Ravinsonde Rasadı ve Rasat Sistemlerinin Tanıtımı ile Kullanıcı ...
Ravinsonde Rasadı ve Rasat Sistemlerinin Tanıtımı ile Kullanıcı ...
Ravinsonde Rasadı ve Rasat Sistemlerinin Tanıtımı ile Kullanıcı ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
yapılan rasatta nispi nem bilg<strong>ile</strong>ri rasadın en önemli amacıysa, Tablo 3.1 deki limitleri aşan<br />
kayıp <strong>ve</strong>ya şüpheli nispi nem bilg<strong>ile</strong>ri varsa bu durumda yeni bir uçuş yapılmalıdır.<br />
Nispi nem hesaplamalarında sıcaklık değerleri doğrudan kullanıldığı için sıcaklık<br />
bilg<strong>ile</strong>rinde herhangi bir şüphe varsa aynı şüphe nispi nem bilg<strong>ile</strong>ri için de geçerlidir.<br />
4.4.2 Hatalı Nispi Nem Bilg<strong>ile</strong>ri<br />
Temelde aynı sebeplerden dolayı meydana gelmelerine rağmen, sıcaklık <strong>ve</strong> nispi nem<br />
bilg<strong>ile</strong>rindeki hataların tespiti, nispi nem bilg<strong>ile</strong>rinde daha zordur. Hatalı nispi nem bilg<strong>ile</strong>rine<br />
özellikle sinyal bilg<strong>ile</strong>rinin kalitesinin düşük olduğu durumlarda sıkça rastlanılır. Bununla<br />
birlikte sinyal kalitesi iyi olsa b<strong>ile</strong> bir alttaki <strong>ve</strong> bir üstteki nispi nem değerlerine bakılarak<br />
sapma gösteren nispi nem bilg<strong>ile</strong>ri daima şüpheli olarak değerlendirilmelidir. Eğer<br />
şüphelen<strong>ile</strong>n sapma noktasında nispi nem değerleri belirli bir süre aynı kalıyor <strong>ve</strong> bir tabaka<br />
oluşturuluyorsa bu durumda nispi nem değerlerine ait bir hatadan söz edilmemelidir. Hatalı<br />
nispi nem bilg<strong>ile</strong>rinin tespit edilmesinde önemli bir işlem de özellikle bilgisayarlı sistemlerde<br />
kullanılan nem sensör kapasitesi değerlerinin test edilmesi metodudur. Eğer ölçülen nispi nem<br />
değerleri sensör kapasitesinin tamamen dışında kalıyorsa bu nispi nem değerleri mutlak olarak<br />
hatalıdır.<br />
4.4.3 Nispi Nem Değerlerinde Meydana Gelen Anormal Sapmalar<br />
Bazen, yükseklikle elde ed<strong>ile</strong>n nispi nem değerlerinde çok belirgin sapma <strong>ve</strong><br />
değişmelerin olduğu durumlara rastlanılabilir. Eğer rasatçı, nispi nem bilg<strong>ile</strong>rindeki dağılımın<br />
çok anormal olduğunu tespit etmişse bu değerler derhal rasattan çıkarılmalıdır. Meydana<br />
gelen bu ani sapmaların nedenleri aşağıda açıklanmıştır. Nispi nem değerlerindeki sapmalar,<br />
açıklanan bu maddelerin tek bir tanesi <strong>ve</strong>ya bu maddelerdeki nedenlerin birleşimi sonucunda<br />
meydana gelebilir.<br />
• Hasar görmüş nem sensörü : Nem sensörü, üretim, nakliye, depolama, uçuş öncesi<br />
işlemler <strong>ve</strong>ya balonun bırakıldığı anda meydana gelen çarpmalar sonucunda hasar<br />
görebilir. <strong>Rasat</strong>çılar uçuş öncesi işlemlerde nem sensörünün hasar görmemesi için bütün<br />
tedbirleri tam olarak almalıdırlar. Kullanılmakta olan radiosonde cihazının tipine bağlı<br />
olarak, hasar gören nem sensörü çok yüksek <strong>ve</strong> çok düşük nem değerleri ölçebilir.<br />
Örneğin nem sensöründe bulunan karbon elementi üzerinde oluşab<strong>ile</strong>cek bir çizik <strong>ve</strong>ya<br />
parmak izi nispi nem profilinde çok önemli sapmaların meydana gelmesine neden olabilir.<br />
• Nem sensörü eksikliği : Bazı radiosondelerde, nem sensörü, rasatçının monte edeceği<br />
birtakım elemanlar sonucunda hazırlanmaktadır. Örneğin nem sensörü içerisindeki karbon<br />
elementini bizzat rasatçının yerleştirmesini gerektiren nem sensörleri bulunmaktadır. Eğer<br />
rasatçı bu işlemlerin bazılarını eksik yaparsa yada hatalı yaparsa bu durumda “açık devre”<br />
durumu oluşacaktır. Böyle durumlarda nispi nem değeri belirli bir yükseklikte b<strong>ile</strong> hatalı<br />
olarak % 100 ölçülebilir.<br />
• Nem sensörünün ıslanması <strong>ve</strong>ya buzlanması : <strong>Rasat</strong> esnasında balonun yağışlı bir alana<br />
<strong>ve</strong>ya kalın bir bulut tabakasına girmesi sonucunda nem sensörü ıslanabilir. Aynı zamanda<br />
uygun bir nem ortamında nem sensörü buz tutabilir. Böyle durumlarda nem sensörü<br />
tekrardan normale dönmez ise aşırı nem sapmaları söz konusu olabilir. Bu durumda<br />
rasatçıya çok büyük görev düşmektedir. Eğer rasatçı, mevcut rasatta, böyle bir durumu,<br />
nem profilini inceleyerek tespit etmişse hatanın başladığı seviyeden itibaren nem<br />
bilg<strong>ile</strong>rini rasattan çıkarmalıdır.<br />
• Düzgün kalibre edilmemiş nem sensörü durumu<br />
• Radiosondede meydana gelen genel hata durumu.<br />
25