You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
p<br />
PAZeHeR (Ord.), is. - qiymotli das - Anamm bir<br />
böyük pazaheri verair.<br />
PAZI (Vsl. , Tey.), is. - sirin çugun dur, qand çugunduru,<br />
zilx - Pezidan qat olur.<br />
PAK (Ser, Sir., X., Ah.), is. - qorxu , çakinme _ Menim<br />
senen petam yoxdu. (Sar .)<br />
PALANOUZ (Iarsea palan - palan, duzidan _ tikmak)<br />
(Qd.), is. - palantiken.<br />
PAMBIQXLlCA, is. - arvadlann qahn tumaru.<br />
PAPI$ (Nax.), is. - 1. heyvarun dJrnagl - Devede papl'<br />
olmaz. (Nax.); 2. basrnaq (usaq nitqinds).<br />
PARAGA (Sb.), is - dag etey i, dag dösü.<br />
PARAXLIX (K), is. - an saxlarnlan ver , an sebat'erl<br />
oian ver - Sabelder porexhxded; (K.)<br />
PARTAPART - dalbadal partlamaq (açilmaq).<br />
PARÇ, is. - qulplu (saxsi va ya metal) su qabi.<br />
PAS, is. - eahang - Qazammlz pas bostbdr.<br />
PATIL (Krr.), is. - içina süd tökül an mis qab - Çobannar<br />
palt/do çölda sûd yeyiller. (Krr.)<br />
PEzi (Dj.) , sit, - yeka, iri, böyük, yöndems iz, kob ud _<br />
Pezi Memmed.<br />
PEYVeST tlPEYVAS (Max., $.), is. - peyvend. - ady<br />
agacml o/çlya peyvesl etemey olor.<br />
PEYOAH OLMAQ, f. - görünmek, emele gelmek, meydana<br />
çtxrnaq - Kaffa taza naxoslu« peydah olubdu.<br />
PEYOaRPEY, Z - ararn siz. dalbadal.<br />
PENCeR (T.), is. - ot, her eür göyer ti, yeyilen ot.<br />
PE$ARe, is. - meyve Ve taxrl mehs ulunu topladlqdan<br />
soma qalan tör-töküntünü Ylgma.<br />
68<br />
PE$eReMeK (;;81.), f. - axtarmaq - Ge d ordan pe.ere,<br />
özüa üzün tap .<br />
PE$iN - neqd.<br />
PE$MeK (fars ça pe.i yun demgkdir) , is. - parnbiq<br />
telleri saklinde .irnlyyal.<br />
peKeHKeN (K. ), is. - pstsk.<br />
peL IIPeR VURMAQ, f. - pozmaq, mane clrnaq.<br />
peLe (Ord.), is. - çaydan keçmek üçün tuluqdanq aynlrnI.<br />
qayiq - pe/e ile keçmek qorxul udu, çunkl çox<br />
atlan«.<br />
peLeBA$ (Ord.), sif, - agllslz, bassiz - 0, çox pe/e<br />
ba. edemdi.<br />
peLeVAR (Ob.), is. - talvar - Pe/avarm a/ll kölge<br />
oïur. (Ob.)<br />
peLMe (Keç.), is. - tutqun hava, bürkü - Havanm az<br />
tutqun o/magma pe/me deyilir. (Keç.)<br />
peNOeM OLMAX (Ord.), I. - 1. tutulmaq - Su yo /u<br />
pe ndem otmusdi«. 2. qebiz olmaq.<br />
pÖ$eLeMeK (Cah.), I. - isti su vasites ile tükü tökmek<br />
, ütmek - Toyug u isdi suya basmx, tükleri ÇIX!I <br />
pösalenir. (Cah.}<br />
PiTiK, is. - ödani. vsraqi<br />
PUNC IIPU$ , is. - gipsabanzar barkidiei kütla ,<br />
PURNe (Ord.), is. - arx qllaglnda bitan bitki növü <br />
Hesen purna alirdl.<br />
