UYKUDA PERİYODİK EKSTREMİTE HAREKETLERİ SKORLAMASI
UYKUDA PERİYODİK EKSTREMİTE HAREKETLERİ SKORLAMASI
UYKUDA PERİYODİK EKSTREMİTE HAREKETLERİ SKORLAMASI
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>UYKUDA</strong> <strong>PERİYODİK</strong> <strong>EKSTREMİTE</strong><br />
<strong>HAREKETLERİ</strong> <strong>SKORLAMASI</strong><br />
Yard.Doç.Dr. Ayşe KUTLU<br />
Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi<br />
Nöroloji Anabilim Dalı
Uykuda periyodik hareketler<br />
• Uykuda ortaya çıkan,<br />
(UPH)<br />
• Özellikle alt ekstremitelerde belirgin olan,<br />
• Periyodik epizotlarla tekrarlayan,<br />
• Steryotipik hareketlerdir.
UPHB/UPH<br />
Symonds CP, 1953; Nokturnal myoklonus<br />
Lugaresi E ve ark, 1960; Periodic leg movements during sleep - ilk<br />
PSG<br />
Coleman RM, 1980; Tanı kriterleri<br />
ASDA 2000; PSG indikasyonları<br />
AASM 2005; Tanı kriterleri<br />
WASM 2006; Skorlama kriterleri<br />
AASM 2007: Skorlama kriterleri !
BH’de<br />
UPHB;<br />
• Ayak parmakları ve ayak bileğinde dorsifleksiyon,<br />
• Diz ve bazen kalçada parsiyel fleksiyon postürü<br />
gözlenir.
Değişken olabilir;<br />
• Miyoklonik,<br />
• Polimiyoklonik,<br />
• Ritmik,<br />
• Multipl,<br />
• Tonik..<br />
UPH; Morfolojisi
EMG Elektodları;<br />
UPH Kayıt Kriterleri<br />
• Her iki tibialis anterior kasının<br />
orta noktasına<br />
• Dikine ve simetrik ve,<br />
• Lonjitudinal olarak,<br />
• 2-3 cm aralıkla yerleştirilmelidir.<br />
• Bacak hareketlerinin<br />
değerlendirilebilmesi için her iki<br />
bacaktan kayıt yapılmalıdır.
• İmpedans;
• Amplitüd artışı kriteri<br />
UPH Kalibrasyon<br />
• İstirahat seviyesindeki her iki Tibialis ant. kasından<br />
5-10 sn. süre ile EMG kaydı yapılır.<br />
• Amplitüd + 5 mikrovolt ( tepeden tepeye 10<br />
mikrovolt) sınırları içinde olmalıdır.<br />
Çalışmalar için; + 3 mikrovolt ( tepeden tepeye 6 mikrovolt) dan büyük olmamalı
AASM, 2007 - Uykuda periyodik ekstremite<br />
hareketleri skorlama kriterleri<br />
Tek bir bacak hareketi için;<br />
• En az 0,5 sn.,<br />
• En fazla 10 sn.,sürmeli<br />
• Genliği dinlenme durumundaki EMG genliğinden en az 8µV<br />
daha fazla olmalı,<br />
• Başlangıcı dinlenme durumundaki EMG genliğinin 8µV<br />
üstündeki ilk nokta olmalı,<br />
• Sonlanma noktası, en az 0,5 sn süre ile dinlenme<br />
durumundaki genliği 2µV geçmeyen EMG kaydının bulunduğu<br />
bölge olarak alınmalıdır.
AASM 2007; Uykuda periyodik ekstremite<br />
hareketleri skorlama kriterleri<br />
Bir UPBH serisi için,<br />
• Birbirini izleyen en az 4 BH,<br />
• Birbirini izleyen iki BH arasında (başlangıç noktaları<br />
arası) en az 5 sn,<br />
• Birbirini izleyen iki BH arasında (başlangıç noktaları<br />
arası) en fazla 90 sn. olmalı,<br />
• Biri sağ, biri sol bacakta iki ayrı BH arasındaki süre<br />
Hareket başlangıcı; EMG’de istirahat seviyesine göre<br />
> 8 mikrovoltluk artış
• Hareket bitimi; en az 0,5 sn süre ile dinlenme<br />
durumundaki genliği 2µV geçmeyen amplitüd<br />
düşüklüğü
• Hareket süresi; 0,5-10 sn<br />
• Uyanıklık hareket süresi; 15 sn
5- 90 sn. aralıkla tekrarlayan en az 4 hareket<br />
(başlangıç-başlangıç) ; 5sn.≤ LM ≤90 sn.
