Tıbbi Cihazlar Sektör Profil Araştırması 2004 - ITO
Tıbbi Cihazlar Sektör Profil Araştırması 2004 - ITO
Tıbbi Cihazlar Sektör Profil Araştırması 2004 - ITO
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
İSTANBUL TİCARET ODASI<br />
TIBBİ CİHAZLAR<br />
SEKTÖR PROFİL ARAŞTIRMASI<br />
HAZIRLAYAN<br />
ÖZGÜR KORKMAZ<br />
İSTATİSTİK ŞUBESİ
2<br />
İ Ç İ N D E K İ L E R<br />
Sayfa No<br />
1. TIBBİ CİHAZLARIN TANIMI VE KAPSAMI<br />
A) Tanımı ve Sınıflandırılması 3<br />
B) Gümrük Tarife Pozisyon Numaraları 5<br />
2. SEKTÖRÜN TÜRKİYEDEKİ DURUMU<br />
A) <strong>Sektör</strong>ün Mevcut Yapısı ve İstihdam 12<br />
B) <strong>Sektör</strong>ün Teknolojik Yapılanma Durumu ve<br />
Seçilmiş <strong>Tıbbi</strong> Cihaz Sayıları 12<br />
3. TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜNÜN İTHALAT VE İHRACAT DURUMU<br />
A) İthalat 15<br />
B) İhracat 18<br />
4. TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖRÜN SORUNLARI<br />
A) Kamu İhalesi Yasası İle İlgili Sorunlar 22<br />
B) TSE İle İlgili Sorunlar 22<br />
C) CE İşareti İle İlgili Sorunlar 22<br />
5. TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜNÜN GELİŞME EĞİLİMLERİ 23<br />
6. SEKTÖRÜN DÜNYADAKİ DURUMU 23<br />
7. SONUÇ VE ÖNERİLER 24<br />
KAYNAKÇA 25
3<br />
TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖRÜ<br />
1. SEKTÖRÜN TANIMI VE KAPSAMI<br />
A- Tanımı Ve Sınıflandırılması<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihaz ve aletlerin gündelik kullanım sıklığı ve önemi günümüz sağlık<br />
sektöründe giderek artan bir özellik göstermektedir. <strong>Tıbbi</strong> cihaz teknolojisinde son yıllarda<br />
yaşanan ilerlemeler, insan sağlığının ele alınış biçimini ve mantığını önemli boyutlarda<br />
değiştirmiştir. Bu gelişmeler ışığında insan yaşam kalitesi ve süresi olumlu yönde<br />
etkilenmiştir.<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihaz teknolojisi bir dizi diğer bilimsel ve teknolojik faaliyet alanlarındaki<br />
araştırma ve gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir. Diğer sektörlerdeki yeniliklerin, en<br />
hızlı biçimde uygulama olanağı bulduğu tıbbi cihaz sektörü, bilgisayar, elektrik-elektronik,<br />
kimya, metalurji ve makine mühendislikleri gibi bir çok mühendislik grubunu bir arada<br />
bulundurmaktadır.<br />
Genel olarak tıbbi cihaz, alet ve sarf malzemelerini aşağıda sıralanan ana gruplar<br />
halinde gruplandırabiliriz:<br />
1. <strong>Tıbbi</strong> Görüntüleme Sistemleri<br />
a. Röntgen <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
b. Bilgisayarlı Tomografi Cihazı<br />
c. Manyetik Rezonans Görüntüleme Cihazı<br />
d. Kemik Mineral Densitometre Cihazı<br />
e. Anjiyografi Sistemleri<br />
f. Ultrasonografi-Doppler <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
g. Film Banyo <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
h. Gamma Kamera, Pet (siklotron), SPECT<br />
ı. Radyasyon dedektörleri<br />
j. Lazer kameralar (sulu,kuru)<br />
2. Ameliyathane ve Solunum <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
a. Defibrilatör<br />
b. Ventilatör<br />
c. Elektrokoter<br />
d. Ameliyat Masaları ve Lambaları<br />
e. Kalp Akciğer Pompası, Isıtıcı-Soğutucu, Kan Isıtıcıları
4<br />
f. Cerrahi Aspiratör<br />
g. Oto transfüzyon <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
3. Biyokimya, Moleküler Biyoloji, Hematoloji, Genetik ve Mikrobiyoloji <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
a. Otoanalizör<br />
b. Kan Analiz <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
c. Santrifüj <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
d. Kan ve Kan Ürünleri Saklama <strong>Cihazlar</strong>ı, Aferez <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
e. Otomatik Sekans <strong>Cihazlar</strong>ı, PZR( Polimeraz Zincir Reaksiyonu ) <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
DNA Çipleri Okuma ve Değerlendirme Üniteleri<br />
f. Hücre Ayırıcıları (Cell Separator), Akım Sitometri <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
4. Biyolojik Sinyal İzleme <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
a. EKG <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
b. Hasta başı Monitörler<br />
c. Oksijen Saturasyonu <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
d. EMG, ERG cihazları<br />
e. Defibrilatör / monitörler<br />
5. Radyoterapi Sistemleri<br />
a. Lineer Akseleratör<br />
b. Co-60 teleterapi cihazları<br />
c. Brakiterapi Sistemleri (intrakaviter)<br />
d. Simulatörler<br />
6. Fizik Tedavi <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
a. Koşu / Yürüme Bantları<br />
b. Eksersiz Bisikletleri<br />
c. Ultrason <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
d. Traksiyon <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
e. İzokinetik Test Sistemleri<br />
f. Banyo (Su,Prafin) <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
g. Tens <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
h. Kısa Dalga tedavi cihazları<br />
7. Optik <strong>Tıbbi</strong> <strong>Cihazlar</strong><br />
a. Endoskoplar (Gastroskop, Kolonoskop vb.)<br />
b. Teleskoplar<br />
c. Mikroskoplar (elektron, laboratuvar, ameliyat, muayene)<br />
d. Işık Kaynakları (soğuk ışık kaynakları)<br />
e. Otoskop ve Oftalmoskoplar<br />
f. Lazer cihazları
5<br />
8. Sterilizatör ve Etüv <strong>Cihazlar</strong>ı<br />
a. Buharlı Sterilizatörler (Otoklav)<br />
b. Gaz (EO, Hidrojen peroksit, formaldehit) Sterilizatörleri<br />
c. Kuru Hava Sterilizatörleri (Etüv)<br />
9. Diş, KBB ve Göz Üniteleri<br />
