gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
gelişmekte olan ülkelere yönelik finansal sermaye hareketleri ve ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
çökmesi uluslararası <strong>sermaye</strong>nin hareket alanını genişletmiş, özellikle yaşanan özelleştirmeler<br />
küresel <strong>sermaye</strong>nin dünya geneline yayılmasına sebep olmuştur.<br />
1990’lara gelindiğinde liberal reformların büyük ölçüde dünya geneline yayılmış<br />
olması yani <strong>finansal</strong> serbestleşmenin gerçekleşmesi, dünya genelinde yaşanan <strong>sermaye</strong><br />
<strong>hareketleri</strong>nin tarihin en üst seviyelerine ulaşmasını sağlamıştır. Bu dönemde kısa vadeli<br />
uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin <strong>ve</strong> portföy yatırımlarının parasal büyüklüğü, direkt<br />
uluslararası <strong>sermaye</strong> yatırımlarının hatta dünya üretim <strong>ve</strong> ticaretinin önüne geçmiş, başta<br />
<strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> ülkeler de olmak üzere dünya genelinde yüksek bir mobilite kazanmıştır<br />
(İnsel - Sungur, 2000: 3). Bu dönemde uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong> ile ilgili olarak en çok<br />
dikkat çeken özelliklerden birisi ise <strong>sermaye</strong> akımlarının, kamu kaynaklı olmaktan hızla<br />
çıkmaya başlayarak, özel sektör kaynaklı bir yapıya dönüşmesidir. Tablo 1’de görüldüğü gibi<br />
<strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong> <strong>ülkelere</strong> yönelen resmi <strong>ve</strong> özel nitelikli <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin, toplam<br />
<strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong> içindeki oranı ciddi bir biçimde değişmiştir. 1989 yılında <strong>gelişmekte</strong> <strong>olan</strong><br />
<strong>ülkelere</strong> <strong>yönelik</strong> <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin %50’si resmi kaynaklı iken, bu oran her geçen yıl<br />
düşmüş 1993 yılında %26’ya, 1998 yılında ise %18’e kadar gerilemiştir. Aynı dönemde özel<br />
kaynaklı uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin toplam <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong> içindeki oranı ise<br />
%50’den, %82’ye çıkmıştır. 2000’li yıllarda ise resmi <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin özel <strong>sermaye</strong><br />
<strong>hareketleri</strong>ne oranı düşmeye devam etmiş 2001 <strong>ve</strong> 2005 yılları dışında %10 seviyesinin<br />
altında kalmıştır. Özel kaynaklı uluslararası <strong>sermaye</strong> <strong>hareketleri</strong>nin oranının bu şekilde<br />
artması 1990’lı yıllardan itibaren artık ülkelerin borçlanma ihtiyaçlarını yada cari açıklarının<br />
finansmanını başka ülkelerden değil, özel sektör kaynaklı uluslararası finans piyasalarından<br />
sağlamaya başladığını ortaya koymaktadır. Bu durum 1970’lerde yaşanan borç krizinin bir<br />
daha tekrarlanmasını güçleştirirken, borçlanma ile dış politika <strong>ve</strong> siyaset arasındaki bağıda<br />
azalmaya başlamıştır.<br />
13