gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ülke ekonomilerinin bir diğer özelliği ise gelir dağılımının dengesiz oluşudur. Bu ülkelerdeki<br />
sosyal içerikli yasaların da işlevsel olmaması ayrıca bu dengesizliği arttıran bir unsurdur (Han<br />
- Kaya, 2002: 15). Gelir dağılımındaki dengesizlik ise tüketim harcamalarının niteliğine etki<br />
edecektir. Bu ülkelerde toplam tüketim içerisinde en büyük kalemlerin gıda maddeleri gibi<br />
zorunlu tüketim harcamaları olacağı için, marjinal tüketim eğilimi de yüksek seviyelerde<br />
olacaktır. Marjinal tasarruf eğilimi ise bu duruma paralel olarak son derece düşük olacaktır.<br />
Bu durum az gelişmiş <strong>ve</strong> <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> ülkelerde yetersiz <strong>sermaye</strong> birikimi sorununu ortaya<br />
çıkartmaktadır. Yetersiz <strong>sermaye</strong> birikimi az gelişmiş <strong>ve</strong> <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> ülkeleri, R.<br />
Nurkse’un “az gelişmiş ülkeler, yoksul oldukları için yoksuldur” biçiminde nitelendirdiği<br />
fakirlik kısır döngüsüne sürükler (Han - Kaya, 2002: 36).<br />
Şekil 1. Az Gelişmiş <strong>ve</strong> Gelişmekte Olan Ülkelerde Fakirlik Kısırdöngüsü<br />
Marjinal tasarruf eğiliminin düşük olması, düşük milli gelir seviyeleri ile birleşince<br />
<strong>sermaye</strong> birikimi yetersiz kalır. Yetersiz <strong>sermaye</strong> birikiminin sonucu ise ödünç <strong>ve</strong>rilebilir<br />
<strong>finansal</strong> fonların yetersizliğidir. Bu durum ise ülke ekonomisindeki özel işletmelerin <strong>ve</strong> hatta<br />
devletin yeni yatırımlarını finanse etmek için <strong>finansal</strong> piyasalardan kaynak bulamamasına<br />
neden olur. Böylece finanse edilemeyen yatırımlar yetersiz kalacaktır. Yetersiz yatırımlara bu<br />
ülkelerin ortak sosyo-kültürel bazı sorunları eklendiğinde ise <strong>ve</strong>rimlilik de düşmektedir.<br />
Bütün bu tablonun sonucunda gelir seviyesi düşük olur. Dolayısıyla bu durum bizi ilk hareket<br />
noktamız <strong>olan</strong> düşük milli gelir seviyesine getirir. Nurkse; bu durumun ülkelerin kısır döngü<br />
içerisinde denge oluşturmalarına sebep olduğunu söyleyerek, bu tür ülkelerin fakir oldukları<br />
için fakir olduklarını ileri sürmektedir (Yavilioğlu, 2002: 57).<br />
Ülkelerin bu kısır döngüden kurtulması <strong>ve</strong> kendi çabaları ile ekonomik büyüme <strong>ve</strong><br />
kalkınmalarını sağlayabilmesi neredeyse imkansız görülmektedir. Sermaye ihtiyaçlarını kendi<br />
43