10. Ses ve İşitme <strong>Cihazlar</strong>ı (odyometre, Empedansmetre)<br />
11. Mekanik <strong>Cihazlar</strong> ve Cerrahi Aletler<br />
12. <strong>Tıbbi</strong> Gaz Sistemleri<br />
13. Hemodiyaliz cihazları, Su sistemler (deiyonize, distile, revers ozmoz)<br />
14. Tek Kullanımlık Sarf Malzemeleri<br />
15. Protez ve Ortezler<br />
B- Gümrük Tarife Pozisyon Numaraları<br />
90.18 Tıpta, cerrahide, dişçilikte ve veterinerlikte kullanılan alet ve ci -<br />
hazlar (sintigrafi cihazları, diğer elektromedikal cihazlar ve göz<br />
testine mahsus cihazlar dahil) :<br />
- Elektro teşhis cihazları (fonksiyonel araştırma veya fizyolojik<br />
parametre muayene ölçüm cihazları dahil):<br />
9018.11 - - Elektrokardiyograflar (EKG)<br />
9018.11.00.00.11 - - - <strong>Cihazlar</strong><br />
9018.11.00.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
9018.12.00.00.00 - - Ultrasonik tetkik cihazları<br />
9018.13.00.00.00 - - Manyetik rezonansla görüntüleme cihazları<br />
9018.14.00.00.00 - - Sintigrafi cihazları<br />
9018.19 - - Diğerleri:<br />
9018.19.10.00.00 - - - İki veya daha fazla parametrenin eşzamanlı olarak takibi için izleme<br />
tertibatı<br />
- - - Diğerleri<br />
9018.19.90.00.11 - - - - Elektroensefaloğraf cihazları (EEG)<br />
9018.19.90.00.12 - - - - Fiberaskoplar (monitörlü kameralı olsun olmasın)<br />
9018.19.90.00.13 - - - - Fonokardiyograf ve kardiyoskoplar<br />
9018.19.90.00.14 - - - - Elektromiyografi (EMG)
6<br />
9018.19.90.00.19 - - - - Diğerleri<br />
9018.19.90.00.25 - - - - Aksam ve parçalar<br />
9018.20 - Ultraviole veya kızıl ötesi ışınlı cihazlar<br />
9018.20.00.00.11 - - <strong>Cihazlar</strong><br />
9018.20.00.00.15 - - Aksam ve parçalar<br />
- Şırıngalar, iğneler, kateterler, kanüller ve benzeri aletler:<br />
9018.31 - - Şırıngalar (iğneli olsun olmasın):<br />
- - - Plastik maddelerden olanlar<br />
9018.31.10.00.11 - - - - Tüberkülin şırıngaları (bir kullanımlık,steril, pirojensiz)<br />
9018.31.10.00.12 - - - - Bir kullanımlık steril şırıngalar<br />
9018.31.10.00.19 - - - - Diğerleri<br />
- - - Diğerleri<br />
9018.31.90.00.11 - - - - Kulak yıkama şırıngası (metal)<br />
9018.31.90.00.12 - - - - Tüberkülin şırıngaları<br />
9018.31.90.00.13 - - - - Tıpta kullanılan şırıngalar<br />
9018.31.90.00.14 - - - - İnsülin şırıngaları (çok kullanımlık)<br />
9018.31.90.00.19 - - - - Diğerleri<br />
9018.32 - - Metalden boru şeklinde iğneler ve cerrahi dikiş iğneleri:<br />
- - - Metalden boru şeklinde iğneler<br />
9018.32.10.00.11 - - - - Şırınga iğnesi, bir kullanımlık<br />
9018.32.10.00.19 - - - - Diğerleri<br />
9018.32.90.00.00 - - - Cerrahi dikiş iğneleri<br />
9018.39 - - Diğerleri<br />
9018.39.00.00.11 - - - Serum ve kan verme seti (Kanül)<br />
9018.39.00.00.12 - - - Hemodializ seti (kanül)<br />
9018.39.00.00.13 - - - Kelebek set (kanül)<br />
9018.39.00.00.14 - - - İdrar sondası - nelaton<br />
9018.39.00.00.15 - - - İdrar sondası - foley<br />
9018.39.00.00.16 - - - Damar içi kateterler - steril, tek kullanımlık, genel özellikli<br />
9018.39.00.00.17 - - - Damar içi kataterler - steril, tek kullanımlık, anjiyografi için<br />
9018.39.00.00.18 - - - Damar içi kataterler - steril, tek kullanımlık, (santral venös kateterleri)<br />
9018.39.00.00.21 - - - Damar içi kataterler - steril, tek kullanımlık, (balonla dilatasyon için)<br />
- - - Damar içi kataterler - steril, tek kullanımlık, iğne ile birlikte olan periferik<br />
9018.39.00.00.22 olanlar)<br />
9018.39.00.00.29 - - - Diğer kateterler<br />
9018.39.00.00.39 - - - Diğerleri<br />
- Dişçilikte kullanılan diğer alet ve cihazlar:<br />
9018.41 - - Dişci tornaları (bir kaide üzerine monte edilmiş diğer dişçilik<br />
teçhizatı ile kombine halde olsun olmasın)<br />
9018.41.00.00.11 - - - Dişçi tornaları (Frezeleri)
7<br />
9018.41.00.00.12 - - - Bir kaide üzerine monte edilmiş diğer dişçilik teçhizatı ile kombine<br />
haldeki dişçi tornaları<br />
9018.41.00.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
9018.49 - - Diğerleri:<br />
9018.49.10.00.00 - - - Dişçi tornalarında kullanılmaya mahsus bileyler, diskler, delici uçlar ve fırçalar<br />
- - - Diğerleri<br />
9018.49.90.00.11 - - - - Elevatörler<br />
9018.49.90.00.12 - - - - Diş çekim davyeleri<br />
9018.49.90.00.13 - - - - Siman spatülü<br />
9018.49.90.00.14 - - - - Diş sondaları (tek taraflı)<br />
9018.49.90.00.19 - - - - Diğer cihazlar<br />
9018.49.90.00.25 - - - - Aksam ve parçalar<br />
9018.50 - Göz tıbbına ait diğer alet ve cihazlar:<br />
- - Optik olmayanlar<br />
9018.50.10.00.11 - - - Alet ve cihazlar<br />
9018.50.10.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Optik olanlar<br />
9018.50.90.00.11 - - - Alet ve cihazlar<br />
9018.50.90.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
9018.90 - Diğer alet ve cihazlar:<br />
- - Kan basıncını ölçmeye mahsus alet ve cihazlar<br />
9018.90.10.00.11 - - - Alet ve cihazlar<br />
9018.90.10.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Endoskoplar<br />
9018.90.20.00.11 - - - <strong>Cihazlar</strong><br />
9018.90.20.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Böbrek dializ cihazları (böbrek makinası ve diyalizörler)<br />
9018.90.30.00.11 - - - Böbrek makinaları<br />
9018.90.30.00.13 - - - Dializ ve fistula setleri<br />
9018.90.30.00.19 - - - Diğerleri<br />
9018.90.30.00.25 - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Diyatermi cihazları:<br />
- - - Ultrasonik olanlar<br />
9018.90.41.00.11 - - - - <strong>Cihazlar</strong><br />
