gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>ni ise kriz yılında 16,3 milyar Dolar’a kadar düşmüştür, 2002 yılından<br />
itibaren de yükselmeye başlamış 2004 yılında 59,5milyar Dolar, 2005’te 38,2 milyar Dolar<br />
seviyesinde gerçekleşmiştir. Tablo 2’de görüldüğü gibi Güneydoğu Asya krizinin yaşandığı<br />
1997 yılından itibaren <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> <strong>ülkelere</strong> yönelen portföy yatırımları da ciddi bir düşüş<br />
eğilimi içine girmiştir. 1999 – 2000 yılları arasında yaklaşık 100 milyar Dolar seviyesinde<br />
gerçekleşirken 2001 yılında Türkiye <strong>ve</strong> Arjantin gibi bazı <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> ülkelerde yaşanan<br />
ekonomik krizler portföy yatırımlarının 2001 yılında 11,4 milyar Dolar, 2002 yılında ise -10,7<br />
milyar Dolar seviyesine düşmesine sebep olmuştur. Krizlerin etkilerinin ortadan kalkmasıyla<br />
birlikte uluslararası portföy yatırımları, kısa <strong>ve</strong> uzun vadeli uluslararası <strong>sermaye</strong> yatırımları<br />
gibi yükselişe geçmiş, 2005 yılında 221,7 milyar Dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.<br />
1.3.2 Sermaye Hareketlerinin Bölgelerarası Dağılımı<br />
Gelişmekte <strong>olan</strong> <strong>ülkelere</strong> yönelen özel sektör kaynaklı uluslararası <strong>sermaye</strong><br />
<strong>hareketleri</strong>nin kompozisyonu kadar bölgesel dağılımının belirlenmesi de önemlidir. Tablo<br />
3’de kısa vadeli <strong>ve</strong> uzun vadeli uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong> ile portföy yatırımlarının<br />
toplamı dikkate alınarak, yüzdesel olarak hangi bölgedeki <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> <strong>ülkelere</strong> ne kadar<br />
uluslararası <strong>sermaye</strong>nin yöneldiği gösterilmiştir. 1997 yılında <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> <strong>ülkelere</strong><br />
yönelen uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin %42,79’unun Latin Amerika’ya, %14,75’inin<br />
Orta <strong>ve</strong> Doğu Avrupa’ya, %4,21’inin ise Afrika <strong>ve</strong> Ortadoğu’ya, %38,25’inin ise Güneydoğu<br />
Asya’ya yöneldiği görülmektedir. Bu <strong>ve</strong>riler uluslararası <strong>sermaye</strong>nin çok büyük bir kısmının<br />
Latin Amerika <strong>ve</strong> Güneydoğu Asya’daki <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> <strong>ülkelere</strong> yöneldiğini, Afrika <strong>ve</strong><br />
liberal ekonomiye yeni geçen Orta <strong>ve</strong> Doğu Avrupa ülkelerine ise oldukça düşük miktarlarda<br />
uluslararası <strong>sermaye</strong>nin yöneldiği görülmektedir. Ancak 1997-1998 yıllarında yaşanan<br />
Güneydoğu Asya krizinin bölge <strong>ülkelere</strong> yönelen uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>ni azalttığı<br />
görülebilmektedir. Zira krizin etkilerinin geçmeye başladığı 1999 yılından itibaren bölgeye<br />
yönelen <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nde artışlar olmuş, 2003 yılında %54,64’e kadar yükselmiştir.<br />
Latin Amerika dikkate alındığında bölgeye yönelen <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nde 2000’li yıllardan<br />
itibaren ciddi bir düşüş eğilimi yaşandığı görülmektedir. 1990’lı yıllarda sürekli ekonomik<br />
kriz yaşayan bölge ülkeleri 1994 Meksika <strong>ve</strong> 1997 Brezilya krizinin ardından son olarak<br />
2001’de Arjantin’de yaşanan ekonomik krizle sarsılmış, uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>ni<br />
çekme konusunda başarısız olmaya başlamıştır. 2000 yılında toplam uluslararası <strong>sermaye</strong><br />
<strong>hareketleri</strong>nin %35,83’ü bölgeye yönelirken 2003 yılında bu oran %13,65’e, 2006 yılında ise<br />
%9,18’e kadar gerilemiştir.<br />
18