PURUX (Ord.). is. - qatrr quyruqu (yabarn bitki) -<br />
Dagdan purux dardim. .. _. ..<br />
PUSTMAHi (Ord.), is. - tora benzar ba. ortuyu <br />
Anam pustmahi çerqet aldl.<br />
PUç OLMAX, f. - zay olmaq, xarab olmaq , pozulmaq.<br />
PU$QAX (Mil.), is - künc.<br />
PU$QU (Qç.), is - kiçik rnisar.<br />
PÜLÜK, is. - sünnatderisi (xpaànaa IIJIOTb) .<br />
69<br />
,f
püRsax, is. - 1. yagl.la, külakla birlikda yaga n qar:<br />
2. agac budaqtannm qara bürünmesi - Berk qar ya{)fb,<br />
egae/er pürsek baglaYlb<br />
PÜRÇÜK, sif - pirtlas rq, qansrq - [sim pürçüye cüs übd ü,<br />
pÜSTaQARIN, sif, - az yeysn .<br />
PÜSUS lIPUSUS (Cah.), is. - mazut, genegerçek<br />
yagl, yaxud da qara neltle yanan gilden qaynlml. tövle<br />
ç,ragl, lampa - Bizda indi pusus yoxdu. (Ceh.): Qabaxda<br />
pususu pet çixden qawardllar. (Ceh.)<br />
pÜFa, is. - xörak (usaq nitqinde).<br />
70<br />
R<br />
RAvaNO, is. - yab an l dermen bitkisi (peneas).<br />
RASIX lIiRASIX IIRSUX, is. - qasa çakila n reng (
u<br />
UGURSAO, is - sagllmayan inak.<br />
UZUN SU (Neh.), is - Araz (çayt) - BI uzun su manim<br />
dört das qastiyommi apan b. (Neh.). Uzun su otmaso,<br />
buen cetnoti sudan çorrux çeker. (Neh.)<br />
ULUM, is - çaym dayaz yeri - TOIkü Arazm ulm undan<br />
keçdi.<br />
UMAC , is. - xasi!<br />
UNUCCA IIUNLUCA - yeyilan yabam bitki.<br />
UNNUX (Cah , Bad ), is. - 150- 120 kiloqram un tutan ,<br />
taxladan qaynlrms yesik: dayirmanda un daldurulan<br />
yer - Taxill unnuç« Ylgrrdlq. (Bad.)<br />
UR, is. - fir, ') i').<br />
URVA, is. - xarniri açmaq üçün ona vurulan un,<br />
URUB , IS. - 1. meyvadan hazirlanrms tursu : 2. tornat.<br />
URUS BADIMCANI (P.), is. - pamidar.<br />
URFA (Cam ), is. - çörak bisirilarkan (yapilarkan ) anun<br />
üzarina sapilon un .<br />
URCAH GalMaK (Sa/.), f. - rast galmak - Blymnan<br />
bir dev tune urcati geldi. (Sa/.)<br />
UZALANMAO (011.), f. - inkisaf etmak - Yol olso, bu<br />
adem uzalana bilar. (Drr.)<br />
USTUPLU IIUSPUBLU, z. - üsutlu, yavas, entiyatla,<br />
ehma/.<br />
UÇUX, is. - qrzdurna zarnaru dodaqlarda emala galen<br />
kiçik 'ii'), sepçr.<br />
U$O UNMAX (P.), f. - hürkma k.<br />
86<br />
ü<br />
ü ZBa SURAT (Keç.), z. - üz-ü za, üzüna - Bi noxssru<br />
üzbasürat deyiram sa na. (Keç )<br />
ÜZa K (Nus ), is. - çanq baglmn keçdiyi dalik.<br />
ÜZa RRiK IIÜZa RLi K, is. - yabarn halda bitan darman<br />
bitkisi (pyra, MOnlJlbHIIK).<br />
ÜZÜOOYLU , z. - qarru üsta.<br />
ÜZÜLÜ$MaK, f. - haqq-hesabt qurtarmaq .<br />
ÜLKaR IIULKA R (Y.) , is. - bûrc, yeddi ulduz.<br />
ÜRÜ$ ÜL IIRÜ$ÜL, is. - heyvamn çiy haram iliyi Ha<br />