9018.90.41.00.15 - - - - Aksam ve parçalar<br />
- - - Diğerleri<br />
9018.90.49.00.11 - - - - <strong>Cihazlar</strong><br />
9018.90.49.00.15 - - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Transfüzyon cihazları<br />
9018.90.50.00.11 - - - <strong>Cihazlar</strong>
8<br />
9018.90.50.00.12 - - - Kan torbaları<br />
9018.90.50.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Anestezi alet ve cihazları<br />
9018.90.60.00.11 - - - Alet ve cihazlar<br />
9018.90.60.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
9018.90.70.00.00 - - Ultrasonik litotripsi cihazları<br />
9018.90.75.00.00 - - Sinir stimilasyonu cihazları<br />
- - Diğerleri<br />
9018.90.85.00.11 - - - Steteskoplar<br />
9018.90.85.00.12 - - - Her nevi bisturiler<br />
9018.90.85.00.13 - - - Veterinerlikte kullanılan alet ve cihazlar<br />
9018.90.85.00.14 - - - Elektroşok cihazları<br />
9018.90.85.00.15 - - - Elektroterapi cihazları<br />
9018.90.85.00.16 - - - Elektrokater cihazları<br />
9018.90.85.00.17 - - - Defibrilatör cihazları<br />
9018.90.85.00.18 - - - Rahim içi aletler<br />
9018.90.85.00.21 - - - Uterus küretleri<br />
9018.90.85.00.22 - - - Makaslar (cerrahide kullanılanlar)<br />
9018.90.85.00.23 - - - Alçı sarıcıların ayırıcısı ve kırıcısı, tıpta kullanılan<br />
9018.90.85.00.24 - - - Kulak göstericileri ve kulak gözlem takımı<br />
9018.90.85.00.25 - - - Kulak gelberisi<br />
9018.90.85.00.26 - - - Dil basacağı<br />
9018.90.85.00.27 - - - Sinüs delicisi<br />
9018.90.85.00.28 - - - <strong>Tıbbi</strong> cerrahi maşalar (pensetler)<br />
9018.90.85.00.31 - - - <strong>Tıbbi</strong> çamaşır maşası<br />
9018.90.85.00.32 - - - Cerrahi ayırıcılar (ekavatörler)<br />
9018.90.85.00.33 - - - Pensler (genel cerrahide kullanılanlar)<br />
9018.90.85.00.34 - - - Pamuk iletkisi<br />
9018.90.85.00.35 - - - İtard borusu<br />
9018.90.85.00.36 - - - Göbek kordonu klempi, bıçaklı ve bıçaksız<br />
9018.90.85.00.37 - - - Lavman cihazı (irigatör) (paslanmaz çelikten)<br />
9018.90.85.00.38 - - - Cerrahi bıçak sapları (Değiştirilebilir bıçak ağızları için)<br />
9018.90.85.00.39 - - - Diğer alet ve cihazlar<br />
9018.90.85.00.45 - - - Aksam ve parçalar<br />
90.19 Mekanoterapi cihazları; masaj cihazları; psikotekni cihazları;<br />
ozonoterapi, oksijenoterapi, aeroterapi, suni teneffüs veya diğer<br />
terapik teneffüs cihazları:<br />
9019.10 - Mekanoterapi cihazları; masaj cihazları; psikotekni cihazları:<br />
- - Vibratörlü masaj aletleri (elektrikli)
9<br />
9019.10.10.00.11 - - - <strong>Cihazlar</strong><br />
9019.10.10.00.15 - - - Aksam ve parçalar<br />
- - Diğerleri<br />
9019.10.90.00.11 - - - Mekanoterapi cihazları<br />
9019.10.90.00.12 - - - Psikotekni cihazları<br />
9019.10.90.00.13 - - - Basınçlı su ile masaj yapan hidro banyo sistemleri<br />
9019.10.90.00.19 - - - Diğerleri<br />
9019.10.90.00.25 - - - Aksam ve parçalar<br />
9019.20 - Ozonoterapi, oksijenoterapi, aeroterapi, suni teneffüs veya diğer<br />
terapik teneffüs cihazları<br />
9019.20.00.00.11 - - Ozonoterapi cihazları<br />
9019.20.00.00.12 - - Oksijenoterapi cihazları<br />
9019.20.00.00.13 - - Suni teneffüs ve aeroterapi cihazları<br />
9019.20.00.00.19 - - Diğerleri<br />
9019.20.00.00.25 - - Aksam ve parçalar<br />
9020.00 Diğer teneffüs cihazları ve gaz maskeleri (mekanik parçaları ve<br />
değiştirilebilen filtreleri olmayan koruyucu maskeler hariç):<br />
9020.00.10.00.00 - Sivil hava taşıtlarında kullanılan teneffüs cihazları ve gaz maskeleri<br />
(aksam ve parçaları hariç)<br />
- Diğerleri<br />
9020.00.90.00.11 - - Teneffüs cihazları<br />
9020.00.90.00.12 - - Gaz maskeleri<br />
9020.00.90.00.15 - - Teneffüs cihazlarının aksam, parça ve aksesuarı<br />
9020.00.90.00.18 - - Gaz maskelerinin aksam, parça ve aksesuarı<br />
90.21 Ortopedik cihazlar (koltuk değnekleri, cerrahi kuşaklar ve fıtık<br />
bağları dahil); cebireler, gutyerler ve kırıklara mahsus diğer cihaz-<br />
lar; protez organlar; sağırların işitmesini kolaylaştırmaya mahsus<br />
cihazlar ve vücut kusur veya noksanlığını gidermek amacıyla üstte<br />
veya elde taşınan veya vücudun içine yerleştirilen diğer cihazlar:<br />
9021.10 - Ortopedik veya kırıklara mahsus cihazlar:<br />
- - Ortopedik cihazlar<br />
9021.10.10.00.11 - - - Vücudun şekil ve bozukluklarını önlemeye veya düzeltmeye mah-<br />
sus cihazlar<br />
9021.10.10.00.12 - - - Çekme ve germe cihazları (traksiyon)<br />
9021.10.10.00.19 - - - Diğerleri<br />
- - Kırıklara mahsus cihazlar<br />
- - - Kemik tespit malzemesi (implantlar) (tıbbi çiviler, tıbbi plaklar dahil)<br />
9021.10.90.00.12 (paslanmaz çelikten),<br />
9021.10.90.00.18 - - - Diğer cihazlar
10<br />
- Protez dişler ve bağlantı parçaları:<br />
9021.21 - - Protez dişler:<br />
9021.21.10.00.00 - - - Plastik maddelerden olanlar<br />
9021.21.90.00.00 - - - Diğer maddelerden olanlar<br />
9021.29.00.00.00 - - Diğerleri<br />
- Vücudun diğer suni parçaları:<br />
9021.31.00.00.00 - - Suni eklemler<br />
9021.39 - - Diğerleri:<br />
9021.39.10.00.00 - - Protez gözler<br />
- - Diğerleri<br />
9021.39.90.00.11 - - - İnter-okiler lensler<br />
9021.39.90.00.12 - - - Kalp kapakçıkları<br />
9021.39.90.00.13 - - - Diğer uzuv ve organ iç protezleri<br />
9021.39.90.00.14 - - - Diğer uzuv ve organ dış protezleri<br />
9021.39.90.00.19 - - - Diğerleri<br />
9021.40.00.00.00 - Sağırların işitmesini kolaylaştırmaya yarayan cihazlar (aksam,<br />
parça ve aksesuar hariç)<br />
9021.50 - Kalp pilleri (pacemaker) (aksam, parça ve aksesuar hariç)<br />
9021.50.00.00.11 - - Dahili kalp pilleri<br />
