MIG MAG Eriyen Elektrod ile Ark Kaynağı - Gedik Eğitim Vakfı
MIG MAG Eriyen Elektrod ile Ark Kaynağı - Gedik Eğitim Vakfı
MIG MAG Eriyen Elektrod ile Ark Kaynağı - Gedik Eğitim Vakfı
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
kaynağı üzerinde durmak daha sağlıklı olacaktır.<br />
Ferritik Paslanmaz Çeliklerin <strong>Kaynağı</strong><br />
Kromlu ferritik paslanmaz çelikler % 16-30 Cr ve % 0.05-0.25 C içerirler ve bu b<strong>ile</strong>şimlerinden<br />
ötürü iç yapılarında ostenit oluşumu yok deneb<strong>ile</strong>cek kadar azdır ve soğuma esnasında ostenit-ferrit<br />
dönüşümü yoktur, dolayısı <strong>ile</strong> de su verme yolu <strong>ile</strong> sertleştir<strong>ile</strong>mezler. Soğuma esnasında martenzit<br />
oluşumu tehlikesi bulunmadığından, kaynak kabiliyetleri martenzitik türe nazaran daha iyidir.<br />
Ferritik paslanmaz çeliklerin kaynağında en büyük sorun, malzemenin 1150°C'nin üzerinde tane<br />
büyümesine karşı olan eğilimidir. Kaynak esnasında ısının tesiri altında kalan bölgenin bir kısmı bu<br />
sıcaklığa erişir ve buralarda tane büyümesi başlar. Kromlu ferritik çelikler normal olarak ince taneli<br />
sünek bir yapıya sahiptirler, iri taneli hale geçince yapı gevrekleşir, çentik darbe mukavemeti düşer, geçiş<br />
sıcaklığı yükselir ve bu iri taneleri de ısıl işlemlerle tekrar ince hale getirmek mümkün değildir.<br />
Ferritik paslanmaz çelikler muhakkak bir miktar karbon içerirler. Karbon, ferrit içinde çok az<br />
çözülebildiği için yapıda incecik dağılmış karbürler halinde bulunur. Kaynak esnasında yüksek<br />
sıcaklıktan ötürü bu karbürlerin bir kısmı, etrafındaki ferritle reaksiyona girer ve küçük yerel ostenit<br />
bölgeleri oluşturur ve ortaya çıkan ostenit, ir<strong>ile</strong>şen ferrit tanelerinin çevresinde bir ağ şeklinde yer alır. Bu<br />
çeliklerin kaynağında öyle bir kaynak yöntemi uygulanmalıdır ki ısının tesiri altındaki bölge 1150°C'yi aşan<br />
sıcaklıklarda mümkün mertebe kısa süre kalmalıdır, bu ise ancak kaynağın çok kısa pasolarla yapılması<br />
ve hemen soğutulması <strong>ile</strong> mümkündür. İri taneli yapı teorik olarak sıcak döğme <strong>ile</strong> (örneğin sıcak olarak<br />
çekiçleme) düzelt<strong>ile</strong>bilir. Fakat yüksek sıcaklıkta daima bu işlemi gerçekleştirmek mümkün değildir.<br />
Özellikle bu çekiçleme işlemi parça soğukken kesinlikle yapılmamalıdır. Kaynak metalinde tane büyümesinin<br />
neden olduğu gevreklik, ostenitik elektrod kullanılarak gider<strong>ile</strong>bilir. % 0.1'-den fazla C içeren esas<br />
metal halinde ise, % 25 Cr ve % 20 Ni içeren elektrodlar tavsiye edilir.<br />
Bu tür çeliklerde ortaya çıkab<strong>ile</strong>cek bir diğer olay da sigma fazının oluşumudur. Ferrit ve ostenite<br />
nazaran çok kırılgan ve gevrek olan sigma fazı krom ve demirin metaller arası b<strong>ile</strong>şiğidir. Röntgen<br />
difraksiyonu <strong>ile</strong> yapılan araştırmalara göre, sigma fazı b<strong>ile</strong>şiminde yaklaşık % 52 Cr ve % 48 Fe<br />
içermektedir. Sigma fazı anti-magnetik olup 700-800 Vickers sertliği civarındadır. Sigma fazı temper<br />
gevrekliğinde sorun yaratır. Temper gevrekliği ya da 475°C gevrekliği olarak tanımlanan olay, ferritik<br />
çeliklerin 450-525°C civarında ısıtılıp, bir müddet bekletilmesi sonucu ortaya çıkan sertleşme ve<br />
gevrekleşme olayıdır. Temper gevrekliği tanelerarası korozyonda da olumsuz etki yapmakta ve<br />
malzeme nitrik aside karşı direncini kaybetmektedir. Temper gevrekliğini ortadan kaldırmak için parçayı<br />
kısa süreli olarak 700-800°C'de tavlamak ve bunun ardından suda soğutmak gereklidir.<br />
Krom ve karbon oranı yüksek olan ferritik çeliklerin kaynağında 200°C'lik bir öntavlama<br />
uygulanabilir.<br />
Ferritik kromlu paslanmaz çeliklerin <strong>MIG</strong> kaynağı normal koşullarda doğru akımda elektrod (tel)<br />
pozitif kutuba bağlanarak gerçekleştirilir. Bu tür paslanmaz çeliklerin kaynağında sprey ark<br />
kullanılması halinde Argon + % 1 Oksijen karışımı koruyucu gaz ve kısa ark için ise Helyum + Argon<br />
121