MIG MAG Eriyen Elektrod ile Ark Kaynağı - Gedik Eğitim Vakfı
MIG MAG Eriyen Elektrod ile Ark Kaynağı - Gedik Eğitim Vakfı
MIG MAG Eriyen Elektrod ile Ark Kaynağı - Gedik Eğitim Vakfı
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
oldukça şiddetli bir artma oluşturur; bir sınır değerin üzerinde, silisyum miktarının artması ise kaynak<br />
dikişinin çatlama hassasiyetini arttırır.<br />
Mangan<br />
Mangan da silisyum gibi, kaynak metalinin mukavemet özeliklerinin geliştirilmesi ve kaynak banyosunun<br />
dezoksidasyonu için ilave edilir. Mangan içeriğinin artması kaynak dikişinin mukavemetini silisyumdan daha<br />
şiddetli olarak yükseltir ve aynı zamanda kaynak metalinin çatlama hassasiyetini de azaltır. Çeliklerin<br />
kaynağında kullanılan kaynak tellerinin manganez içeriği °7o l ilâ 2 arasında değişir.<br />
Alüminyum, Titanyum, Zirkonyum<br />
Bu elementlerin hepsi de çok kuvvetli dezoksidandırlar, kaynak teline % 0.20'ye kadar ilave<br />
edildiklerinde aynı zamanda mukavemeti arttırıcı yönde de etkirler.<br />
Karbon<br />
Karbon, çeliklerin yapısal ve mekanik özeliklerini diğer bütün alaşım elementlerinden çok daha şiddetli<br />
bir şekilde etk<strong>ile</strong>r, bu bakımdan çelik kaynak tellerinde miktarı % 0.05 ilâ 0.12 arasında değişir. Bu miktar<br />
kaynak metalinin mukavemetini gerektiği kadar yükselttiği gibi süneklik ve tokluğuna da olumsuz yönde<br />
hissed<strong>ile</strong>bilir bir etki yapmaz.<br />
Esas metal veya telde karbon miktarının artması, koruyucu gaz olarak CO 2 kullanılması halinde<br />
porozite oluşumuna neden olur; karbon miktarı artınca, banyoda CO oluşarak karbon kaybı ortaya çıkar, bu<br />
da gözenek oluşumuna neden olur, bu olay dezoksidasyon elementlerinin ilavesi <strong>ile</strong> önlenir.<br />
Diğer alaşım elementleri<br />
Nikel, krom ve molibden mekanik özelikleri geliştirmek ve korozyon dayanımını arttırmak gayesi <strong>ile</strong><br />
çeşitli çelik kaynak tellerine katılan alaşım elementleridir. Bu elementler az miktarda kaynak metalinin<br />
mukavemet ve tokluğunu arttırmak gayesi <strong>ile</strong> paslanmaz çelikler halinde ise oldukça yüksek miktarlarla<br />
paslanmayı önlemek için katılırlar. Genel olarak kaynak işleminde koruyucu gaz olarak bir asal gaz veya<br />
içinde az miktarda CO 2 içeren asal gaz kullanıldığında, kaynak dikişinin kimyasal b<strong>ile</strong>şimi telin b<strong>ile</strong>şiminden bir<br />
farklılık göstermez, buna karşın saf CO 2 kullanılması halinde Si ve Mn ve diğer dezoksidasyon<br />
elementlerinin miktarlarında bir azalma görülür. Çok düşük miktarlarda (% 0.04-0.05) karbon içeren teller <strong>ile</strong><br />
yapılan kaynak dikişlerinde ise karbon miktarında bir artma görülür.<br />
ÇELİKLERİN KAYNAĞINDA KULLANILAN TEL VE ÖZLÜ ELEKTRODLARIN<br />
SINIFLANDIRILMASI<br />
Çeliklerin eriyen elektrod <strong>ile</strong> gazaltı kaynağında (<strong>MIG</strong>-<strong>MAG</strong>) kullanılan tel ve özlü tel elektrodlar<br />
ülkemizde TS, Alman DIN standartlarına ve Amerikan AWS'a göre sınıflandırılır. Ülkemizde bu konuda<br />
sadece az alaşımlı çeliklerin kaynağı için kullanılan çelik tellere ait bir Standard bulunmaktadır (TS 5618).<br />
Uygulamada bu halin dışında yukarıda belirtildiği gibi DIN ve AWS standartlarına başvurulmaktadır.<br />
Birçok metal ve alaşımın gazaltı kaynağı için geliştirilmiş olan elektrodlar genellikle her iki standartta<br />
kimyasal b<strong>ile</strong>şimlerine göre sınıflandırılmış olmasına karşın, çelikler halinde bir istisna olarak hem kimyasal<br />
b<strong>ile</strong>şim ve hem de mekanik özelikler bir arada sınıflandırma kriteri olarak kullanılmışlardır.<br />
33