n - Çukurova Üniversitesi
n - Çukurova Üniversitesi
n - Çukurova Üniversitesi
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
1. GİRİŞ Harun AKKUŞ<br />
1. GİRİŞ<br />
Ferroelektrikliğin Valasek (1920) tarafından keşfedilmesinden beri<br />
ferroelektriklik ve bu özelliği taşıyan malzemeler, fizikçilerin yoğun ilgi<br />
gösterdikleri alanlardan biri olmuştur. Bu fenomenin ilk gözlendiği malzemeler<br />
yalıtkan ve hidrojen bağlı malzemelerdi. Ancak sonraki yıllarda hidrojen bağı<br />
içermeyen yalıtkanlarda (1940’larda) ve bazı yarıiletkenlerde de (1960’larda)<br />
ferroelektrikliğin gözlenmesi ilgiyi daha da arttırmış; ferroelektrik malzemelerin<br />
endüstriyel amaçlı kullanılması düşüncelerini ve çabalarını hızlandırmıştır. Bu tür<br />
malzemelerin araştırılması ve fiziksel özelliklerinin tespit edilmesi, ferroelektrikliğin<br />
anlaşılması yönünde büyük katkılar sağladığı gibi, bu malzemelerin ses<br />
dönüştürücüler, sonar dedektörler ve hafıza elemanları gibi alanlarda (ancak<br />
kullanım alanlarının çoğu malzemelerin doğrudan ferroelektrik özelliklerine değil,<br />
sergiledikleri lineer olmayan özelliklere dayanır) kullanılmasına da olanak<br />
sağlamıştır.<br />
Ferroelektrikler ve lineer olmayan kristaller günümüzde katıhal fiziğinin<br />
önemli bir alanı olmuştur. Ferroelektrik malzemelerin bilhassa lineer olmayan<br />
özellikleri araştırmacılar tarafından oldukça ilgi görmüş ve birçok uygulama alanı<br />
bulmuştur. Keşfedilen ilk ferroelektrik yarıiletken BaTiO3 olmuş ve daha sonra<br />
A V B VI C VII tip yarıiletkenlerin de (SbSI gibi) ferroelektrik özellikler taşıdığı tespit<br />
edilmiştir. Bu üçlü bileşikler aynı zamanda yüksek duyarlıklı foto-iletkendirler.<br />
Bu yarıiletkenleri cazip yapan yarıiletken özellikleri değildi. Çünkü bu<br />
bileşiklerin yasak bant aralığı uygulamalar açısından fazla büyüktü. Onları<br />
araştırmacılar için çekici kılan yarıiletken ve ferroelektrik özelliklerinin bir arada<br />
bulunması ve faz geçişleri sergilemeleriydi. Bu malzemelerde elektron alt sisteminin<br />
serbest enerjisinin kristal serbest enerjisine katkısı bazı yeni fiziksel özelliklere sebep<br />
olmaktadır. Bunlardan en önemlisi malzemenin aydınlatılmasının, Curie sıcaklığı,<br />
kendiliğinden polarizasyon ve diğer makroskobik özelliklere etkisidir. Ferroelektrik<br />
malzemelerdeki foto-elektrik olayın (foto-ferroelektrik olay) araştırılmasının,<br />
elektro-optik ve lineer olmayan optiğin gelişmesine büyük katkısı olmuştur.<br />
1