I.Uluslararası SaÄlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı ...
I.Uluslararası SaÄlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı ...
I.Uluslararası SaÄlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
çıktıları var. Dolayısıyla regresyon size bir ortalama <strong>ve</strong>riyor orada, size en iyisini<br />
göstermiyor. Aynı şekilde de skolastik frontier analiz biraz daha bu regresyondan<br />
daha gelişmiş bir model. O da yine regresyon tabanlı fakat biraz daha ekonometrik<br />
gelişmiş bir model. Verimsizlik, tehlike <strong>ve</strong>ya tahsis <strong>ve</strong>rimsizliğinden <strong>ve</strong>ya her<br />
ikisinden de kaynaklanabiliyor o <strong>ve</strong>rimsizlik ölçümünüz. Ayırt edemiyorsunuz bazı<br />
şeyleri <strong>ve</strong>ya bir tek hasta geldiği zaman bir şeyin, hastanın teşhisini yaptıktan sonra<br />
ona bir ilaç yazılır değil mi, fakat bunda bir ilaç yazma durumunuz olmuyor. Fakat<br />
<strong>ve</strong>ri zarflama tekniğinde o ilacı yazabiliyoruz. Ne kadar düşürmemiz lazım, ne kadar<br />
yükseltmemiz lazım bazı şeyleri. İşte bu da <strong>ve</strong>ri zarflama tekniği gördüğünüz gibi<br />
hastane bir <strong>ve</strong> hastane dört bir frontier teşkil ediyor yani bir uç, bir sınır teşkil<br />
ediyor. Çünkü ondan daha iyi yapan yok şu anda. Hastane altıya bakarsak orada<br />
hastane altı uçun içerisinde dolayısıyla uca doğru gidebilmesi için bakın o kırmızı<br />
noktaya kadar gelmesi lazım. O kırmızı noktaya gelebilmesi için de bu şeyleri belli<br />
bir miktar düşürmesi lazım. Tabii bunu, işte bu bizim ilaç yazma prosedürümüz<br />
oluyor <strong>ve</strong>ri zarflama tekniğinde. Öteki tabii, bütün öteki hastaneler içinde aynı şeyi<br />
söyleyebiliriz. Tabii burada sadece ben size iki tane <strong>ve</strong>riyle <strong>ve</strong>ya bunu gösteriyorum.<br />
Tabii bunun daha çok girdi çıktıları olduğu zaman bunu grafik olarak göstermek<br />
mümkün değil. O zaman matematiksel olarak gösteriyoruz. Fakat sizi ben bunun<br />
matematiğiyle boğuşturmayacağım burada. Fakat matematik modelleri kurduğumuz<br />
zaman bir oryantasyon var, girdileri <strong>ve</strong> çıktılara göre oryantasyon yapabiliyoruz.<br />
Girdilere demek ki ilacı yazacaksak mesela ne kadar düşürelim girdileri, ne kadar<br />
çıkartalım çıktıları diye bir oryantasyon yapabiliyoruz modellerde. Tabii bunların<br />
daha gelişmiş modelleri de var fakat bu kadar zannediyorum yeterli oluyor bunu<br />
anlatmak için burada.<br />
Şimdi gelelim girdi <strong>ve</strong> çıktılara. Nasıl modelleyebiliriz hizmet sektöründe, sağlık<br />
hizmeti sektöründe? Hastane giderleri üç ana dalda sınıflandırılabilir. Bunlar sermaye<br />
yatırımları, tabii bir binanız olması lazım, bir teknolojiniz olması lazım, insan gücü,<br />
tabii doktorlar, hemşireler <strong>ve</strong> işler <strong>ve</strong> faaliyet harcamaları. Çıktılar ise genellikle en<br />
büyük çıktılarımız yatan hastalar, yataklı hastalar <strong>ve</strong> ayaktan hizmetler. Şimdi bunu<br />
biraz daha açalım. Nasıl acaba <strong>ve</strong>rileri operasyonel hale getirebiliriz? Şimdi ben<br />
bunu Amerikan modelinden <strong>ve</strong>receğim size burada. Vaka karmasına ayarlı yatan<br />
hasta sayısı. Ne demek yani? Case Mix dediğimiz her hasta aynı değildir, onun<br />
için bir ayarlama yapılması lazım onu ayarlıyoruz. Poliklinik sayısı da aynı şekilde<br />
ayarlanabilir. Şimdi sermaye yatırımlarına gelince, buna sermaye yatırımlarını<br />
parayla ölçersek bizim 20 sene ev<strong>ve</strong>l yatırdığımız bir hastanedeki parayla bugünkü<br />
bir hastanenin parası aynı değil. Dolayısıyla bunu başka bir değişkenle ölçmemiz<br />
lazım. Bunu yatak sayısı <strong>ve</strong> hizmet karmasıyla ölçebiliyoruz. Onun ikisini yani hizmet<br />
karmasını, ne tip hizmetler <strong>ve</strong>riliyorsa ona göre alet, teçhizat var, yatak sayısı da<br />
o hastanenin büyüklüğünü gösteriyor. Dolayısıyla bu bizim sermaye yatırımımızı o<br />
hizmet <strong>ve</strong>ren hastane için şey yapabiliyoruz. Tabii tam zamanlı personel <strong>ve</strong> diğer<br />
işlevsel giderler, hastanedeki bütün tıbbi malzemeler bu girdilerin <strong>ve</strong> çıktıların içinde<br />
oluyor. Ondan sonra, mesela eğer bunu akademik centerlar için yaparsak, üni<strong>ve</strong>rsite<br />
hastaneleri için yaparsak bu sefer üçüncü bir çıktı koyuyoruz. Tam zamanlı intörnleri<br />
oraya koyabiliyoruz. Mesela biz bunu aynı zamanda Türkiye için de yaptık İsmet<br />
Şahin’le birlikte. Bir de konu burada her memleketteki <strong>ve</strong>ri taban sayısı, <strong>ve</strong>ri tabanı<br />
137