UPH;<br />
Hareket- “Arousal”(Kortikal Uyanıklık) ilişkisi<br />
• Arousal,<br />
• K-alfa kompleksleri,<br />
• K-kompleksleri ve<br />
• CAP (Siklik Alternan Patern) gibi periodik EEG<br />
aktiviteleri ile ilişkilidir.
Hareket- “Arousal” kriterleri<br />
• Hangisinin önce ortaya çıktığına bakmaksızın,<br />
birinin sonu ve diğerinin başlangıcı arasındaki süre<br />
0,5 sn’den kısa ise<br />
“arousal” - bacak hareketi<br />
ile ilişkili kabul edilir.
Hareket- “Arousal” kriterleri
Hareket- “Arousal” kriterleri
Hareket- “Arousal” kriterleri
CAP;<br />
CAP-UPHB<br />
• NREM uykusunda gözlenen periyodik EEG<br />
aktivitesidir.<br />
• 2-60 sn. aralıkla tekrarlayan, EEG’de zemin<br />
ritminden ayrılan elektrokortikal olaylar dizisi<br />
olarak tanımlanır.<br />
CAP; A ve B fazından oluşur.
CAP-UPH<br />
Faz A; kortikal aktivasyon (2-60 sn.)<br />
A1: * EEG’de asenkroni (hızlı aktivite);<br />
toplam A fazı süresinin %50 . K-Alfa, Polifazik burstler…<br />
Faz B; rebound deaktivasyon; inhibisyon (2-60 sn.)
CAP-UPH<br />
• A2-A3 fazları “Arousal” ile ilişkili<br />
• UPH – CAP; A2 ve A3 fazları ile ilişkilidir.<br />
• Non- CAP dönemlerinde UPH nadiren gözlenir.
Hareket - Anormal solunum olayı ilişkisi kriterleri<br />
• Hangisinin önce ortaya çıktığına bakmaksızın,<br />
anormal solunum olayının bitişi veya başlangıcı ile<br />
hareket arasındaki süre 0,5 sn’den kısa ise,<br />
“Anormal solunum olayına bağlı UPH”<br />
kabul edilir.
Hareket - Anormal solunum olayı ilişkisi
Hareket - Anormal solunum olayı ilişkisi
Hareket - Anormal solunum olayı ilişkisi
Uyanıklıkta periyodik bacak hareketleri<br />
• SIT; (Suggested Immobilisation Test /<br />
Zorlu İmmobilizasyon Testi)<br />
Polisomnografi öncesi,<br />
1 saatlik kayıt,<br />
45 derece yatar durumda,<br />
Bacaklar gergin halde iken, hareket etmemesi istenir,<br />
PLMWI> 40 !
VAS;<br />
Uyanıklıkta periyodik bacak hareketleri<br />
0-10 skalası –<br />
1 saat boyunca,<br />
duyusal şiddet derecesini<br />
her 5 dk.’da bir.<br />
12 skorun ortalaması
Uyanıklıkta periyodik bacak hareketleri<br />
• Polisomnografi;<br />
UPHWI (Periodic limb movement in<br />
wakefullness index)<br />
UPHWI> 15<br />
(hareket süre kriteri; 0,5- 15 saniye)
Temel Parametreler<br />
• UPHB indeks: UPH/saat<br />
(Tanı için çocuk>5, erişkinlerde >15)<br />
• UPHA indeks: UPHA/saat<br />
• UPHW indeks: UPHW /saat<br />
Önerilenler ;<br />
• UPH indeks NREM<br />
• UPH indeks REM<br />
• NREM, REM, Uyanıklık dönemlerinde ortalama UPH süresi<br />
• Ortalama hareketler arası interval süresi
Özet,
AASM, 2007 - Uykuda periyodik ekstremite<br />
hareketleri skorlama kriterleri<br />
Tek bir bacak hareketi için;<br />
• Hareket süresi; en az 0,5 sn.- en fazla 10 sn.,<br />
• Hareket Başlangıcı; dinlenme durumundaki EMG<br />
amplitüdünün 8µV üstündeki ilk nokta olmalı,<br />
• Sonlanma noktası, en az 0,5 sn süre ile dinlenme<br />
durumundaki amplitidü 2µV geçmeyen EMG kaydının<br />
bulunduğu nokta olarak alınmalıdır.
AASM 2007; Uykuda periyodik ekstremite<br />
hareketleri skorlama kriterleri<br />
Bir UPH serisi için,<br />
• Birbirini izleyen en az 4 LM,<br />
• Birbirini izleyen iki LM arasında (başlangıç noktaları<br />
arası) en az 5 sn,<br />
• Birbirini izleyen iki LM arasında (başlangıç noktaları<br />
arası) en fazla 90 sn. olmalı,<br />
• Biri sağ, biri sol bacakta iki ayrı LM arasındaki süre<br />
Teşekkürler,