7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Bu eserin sütun kısmı diğerlerinden farklı olarak mekik şeklindedir<br />
<strong>ve</strong> radyograftan görüldüğü üzere içi doludur. Sütun kısmın çapı, biçimine<br />
uygun olarak 8,8 mm ile 18 mm arasında değişmektedir. Çan şeklindeki<br />
kaidenin çeperi ortalama 2,5 mm dir.<br />
Radyograftan anlaşıldığı gibi şamdan kısmındaki çukur kısım eksenden<br />
kaçıktır <strong>ve</strong> sivrileşerek son bulmaktadır. Bu nedenle çeperler 1 mm<br />
ile 5 mm arasında değişmektedir. Ayrıca, sütun kısmında çekim-porozite<br />
hatası ile kaidede porozite hatası görülmektedir, Sütun kısmı ile kaide,<br />
perçin bağlantısı ile birleştirilmiştir.<br />
Son olarak, Sultan Mecit Türbesi'nden gelen 21 cm boyunda, sütun<br />
kısmı bir dal görüntüsünde olan buhur-şamdan üzerinde çalışılmıştır.<br />
(Env. No: 4 B). Sütun kısım kıvrılan bir dal şeklindedir. Ayrıca bu sütun<br />
kısma bağlı, süsleme elemanı olarak yerleştirilmiş, üzerlerinde yapraklar<br />
bulunan küçük dallar bulunmaktadır. Eserin şamdan kısmı eğiktir <strong>ve</strong> Hile<br />
biçimindedir. Buhur-şarndarıın, Resim 19'da fotoğrafı, Resim 2ü'de de X<br />
ışını radyografı görülmektedir.<br />
Çan şeklindeki<br />
kaidenin çeperleri ortalama 2 mm dir. Sütun kısmın<br />
içi doludur <strong>ve</strong> porozite hatası dışında imalat hatası görülmemektedir. Lale<br />
biçimi şamdan kısımda, şamdan çukuru kısa olup, son kısmın içi doludur.<br />
Şamdan çeperleri 1 mm dolayındadır.<br />
Sonuç<br />
Radyografi teknikleriyle yapılan çalışmalarla, şamdanların farklı<br />
yönlerden değerlendirmesi yapılabilmiştir. Genellikle, şamdanlar kaide<br />
<strong>ve</strong> sütun kısmı olarak iki parçadan oluşmakta, mumluk sütun kısmın üzerinde<br />
yer almaktadır.<br />
İncelememizde yer alan şamdanlarda kaide ile sütun elemanların<br />
bağlantısı iki tiptedir. Bunlar; perçin <strong>ve</strong> vida bağlamalarıdır. Perçin bağlama<br />
kolay <strong>ve</strong> basit olması nedeniyle çokça kullanılmrştır.<br />
Vida bağlama tipine daha az rastlanmıştır. Üzerinde çalışılan şamdanlara<br />
ilişkin tayin edilen vida karakteristikleri, Tablo: 1'de, günümüzde<br />
kullanılan, nispeten bu vidalara yakın vida tipleriyle (Metrik 6 [M6] <strong>ve</strong><br />
[W 1/4"] vidalarıyla) mukayeseli olarak <strong>ve</strong>rilmiştir.<br />
Tablo: i incelendiğinde, eserlere ilişkin vidalarda, özellikle hat<strong>ve</strong> parametresinin<br />
büyük olduğu görülmektedir. Bu durum, vida helisinin "geniş"<br />
olduğu anlamına gelmektedir. Bu şekilde, imalatı kolaylaştırmak <strong>ve</strong><br />
112