozdemir@zorlu.com<br />
URL:<br />
Temsil eden:<br />
Unvan:<br />
<strong>Proje</strong> Finans Yöneticisi<br />
Hitap:<br />
Bay<br />
Soyadı:<br />
Özdemir<br />
2. İsmi:<br />
İlk İsmi:<br />
Yağmur<br />
Bölüm:<br />
Cep Telefonu:<br />
Direkt faks:<br />
Yukarıdaki gibi<br />
Direkt Telefon:<br />
Yukarıdaki gibi<br />
Kişisel e-Posta: yagmur.ozdemir@zorlu.com<br />
<strong>Proje</strong> Eki 1 Katılımcı<br />
Düzenleme:<br />
EcoSecurities Group Plc.<br />
Cadde / Posta K: 40 Dawson Street<br />
Bina:<br />
Şehir:<br />
Dublin<br />
Eyalet / Bölge:<br />
Posta Kod /ZIP: 02<br />
Ülke:<br />
İrlanda<br />
Telefon: +353 1613 9814<br />
Faks: +353 1672 4716<br />
e-Posta:<br />
cdm@ecosecurities.com<br />
URL:<br />
www.ecosecurities.com<br />
Unvan:<br />
Şirket Sekreteri<br />
Hitap:<br />
Bay<br />
Soyadı:<br />
Browne<br />
2. İsmi:<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 59<br />
İlk İsmi:<br />
Cep Telefonu:<br />
Direkt faks:<br />
Direkt Telefon:<br />
Kişisel e-Posta:<br />
Düzenleme:<br />
Patrick<br />
Yukarıdaki gibi<br />
Yukarıdaki gibi<br />
cdm@ecosecurities.com<br />
EcoSecurities Group Plc.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 60<br />
Ek 2<br />
Esas Alınacak Bilgiler<br />
Tablo 21<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2003'deki kapasite ilavesi<br />
Üretim Kapasitesi<br />
<strong>Enerji</strong> Tesisi Kurulu Kapasite [MW] Yakıt Cinsi<br />
[GWh]<br />
Yİ DÜZELTME-GÖZDEN-<br />
DOĞAL<br />
692.3<br />
GEÇİRİLEN 83.1<br />
GAZ<br />
2003 Toplam Doğal Gaz 692.3<br />
Hizmete Alınma Tarihi<br />
31.12.2003<br />
Tablo 22<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2004'deki kapasite ilavesi<br />
<strong>Enerji</strong> Tesisi<br />
Kurulu Kapasite<br />
[MW]<br />
Yakıt Cinsi<br />
Üretim<br />
Kapasitesi<br />
[GWh]<br />
Hizmete Alınma Tarihi<br />
ÇOLAKOĞLU(KAPASİTE ARTIRIMI) 45.0 Kömür 337.5 05.05.2004<br />
2004 Toplam Kömür 337.5<br />
GÜL ENERJİ GR-II 12.5 HFO 96.5 03.06.2004<br />
KARKEY-II 3+3 DGM 54.3 HFO 369.7 12.11.2004<br />
2004 Toplam HFO 466.2<br />
ENERJİ-SA ADANA 1 BT 49.8 Doğal Gaz 322.9 23.06.2004<br />
TÜPRAŞ BATMAN GR V 1.5 Doğal Gaz 4.1 2003<br />
BAHARİYE MENSUCAT (İzole) 1.0 Doğal Gaz 7.0 01.01.2004<br />
ANKARA D.G.(BAYMİNA) GR-I-II-III 798.0 Doğal Gaz 6,500.0 08.01.2004<br />
ENTEK GR-IV 31.1 Doğal Gaz 255.7 12.02.2004<br />
ATATEKS 2 GM 5.6 Doğal Gaz 45.0 20.02.2004<br />
TANRIVERDİ 4 GM 4.7 Doğal Gaz 38.7 24.03.2004<br />
TEKBOY TEKSTİL 1 GM 2.2 Doğal Gaz 16.0 18.05.2004<br />
KOMBASSAN KÂĞIT GIDA VE TEKS 5.5 Doğal Gaz 38.1 09.06.2004<br />
AYEN OSTİM ENERJİ ÜRETİM 31.1 Doğal Gaz 264.1 11.06.2004<br />
BİS ENERJİ 2 GT 73.0 Doğal Gaz 602.7 16.06.2004<br />
ŞAHİNLER ENERJİ 1 GM 3.2 Doğal Gaz 22.2 29.06.2004<br />
BESLER GR-2, BT (5,2+7,5) 12.7 Doğal Gaz 97.7 07.07.2004<br />
ÇELİK ENERJİ ÜR.ŞTİ. 2 GM 2.4 Doğal Gaz 18.6 09.07.2004<br />
OTOPRODÜKTÖR(DÜZELTME) 6.4 Doğal Gaz 43.2 20.07.2004<br />
