Temel Farmakokinetik
Temel Farmakokinetik
Temel Farmakokinetik
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Temel</strong> <strong>Farmakokinetik</strong> 185<br />
Yakın bölgede emilim ve uzaklaşma olayları beraber<br />
olmakta; uzak bölgede İse pratik olarak sadece uzaklaşma<br />
olayı oluşmaktadır (t max ile fin farklı noktalar<br />
olduğuna dikkat edilmesi gereklidir. t max , yakın bölge<br />
içindedir).<br />
k d 'nin diğer iki önemli farmakokinetik parametreyle<br />
doğrudan ilişkisi vardır:<br />
Cl<br />
(11.4)<br />
t 1/2 , plazma profilinin uzak bölge dediğimiz ve doğrusal<br />
olan, log-lineer aşamasındaki k üzerinden hesaplanır.<br />
5) Ortalama yaşam süresi (MRT)<br />
Organizmaya verilmiş etkin madde moleküllerinin her<br />
biri organizmayı değişik zamanlarda terk eder. Bütün<br />
moleküllerin organizmada kaldıkları sürelerin ortalaması<br />
alınabilseydi, bu parametre ortaya çıkardı. Bu<br />
süre de, k d ile doğrudan ilişkilidir (Bu konu ileride ayrıntılı<br />
olarak ele alınacaktır):<br />
Burada Cl, klirensi ve V d de, sanal dağılım hacmini göstermektedir.<br />
Aşağıda görüleceği üzere, her ikisi de son<br />
derece önemli parametrelerdir; bu da k d 'yi oldukça<br />
önemli yapmaktadır. Diğer taraftan k d , biyolojik yarıömürve<br />
ortalama yaşam süresi ile doğrudan ilişkilidir.<br />
4) Biyolojik yarı ömür (t 1/2 )<br />
MR\v =<br />
MRT'nin t 1/2 ile ilişkisi ise,<br />
t.<br />
MRT İV =-?- = —â—= 1.44t,<br />
ıv - İn 2 0.693 ±<br />
k<br />
(11.9)<br />
(11.10)<br />
Etkin maddenin yarısının organizmayı 'terk etmesi' için<br />
gereken süre. Bu terk etme işlemi, metabolizmayı da<br />
kapsamaktadır; yani doğrudan uzaklaşmayla ilişkilidir:<br />
İn 2 0.693<br />
İV verilişte kan seviyesini veren denklem,<br />
C = Ce"<br />
(11.5)<br />
(11.6)<br />
denklemiyle tanımlanmaktadır 7 .<br />
6) Sanal dağılım hacmi (V d )<br />
Tek kompartımanlı model için bütün vücut homojen<br />
bir kompartıman gibi düşünülmektedir (Şekil 11.2).<br />
Etkin maddeler organizmaya verildiklerinde bütün vücuda<br />
dağılırlar ve plazmada da belli bir derişim oluştururlar.<br />
şeklindedir. Burada C, kan düzeyini; k d , uzaklaşma hız<br />
değişmezini; ve C o da, t = 0 anındaki derişimi göstermektedir.<br />
t 1/2 anında kan düzeyi yarıya İnmiş olacağından,<br />
= 0.5 (11.7)<br />
olacaktır. Buradan iki tarafın doğal logaritması alınınca,<br />
çıkar ki, bu da 11.5 denklemidir.<br />
-k d t 1/2 = ln0.5 = -0.693 (11.8)<br />
Şekil 11.2 Vücudun sanal bir kompartıman gibi düşünülmesi<br />
8<br />
Etkin maddelerin biyolojik yarı-ömürleri birkaç dakikadan<br />
10 güne kadar değişmektedir (İstisnalar hariç).<br />
Plazma derişimi, bu homojen kompartımanın derişimi<br />
olmaktadır.