T.C. SAÄLIK BAKANLIÄI Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ...
T.C. SAÄLIK BAKANLIÄI Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ...
T.C. SAÄLIK BAKANLIÄI Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
çok çalışmada gösterilmiştir (119 120, 121 122, 123). Bilişsel işlev bozuklukları,sosyal ve<br />
mesleki alandaki işlevsellik ve toplum içinde bağımsız yaşama gibi işlevlerin öngörücü<br />
etmeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bağımsız yaşama becerileri ve sosyal problem çözümü<br />
ile yürütücü işlevler arasında, mesleksel durum ile dikkat, sözel bellek arasında, genel sosyal<br />
işlevsellik ile çalışma belleği arasında ilişki çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir (Penades ve<br />
ark.2003,Sapulding ve ark 1999; Wykes ve ark 1999). Bilişsel rehabilitasyon, bilişsel<br />
fonksiyonlardaki bozuklukları düzeltmeyi amaçlar. Bu da sonrasında bireylerin bağımsız<br />
yaşamalarını kolaylaştırır (124). 2007 yılında McGurk ve arkadaşları tarafından yapılan bir<br />
meta analiz çalışmasında, şizofrenide uygulanan bilişsel yeniden yapılandırma çalışmalar<br />
gözden geçirilmiştir. Bilişsel yeniden yapılandırma sonrasında, bilişsel performans düzeyinde<br />
orta derecede değişiklik (effect size:0,41) saptanmış ve 8 ay sonrada bu değişikliğin devam<br />
ettiği gösterilmiştir. Bilişsel değişikliğin psikososyal işlevsellik üzerindeki etkisi (0,35) ise,<br />
orta derecede olarak saptanmıştır. Bilişsel yeniden yapılandırma programının amaçlarından<br />
biride hastanın psikososyal işlevselliğini artırmaktır. (86). Şizofrenide psikososyal<br />
rehabilitasyona ilişkin yapılmış çalışmalarda, ŞYNÖ ile değerlendirilen yaşam kalitesinde<br />
istatistiksel olarak anlamlı ölçüde iyileşmeler görüldüğü bildirilmektedir (107, 111,125, 126).<br />
Çalışmamızda literatürle uyumlu olarak psikososyal işlevsellik ve yaşam niteliğinde gelişme<br />
saptandı. Hastaların dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerinde gözlenen değişiklikler, hastaların<br />
yaşamlarında bu alanlarla ilgili yaşadıkları zorlukları azaltmış olabilir. Ayrıca hastaların 3 ay<br />
boyunca çalışma programına devam etmesi ve haftada 2 defa grup yapılması, hastaların kendi<br />
aralarında kurdukları ilişkinin gelişmesini sağladı. Grup sırasındaki etkileşim ile hastalar,<br />
kendilerini ifade etme ve karşısındaki dinleme becerilerini geliştirdi ve kazandıkları bu<br />
becerilerini, kendi yaşamlarına aktardı. Aynı şekilde hastalar, kendileri için yeni bir tedavi<br />
yönteminin denendiğini, bunun da kendilerini önemli ve değerli hissetmelerini sağladıklarını<br />
ifade ettiler. Uygulanan terapi yöntemine ek olarak bu faktörlerde, hastaların günlük<br />
etkinliklerinde, aile ve toplum içi etkileşimlerinde düzelmeye katkıda bulunmuş olabilir.<br />
Brenner ve arkadaşları tarafından geliştirilen BTY, şu hipoteze dayanmaktadır:<br />
Bilişsel işlevsellikteki temel defisitlerin (dikkat, bellek, yürütücü işlevler), sosyal beceri,<br />
sosyal ve bağımsız işlevsellik gibi davranışsal organizasyonun daha üst seviyeleri üzerinde<br />
yıkıcı etkileri vardır. Buna dayanarak başarılı psikososyal rehabilitasyon için, sosyal kendine<br />
bakım ve iş becerileri geliştirmek kadar hem bilişsel yetersizlik hem de bağlantılı sosyal<br />
bilişsel defisitlerin ikisinin de iyileştirilmesi gerekmektedir. Daha az kapsamlı psikososyal<br />
tedavilerle karşılaştırıldığında BTY’nin faydalı olduğu görülmektedir (15, 103, 106). BTY beş<br />
alt bölümden oluşur ve ilk iki bölüm (bilişsel ayrımlaştırma ve sosyal algı) temel bilişsel<br />
defisitleri düzeltmeyi amaçlar. BTY’nin bilişsel kısmının onun bütün etkisinden sorumlu olup<br />
olmadığı bilinmemektedir. Ayrıca BTY’nin bilişsel bölümünün sadece bilişi mi etkilediği,<br />
davranış alanını etkileyip etkilemediği bilinmemektedir. BTY’nin bilişsel bölümü, bilişsel<br />
desteği güçlendirerek psikososyal işlevselliği geliştiriyorsa; bu bilişsel destekler direkt olarak<br />
tedavinin etkisini göstermelidir. Böylelikle bilişsel alan üzerindeki tedavi etkisinin nasıl<br />
olduğu anlaşılırsa, sosyal işlevsellik üzerindeki tedavi etkisinin mekanizması ve tedavinin<br />
potansiyel faydaları da anlaşılmış olacaktır (1).<br />
86