You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
grubundan <strong>çocukların</strong> yaklaşık yüzde 3,5’una ulaşılmaktadır. 66 ). Programların<br />
yaygınlaştırılması ve en dezavantajlı topluluklara ulaşılması, için siyasi kararlılık ve<br />
finansman sağlanması gerekmektedir. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel<br />
Müdürlüğü (SHÇEK) de ülkedeki dezavantajlı mahallelerde bulunan 79 Çocuk Merkezinde<br />
çocuk yetiştirme eğitimi ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. 67<br />
Küçük çocuklara günlük bakım: Okul öncesi yaşlardaki <strong>çocukların</strong> büyük çoğunluğuna<br />
evlerinde anneleri tarafından bakılmaktadır. Dışarıda çalışıyor olmaları <strong>durumu</strong>nda da anneler<br />
<strong>çocukların</strong> yüzde 30’unun başlıca bakıcısı <strong>durumu</strong>ndadır (yaptıkları işin <strong>durumu</strong>na bağlı<br />
olarak). Çocuklara bakan diğer kişiler arasında annenin kayınvalidesi (yüzde 25), annesi<br />
(yüzde 11), bir kız çocuğu (yüzde 6) veya başka bir akraba (yüzde 5) yer almaktadır. Anneleri<br />
çalışan okul öncesi yaşlardaki <strong>çocukların</strong> yalnızca yüzde 7’si anaokuluna gitmekte, gene<br />
yalnızca yüzde 5’i için evde bakıcı tutulmaktadır. Bu son iki durum, ağırlıklı olarak ülkenin<br />
batısında, kentsel yerleşimlerde, daha yüksek gelir gruplarında ve eğitimli kadınlar söz<br />
konusu olduğunda görülmektedir 68 . 0-3 yaş grubuna yönelik profesyonel erken dönem çocuk<br />
bakım hizmetleri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu – SHÇEK tarafından<br />
verilmektedir; ancak bu hizmetlerin kapsamı son derece sınırlıdır. Avrupa’da ise bu yaş<br />
grubundaki <strong>çocukların</strong> yüzde 27’si hizmet kapsamındadır. 69 Erken dönem çocuk bakım<br />
hizmetlerinin olmayışı sosyal politika sistemi açısından önemli bir boşluk olduğu gibi ayrıca<br />
kadının işgücüne katılımını da azaltmaktadır. Bir STK olan Kadın Emeğini Değerlendirme<br />
Vakfı (KEDV) tarafından uygulanan kadınlara ve çocuklara yönelik kooperatif günlük bakım<br />
merkezleri girişimi yoksul mahallelerdeki kadınları bir araya getirerek <strong>çocukların</strong> gündüz<br />
bakım hizmetlerini kendi kendini finansman usulüyle sağlamakta, bu yanıyla da söz konusu<br />
boşluğun kapatılmasında yenilikçi bir çaba olarak bir model sunmaktadır. 70<br />
İlkokul öncesi eğitimde kapsam: Türkiye’de çoğu çocuk okula geç yaşta ve bir anda<br />
başlamaktadır. Bu da <strong>çocukların</strong> okul başarılarını olumsuz etkilemekte, daha erken yaşlarda<br />
öğrenme ve sosyalleşme bakımından daha fazla fırsatları olmuş az sayıda çocuğa kıyasla<br />
onları duygusal, bilişsel ve dilsel açılardan dezavantajlı bir konuma düşürmektedir. Milli<br />
Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen merkeze dayalı okul öncesi programlar halen en yaygın<br />
erken dönem çocuk gelişimi programı <strong>durumu</strong>ndadır. Bu programlar 3-6 yaş grubundan<br />
çocuklara hizmet vermektedir ve bağımsız anaokullarında veya ilkokullar bünyesindeki okul<br />
öncesi sınıflarda uygulanmaktadır (kamu ve özel). Henüz 2006-2007 ders yılı gibi yakın bir<br />
dönemde erken dönem çocuk eğitiminde kapsam yüzde 16 ile dünya ortalaması olan yüzde<br />
37’nin çok altında, Sahra Güneyi Afrika’ya yakındı (yüzde 12). İlkokul öncesi eğitim<br />
kapsamını genişletmeye yönelik kararlı çabalar meyvesini vermeye başlamıştır ve kapsam<br />
2009-2010 döneminde 3-5 yaş grubu için yüzde 26,92’ye, 4-5 yaş grubu için de yüzde 38,55’e<br />
çıkmıştır (AB’de bu yaş gruplarındaki <strong>çocukların</strong> yaklaşık yüzde 85’i okul öncesi eğitimden<br />
yararlanmaktadır). İlkokul öncesi eğitimde toplam çocuk sayısı 2009-2010 yılında<br />
980.654’ken bunların 728.817’si 2004, 210.133’ü 2005 ve 50.804’ü de 2006 doğumlu idi.<br />
66<br />
Dünya Bankası, 2009.<br />
67<br />
Ibid.<br />
68<br />
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü: Demografi ve Sağlık Araştırması 2008<br />
69<br />
Avrupa’da Erken Dönem Çocuk Eğitimi ve Bakımı: Sosyal ve Kültürel Eşitsizliklerin Aşılması, Eurydice<br />
Raporu, 2009.<br />
70<br />
Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Forumu, Türkiye’de Çocuk Bakım Hizmetlerinin Yaygınlaşmasına Dair<br />
Bir Öneri: Mahalle Kreşleri, 2009.