a kara ü vers tes sosyal bl mler e st tüsü özel hukuk (t caret hukuku)
a kara ü vers tes sosyal bl mler e st tüsü özel hukuk (t caret hukuku)
a kara ü vers tes sosyal bl mler e st tüsü özel hukuk (t caret hukuku)
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
mekanizmasının işleyişi bakımından zorunludur ve bu genel şartların yorumlanması<br />
sırasında da risk birliğinde bulunan t<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>m ilgililerin menfaatlerinin gözetilmesi gerekir.<br />
İşte; bu sebeplerdir ki, devleti, sigorta sözleşmeleri hakkında çeşitli m<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>dahalelerde<br />
bulunmak suretiyle, sigortacı bakımından sözleşme özg<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>rl<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ğ<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>n<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong> sınırlamaya, buna<br />
karşılık sigortacı karşısında zaten g<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>çs<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>z durumda bulunan sigorta ettirenler<br />
bakımından ise, bu özg<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>rl<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ğ<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>n tamamen ortadan kalkmasını engellemeye itmiştir 80 . Şu<br />
halde; genel işlem şartları söz konusu olduğunda çeşitli yorum kurallarına başvurmak<br />
suretiyle aşılmaya çalışılan sözleşme özg<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>rl<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ğ<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong> ilkesinin sınırlandırılması olgusu,<br />
sigorta genel şartları bakımından bizzat devletçe de<strong>st</strong>eklenmektedir. Bu de<strong>st</strong>ek,<br />
TTK.nın 1266. maddesinde yer alan ve sigorta genel şartlarının “zahmetsizce<br />
okunabilecek bir tarzda basılmış olma”sı ve <strong>özel</strong>likle de “İktisat ve Ti<strong>caret</strong><br />
Vekâletince tasdik edilmiş” olması şartları ile somutlaştırılmıştır. Sigorta genel<br />
şartlarının onay makamı, daha sonra S.Mur.K.nın (16.6.1994 tarih ve 539 sayılı<br />
KHK.nin 21. maddesi ile değişik) 28. maddesi ve 1. maddesinin II. fıkrasının (b) bendi<br />
ile Hazine M<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong><strong>st</strong>eşarlığı olarak değiştirilmiştir. Her ne kadar kanunkoyucu, genel<br />
şartların sigorta şirketlerince hazırlandıktan sonra M<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong><strong>st</strong>eşarlıkça onaylanarak<br />
poliçelere eklenmesini öngörm<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ş ise de, uygulamada genel şartlar doğrudan<br />
M<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong><strong>st</strong>eşarlıkça hazırlanmaktadır. M<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong><strong>st</strong>eşarlığın denetiminden geçmemiş olan genel<br />
şartların kullanılması, doğrudan doğruya bu genel şartların geçersizliği yaptırımına<br />
tâbi tutulmamış, S.Mur.K.nın 49. maddesi uyarınca ağır para cezası yaptırımına<br />
bağlanmıştır. Bundan başka, kanunkoyucu TTK.nın 1266. maddesinin II. fıkrasının<br />
son c<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>mlesinde, baskıya ve onaya ilişkin şartların yerine getirilmemesi halinde, genel<br />
şart h<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>k<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong><<strong>st</strong>rong>mler</<strong>st</strong>rong>inden sigorta ettirenlerin zararına olanlar yerine kanun h<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>k<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong><<strong>st</strong>rong>mler</<strong>st</strong>rong>inin<br />
uygulanacağını h<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>kme bağlamak suretiyle, çok k<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ç<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>k puntolarla yazıldığı için<br />
okunması g<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ç olan genel şartların veya onaylanmandan poliçeye eklenen genel<br />
şartların sigortalı aleyhine sonuç doğuracak şekilde kullanılmasının ön<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>ne geçmek<br />
i<strong>st</strong>emiştir.<br />
80 Taraflar biraraya gelerek sözleşme koşullarını tartışmadıklarına göre, tarafların ortak iradelerinin <<strong>st</strong>rong>tes</<strong>st</strong>rong>piti<br />
hususunda bir araştırma yapmaya gerek yoktur. Sözleşmenin iyiniyet kurallarına göre ve kanunkoyucunun<br />
sigortalının korunması için harekete geçtiği gözön<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>nde bulundurularak yorumlanması gerekir (Atabek, Akdin<br />
Yorumu, sh.139). Aynı gör<<strong>st</strong>rong>ü</<strong>st</strong>rong>şte, Kender, age., sh.131.<br />
23