9021.50.00.00.12 - - Harici kalp pilleri<br />
9021.90 - Diğerleri:<br />
9021.90.10.00.00 - - Sağırların işitmesini kolaylaştırmaya yarayan cihazların aksam, parça<br />
ve aksesuarı<br />
- - Diğerleri<br />
9021.90.90.00.13 - - - Suni uzuvları tamamlayıcı aksam ve parçalar<br />
9021.90.90.00.14 - - - Körler için yardımcı elektronik cihazlar<br />
9021.90.90.00.19 - - - Diğerleri (aksam ve parçalar dahil)<br />
90.22 X -Işınlı, alfa, beta veya gama ışınlı cihazlar (tıbbi, cerrahi, dişçilik<br />
veya veterinerlik amaçlı kullanımlar için olsun olmasın) (radyografi<br />
veya radyoterapi cihazları dahil), X -ışınlı tüpler ve diğer X -ışınlı<br />
jeneratörler, yüksek gerilim jeneratörleri, kontrol panoları ve masaları,<br />
ekranlar, muayene veya tedavi masaları, koltuklar ve benzerleri:<br />
- X -Işınlı cihazlar (tıbbi, cerrahi, dişçilik veya veterinerlik amaçlı<br />
kullanımlar için olsun olmasın) (radyografi veya radyoterapi<br />
cihazları dahil):<br />
9022.12.00.00.00 - - Bilgisayarlı tomografi cihazları<br />
9022.13.00.00.00 - - Diğerleri (dişçiliğe mahsus olanlar)<br />
9022.14 - - Diğerleri (tıbbi, cerrahi veya veterinerlik amaçlı kullanımlar için
11<br />
9022.14.00.00.11 - - - Radyografi cihazları<br />
9022.14.00.00.12 - - - Radyofotografi cihazları<br />
9022.14.00.00.13 - - - Radyoterapi cihazları<br />
9022.14.00.00.19 - - - Diğerleri<br />
9022.19.00.00.00 - - Diğer amaçlarla kullanılanlar<br />
- Alfa, beta veya gama ışınlı cihazlar (tıbbi, cerrahi, dişçilik veya<br />
veterinerlik amaçlı kullanımlar için olsun olmasın) (radyografi<br />
veya radyoterapi cihazları dahil):<br />
9022.21 - - <strong>Tıbbi</strong>, cerrahi, dişçilik veya veterinerlik amaçlı kullanımlar için<br />
9022.21.00.00.11 - - - Radyoskopi (floroskopi) cihazları<br />
9022.21.00.00.12 - - - Radyografi cihazları<br />
9022.21.00.00.13 - - - Radyofotografi cihazları<br />
9022.21.00.00.14 - - - Radyoterapi cihazları<br />
9022.21.00.00.15 - - - Bilgisayarlı tomografi cihazları<br />
9022.21.00.00.19 - - - Diğerleri<br />
9022.29.00.00.00 - - Diğer amaçlarla kullanılanlar<br />
9022.30.00.00.00 - X -Işın tüpleri<br />
9022.90 - Diğerleri (aksam, parça ve aksesuar dahil):<br />
9022.90.10.00.00 - - X -Işını fIoroskopi ekranı ve X -ışını yoğunlaştırma ekranı; X -ışınının<br />
yayılmasını önleyici ekranlar ve gridler<br />
- - Diğerleri:<br />
9022.90.90.10.00 - - - X -Işını üreten diğer jeneratörler<br />
- - - Diğerleri<br />
9022.90.90.90.11 - - - - Radyoskopi (floroskopi) cihazlarına ait olanlar<br />
9022.90.90.90.12 - - - - X -Işınlı cihazlara ait olanlar<br />
9022.90.90.90.19 - - - - Diğerleri<br />
Kaynak : T.C Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı
12<br />
2. SEKTÖRÜN TÜRKİYEDEKİ DURUMU<br />
A- <strong>Sektör</strong>ün Mevcut Yapısı Ve İstihdam<br />
Ülkemizde kullanılan <strong>Tıbbi</strong> cihazlar genellikle yurt dışından ithal edildiğinden dolayı<br />
sektörün ihracat ve üretim hacmi düşük kalmaktadır. Yeterli üretim ve araştırma düzeyine<br />
ulaşılmayan sektörde İstatistikler ve tıbbi cihaz envanterinin bulunmayışı ise büyük sorun<br />
oluşturmaktadır.<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihazların temininde standardizasyon, koordinasyon ve kalite kontrolünün<br />
yapılmaması ülkemize kalitesiz ve ikinci el cihazların rahatlıkla girmesine neden olurken,<br />
sektörde yaşanan denetimsizlik, yetersiz servis ve bakım hizmetleri ciddi sağlık problemleri<br />
oluşturmaktadır.<br />
Tek kullanımlık medikal ürünlere izin belgesini Sağlık Bakanlığı bünyesindeki İlaç<br />
Eczacılık Genel Müdürlüğü vermektedir. Üretim için izin alma süreci oldukça uzun olup,<br />
tıbbi cihaz ve alet yapan firmalara destek verecek yan sanayinin mevcut olmayışı sektörde<br />
dışa bağımlılığı daha da artırmaktadır.<br />
Ülkemizde tıbbi cihazları kullanabilecek bilişim teknolojisine yatkın teknik eleman<br />
mevcut okullarda yetiştirilmektedir. Ancak devletin ücret politikasının uygun seviyede<br />
olmamasından dolayı, bazı kurumlarda personel açığı bulunmakta böylelikle kalifiye<br />
olmayan elemanların kullandığı cihazlar kullanıcı hataları yüzünden devre dışı<br />
kalabilmektedir.<br />
B- <strong>Sektör</strong>ün Teknolojik Yapılanma Durumu ve Seçilmiş Tıbbı Cihaz Sayıları<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihaz ve aletlerin yüksek güçte ve sürekli çalışması için gerekli alt yapı ve<br />
enerji sağlık kurumlarımızda mevcut değildir. Enerji konusunda temel ilke asgari miktarda<br />
enerji ile azami çıktının alınmasıdır. Ancak bu ilkenin beraberinde getirdiği diğer bir özellik<br />
de bu enerji kaynaklarının geleneksel enerji kaynaklarına göre daha kaliteli olma<br />
zorunluluğudur. Bu zorunluluk söz konusu cihazların hassasiyetinin artmasından<br />
doğmaktadır. Bunun anlamı ise mevcut enerji kaynaklarının yenileştirilmesi ve<br />
modernizasyonudur.<br />
Teknolojik açıdan tıbbi cihaz ve tıbbi aletlerde büyük ölçüde yurtdışına bağımlı olan<br />
ülkemizde, İmalatın oldukça az olması ile beraber üretilen medikal cihaz ve aletler şu<br />
şekilde sıralanabilir: Ameliyat masaları ve lambaları, taş kırma cihazı, anastezi cihazları,<br />
hasta başı monitörleri, elektrotlar, jinekolojik masalar, oksijen verme cihazları, cerrahi<br />
aspiratörler, röntgen cihaz ve aksesuarları, buhar ve kuru hava sterilizatörleri, kan alma<br />
koltukları, tıbbi gaz sistemleri, santrifüj, karıştırıcılar, hasta yatakları, sedyeler, dişçi fotöy ve<br />
üniteleri ile cerrahi aletlerdir.