KOMBASSAN KAĞ. MATBAA GIDA 5.5 Doğal Gaz 35.7 24.09.2004<br />
AYEN OSTİM ENERJİ ÜRETİM(BT) 9.9 Doğal Gaz 84.0 01.10.2004<br />
HABAŞ ALİAĞA GRUP I-II 89.2 Doğal Gaz 713.9 08.10.2004<br />
STANDART PROFİL 3 GM 6.7 Doğal Gaz 49.2 22.10.2004<br />
ALTINMARKA GIDA GR I-II-III 3.6 Doğal Gaz 28.8 17.12.2004<br />
2004 Toplam Doğal Gaz 9,187.7<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 61<br />
ERE(BİR KAPILI HES) GRUP-I 48.5 Hidro 17.0 11.03.2004<br />
ELTA ELK(DODURGA) GR-I-II-III-IV 4.1 Hidro 0.0 26.04.2004<br />
İSKUR TEKSTİL(SÜLEYMANLI) GR I-II 4.6 Hidro 4.0 28.04.2004<br />
BEREKET EN.(Feslek Hes) Gr-1-2 9.5 Hidro 25.0 05.08.2004<br />
2004 Toplam Yenilenebilir 46.0<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2004'deki Toplam Üretim Kapasitesi 10,037.4<br />
Tablo 23<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2005'deki kapasite ilavesi<br />
<strong>Enerji</strong> Tesisi<br />
Kurulu Kapasite<br />
[MW]<br />
Yakıt Cinsi<br />
Üretim<br />
Kapasitesi<br />
[GWh]<br />
Hizmete Alınma Tarihi<br />
İÇDAŞ ÇELİK GR-I 135.000 Kömür 1,080.0 30.11.2005<br />
KAHRAMANMARAŞ KAĞIT GR-I 6.000 Kömür 45.0 08.12.2005<br />
2005 Toplam Kömür 1,125.0<br />
ÇAN GR I 160.000 Linyit 1,040.0 15.02.2005<br />
ÇAN GR II 160.000 Linyit 1,040.0 15.03.2005<br />
ELBİSTAN-B GR I 360.000 Linyit 2,340.0 15.02.2005<br />
2005 Toplam Linyit 4,420.0<br />
OTOP DÜZELTME 2.109 HFO 5.2<br />
KARKEY(SİLOPİ-4) GR-IV 6.150 HFO 47.2 30.06.2005<br />
KARKEY(SİLOPİ-4) GR-V 6.750 HFO 51.9 23.12.2005<br />
2005 Toplam HFO 104.3<br />
OTOP DÜZELTME 0.612 Doğal Gaz 1.8<br />
AKBAŞLAR GR-II(İZOLE) 8.830 Doğal Gaz 73.0 24.06.2005<br />
AKÇA ENERJİ GR-III 8.730 Doğal Gaz 65.4 14.12.2005<br />
AYKA TEKSTİL GR-I 5.500 Doğal Gaz 40.0 24.09.2005<br />
BAYDEMİRLER GR IV-V-VI 6.210 Doğal Gaz 51.4 04.02.2005<br />
BOSEN GR-III 50.000 Doğal Gaz 350.0 30.12.2005<br />
ÇUMRA ŞEKER 16.000 Doğal Gaz 40.0 01.01.2005<br />
EVYAP GR I-II 5.120 Doğal Gaz 30.0 27.08.2005<br />
GRANİSER GRANİT GR-I 5.500 Doğal Gaz 42.0 14.11.2005<br />
HABAŞ ALİAĞA GR III 47.694 Doğal Gaz 381.6 02.06.2005<br />
HABAŞ ALİAĞA GR IV 47.694 Doğal Gaz 381.6 21.09.2005<br />
HABAŞ ALİAĞA GR-V 24.600 Doğal Gaz 196.8 24.11.2005<br />
HABAŞ ALİAĞA (DÜZELTME) 6.158 Doğal Gaz 49.3 24.11.2005<br />
HAYAT KAĞIT GR-I 7.531 Doğal Gaz 56.0 27.05.2005<br />
KORUMA KLOR GR I-II-III 9.600 Doğal Gaz 77.0 03.12.2005<br />
KÜÇÜKÇALIK TEKSTİL GR I-II-III-IV 8.000 Doğal Gaz 64.0 27.11.2005<br />
MERCEDES BENZ TURK GR I-II-III-IV 8.280 Doğal Gaz 68.0 04.02.2005<br />
MODERN ENERJİ GR-III 8.380 Doğal Gaz 62.9 14.06.2005<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 62<br />
MODERN ENERJİ GR-II 6.720 Doğal Gaz 50.4 14.06.2005<br />
MOSB GR I-II-III-IV-V-VI-VII 84.834 Doğal Gaz 434.0 01.03 – 01.08.2005<br />
ORS RULMAN 12.420 Doğal Gaz 99.4 25.08.2005<br />
PAK GIDA(Kemalpaşa) GR-I 5.670 Doğal Gaz 45.0 07.12.2005<br />
TEZCAN GALVANİZ GR I-II 3.664 Doğal Gaz 29.0 27.05.2005<br />