qansdmlaraq yurnrulasdmlrnrs süd qurusu (qadmlar<br />
üzls rine surturlar).<br />
ÜSRaT (QIV.), is. - . çatinlik - Onlar biza çox üsratla<br />
galib çatdilar. (QIV.)<br />
üSTaLiK (Mk.), is. - yük - Üstalik davanin üsdüna<br />
qoyulan yu ka deyilir.<br />
ÜTÜK (Das ), sif. - hiylagar, kalakbaz.<br />
ÜçaM (Qaz.), is. - asiq oyunu - Üçem oynaJlardl qabaxter.<br />
(Qaz.)<br />
ÜFÜRDaK, is. - top, kas. qavuq.<br />
Ü$KÜRaK, is. - fit.<br />
Ü$TRiNCi TUTMAO, t. - oynamaq, raqs etmak.<br />
87
Y..<br />
Vaqzala qat yagrb .<br />
Vanm veren utanrnaz.<br />
Varh r un xoruzu da yumurtlar.<br />
Varlrga na darirq?<br />
Vaxtsiz açilan gül tez solar .<br />
Vaxtsiz qonaq öz kisasi nd en yeyer.<br />
128<br />
l Q<br />
Qaz YUf, qazan dolsun , sarçadan na olacaq?<br />
Oazarun qarasi gedar, ÜZ qarast getmaz.<br />
Qan bahas-na basa gel lb.<br />
Oen r qanla yumazlar.<br />
Qanana ean qu rban.<br />
Oa nhru qan tutar.<br />
Oanantn quluyam, qanrnazm aga sl.<br />
Qanan it disini gö stermaz .<br />
Oapidan ocvsen. bac adan gi ra f.<br />
Qaprsr bag lanrb. açan dam a atrlr b.<br />
Oara mani basm ca , man qararu basirn .<br />
Oara günü n ömrü az oiar.<br />
Oa raru yumaqla agarmaz.<br />
Qara xe bar tez yet i9ar.<br />
Oarga qarqarun gözünü çix armaz.<br />
Qarga, mende qaz var.<br />
oann basa beladrr.<br />
Qa trq dagrlar , yeri qalar, ayran dagrlar, bes ney i qalar?<br />
Oatrra dedilar: - kimi n oglusan ? Dedi: - anarn atdtr.<br />
Qaçmaq da igidlikdendir.<br />
Oas-qabaçt yer süpürür.<br />
Oasm aldrgr yerde vu rdu gö zün de çrxardr.<br />
Qeyretine atrlrm, düsürn.<br />
Qebiristana g eden ölü qayitmaz.<br />
Qelem yazaru qrhnc pozammaz.<br />
Oessa b pry hay rndad rr, keçi can hayrnda.<br />
Qisas qiyamete qalmaz.<br />
Qismat den artrq yemek olrnaz.<br />
0 1zl1gül tikansiz olrnaz.<br />
OIZIIgüle na ad versen, yene ho rrun etri veracak.<br />
Orzirn, serre deyirarn, galinim, sen de asit.<br />
Qlraglna bax bezi ni al, anasina bax qizrru al.<br />
Orhncrnm dal! da kasir, qabagl da.<br />
Orrqovul basnu ko la soxar, quyruqundan xabari olmaz.<br />
129
alind en çelmoso de, dilinden geli r.<br />
a lini qrsa ele ki, dilin uzun olsun.<br />
8 1inle ver, aya qmla getir.<br />
a linle qoyrnad.qin eeyl götü rma.<br />
Oüsi dal i, Vslisi dell , qmlrrusm harrust dsh.<br />
Ofinde n galeni bes qaba çak.<br />
Ofinde n ge lse , meni bir qasrq suda bagar.<br />
a li!1 Kilif oxuyur.<br />
Omanets xeyan at almaz.<br />
8 mdi yim süd burnumdan ge ldi. ,><br />
a ri er ede n arvad olar.<br />
8 rsiz arvad cilovsuz at kirnidir,<br />