13<br />
Üretilen sarf ürünleri ise; enjektörler, kan torbaları, kan ve kan ürünleri alma-verme<br />
setleri, kan basıncı transdüseri, kalp ve damar cerrahisinde kullanılan malzemeler (tubing set,<br />
kardiyopleji setleri ve kanülleri, drenaj), intraket, stent, kateter ve sondalar, ameliyat iplikleri,<br />
ameliyat ve muayene eldivenleri, gazlı bez ve pamuk, ortopedik protezler ve onarım<br />
malzemeleri, röntgen banyo solüsyonları ile diş hekimliği onarım malzemeleridir.<br />
SAĞLIK BAKANLIĞI HASTANELERİNDE SEÇİLMİŞ TIBBİ CİHAZ SAYILARI<br />
( 2000-2003 Yılları Adet )<br />
Sağlık Bakanlığı hastanelerinde bulunan bazı tıbbi cihazların sayıları 2000-2003<br />
yılları arasında giderek artan bir trend izlemiştir. 2003 yılında bir önceki yıllara göre en fazla<br />
artış gösteren cihazlar sırası ile Defibrilatör Monitör, Hemodiyaliz Cihazı ve Mamografi<br />
cihazları olurken, oksijen çadırı büyük ve çocuk ile sintigrafi 2003 yılında sayıları en fazla<br />
azalan cihazlar olmuştur.<br />
CİHAZIN ADI 2000 2001 2002 2003<br />
Anestezi Cihazı 1682 1709 1759 1620<br />
Anjio 16 17 17 21<br />
Bilgisayarlı Tomografi 87 92 102 114<br />
Biyomikroskop 341 343 349 371<br />
Bronkoskop 113 116 117 147<br />
Canlandırma Çantası 341 341 343 343<br />
Defibrilatör Monitör 688 706 741 1317<br />
EKG Monitör 704 704 705 876<br />
Fakometre 204 206 207 156<br />
Hemodiyaliz Cihazı 776 960 1016 1717<br />
Kan Gazları Analiz Cihazı 93 93 93 93<br />
Magnetik Rezonans Sistemi 6 9 13 14<br />
Mamografi 32 37 38 56<br />
Oksijen Cadırı Büyük 110 110 110 65<br />
Oksijen Cadırı Çocuk 360 360 360 157<br />
Sintigrafi 29 29 29 16<br />
Ultrason Tedavi 204 206 210 214<br />
Ultrasonografi 371 384 401 585<br />
TOPLAM 6157 6422 6610 7882<br />
Kaynak : Sağlık Bakanlığı
14<br />
SEÇİLMİŞ BAZI TIBBİ CİHAZLARIN TOPLAM SAYILARI 2000-2003<br />
8000<br />
7000<br />
6000<br />
5000<br />
4000<br />
3000<br />
2000<br />
1000<br />
0<br />
6157 6422 6610<br />
7882<br />
2000 Yılı 2001 Yılı 2002 Yılı 2003 Yılı<br />
SEÇİLMİŞ BAZI CİHAZLARIN TOPLAM SAYILARI 2000-2003<br />
2100<br />
1800<br />
1500<br />
1200<br />
900<br />
600<br />
300<br />
0<br />
2000 2001 2002 2003<br />
Anestezi Cihazı Hemodiyaliz Cihazı EKG Monitör<br />
Defibrilatör Monitör Ultrasonografi
15<br />
3. TIBBİ CİHAZ SEKTÖRÜNÜN İTHALAT VE İHRACAT DURUMU<br />
A- İTHALAT<br />
Ülkemizde tıbbi cihaz pazarının ağırlığını ithal ürünler oluşturmaktadır. 2001 yılında<br />
yaşanan ekonomik kriz ile birlikte -% 16,3 oranında gerileyen tıbbi cihaz ithalatı, krizin<br />
etkilerinin azalması ile beraber 2002 yılında % 3,9, 2003 yılında da % 19,5 oranında artış<br />
göstermiştir. <strong>Sektör</strong>de 90.18 fasılın’da yer alan tıbbi cihazlar sektör içinde ortalama % 60,0<br />
oran ile en fazla paya sahip olurken bunu % 21,6 ile 90.21 fasılında yer alan cihazlar takip<br />
etmiştir.<br />
İTHALAT ($)<br />
FASIL NO 2000 2001 2002 2003<br />
90.18 304.621.274 237.883.335 247.355.275 310.119.859<br />
90.19 21.182.930 13.387.672 15.153.714 21.996.026<br />
90.20 4.567.228 1.281.138 3.725.722 2.755.917<br />
90.21 99.740.125 108.244.889 106.723.730 109.261.239<br />
90.22 56.148.936 46.341.319 49.994.245 61.195.385<br />
TOPLAM 486.260.493 407.138.353 422.952.686 505.328.426<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
2000 yılında 304 milyon dolar olarak gerçekleşen 90.18 fasıl ithalatı 2003 yılında 310<br />
milyon dolara ulaşmıştır. 90.20 fasılında yer alan cihazların ithalatı ise 2000 yılına göre<br />
% 39,7 azalarak 2,7 milyon dolara gerilemiştir.<br />
YILLAR İTİBARİYLE TIBBİ CİHAZLAR İTHALATI -($)<br />
600.000.000<br />
500.000.000<br />
400.000.000<br />
300.000.000<br />
200.000.000<br />
100.000.000<br />
0<br />
486.260.493<br />
505.328.426<br />
407.138.353 422.952.686<br />
2000 Yılı 2001 Yılı 2002 Yılı 2003 Yılı
16<br />
A1- 90.18 FASIL NO İTHALAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ithalat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
ULTRASONİK TETKİK CİHAZLARI 23.500.877 12.444.910 14.655.441 19.833.565<br />
MANYETİK REZONANSLA<br />
GÖRÜNTÜLEME CİHAZLARI<br />
16.304.439 20.968.602 14.458.870 18.827.090<br />
DİĞER ŞIRINGA,İĞNE,KATETER VB.<br />
GİBİ.<br />
14.344.967 10.288.425 12.977.752 14.879.760<br />
DİĞER TIP VE CERAHİ ALET VE<br />
CİHAZLARI<br />
73.795.877 49.858.062 48.649.165 61.983.512<br />
TIBBİ ALET VE CİHAZLARININ<br />
AKSAM:PARÇALARI<br />
23.587.291 24.656.815 26.140.206 22.787.422<br />
DİĞER 153.087.823 119.666.521 130.473.841 171.808.510<br />
TOPLAM 304.621.274 237.883.335 247.355.275 310.119.859<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Diğer Tıp ve Cerrahi Alet ve cihazları 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ithalat yapılan<br />
ürünler olurken, tıbbi alet ve cihazların aksam:parçaları ikinci sırada yer almıştır. Amerika,<br />
İtalya ve Japonya bu iki grupta en fazla ithalat yapılan ülkeler olmuştur.<br />
A2- 90.19 FASIL NO İTHALAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ithalat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
SUNİ TENEFFÜS VE AEROTERAPİ<br />
CİHAZLARI<br />
5.814.695 2.508.028 3.351.936 5.348.400<br />
DİĞER MEKANOTERAPİ VE<br />
PSİKOTERAPİ CİHAZLARI<br />
2.422.620 2.748.697 2.968.733 3.863.499<br />
DİĞER TERAPİK TENEFÜS<br />
CİHAZLARI<br />
3.907.964 1.602.070 2.375.180 3.641.093<br />
TERAPİK TENEFÜS CİHAZLARININ<br />
AKSAM:PARÇALARI<br />
2.450.749 2.228.308 2.331.999 2.394.151<br />
BASINÇLI SU İLE MASAJ YAPAN<br />
HİDRO BANYO SİSTEMLERİ<br />
2.585.080 1.855.140 1.468.745 2.326.461<br />
DİĞER 4.001.822 2.445.429 2.657.121 4.422.422<br />
TOPLAM 21.182.930 13.387.672 15.153.714 21.996.026<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Suni teneffüs ve aeroterapi cihazları 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ithalat yapılan<br />
ürünler olurken, diğer mekanoterapi ve psikoterapi cihazları ikinci sırada yer almıştır. İsveç<br />
ve Amerika bu iki grupta en fazla ithalat yapılan ülkeler olmuştur.