YONGAPAN(KAST.ENTG) GR-II 5.200 Doğal Gaz 32.7 25.05.2005<br />
ZEYNEP GİYİM SAN. GR-I 1.165 Doğal Gaz 9.0 07.07.2005<br />
AK ENERJİ(K.paşa) GR- III 40.000 Doğal Gaz 256.9 09.11.2005<br />
AK ENERJİ(K.paşa) GR I-II 87.200 Doğal Gaz 560.1 30.04.2005<br />
ALTEK ALARKO GR I-II 60.100 Doğal Gaz 420.0 14.10.2005<br />
BİS ENERJİ GR VII 43.700 Doğal Gaz 360.8 18.03.2005<br />
CAN ENERJİ GR-I 3.900 Doğal Gaz 28.0 25.08.2005<br />
ÇEBİ ENERJİ BT 21.000 Doğal Gaz 164.9 27.08.2005<br />
ÇEBİ ENERJİ GT 43.366 Doğal Gaz 340.1 23.08.2005<br />
ENTEK ELK.A.Ş.KOÇ ÜNİ.GR I-II 2.332 Doğal Gaz 19.0 07.02.2005<br />
KAREGE GR IV-V 18.060 Doğal Gaz 141.9 07.04.2005<br />
METEM ENERJİ(Hacışıramat) GR I-II 7.832 Doğal Gaz 58.0 29.01.2005<br />
METEM ENERJİ(Peliklik) GR I-II-III 11.748 Doğal Gaz 89.0 29.01.2005<br />
NOREN ENERJİ GR-I 8.730 Doğal Gaz 70.0 24.08.2005<br />
NUH ENERJİ-2 GR I 46.950 Doğal Gaz 319.7 24.05.2005<br />
ZORLU ENERJİ KAYSERİ GR-I-II-III 149.871 Doğal Gaz 1,144.1 22.07.2005<br />
ZORLU ENERJİ KAYSERİ GR-IV 38.630 Doğal Gaz 294.9 26.10.2005<br />
ZORLU ENERJİ YALOVA GR I-II 15.930 Doğal Gaz 122.0 26.11.2005<br />
2005 Toplam Doğal Gaz 7,119.5<br />
TEKTUĞ(Kargılık) GR I-II 23.900 Hidro 19.0 25.04.2005<br />
İÇTAŞ ENERJİ(Yukarı Mercan) GR I-II 14.190 Hidro 20.0 22.05.2005<br />
MURATLI GR I-II 115.000 Hidro 400.0 03.06.2005<br />
BEREKET EN.(DALAMAN) GR XIII-XIV-XV 7.500 Hidro 0.0 16.07.2005<br />
YAMULA GRUP I-II 100.000 Hidro 345.0 31.07.2005<br />
ETİ MAD.(BAN.ASİT)GR-I 11.500 Yenilenebilir 85.0 15.07.2005<br />
SUNJÜT(RES) GR I-II 1.200 Rüzgar 2.0 23.04.2005<br />
2005 Toplam Yenilenebilir 871.0<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2005'deki Toplam Üretim Kapasitesi 13,639.8<br />
Tablo 24<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2006'deki kapasite ilavesi<br />
<strong>Enerji</strong> Tesisi<br />
Kurulu Kapasite<br />
[MW]<br />
Yakıt Cinsi<br />
Üretim<br />
Kapasitesi<br />
[GWh]<br />
Hizmete Alınma Tarihi<br />
EÜAŞ 1,080.0 Linyit 7,020.0 2006<br />
2006 Toplam Linyit 7020.0<br />
OTOPRODÜKTÖR 143.5 Doğal Gaz 1,086.2 2006<br />
SERBEST ÜR.ŞTİ. 389.8 Doğal Gaz 3,048.8 2006<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 63<br />
2006 Toplam Doğal Gaz 4,135.0<br />
SERBEST ÜR.ŞTİ. 46.8 Rüzgar 164.5 2006<br />
EÜAŞ 52.1 Hidro 0.0 2006<br />
SERBEST ÜR.ŞTİ. 105.4 Hidro 211.0 2006<br />
2006 Toplam Doğal Gaz 375.5<br />
İnşa Marjının hesaplanması için 2006'deki Toplam Üretim Kapasitesi 11,530.5<br />
Tablo 25<br />
Basit OM (İşletim ve Bakım) C Seçeneği Temelinde İşletme Marjı Emisyon Faktörünün<br />
Hesaplanması<br />
Tablo 26<br />
Basit OM’in (İşletim ve Bakım) B2 Seçeneği Temelinde İnşa Marjı Emisyon<br />
Faktörünün Hesaplanması<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 64<br />
Table 27<br />
Birleştirilmiş Marj<br />
Sonuçlar<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 65<br />
Veriler ve parametreler izlenmemiştir<br />
