7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
7. Arkeometri Sonuçları Toplantısı [1991] - Kültür ve Turizm BakanlıÄı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
us <strong>ve</strong> ulna) varyasyon katsayısının düşük çıktığı yaş grubu sayısı, iliumdakinden<br />
biraz daha fazladır. Bu durum özellikle pazu kemiği (humerus)<br />
ile yapılan karşılaştırmada ortaya çıkmaktadır. Bacak kemiklerine (femur,<br />
tibia <strong>ve</strong> fibula) durumun tersine döndüğü görüımektedir. Bu kemiklerde<br />
varyasyon katsayısının iliumdan daha yüksek olduğu yaş grubu sayısı<br />
belirgin ölçüde fazladır. Diğer bir deyişle, bacak kemiklerinin<br />
varyasyonu ilium genişliğinden daha yüksektir.<br />
Çizelge 3: Arikara <strong>ve</strong> Knollyerlilerinde ilium genişliği ile uzun kemiklerin varyasyon<br />
katsayılarının karşılaştırılması. İlk rakamlar ilium genişliğinin varyasyon katsayısının<br />
kaç yaş grubunda daha düşük olduğunu, parentez içindekiler ise karşılaştırılabilen yaş<br />
gruplarının sayısını göstermektedir.<br />
Humerus Radius Ulna Femur Tibia Fibula<br />
Arikara 6(16) 8(16) 6(16) 9(15) 9(16) 10(16)<br />
Knollyerlileri 4(10) 7(10) 6(1 i) 8(12) 9(12) 9(11)<br />
Toplam 10(26) 15(26) 12(27) 17(27) 18(28) 19(27)<br />
Bu durumun, diğer topluluklar düzeyinde <strong>ve</strong> daha geniş örneklemlerde<br />
de geçerli olduğu gösterilebilirse, ilium genişliğinin iskeletlerin biyolojik<br />
yaşlandınlmasında -dişlerin olmadığı hallerde- kullanılabileceğini<br />
<strong>ve</strong> en azından bacak kemiklerinden daha gü<strong>ve</strong>nilir olduğunu "şimdilik<br />
kaydıyla" söyleyebiliriz.<br />
Konunun bütünlüğe kavuşturulması açısından, kalça kemiğini oluşturan<br />
diğer kemiklerin büyümesi <strong>ve</strong> birbirleriyle kaynaşma zamanlarının<br />
da ele alınmasında yarar vardır. Bilindiği gibi kalça kemiği doğumda üç<br />
parça halindedir (ilium, ischium <strong>ve</strong> pubis) <strong>ve</strong> yaklaşık olarak 7-8 yaşına<br />
kadar bu durumu korur. Bu üç kemik arasında ilk kaynaşma -ischium ile<br />
pubis- hem erkeklerde hem de kızlarda 7 yaşlarında başlar <strong>ve</strong> en geç II<br />
yaşında kaynaşma tamamlanır. Topaklı çocuklarında da bu bölgenin en<br />
geç i 1-12 yaşlarında kaynaştığı saptanmıştır.<br />
İlium, ischium <strong>ve</strong> pubisin birleşme noktası olan acetabulum (uyluk<br />
kemiğinin başıyla kalça kemiğinin eklem yaptığı çukur) genelde 15 yaşında<br />
kaynaşmaya başlar <strong>ve</strong> 17 yaşında tamamlanır. Topaklı'da ise 17-18<br />
yaşını tamamlamış tüm bireylerde bu bölge kaynaşmış durumdadır.<br />
4. Özet <strong>ve</strong> Sonuç<br />
M.S. 6-<strong>7.</strong> yüzyıllara tarihlenen Topakıt iskeletlerinde kalça kemiği<br />
büyümesinin incelendiği bu çalışrnadailium genişliği <strong>ve</strong> ilium kanat yüksekliği<br />
ölçüleri üzerinde durulmuştur. Ilium büyümesinde 2-5 yaşları ara-<br />
6