17<br />
A3- 90.20 FASIL NO İTHALAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ithalat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
DİĞER TENEFFÜS CİHAZLARI 1.027.610 704.015 1.503.709 1.048.570<br />
TENEFFÜS CİHAZLARININ<br />
AKSAM,PARÇA VE AKSESUARI<br />
2.513.402 238.480 524.437 848.473<br />
DİĞER GAZ MASKELERİ 916.383 302.467 1.646.924 737.647<br />
GAZ MASKELERİNİN AKSAM,PARÇA<br />
VE AKSESUARI<br />
76.682 28.135 46.502 93.847<br />
HAVA TAŞITLARINDA KULLANILAN<br />
TENEFFÜC CİHAZLARI,GAZ<br />
33.151 8.041 4.150 27.380<br />
MASKELERİ<br />
DİĞER - - - -<br />
TOPLAM 4.567.228 1.281.138 3.725.722 2.755.917<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Diğer teneffüs cihazları 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ithalat yapılan ürünler olurken,<br />
bunu eneffüs cihazlarının aksam, parça ve aksesuarları izlemiştir. Almanya bu iki grupta da<br />
en fazla ithalat yapılan ülkeler olmuştur.<br />
A4- 90.21 FASIL NO İTHALAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ithalat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
DİĞER UZUV VE ORGAN İÇ<br />
PROTEZLERİ<br />
44.165.373 45.050.907 45.833.004 48.332.437<br />
DAHİLİ KALP PİLLERİ 10.728.754 13.755.522 13.481.315 8.139.134<br />
KALP KAPAKÇIKLARI 5.828.671 - 6.113.919 5.347.812<br />
DİĞER PROTEZ ORGANLAR 10.809.455 9.594.432 7.104.685 -<br />
DİĞER AKŞAM; PARÇALARI 4.884.553 5.939.361 8.221.782 -<br />
DİĞER 23.323.319 33.904.667 25.969.025 47.441.856<br />
TOPLAM 99.740.125 108.244.889 106.723.730 109.261.239<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Diğer uzuv ve organ iç protezleri 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ithalat yapılan ürünler<br />
olurken, dahili kalp pilleri ikinci sırada yer almıştır. Amerika ve İsviçre bu iki grupta en fazla<br />
ithalat yapılan ülkeler olmuştur.
18<br />
A5- 90.22 FASIL NO İTHALAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ithalat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ<br />
CİHAZLARI<br />
11.319.955 8.098.063 11.430.854 12.192.701<br />
DİĞER AMAÇLAR İÇİN DİĞER X<br />
IŞINLI CİHAZLAR<br />
10.932.348 11.825.412 8.960.016 10.541.761<br />
RADYOGRAFİ CİHAZLARI (X IŞINLI) 11.678.228 5.638.414 7.368.505 7.270.832<br />
X IŞIN TÜPLERİ 5.376.481 5.503.053 5.872.405 6.598.348<br />
ALFA,BETA,GAMA RADYOTERAPİ<br />
CİHAZLARI<br />
- 2.898.957 - 6.252.824<br />
DİĞER 16.841.924 12.377.420 16.362.465 18.338.919<br />
TOPLAM 56.148.936 46.341.319 49.994.245 61.195.385<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Bilgisayarlı tomografi cihazları 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ithalat yapılan ürünler<br />
olurken, diğer mekanoterapi ve psikoterapi cihazları ikinci sırada yer almıştır. Almanya bu<br />
iki grupta da en fazla ithalat yapılan ülkeler olmuştur.<br />
B- İHRACAT<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihaz sektörünün ihracat hacmi üretimin sınırlı olması nedeni ile oldukça düşük<br />
seviyededir. 2000-2003 yılları arasında Türk Lirasındaki değerlenmeye paralel olarak<br />
ihracatta bir artış gözlenmektedir. İhracat rakamları 2001 yılında % 2,8, 2002 yılında % 36,8,<br />
2003 yılında % 32,5 artış kaydetmiştir.<br />
<strong>Tıbbi</strong> <strong>Cihazlar</strong> İhracatında en fazla payı ortalama ithalatta olduğu gibi % 61 oran ile<br />
90.18 fasılında yer alan cihazlar alırken, bunu % 25,0 oran ile 90.21 fasılındaki cihazlar<br />
izlemektedir.<br />
İHRACAT ($)<br />
FASIL NO 2000 2001 2002 2003<br />
90.18 12.007.755 14.024.670 20.514.259 24.004.995<br />
90.19 1.081.556 1.116.314 1.466.224 2.446.781<br />
90.20 38.504 72.709 95.709 78.815<br />
90.21 6.700.324 5.229.770 6.820.153 10.755.885<br />
90.22 1.673.552 1.666.828 1.352.466 2.790.463<br />
TOPLAM 21.501.691 22.110.291 30.248.811 40.076.939<br />
Kaynak : D.İ.E
19<br />
YILLAR İTİBARİYLE TIBBİ CİHAZLAR İHRACATI-$<br />
50.000.000<br />
40.000.000<br />
30.000.000<br />
21.501.691 22.110.291<br />
30.248.811<br />
40.076.939<br />
20.000.000<br />
10.000.000<br />
0<br />
2000 Yılı 2001 Yılı 2002 Yılı 2003 Yılı<br />
B1- 90.18 FASIL NO İHRACAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ihracat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
PLASTİK MADDELERDEN BİR<br />
KULLANIMLIK STERİL ŞIRINGA<br />
1.753.069 2.634.396 4.208.717 6.468.561<br />
DİĞER KATETERLER 757.871 1.191.116 1.924.035 1.380.850<br />
DİĞER TIB VE CERRAHİ ALET VE<br />
CİHAZLARI<br />
4.424.901 2.579.118 3.064.239 3.654.607<br />
TIBBİ ALET VE CİHAZLARININ<br />
AKSAM:PARÇALARI<br />
- 1.392.400 1.676.783 1.823.875<br />
DİĞER ŞIRINGA,İĞNE KATETER VS. - - - 1.833.122<br />
DİĞER 5.071.914 6.227.640 9.640.485 8.843.980<br />
TOPLAM 12.007.755 14.024.670 20.514.259 24.004.995<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Plastik maddelerden bir kullanımlık steril şırınga 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ihracat<br />
yapılan ürünler olurken, diğer tıp ve cerrahi alet ve cihazları ikinci sırada yer almıştır.<br />
Belçika ve Özbekistan bu iki grupta en fazla ihracat yapılan ülkeler olmuştur.