Veri / Parametre:<br />
EG gross,y<br />
Veri birimi:<br />
GWh<br />
Açıklama:<br />
Türkiye’nin son beş yıl (2002-2006) öncelikli enerki kaynakları tarafından üretilen Brüt<br />
Elektrik enerjisi<br />
Kullanılan veri kaynağı: Türk Elektrik İletim Şirketi (TEİAŞ)<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/31(40-06).xls<br />
Başvurulan değer: Tablo 2<br />
Verilerin seçim teyidi ya da TEİAŞ, (Türk Elektrik İletim Şirketi), ilgili veriler bakımından resmi kaynaktır bu yüzden, en<br />
ölçüm yöntemlerinin<br />
güncel ve mevcut doğru bilgilerin sağlayıcısı TEİAŞ’dır.<br />
açıklaması ve gerçek olarak<br />
uygulanan prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Veri / Parametre:<br />
Veri birimi:<br />
FC i,y<br />
Ton (m 3 , Doğal Gaz için)<br />
Açıklama:<br />
Elektrik tesisleri tarafından Türkiye’de termal enerji kaynaklarında tüketilen fosil yakıtların<br />
miktarı (2004’ten 2006’ya kadar)<br />
Kullanılan veri kaynağı: Türk Elektrik İletim Şirketi (TEİAŞ)<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/42.xls 2004 ve 2005 yılı yakıt tüketim verileri için<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/43.xls 2006 yılı yakıt tüketimi için<br />
Başvurulan değer: Tablo 3<br />
Verilerin seçim teyidi ya da TEİAŞ, (Türk Elektrik İletim Şirketi), ilgili veriler bakımından resmi kaynaktır bu yüzden, en<br />
ölçüm yöntemlerinin<br />
güncel ve mevcut doğru bilgilerin sağlayıcısı TEİAŞ’dır.<br />
açıklaması ve gerçek olarak<br />
uygulanan prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Veri / Parametre:<br />
NCV<br />
Veri birimi:<br />
TJ/Ton ( Doğal Gaz için TJ/m3 kullanıldı)<br />
Açıklama:<br />
Fosil yakıt türünün net ısıl (kalori) değeri<br />
Kullanılan veri kaynağı: Türk Elektrik İletim Şirketi (TEİAŞ)<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/45.xls<br />
Başvurulan değer: Tablo 4<br />
Verilerin seçim teyidi ya da<br />
ölçüm yöntemlerinin<br />
TEİAŞ, (Türk Elektrik İletim Şirketi), ilgili veriler bakımından resmi kaynaktır bu yüzden, en<br />
güncel ve mevcut doğru bilgilerin sağlayıcısı TEİAŞ’dır.<br />
açıklaması ve gerçek olarak<br />
uygulanan prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Gerekli birimleri dönüştürmek için, 4.187 jul/kalori dönüştürme faktörü (çarpanı) kullanılır.<br />
Veri / Parametre:<br />
Veri birimi:<br />
Açıklama:<br />
Kullanılan veri kaynağı:<br />
EF CO2,i,y<br />
tCO2/GJ<br />
Fosil yakıt türü i için varsayılan CO2 emisyon faktörü<br />
Ulusal Sera Gazı envanteri için IPCC’nin 2006 Rehber bilgileri, Cilt 2 (enerji), bölüm 1'deki<br />
Tablo 1.4’te verildiği üzere, %95 bir güvenilirlik aralığında, belirsizliğin alt sınırındaki IPCC<br />
varsayılan değerleri.<br />
http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2006gl/pdf/2_Volume2/V2_1_Ch1_Introduction.pdf<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 66<br />
Başvurulan değer: Tablo 5<br />
