7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
duğu ortamınkine uymaktadır(l). Ayrıca tekrar eritilerek şekil <strong>ve</strong>rilmiş<br />
eserlerde de değerler uyuşmamaktadır.<br />
Materyal Ve Yöntem<br />
Bu çalışmada kullanılan arkeolojik buluntular ile filiz örnekleri Yukarı<br />
Fırat havzasında çeşitli yerlerden, bir kısmı doğrudan kazı sorumlusundan,<br />
bir kısmı da bakanlık izniyle müze müdürlüklerinden temin edildi.<br />
Arkeolojik buluntular uygun kimyasal analiz yöntemleri ile ana <strong>ve</strong><br />
eser elementleri belirlendi(12). Yaklaşık 50 mg lık örneklerdeki kurşun<br />
önce iyon değiştirici reçineli kolonlarda ayrıldıktan <strong>ve</strong> anodik elektroliz<br />
yöntemi ile yeterince saflaştınldıktan sonra(6) 208/206 Pb, 200/206 Pb, 206/204 pb<br />
izotop oranları termal iyonlaşmalı kütle spektrometresi ile analizlenerek<br />
hesaplandı.<br />
Sonuçlar Ve Tartışma,<br />
Samsat, Tülintepe, Tepecik <strong>ve</strong> Burmageçit (Urartu) buluntularınm,<br />
özellikleri, kimyasal analizleri <strong>ve</strong> arkeolojik devirleri Çizelge: 2'de <strong>ve</strong>rilmektedir.<br />
Aynı eserlerin kurşun izotop oranları Çizelge: 3'de <strong>ve</strong>rilmektedir.<br />
Eserler, Geç Kalkolitik-UrarıU dönemlerini kapsamaktadır. 22 <strong>ve</strong> 26<br />
rıo'lu örnekler Geç Kalkolitik döneme ait kurşun filizi örnekleridir. Dolayısı<br />
ile bakır yataklarına göre bulunan kurşun izotop oranlarından yüksek<br />
çıkmıştır. Bu örneklerin kaynaklarını belirlemek amacıyla ayrı bir yöntem<br />
uygulanmalıdır.<br />
1 <strong>ve</strong> 2 no'lu örnekler bakırdır <strong>ve</strong> Anadolu'nun en yaşlı maden grubu<br />
olan 5 rıo'lu yatakların kurşun izotop oranlarına sahiptir.<br />
Diğer eserlerin tamamı iki maden yatağına, yani 3 <strong>ve</strong> 4. grup bakır<br />
maden yataklarına ait olduğu görülmektedir.<br />
3. grupta Maden <strong>ve</strong> 4 grupta bulunan Siirt bakır ocakları buluntu bölgelerine<br />
en yakın olmaları nedeniyle buluntuların kaynakları olabilir.<br />
Buluntulardan 5,6,7,10,11 <strong>ve</strong> 18 no'lu örnekler Siirt bakır maden yatakları<br />
kurşun izotop oranlarıyla uyuşmaktadır. Diğer 18 buluntunun kaynağı<br />
ise Maden bakır yataklarının izotop oranları ile uygunluk göstermektedir.<br />
Teşekkür<br />
Kurşun izotop analizlerinin yapılmasında laboratuvarıarını tarafımıza<br />
tahsis eden Oxford Üni<strong>ve</strong>rsitesi Yer Bilimleri Bölümü Başkanı Prof.<br />
N.H. Gale'e teşekkür ederiz.<br />
83<br />
,