a te pul ve rrnoz , küftenin böyüyünden yap rsar.<br />
8sJin itiren, hararnzadadrr.<br />
ateyinda nam az qlimaq olar,<br />
8tin qaru, igidin caru.<br />
a t yeysn qua dimdiyindan hilinar.<br />
ati etinden , qaru qarundandrr.<br />
a tle drrnaq arasina girmek olmaz.<br />
136<br />
I •<br />
Zam an sona saz olrnasa, sen zamana saz ol.<br />
Zatl qmq.<br />
Zeh ni kor ola n, alemi de kor sanar,<br />
Zer qedrini zerg er biler. . .<br />
Zere rin yansmdan da qayi trnaq , xsyird ir.<br />
Zahmetsi z ba l ye mak olmaz.<br />
Zah metsiz biten agacm kölgesi sarin olrnaz .<br />
Zim îstan gör meyen bülbül, baharm qadrini'balmaz .<br />
Zülmla abad olan , axm barbad oIar.<br />
137
Gah nala vurur, gah rruxa.<br />
Geder qihnq yara sr, getmez söz yara si.<br />
Get olmdon geleni yeddi qaba çok.<br />
Getdi felayin damina.<br />
Getdim görd ûm, lala köçub, yurdu qahb.<br />
Getme gözümdan , gedaram özümden.<br />
Gecanin xeyrindan , gündüzün 9ari yaxsrdrr.<br />
Oezen ayeöa das daver.<br />
Gazmaya qeribölka, ölmeya vetan yaxsidn.<br />
Gal bu dasr eteyinden tök .<br />
Gal syri oturub , dûz darusaq.<br />
Gal mani gör, derdimdan öl.<br />
Gald i qasm qayirsm, vurdu gözûn çrxardt.<br />
Gaidik çixdrq Msrande, tamasa bud ur gelende.<br />
Ge ldim kab ab iyine, gördûm e:>:>ek daglay"lar.<br />
Gamide oturub , gemiçi ils dava edir.<br />
Goru var id: ki, kafani de oJsun.<br />
Göbeyine çöpden dirak.<br />
Göz verir, Î 9 1q vermir.<br />
Göz gördüyünü sever.<br />
Göz kördüyündan qorxar.<br />
Gözden uzaq, könülden iraq.<br />
Gözden peroe asmaq.<br />
GözelJik ondur, doqquzu dondur.<br />
Gözel aga çcx gözelidi, vurdu bir de çiçek çixardt .<br />
Gözeller açrq gezer, çirkinler giziener.<br />
Gözü hedeqeden ÇIXmJ9.<br />
Gözüm sanden su içrn ir.<br />
Gözünün odu ahnd i.<br />
Gönü vermisen suya.<br />
Gördûn yem ak, daha ne demek.<br />
Gördüyünü qoyub , esitdiyins inanrna.<br />
Gûl bad ast. gül basad , nainki zir-zlbil basa d<br />
144<br />
1-<br />
Gü! istayen , tikarnru da istar.<br />
Gülme qoneuna, geler basma ,<br />
Gûlûn qadrini bülbül biler .<br />
Gün hayizdan çrxdr.<br />
Günah eet-rede, heyda da var.<br />
Gündüzün sari, gecanin xeyrindan yaxsidrr.<br />
Güne:> :>efaq saçanda, ay görünmaz.<br />
145
Lalln dilin i anasi biler.<br />
Lezgi nadir, güzgü nadir?<br />
Lenet sena , kor seytan .<br />
146<br />
b<br />
..<br />
. '.<br />
Mal yiyesine oxsarnasa, haramdir.<br />
Mart çrxdt, derd çrxdr, keçiler yaza çixdr.<br />
Meyveli aç aca das atan çox olar.<br />
Me:;>e çaqqalsiz olmaz.<br />