Verilerin seçim teyidi ya da Türkiye’de yakıta özgü varsayılan emisyon faktörü hakkında herhangi bir bilgi yoktur<br />
ölçüm yöntemlerinin dolayısıyla, elektrik sistemi için (sürüm 1) emisyon faktörünü hesaplamak için gereç”<br />
açıklaması ve gerçek belgede de atıfta bulunulan IPCC değerleri kullanılmıştır.<br />
olarak uygulanan<br />
prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Veri / Parametre:<br />
Tali (Yardımcı) Tüketim<br />
Veri birimi:<br />
GWh<br />
Açıklama:<br />
Ulusal şebekeye bağlı durumdaki termal enerji tesislerinin tali tüketimi<br />
Kullanılan veri kaynağı: TÜİK (Türk İstatistik Enstitüsü)<br />
http://www.turkstat.gov.tr/yillik/stat_yearbook.pdf Tablo 14.4, s.231.<br />
Başvurulan değer: Tablo 7<br />
Verilerin seçim teyidi ya da TUIK (Türk İstatistik Enstitüsü)'nün yıllık yayını, kamuya yönelik en güncel verileri içeren<br />
ölçüm yöntemlerinin bilgilerin sağlandığı, en doğru resmi veri kaynağıdır.<br />
açıklaması ve gerçek<br />
olarak uygulanan<br />
prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Veri / Parametre:<br />
Elektrik Dış alımları<br />
Veri birimi:<br />
GWh<br />
Açıklama:<br />
Diğer ülkelerden şebekeye ithal edilen elektrik<br />
Kullanılan veri kaynağı: Türk Elektrik İletim Şirketi (TEİAŞ)<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/47.xls<br />
Başvurulan değer: Tablo 8<br />
Verilerin seçim teyidi ya da TEİAŞ, (Türk Elektrik İletim Şirketi), ilgili veriler bakımından resmi kaynaktır bu yüzden, en<br />
ölçüm yöntemlerinin güncel ve mevcut doğru bilgilerin sağlayıcısı TEİAŞ’dır.<br />
açıklaması ve gerçek<br />
olarak uygulanan<br />
prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Veri / Parametre: <br />
Veri birimi: %<br />
Açıklama:<br />
<strong>Enerji</strong> ünitesinin ortalama net enerji dönüştürme verimliliği<br />
Kullanılan veri kaynağı: “Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Çevresel Envanter Baş Müdürlüğü tarafından<br />
yayınlanan "Çevre Atlası".<br />
http://www.cedgm.gov.tr/dosya/cevreatlasi/atlasin_metni.pdf (sayfa 197, Tablo X.3.1)<br />
Başvurulan değer: Tablo 9<br />
Verilerin seçim teyidi ya da Türkiye’deki termal enerji kaynaklarının ortalama değerleri, Çevre ve Orman Bakanlığı<br />
ölçüm yöntemlerinin tarafından yayınlanan “Çevre Atlası” raporundan alınmıştır.<br />
açıklaması ve gerçek<br />
olarak uygulanan<br />
prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 67<br />
Veri / Parametre:<br />
Veri birimi:<br />
Açıklama:<br />
Kullanılan veri kaynağı:<br />
Kapasite ilaveleri<br />
Tesisin adı; Kurulu kapasite (MW); Yakıt cinsi; Üretim kapasitesi (GWh); Hizmete alınma<br />
tarihi<br />
Sistem üretiminin %20’sini (MWh cinsinden) oluşturan ve en yeni olarak inşa edilmiş olan<br />
elektrik sistemi içerisindeki güç kapasite ilavelerinin grubu<br />
Türk Elektrik İletim Şirketi (TEİAŞ)<br />
2003; 2004; 2005; 2006 yıllarında işletime giren üretim birimleri<br />
http://www.teias.gov.tr/istatistik/7.xls<br />