20<br />
B2- 90.19 FASIL NO İHRACAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ihracat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
BASINÇLI SU İLE MASAJ YAPAN<br />
HİDRO BANYO SİSTEMLERİ<br />
274.693 596.852 852.754 1.049.433<br />
DİĞER MEKANOTERAPİ VE<br />
PSİKOTERAPİ CİHAZLARI<br />
190.954 302.669 215.686 479.997<br />
DİĞER MEKANOTERAPİ VE<br />
PSİKOTERAPİ CİHAZLARININ<br />
82.161 169.322<br />
AKSAM:PARÇALARI<br />
TERAPİK TENEFÜS CİHAZLARININ<br />
AKSAM:PARÇALARI<br />
51.163 338.528<br />
ELEKTRİKLİ VE VİBRATÖRLÜ<br />
MASAJ CİHAZLARI<br />
55.244 60.781<br />
DİĞER 564.746 79.388 337.003 409.501<br />
TOPLAM 1.081.556 1.116.314 1.466.224 2.446.781<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Basınçlı su ile masaj yapan hidro banyo sistemleri 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla<br />
ihracat yapılan ürünler olurken, diğer mekanoterapi ve psikoterapi cihazları ikinci sırada yer<br />
almıştır. İtalya ve Almanya bu iki grupta en fazla ihracat yapılan ülkeler olmuştur.<br />
B3- 90.20 FASIL NO İHRACAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ihracat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
DİĞER TENEFFÜS CİHAZLARI 7.187 4.885 45.171 33.186<br />
DİĞER GAZ MASKELERİ 3.176 27.465 43.856 28.075<br />
GAZ MASKELERİNİN AKSAM,PARÇA<br />
VE AKSESUARI<br />
8.469 21.401 4.292 9.658<br />
TENEFUS CİHAZLARININ<br />
AKSAM,PARÇA VE AKSESUARI<br />
19.672 18.958 2.390 -<br />
DİĞER GAZ MASKELERİ 7.896<br />
DİĞER - - - -<br />
TOPLAM 38.504 72.709 95.709 78.815<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Diğer teneffüs cihazları 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ihracat yapılan ürünler olurken,<br />
diğer gaz maskeleri ikinci sırada yer almıştır. Güney Kore ve Türkmenistan bu iki grupta en<br />
fazla ihracat yapılan ülkeler olmuştur.
21<br />
B4- 90.21 FASIL NO İHRACAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ihracat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
DİĞER MADDELERDEN PROTEZ<br />
DİŞLER 2.048.699 1.918.605 3.021.727 4.318.186<br />
DİĞER UZUV VE ORGAN İÇ<br />
PROTEZLERİ 2.731.579 1.614.366 1.404.245 1.887.235<br />
TIBBİ PLAKLAR 279.227 387.532 522.531 -<br />
SUNİ UZUVLARI TAMAMLAYICI<br />
AKŞAM:PARÇALARI 555.579 185.995 253.890 -<br />
KEMİK TESPİT MALZEMESİ 725.035<br />
DİĞER 1.085.240 1.123.272 1.617.760 3.825.429<br />
TOPLAM 6.700.324 5.229.770 6.820.153 10.755.885<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Diğer maddelerden protez dişler 2003 yılında bu fasıl içinde en fazla ihracat yapılan ürün<br />
olurken, diğer uzuv ve organ iç protezleri ikinci sırada yer almıştır. Almanya ve Fransa bu iki<br />
grupta en fazla ihracat yapılan ülkeler olmuştur.<br />
B5- 90.22 FASIL NO İHRACAT RAKAMLARI :<br />
(En fazla ihracat yapılan 5 ürün)<br />
2000 ($) 2001 ($) 2002 ($) 2003 ($)<br />
ALFA,BETA,GAMA IŞINI ÜRETEN<br />
CİHAZLARIN<br />
493.464 402.449 466.669 1.231.872<br />
AKSAM,PARÇA,AKSESUARI<br />
X IŞIN TÜPLERİ 543.403 696.302 387.334 367.312<br />
DİĞER AMAÇLAR İÇİN DİĞER X<br />
IŞINLI CİHAZLAR<br />
- 29.275 80.418 316.026<br />
DİĞER<br />
TIBBİ,CERRAHİ,VETERİNERLİK<br />
383.130 279.804 224.715 264.055<br />
AMAÇLI X:IŞINLI CİHAZLAR<br />
ALFA,BETA,GAMA IŞINLI DİĞER<br />
TIBBİ CİHAZLAR<br />
142.000 160.600 - 196.792<br />
DİĞER 111.555 98.398 193.330 414.406<br />
TOPLAM 1.673.552 1.666.828 1.352.466 2.790.463<br />
Kaynak : D.İ.E<br />
Alfa, beta, gama ışını üreten cihazların aksam, parça ve aksesuarı 2003 yılında bu fasıl içinde<br />
en fazla ihracat yapılan ürünler olurken, X ışın tüpleri ikinci sırada yer almıştır. Fransa ve<br />
Almanya bu iki grupta en fazla ihracat yapılan ülkeler olmuştur.
22<br />
4. TIBBİ CİHAZLAR SEKTÖRÜNÜN SORUNLARI<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihazlar sektörünün yerli üreticiler açısından en önemli sorunu üretimin<br />
yeterince desteklenmemesi olup, firmaların üretim ve Ar-Ge çalışmalarını destekleyecek<br />
teşvikleri yetersiz bulan sektör temsilcileri, en önemli teşvik yolundan biri olarak da kamu<br />
ihalelerinde yerli ürünlere öncelik tanınması gerektiğini belirtmektedirler<br />
A- Kamu İhalesi Yasası İle İlgili Sorunlar<br />
2003 yılında uygulamaya giren Kamu İhale yasası ile yapılan değişikliklere rağmen<br />
ihalelerle ilgili problemler devam etmekte ayrıca, yasada bulunan çelişkili maddeler<br />
uygulamada sorunlar yaşatmaktadır. Söz konusu kanunda yer alan “yaklaşık maliyetin<br />
gizliliği” maddesi en fazla tartışılan madde olup, bu madde ile ihale kararlarının sürekli<br />
tartışılması sonucu firmalar yıpranmaktadır. Ayrıca İhale Şartnamesinde yer alan “ İhalenin<br />
en düşük fiyata göre yapılacağı” kuralının ihale komisyonu üyelerinin yetkilerini sınırladığı<br />
ve düşük fiyat lehine karar almayı tercih eden idari yöneticiler karşısında, komisyonun teknik<br />
üyelerini etkisiz hale getirdiği görüşü hakimdir. Buna bağlı olarak sektör yetkilileri çözüm<br />
olarak acilen Kamu İhale Yasası’na yönelik uygulamalarda çelişkili yönlerin düzenlenmesi<br />
gerektiğini belirtmektedirler.<br />
B- TSE İle İlgili Sorunlar<br />
TSE Gebze kampusu kalibrasyon ve inceleme laboratuarlarının Aralık 2003 tarihinde<br />
AB normlarında geçerli akreditasyon aldığını belirten sektör yetkilileri bu alanda çeşitli<br />
sıkıntılarla karşı karşıya olunduğuna dikkat çekiyorlar. Özellikle TSE’nin hizmetleri<br />
karşılığında firmalardan talep ettiği fiyatların kurumun web sitesi ile farklılıklar göstermesi<br />
firmaları zor duruma sokmaktadır. Firmalar web sitesinde net fiyat listesinin yayınlanması ve<br />
yurt dışı belgelendirmedeki belirsizliklerin ortadan kaldırılmasını talep etmektedir.<br />
C- CE İşareti İle İlgili Sorunlar<br />
<strong>2004</strong> yılı itibariyle sektördeki tüm ürünlerde CE işaretinin bulunması zorunluluğu<br />
getirilmiştir. Ancak bu konuda kamu ihale kurumu , Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Sigortalar<br />
Kurumu arasında sorunu çözecek işbirliğinin bulunmaması sektördeki firmaları<br />
zorlamaktadır. Yeni ihale şartnamelerinde, CE belgesinin zorunlu belge olması hükmünün<br />
bulunmasına rağmen Kamu ihale Kurumunun bu konuda yayınladığı yasa ve tebliğlerde<br />
böyle bildirim olmamasının karışıklığa yol açarken, ihale katılımlarında engelleyici bir etken<br />
olarak firmaları zorlamaktadır.<br />
CE işaretinin zorunlu kılınmasından sonra TSEK ve TSE belgesine sahip ürünlerin,<br />
geçerliliklerini sürdürmek için EN 46000 ve EN 12485 standartlarını taşımaları gerektiğine<br />
vurgu yapan sektör yetkilileri, bu formata sahip olmayan firmalara EN standartlarına geçiş<br />
için süre tanınması yada yurt içi sınırları içinde geçerli lokal CE işaretinin oluşturulması<br />
gerektiğini vurgulamaktadırlar.
