Kompyuteriň düzüm bölekleri
Kompyuteriň düzüm bölekleri
Kompyuteriň düzüm bölekleri
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Nematic) tehnologiýany aktiw ulanmak bilen, ýagny 270 o çenli monitordaky<br />
matrisanyň içinde molekulalaryň aýlanma burçy ýokarlandyryldy, şol sanda<br />
şekiliň durulygy (контратность) hem ýokarlanýar. Aýratynlaşdyrylan<br />
elektrodly monitorlar passiw monitorlar diýip hasap edýärler. Her bir elektrod<br />
biri - birine garaşsyz şekiliň pikselini formirleýär, ýagny ýagtylanma<br />
pikselleriň üsti bilen üpjün edilýär. “Passiw“ terminiň özi her bir ýaçeýkanyň<br />
elektrik göwrümi kesgitli wagt aralygynda naprýaženiýanyň çalşyrylyp<br />
durmagyny talap edýär, netijede wagty köp sarp etmek bilen şekil setirmesetir<br />
çekilip başlanýar. Şeýlelikde, passiw matrisanyň üsti bilen ofis programmalarynda<br />
işlemäge mümkinçilik berýär. Mundan soň ikileýin skanirleýji<br />
tehnologiýa geldi, ol aşakdakylar bilen tamamlanýar. Ekranyň hemme<br />
aktiw oblasti iki bölüme bölünýär. Şeýlelikde, şekili çekmek iki taraplaýyn<br />
parallel bolup geçýär. Çalyşma ýygylygy iki esse, köpelýär, şekiliň<br />
hili hem gowulaşýar. Häzirki döwürde el kompýuterlerinde ikileýin skanirleýji<br />
matrisalara gabat gelmek bolýar. Personal kompýuterler üçin<br />
monitorlar başga prinsip boýunça taýýarlanýar.<br />
Ikileýin skanirleýjiden gymmat, ýöne ekrana çykaryş hili örän uly<br />
aktiw matrisaly diýlip atlandyrylýan suwuk kristally monitorlar ulanyp<br />
başlandy. Bu ýagdaýda bir elektrod prinsipi hereket edýär, ýagny bir ýaçeýka<br />
(elektrod) ekranyň bir pikseline hyzmat edýär we goşmaça element,<br />
birinjiden, elektrodyň naprýaženiýe çalşygy üçin gerek bolan wagty<br />
azaldýar (passiw matrisa bilen deňeşdirilende 6 esse), ikinjiden, goňşy<br />
ýaçeýkalar biri - biri bilen aragatnaşyk howpuny (ýagny, biri - birine döredýän<br />
päsgelçilikleri) azaldýar. Netijede, şekiliň hemme parametrlerihili,<br />
ýagtylygy we çekiş tizligi ýokarlanýar. Her bir ýaçeýkanyň tranzistoryna<br />
berkidilen matrisa ekranyň hemme elementleriniň ýagdaýyny we tizlenme<br />
komandasyny alyş momentine çenli „ýada salma“ ýagdaýynda<br />
işleýär. Mundan başga-da, wagtynda uly problemalaryň biri bolan görüş<br />
(обзор) burçunyň ýokarlanmagydyr: ulanyjynyň kellesiniň monitora perpendikulýar<br />
gatnaşygynyň üýtgemegi şekiliň hiliniň üýtgemegine alyp<br />
barýar. LCD monitorlaryň iň soňky tehnologiýasy ýuka plýonkaly ýa - da<br />
TFT (Thin Film Transistor) kompýuterler hasap edilýär. Bu-örän ýuka<br />
plýonka, galyňlygy mikronyň ýüzlerçe böleginde ölçenilýär. Şular ýaly<br />
- 32 -