http://www.teias.gov.tr/istat2004/7.xls<br />
http://www.teias.gov.tr/istatistik2005/7.xls<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/8.xls<br />
http://www.teias.gov.tr/ist2006/9.xls<br />
Başvurulan değer: Tablo 8<br />
Verilerin seçim teyidi ya da<br />
ölçüm yöntemlerinin<br />
açıklaması ve gerçek<br />
olarak uygulanan<br />
prosedürler:<br />
Olası Yorumlar:<br />
2003 yılı için<br />
2004 yılı için<br />
2005 yılı için<br />
2006 yılı için<br />
2006 yılı için<br />
TEİAŞ, (Türk Elektrik İletim Şirketi), ilgili veriler bakımından resmi kaynaktır bu yüzden, en<br />
güncel ve mevcut doğru bilgilerin sağlayıcısı TEİAŞ’dır.<br />
2006 yılında işletime konular enerji tesislerinin bir seti için ve konzervatif olma bakımından,<br />
şunu kabul ediyoruz ki, TEİAŞ’a göre, Linyit kullanan 3 tesis dışında, tüm termal enerji<br />
tesisleri Doğal Gaz kullanmaktadır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 68<br />
Ek 3<br />
İzleme Planı<br />
Aşağıdaki şema, ulusal şebeke ile Rotor Elektrik Osmaniye Rüzgar Çiftliği <strong>Proje</strong>sinin bağlantı noktalarını<br />
göstermektedir. Rüzgâr çiftliği, ulusal şebekeye Bahçe trafo istasyonu ile (154kV) yüksek gerilim<br />
düzeyinde bağlanır. Rotor elektrik Osmaniye Rüzgâr Çiftliğinde iki elektrik sayacı kuruludur. Bu sayaçlar,<br />
Seri bağlantı biçimindedir (ekteki şematik çizim ölçerleri göstermektedir). 54 rüzgâr türbini, 31.5kV/154 kV<br />
bir yükseltme trafosu vasıtasıyla ölçerlere bağlıdır.<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 69<br />
Ek 4<br />
Rüzgâr türbinlerinin koordinatları<br />
Türbin Doğu Kuzey Yükseklik(metre)<br />
T01 286,373 4,117,827 962<br />
T02 286,349 4,117,575 990<br />
T03 286,337 4,117,321 1,051<br />
T04 286,349 4,117,056 1,101<br />
T05 286,330 4,116,806 1,128<br />
T06 286,416 4,116,567 1,150<br />
T07 286,486 4,116,265 1,220<br />
T08 287,213 4,116,561 1,210<br />
T09 287,223 4,116,302 1,246<br />
T10 287,154 4,116,050 1,291<br />
T11 287,104 4,115,807 1,312<br />
T12 287,178 4,115,570 1,319<br />
T13 287,332 4,115,369 1,353<br />
T14 287,418 4,115,136 1,411<br />
T15 287,342 4,114,883 1,403<br />
T16 288,114 4,117,650 1,080<br />
T17 288,102 4,117,403 1,130<br />
T18 288,137 4,117,157 1,206<br />
T19 288,297 4,116,933 1,220<br />
T20 288,337 4,116,686 1,221<br />
T21 288,378 4,116,435 1,250<br />
T22 288,460 4,116,196 1,306<br />
T23 288,479 4,115,949 1,347<br />
T24 288,752 4,115,228 1,591<br />
T25 288,895 4,115,026 1,600<br />
T26 289,131 4,114,871 1,622<br />
T27 289,086 4,114,626 1,620<br />
T28 288,992 4,114,399 1,595<br />
T29 288,926 4,114,166 1,580<br />
T30 288,848 4,113,937 1,549<br />
T31 288,817 4,113,691 1,559<br />
T32 288,754 4,113,450 1,606<br />
T33 288,761 4,113,198 1,560<br />
T34 288,748 4,112,946 1,533<br />
T35 288,724 4,112,692 1,480<br />
T36 288,696 4,112,441 1,478<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 70<br />
T37 288,770 4,112,201 1,433<br />