Me:;>ede armudun yaxsrsuu aYI yeyer.<br />
Messden çixrnarrus. sevinme.<br />
Meden heftim kiyan, yoru sohor - Naxçivan.<br />
«Men olüm » - deyenda, axar su durar.<br />
Meni cin atina mindirme.<br />
Menimle qoz-qoz oynama.<br />
Merdimazan axtarmaqla deyil , rast gelmekdadir.<br />
Mescid fikilrnarnls, kor hasasrru dayadr ,<br />
Mehebbet bir bela seydir.<br />
Milçsk özü bir 'iey deyil, ancaq könül bulandinr.<br />
Mirzaga girdi baga , bir qus vurdu, saldi yam , vs rdi qonaga,<br />
qonaq yemedi, verdl özüna, ÖZÜ yed i, d üsdü nrraga<br />
Molla tulum zurnasma bsnzar: qarnr doJmasa, sasi<br />
çixmaz.<br />
Moltanm qan gördü, öldü.<br />
Moltanru deyer: rnûsalmamn sonki aghmenim olsun.<br />
Mus-mus deyinca, Mustafa de.<br />
Musq urmarrus alçi durur.<br />
Müfte sirko baldan sirindir.<br />
147
Xain adam xoflu olar .<br />
Xala xs trin qalrnasm .<br />
Xalqa it hürende, bize de çaqqal hûrer.<br />
x arum smdtran qabm sesl çrxrnaz .<br />
Xanla pJov yemirem ki, blglm yaga bulasar.<br />
Xemir suyu çox götürer.<br />
Xancar ya ras i saqalar, dil ya ras i saçalmaz.<br />
Xencarinin qas: düsmezdi ki.<br />
Xencar çrxdr , qa n çrxdi.<br />
Xer , hemin xer est, çuJdiger ast.<br />
Xoruz bannamasa, sabah açilrna z?<br />
Xor uzunu verib qo ltuöuna .<br />
Xor uzu n quyrugu göründü.<br />
158<br />
. I •<br />
L Herniss<br />
-<br />
!:i<br />
Haq q yeri ni tapar.<br />
Haqq s öz aCI olar.<br />
Haq q-hesab dinar-dinar, baxseyis türnen-türnen .<br />
Haqq i!i'8 zaval yoxdur.<br />
Haqqa leke d üsmez.<br />
Hadaqadan çixrnaq .<br />
Hazmn naziridir.<br />
Hayla gelen, vayla geder.<br />
Halal süd smmis.<br />
Halva-halva demakla, 3912 sirin almaz.<br />
Halva çi qiz: daha 9irin.<br />
Harnam suyu ila dost lutmaq.<br />
Hamam hamam içinde , xalbir saman i çindo, dave delleklik<br />
eder köhne hamam içinde.<br />
Hansi qusun yurnurtasrdir.<br />
Harde as , orda bas.<br />
Hans! yuvarnn qusudur.<br />
Haxnezerem, belg qezarem , bir vuranda , qirxm azerem.<br />
Hesabt pak olarun , üzü ag olar .<br />
Heç aglna·bozuna baxrmr.<br />
Heç btlmez harda blsib, deyer: - mono de blr çömça ver.<br />
Heç kas öz ayraruna turs demez.<br />
Heç olmamaqdansa, gec olmast yaxsrdrr.<br />
Havesdi, basdi.<br />
Hezrat Suleymana qalma yan dünya, sena do qalrnaz.<br />
Hele duza gedir.<br />
Hele yumurtadan çrxrnarmsan.<br />
Hem ziyaret, ham ticarat.<br />
Hemedan uzaq, kerdi yaxm.<br />
Harni n das , hemin dibak.<br />
Hemle e saban, bir gün de rarnaz an.<br />
Hsmlss ayaq üsta (xestelikdan soma edilen arzu ).<br />
temiz likda (hama mdan so ma ).<br />
159