Türkiye'de Psikotik Bozuklu Epidemiyolojisi e'de Psikotik ...
Türkiye'de Psikotik Bozuklu Epidemiyolojisi e'de Psikotik ...
Türkiye'de Psikotik Bozuklu Epidemiyolojisi e'de Psikotik ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong><br />
Dr. Halis Ulaş<br />
DEÜTF Psikiyatri Anabilim Dalı
Şizofreni <strong>Epidemiyolojisi</strong>ndeki 4<br />
Temel Soru<br />
Şizofreninin gerçek nüfus sıklığı nedir ve nüfus<br />
grupları arasında nasıl bir dağılım göstermektedir?<br />
Şizofreni sıklığı, ortaya çıkış özellikleri ve seyri fiziksel<br />
ve toplumsal çevre ile ilişkili etkenlere bağlı olarak<br />
farklılık göstermekte midir?<br />
Kimler risk altındadır ve riski neler belirlemektedir?<br />
Bu sorulara bulunacak yanıtlar bozukluğun nedeninin<br />
açıklanmasına ve önlenmesine yardımcı olabilir mi?<br />
Jablenski A. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2000; 250:247 250:247285.
Şizofreninin tüm toplumlarda yaşam boyu görülme<br />
yaygınlığı % 1’dir.
Yakın zamanlı yayınlar, şizofreninin “sabit dağılıma”<br />
sahip olmadığını ve yaygınlığının toplumsal özelliklere<br />
göre (etnik köken, göç, kentsel yerleşim,<br />
semtlerin toplumsal özellikleri, sosyal sınıf) farklılıklar<br />
gösterdiğini ortaya çıkarmıştır.<br />
Binbay İT, Ulaş H, Alptekin K. RHCP 2007; 1:39 1:3948.
Şizofreni sıklığı ile ilgili bir gözden geçirmede 33<br />
ülkeden 1458 sıklık oranı bir araya getirilmiş ve<br />
şizofreni yaygınlığı ortancasının 4/1000 olduğu<br />
saptanmıştır. Ancak araştırmaların yürütüldüğü<br />
ülkeler arasında 5 kata varan farklılık tespit<br />
edilmiştir(%95 GA: 1,6‐12,1/1000). 12,1/1000).<br />
Ayrıca erkek ve kadın cinsiyet arasında şizofreninin<br />
yaşam boyu yaygınlığında önemli bir fark bulunduğu<br />
da hesaplanmıştır (erkek/kadın: 1.4/1).<br />
Mc Grath J, Saha S, Welham J et al (2004) A systematic review of the incidence of schizophrenia:<br />
the distribution of rates and the influence of sex, urbanicity, migrant status and methodology. BMC; 2(1):13.
Yatkınlık‐Kalıcılaşma‐Bozulma Bozulma Modeli<br />
(Proneness‐Persistence Persistence‐Impairment)<br />
Genetik yatkınlık, gelişim sırasında geniş bir alana<br />
yayılan ve geçici olan psikoz benzeri yaşantılara neden<br />
olmaktadır. Bu geçici ve gelişimsel psikoz benzeri<br />
durum, genetik risk etkenleriyle etkileşen çevresel<br />
etkenlerin (örn. kentsel yerleşim, etnik azınlık olma,<br />
çocukluk cağı travması, esrar kullanımı) devreye<br />
girmesiyle kalıcılaşmaktadır.<br />
Kişinin ek olarak maruz kaldığı çevresel riskin<br />
derecesine göre kalıcılaşan psikoz psikoz‐benzeri durum<br />
farklı derecelerdeki bozulmalara yol açmaktadır<br />
Cougnard A, Marcelis M, MyinGermeys Germeys I ve ark. Psychol Med 2007 37: 513 513–527.
Psikoz Sürekliliği<br />
Psikoz Psikoz Benzeri Benzeri Yaşantı Yaşantı
Psikoz Sürekliliği<br />
<strong>Psikotik</strong> Belirti
Psikoz Sürekliliği<br />
<strong>Psikotik</strong> Belirti
Psikoz Sürekliliği
Eşik altı belirtiden klinik tanıya<br />
Psikoz Psikoz Benzeri Benzeri Yaşantı Yaşantı<br />
Ülke ve<br />
kaynak<br />
ABD; Kendler ve<br />
ark. 1996<br />
Hollanda; van Os ve<br />
ark. 2001<br />
Almanya; Spauwen<br />
ve ark. 2003<br />
Avustralya; Scott ve<br />
ark. 2006<br />
Turkiye; Alptekin ve<br />
ark. 2009<br />
Türkiye; Binbay ve<br />
ark. 2009<br />
Örneklem Ölçek<br />
n: 5887 CIDI<br />
n: 7076 CIDI<br />
n: 2548 CIDI<br />
n: 10641 CIDI<br />
n: 1268 CIDI<br />
n: 4012 CIDI<br />
Yaygınlık %<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Son bir yıl<br />
yaygınlığı<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
28.5<br />
17.5<br />
17.5<br />
11.7<br />
10.8<br />
25.3
Eşik altı belirtiden klinik tanıya<br />
<strong>Psikotik</strong> Belirti<br />
Ülke ve<br />
kaynak<br />
Hollanda; van Os ve<br />
ark. 2000<br />
Almanya; Dominquez<br />
ve ark. 2009<br />
Türkiye; Alptekin ve<br />
ark. 2009<br />
Türkiye; Binbay ve<br />
ark. 2009<br />
Örneklem Ölçek<br />
n: 7076 CIDI<br />
n: 845 CIDI<br />
n: 1268 CIDI<br />
n: 4012 CIDI<br />
Yaygınlık %<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
Yaşam boyu<br />
yaygınlık<br />
4.2<br />
3.8<br />
3.6<br />
7.5
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong><br />
1964‐1980 1980 yılları arasında yapılan 6 çalışmada psikotik<br />
bozuklukların nokta yaygınlığı 1000’de 3 3‐5 olarak<br />
belirlenmiştir.<br />
<strong>Psikotik</strong> bozukluk erkeklerde kadınlardan daha fazla<br />
saptanmıştır.<br />
Kırsal yerleşimin psikoz açısında daha yüksek yaygınlık<br />
barındırdığı saptanmıştır.<br />
Küey L, Üstün TB, Güleç C. Toplum ve Hekim 1987; 44:16 44:1630
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Genel Toplumda <strong>Psikotik</strong><br />
<strong>Bozuklu</strong>klar için Risk Faktörleri<br />
Ailede psikiyatrik hastalık bulunması<br />
Erkek olmak<br />
Çocukluk çağı travması
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Genel Toplumda <strong>Psikotik</strong> Belirtiler<br />
için Risk Faktörleri<br />
Alptekin K, Ulaş H, Akdede BB ve ark. (2009) Soc Psychiat Epidemiol, doi 10.1007/s00127<br />
10.1007/s001270090012x.
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
n: 25917<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
Türkiye’de <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>kların<br />
<strong>Epidemiyolojisi</strong>
n: 11200
Psikoz Benzeri Yaşantı ve <strong>Psikotik</strong><br />
Belirti Yaygınlığı<br />
Psikoz Benzeri Yaşantı Yaygınlığı: % 25,3<br />
<strong>Psikotik</strong> Belirti Yaygınlığı : % 7,5
<strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>k Yaygınlığı
Dissosiyatif <strong>Bozuklu</strong>k ve <strong>Psikotik</strong> <strong>Bozuklu</strong>k