T38 288,891 4,111,982 1,375<br />
T39 289,002 4,111,758 1,346<br />
T40 287,937 4,111,590 1,353<br />
T41 288,047 4,111,359 1,350<br />
T42 287,915 4,111,138 1,288<br />
T43 288,123 4,110,891 1,230<br />
T44 287,996 4,110,684 1,220<br />
T45 287,833 4,110,481 1,206<br />
T46 287,750 4,110,246 1,178<br />
T47 292,237 4,115,698 1,134<br />
T48 292,221 4,115,395 1,139<br />
T49 292,334 4,115,101 1,158<br />
T50 292,379 4,114,804 1,133<br />
T51 292,900 4,115,640 1,081<br />
T52 292,952 4,115,356 1,100<br />
T53 293,023 4,115,078 1,116<br />
T54 293,112 4,114,798 1,111<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 71<br />
Ek 5<br />
Türkiye’nin ülke risk primi<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 72<br />
Ek 6<br />
Birincil Paydaş Danışma Toplantısına Davetliler Listesi<br />
ULUSAL DÜZEY<br />
İsim Kuruluş Unvanı Katılımı<br />
1. Kemal<br />
Elektrik İşleri Etüt İdaresi EİEİ Genel<br />
BÜYÜKMIHÇI<br />
Müdürlüğü<br />
2. Ahmet OCAK EPDK Elektrik Piyasası Düzenleme,<br />
İzleme ve Değerlendirme Dairesi<br />
3. İsmet TURAN EPDK Elektrik Piyasası Düzenleme,<br />
İzleme ve Değerlendirme Dairesi<br />
4. Saffet DURAK EPDK Elektrik Piyasası Düzenleme,<br />
İzleme ve Değerlendirme Dairesi<br />
5. Faruk BEDİR TEİAŞ / Türk Elektrik İletim Şirketi<br />
Çukurova Yüksek Dağıtım Tesisi<br />
6. Yılmaz EĞERCİ TEİAŞ / Türk Elektrik İletim Şirketi<br />
İletim Tesisi İşletmeler Dairesi<br />
7. İbrahim ERTEN TEDAŞ / Türk Elektrik Dağıtım<br />
Genel Müdür<br />
<strong>Enerji</strong> Dairesi Müdürü<br />
Rüzgar <strong>Enerji</strong>si Dairesi<br />
Müdürü<br />
<strong>Enerji</strong> Uzmanı<br />
İşletim Müdürü<br />
Müdür<br />
İşletim Müdürü<br />
Şirketi<br />
8. Mustafa ŞAHİN T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Hava Kalitesi Yönetim<br />
Dairesi Müdürü<br />
9. Hayati ÇETİN T.C. <strong>Enerji</strong> ve Tabii Kaynaklar<br />
Bakanlığı<br />
10. Selahattin KİREÇCİ Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. (özel<br />
şirket)<br />
Çevre ve Teknolojik<br />
Verimlilik Dairesi Müdürü<br />
Müdür<br />
Ankete faks ile yanıt verdi<br />
Evet<br />
(Sebahattin Dökmeci<br />
tarafından temsil edildi)<br />
ULUSAL ÇAPTA SİVİL<br />
TOPLUM KURULUŞLARI<br />
(STK’LAR)<br />
11. Dr. Demir İNAN Temiz <strong>Enerji</strong> Vakfı Başkan<br />
12. Yeşim BEYLA TEMA Vakfı<br />
BÖLGESEL DÜZEY<br />
13. Mehmet ARSLAN Bayındırlık ve İskân Müdürlüğü – Müdür<br />
Osmaniye<br />
14. Hamza TOR Osmaniye İl Özel İdaresi Başkan Evet<br />
15. Ertuğrul<br />
KILIÇKIRAN<br />
Osmaniye İl Özel İdaresi<br />
Genel Sekreter<br />
16. Ahmet GÖZNEK Osmaniye İl Özel İdaresi<br />
17. Cuma DEMİR Osmaniye İl Özel İdaresi Müdür<br />
18. Ahmet DOLĞUN Osmaniye / İl Çevre Orman<br />
Müdürlüğü<br />
Müdür<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 73<br />
19. Ayşe SARI Osmaniye / İl Çevre Orman<br />
Çevre Mühendisi<br />
Müdürlüğü<br />
