7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ARAŞTIRMA<br />
Anadolu'yu arkeobiyolojik yönden ele aldığımızda, yapılan bilimsel<br />
kazı çalışmalarınıCumhuriyet'ten önce <strong>ve</strong> sonra diye ikiye ayırmak amaca<br />
uygun düşmektedir.<br />
Cumhuriyet'ten önce: Bu dönemdeki kazıların arkeozoolojik değerlendinnelerinin<br />
Osmanlı hükümetleri döneminde yabancı arekologlarca<br />
başlatıldığı anlaşılmaktadır. Orrıeğin bugün toplantısını yaptığımız Çanakkale'de<br />
Ancient-Eski Assos'da 1881 yılında I.T. Clarke tarafından<br />
Ayvacık'da ilk kazı çalışmaları yapılmıştır. BU!1u 1912'de Hugo Windeler,<br />
sonra 1931 de Prof. Kurt Bittel izlemiştir. lIk kez zoolojik yaban <strong>ve</strong><br />
evcil hayvanların arkeolojik kazı bölgelerindeki değerlendirilmesi, Osman<br />
Kayası'nda Herre <strong>ve</strong> Röhrs tarafından 1958 de gerçekleştirilmiştir.<br />
Burada Hitit mezar kalıntılarındaki hayvansal bulgular da ele alınmıştır.<br />
Ephesus kazıları 1869 da başlatılmıştır. Fakat, buradaki Neolithic katlara<br />
ait çalışmaları yine Bittel ele almış <strong>ve</strong> güçlendinniştir. 1952 de Herre<br />
Röhrs Fikirtepe'de yapılan kazı bulgularında geyik, yaban domuzu, tavşan,<br />
kurt, kuşlar <strong>ve</strong> balık türlerini incelemiştirfl ,2,3,22).<br />
Bittel, Herre <strong>ve</strong> Röhrs'den sonra Boessneck <strong>ve</strong> Angele Von Den Driesch<br />
Anadolu kazılarında Neolithic katların hayvansal bulgularını inceleyip<br />
yayınladıklarını görüyoruz (1976)(4). Bu konuda, Istanbul'da şekillenen<br />
Alman Arkeolojik Araştırmalar ünitesinin büyük rolü olmuştur.<br />
Üzerinde önemle durulması gerekli olanlardan birisi de i 97 i yılında<br />
Barbara Lawrence'in Güneydoğu Anadolu'da yaptıklarıdır. "Problems in<br />
the Intersize Comparasion of Animal Rernains'' başlıklı yazısında Arthiodactyla'nırı<br />
(koyun-keçi) kemiklerinin orta büyüklükteki Camivar (etcil)<br />
kemikler ile karıştığını, identifikasyonunun güç olduğunu bildirmiştir. Bu<br />
konu, özellikle çayönü kazı materyalinde kendini göstermiştir. Bu araştırmalarda,<br />
kazı kemik materyalinin değerlendirilmesindekantitatif kadar<br />
kalitatif incelemenin de önemli olduğu vurgulanmıştır(18). Çünkü, bir arkeozoolog<br />
ya da arkeabiyalog kazı materyalini inceleyerek, çaljşarak insan<br />
<strong>ve</strong> çevresini bir ekosistem halinde ele alarak, insan <strong>ve</strong> çevresindeki<br />
birikim kültürü hakkında yeterli bilgi elde edebilmeli <strong>ve</strong> bunu aktarmalıdır.<br />
Beslenmede önemi olan protein kaynağı, canlı populasyonlarının,sürülerin<br />
kompozisyonu, hayvan yetiştiriciliği, hayvanlarınkesim teknikleri<br />
pratiği, carcas <strong>ve</strong> kemiklerin kullanımı, epifiz kapanması, dişlerin aşınması,<br />
beslenme stilieri, kesim işaretleri gibi. Burada öncelikle Macar arkeozoologlarından<br />
S. Bökörıyi (1976)'nin Yakın Doğu'nun hayvansal kalıntılarını<br />
incelerken Anadolu'nun bulgularını da ele almasına yer <strong>ve</strong>rrnek<br />
tutarlı olacaktır. Bökönyi'ye göre insanların avcılıktan, toplayıcılıktan<br />
68