23<br />
5. SEKTÖRÜN GELİŞME EĞİLİMLERİ :<br />
Önümüzdeki 20 yıllık periyot içinde <strong>Tıbbi</strong> <strong>Cihazlar</strong> sektöründe bilgi ve iletişim<br />
teknolojisi, genetik ve moleküler biyoloji, nanoteknoloji, malzeme teknolojisi ve kompozit<br />
malzemeler alanlarında yaşanacak gelişmelerle birlikte ürün çeşitliliği ve teknolojik<br />
ilerlemeler yaşanacağı öngörülmektedir.<br />
Bunun yanı sıra sektördeki ve diğer teknolojilerdeki hızlı ilerleme ile beraber<br />
önümüzdeki yıllarda tıbbi cihaz alanında bir çok değişimler yaşanacaktır. <strong>Sektör</strong>de<br />
yaşanacak gelişim ve değişimler şu şekilde sıralanabilir: Teknoloji kullanımının<br />
yaygınlaşması ile cihaz maliyetleri düşecek ve tanısal amaçla kullanılan çevreye zararlı<br />
maddelerin kullanımı azalacaktır. Hasta bakımı, tedavisi ve rehabilitasyonu yaygın bir<br />
şekilde hastane dışında ve evde yapılacaktır. Hastaların farklı tetkiklerini tek bir elden<br />
yapabilecek sistemler geliştirip, dijital cihaz görüntülerinin karşılaştırılması ve patoloji<br />
saptamasında insan faktörü azaltılacaktır. Toplum kendilerine sunulan sağlık hizmetlerinin<br />
kalitesini sorgulayacaktır. Hasta görüntü bilgileri dijital ortamlarda saklanacak, iyonize<br />
radyasyon kullanan görüntüleme cihazları azalacaktır.<br />
6. SEKTÖRÜN DÜNYADAKİ DURUMU<br />
Gelişmiş ülkelerde sağlık harcamaları ve yatırımlarına ayrılan bütçe payı yüksek<br />
olduğu için sağlık kurumlarında yüksek teknolojili tıbbi cihaz ve aletler kullanılmaktadır.<br />
Gelişmiş teknolojili cihazları üreten firmaların faaliyet alanları yalnızca tıbbi cihazlar ve<br />
aletler olmadığından Ar-Ge çalışmalarına yeterli kaynak ayırabilmektedirler. Söz konusu<br />
firmalar devamlı Ar-Ge çalışması içinde olduğundan yeni ürettikleri ürünleri istedikleri<br />
zaman piyasaya sürmekte ve ileri teknolojili ürünlerin fiyatları ile pazarlarını kendileri<br />
belirleyebilmekteler.<br />
<strong>Tıbbi</strong> cihaz üretimi gelişmiş ülkelerde oldukça yüksek standartlar çerçevesinde<br />
yürütülmekle beraber sürekli bir denetim mekanizması ile işlemektedir. Tekelleşmiş büyük<br />
firmalar ise innovasyon yapan küçük firmaları ilk fırsatta satın alarak ele geçirmekte ve bu<br />
yolla rekabeti azaltmaktadırlar.
24<br />
7. SONUÇ VE ÖNERİLER :<br />
Ülkemiz tıp ve sağlık ürünlerinde özelliklede tıbbi alet ve cihazlarda büyük ölçüde<br />
ithalatçı bir ülkedir. İthalatın boyutu giderek artarken, üretimde ve ihracatta ithalat artışına<br />
paralel bir gelişme kaydedilememektedir.<br />
Yüksek teknoloji gerektiren tıbbi cihazların ileri derecede AR-GE yatırımı<br />
gerektirmesi, yüksek altyapı maliyetleri, sınırlı pazar olanakları, sektördeki uluslar arası<br />
firmaların tekelci yapıları nedeni ile bu alanda yatırım yapılmasını zorlaştırmaktadır.<br />
Ülkemiz tıbbi cihaz sektöründe planlama ve koordinasyon eksikliği bulunması . En küçük<br />
sağlık biriminden en büyük hastaneye kadar uzun vadeli planlama yapılmasını<br />
engellemektedir.<br />
Kamu ihale yasası ile ilgili yaşanan sorunlar, TSE’nin fiyatlandırmalarındaki<br />
çelişkiler, CE işaretiyle ilgili sıkıntılar sektörün en önemli sorunları olup, sektör firmaları bu<br />
konularda acilen tedbir alınmasını istemişlerdir. <strong>Tıbbi</strong> cihaz sektöründe istatistiki veriler ve<br />
tıbbi cihaz envanteri mevcut olmayıp, bu alanda istatistiki veriler toparlanarak gelecek<br />
dönemleri etkileyecek kararların bir an önce alınması gerekmektedir.<br />
Ameliyathane ve yoğun bakım cihazları ile vücut boşluklarının görüntülenmesinde<br />
kullanılan cihaz ve bunlarla ilgili sarf malzemelerinin üretimi ülkemizde yok denecek kadar<br />
azdır. Tanı ve tedavide etkin biçimde kullanılan sarf malzemelerinin üretimi mutlaka birinci<br />
sırada yer almalıdır. Bu tür malzemelerin tüketimi çok fazla olduğu gibi kolay bir şekilde de<br />
üretilebilmektedir. Tedavi ve tanıya yönelik tıbbi cihazların kullanımları giderek artış<br />
gösterdiği için üretim, Ar-Ge ve tasarım desteklenmelidir. Moleküler Biyoloji ve Genetik<br />
alanında yaşanan ciddi gelişmeler ile beraber tıbbi cihaz alanında düşük maliyetli üretimler<br />
yapılmalıdır.
25<br />
KAYNAKÇA :<br />
‣ Devlet İstatistik Enstitüsü<br />
‣ Sağlık Bakanlığı<br />
‣ Gümrük Müsteşarlığı<br />
‣ Dünya Gazetesi<br />
‣ TÜBİTAK Yayınları<br />
‣ MASSAİD : Marmara Sağlık <strong>Sektör</strong>ü İş Adamları Derneği<br />
‣ SADER : Sağlık Gereçleri Üreticileri ve Temsilcileri Derneği