20. Ruşen KALAYLI Osmaniye / İl Çevre Orman<br />
Müdür Yardımcısı<br />
Müdürlüğü<br />
21. Mustafa EROĞLU Osmaniye / İl Çevre Orman<br />
Ormancılık işleri<br />
Müdürlüğü<br />
denetleyicisi<br />
22. Faruk TÜRK Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
Evet<br />
Evet<br />
23. Mehmet BİNBOĞA Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
24. Osman MAZI Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
25. Kemal ÖZDEMİR Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
26. İsmet İPEK Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
27. Mustafa ÇELİK Osmaniye İl Genel Meclisi Üye Evet<br />
28. Eşref YAMAN Osmaniye İl Genel Meclisi Üye Evet<br />
29. Hasan Basri<br />
YÜKSEL<br />
Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
30. Hasan ÖZTÜRK Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
31. Abuzer BULANIK Osmaniye İl Genel Meclisi Üye<br />
YEREL DÜZEY<br />
32. Zübeyir KEMELEK Kaymakam Ankete faks ile yanıt verdi<br />
33. Davut ÇUHADAR Osmaniye Belediyesi Belediye Başkanı Evet<br />
34. Harun<br />
SARIFAKIOĞULLARI<br />
Bahçe Kaymakamı<br />
Evet<br />
35. Murat ALTUNDİŞ Bahçe Belediyesi Belediye Başkanı Evet<br />
36. Ercan ÖZER Hasanbeyli Kaymakamı Evet<br />
37. Yusuf TOZLUKLU Hasanbeyli Belediyesi Belediye Başkanı Evet<br />
38. İzzettin ÖZGİBAR Bahçe İlçe Emniyet Müdürlüğü Komiser Evet<br />
39. Yücel Özdemir Bahçe İlçe Jandarma Komutanlığı Teğmen<br />
40. Durmuş SAĞLAM Bahçe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü İşletim Müdürü Evet<br />
41. Metin URAL Orman İşletme Şefi Orman İşletme Şefi<br />
42. Şaban ECE TEDAŞ Türk Elektrik Dağıtım A.Ş. –<br />
Bahçe ofisi<br />
43. Metin ÖNAL Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği<br />
(ÇYDD)<br />
Operasyon Şefi<br />
Başkan<br />
Ankete faks ile yanıt verdi<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.
PROJE TASARIM DÖKÜMANI FORMU (GS-VER-PDD)<br />
<strong>Gönüllü</strong> <strong>Dengeleme</strong> <strong><strong>Proje</strong>leri</strong> - Sürüm 01<br />
sayfa 74<br />
44. Yasin AKSAY Bahçe Gündemi Gazetesi Editör Masası<br />
45. Levent ÇETİN Haber Gazetesi Editör Masası<br />
46. Murat YÜKSEL Gökmustafa Muhtarı Evet<br />
47. Ahmet BALİ Kaman Muhtarı Evet<br />
48. Aziz ALTINTAŞ Kızlaç Muhtarı Evet<br />
49. Ramazan<br />
Savranlı Muhtarı<br />
Evet<br />
KARADAM<br />
50. Recep ALTUN Yukarıkardere Muhtarı Evet<br />
GOLD STANDARD<br />
DESTEKLEYİCİLERİ<br />
51. Yunus ARIKAN REC Türkiye – Bölgesel Çevrecilik<br />
Merkezi<br />
52. Gülçin ÖZSOY REC Türkiye – Bölgesel Çevrecilik<br />
Merkezi<br />
53. Filiz DEMİRAYAK WWF / Doğal Hayatı Koruma Vakfı Başkan<br />
İklim Değişikliği <strong>Proje</strong><br />
Direktörü<br />
54. Hilal ATICI Yeşil Barış (Greenpeace) Akdeniz<br />
Türkiye<br />
<strong>Enerji</strong> ve İklim Değişimi Kampanyası<br />
Direktör<br />
Başlıklar ya da logo, biçimlendirme veya punto değiştirilmeksizin/eklemeler yapılmaksızın tamamlanacaktır.