You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
yapılması, mahremiyeti korumak ve diğer ev eklentilerinin güvenliğinin<br />
sağlanması için avlu çevresi yüksek, kalın ve sağır duvarlarla çevrilmiştir.<br />
Bulunduğu konuma göre avlu ve bahçenin değişik yerlerine yapılan Osmanlı<br />
evi ya tek katlı ya da kaynakların ifadesiyle fevkânî ve tahtânî olmak üzere iki<br />
katlı yapılmıştır (Demirel, Gürbüz ve Tuş, 1992b: 704-705).<br />
Dönemin Balıkesir terekelerinde de evler yazılırken bazen tahtânî<br />
bazen de fevkânî ve tahtânî olduğu belirtilmiş, bunun yanında birçok ev de<br />
vasıfsız olarak yalın halde menzil diye kayda geçmiştir. İncelenen tereke<br />
sahiplerinin büyük çoğunluğunun bir evi olduğu söylenmişti. Ancak bunun<br />
ötesinde birden çok evi olan kişiler de vardır. Özellikle 1670 yılında ölen Ayşe<br />
Bacı köyünden Şehbâz Aga b. Abdullah ile yine aynı tarihte ölen Eski<br />
Kuyumcular mahallesinden el-Hâcc Mehmed b. Abdülkerîm’in evleri dikkat<br />
çekmektedir. Şehbâz Aga bir çiftlikte fevkânî ve tahtânî şekilde büyût-ı<br />
müte’addide (birçok ev) ye sahiptir (BSŞ, Nr.: 702, 100a -1). Evlerin toplam<br />
değeri 60.000 akçeyi bulmaktadır. Bu ise onun servetinin yarıdan fazlasına<br />
tekabül eden büyük bir rakamdır. El-Hâcc Mehmed’e gelince onun da 30.000<br />
akçe değerinde büyût-ı müte’addideyi müştemil (saran) bir menzili vardı<br />
(BSŞ, Nr.: 702, 103a-4). Burası daha çok bir büyük evin çevresinde yer alan<br />
bazı küçük evlerden oluşan ve ortak avluya sahip bütünlüklü bir geniş alan<br />
olarak düşünülebilir.<br />
Bunların haricinde birden çok konutu olanların kaç konutu olduğunu<br />
göstermek için bâb ifadesi kullanılmıştır (fevkânî menzil bâb 2, fevkânî ve<br />
tahtânî menzil bâb 3 gibi). Bu bağlamda, evi olanların 1/5 kadarının iki veya<br />
üç tane evi olduğu belirtilmelidir. Ancak bunlar herhalde ayrı ayrı noktalarda<br />
değil aynı avlu içindeydiler. Evlerin farklı noktalarda oldukları ise kayıtlarda<br />
her birinin tek madde olarak yazılmasıyla anlaşılıyor. Yalnız böyle olan<br />
terekelerin sayısı çok değildir (BSŞ, Nr.: 702, 104a-3, 708 35b-1; 37a-1). Öte<br />
yandan tamamı erkek olan, ayrı yerlerde birden çok eve sahip bu tereke<br />
sahiplerinin gayet yüksek servetlere sahip oldukları gözlerden<br />
kaçmamaktadır. Buna karşın bâb olarak birden çok evi olanların servetleri ise<br />
çok değişik toplamlarda seyretmektedir.<br />
Genel olarak evlerin fiyatlarına bakıldığında, uzak uçlu bir skalayla<br />
karşılaşılmaktadır. Rastlanılan en pahalı ev 40.000 akçe değerindedir (BSŞ,