3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
GÖKOVA (MUĞLA) KIYI KARST KAYNAKLARINDA DENİZ SUYU<br />
KARIŞIMININ HİDROKİMYASAL VE DURAYLI ÇEVRESEL<br />
İZOTOP YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ<br />
Mehmet Ekmekçi 1 , Levent Tezcan 1 , Türker Kurttaş 2 , Salim Yüzereroğlu 3 , Şükran Açıkel 1<br />
1 Hacettepe Üniversitesi, Uluslararası Karst Su Kaynakları Uygulama ve Araştırma Merkezi<br />
Beytepe/ Ankara<br />
2 International Atomic Energu Agency (IAEA), Isotope Hydrology Section, Vienna Austria<br />
3 Devlet Su İşleri, 21. Bölge Müdürlüğü, Jeoteknik Hiz. ve Yeraltısuları Şb. Md., Aydın<br />
ÖZET<br />
Özellikle kıyı akiferlerinde, yeraltısuyu kaynaklarında tuzlanmanın kökeni ve tuzlanma<br />
mekanizaması, karmaşık hidrojeolojik sorunlar arasındadır. Hidrojeolojik sistemin kavramsal<br />
modelinin oluşturularak, tuzluluğun kökeni hakkında önemli bilgiler, hidrokimyasal<br />
yöntemler ve izotop hidrolojisi teknikleri yardımıyla elde edilebilmektedir. Sunulan<br />
çalışmada, Muğla’ya bağlı Gökova karst kaynaklarında görülen tuzluluğun kökeni,<br />
hidrokimyasal ve izotop teknikleri yardımıyla aydınlatılmaya çalışılmıştır. Özellikle oksijen<br />
18 izotopu ile bor, sülfat ve klorür iyonlarının birlikte kullanımı, sistemin tanımlanması<br />
açısından önemli bilgiler sağlamıştır. Aynı bileşenlerin zamansal değişimlerinin göstergesi<br />
olarak değişim katsayılarının kullanımının da değerelndirmelerde önemli katkılar verdiği<br />
görülmüştür<br />
HYDROCHEMICAL AND ISOTOPIC ASSESMENT OF SEA WATER MIXING IN<br />
GOKOVA (MUGLA) COASTAL KARSTIC SPRINGS<br />
ABSTRACT<br />
In coastal aquifers, salinisation appears to be a complex hydrogeological problem, because the<br />
origin of salinisation might be other than sea water intrusion. The combined use of<br />
hydrochemical methods and isotope hydrology techniques provide a versatile tool in<br />
developing a conceptual model of the hydrological system which essential for further<br />
modeling studies. In this study, the authors, present a case study in the Gokova coastal karstic<br />
springs where they demonstrated the use of the hydrochemical and asotope techniques<br />
together. They emphasized the use, as a tool, of the oxygen-18, boron, chloride and sulfate in<br />
understanding the behaviour of the hydrogeological system in terms of the origin of the salt<br />
water and the mechanism of salinisation. They also demonstrated that the coefficient of<br />
variation of these components may contribute much to this efforts when systematic analyses<br />
are perfomed along at least one water year.<br />
GİRİŞ<br />
Son on yıl öncesine kadar nüfus artışı baskısı altında olan yeraltısuyu kaynaklarının, yakın<br />
gelecekte küresel ısınmaya bağlı olarak gelişen iklim değişimlerinden de etkileneceği<br />
anlaşılmaktadır. Yapılan değerlendirmelere göre, be nedenlerle, doğrudan kullanılabilir su<br />
kaynakları azalacak, ve bunun sonucunda da belirli bir işlemden geçirildikten sonra<br />
kullanılabilecek su kaynaklarına yönelme söz konusu olacaktır. Kıyı bölgelerinde, deniz suyu<br />
girişimi nedeniyle tuzlanmış yeraltısuyu kaynakları, yeniden değerlendirilebilecek<br />
kaynakların başında gelmektedir.<br />
Tuzlu su kaynaklarının en düşük maliyetle ve sürekli kullanımı sunulabilmesi, tuzlanma<br />
oranının kullanım süresinde olabildiğince denetim altına alınabilmesi ile olanaklıdır.<br />
Tuzlanmanın denetim altında tutulabilmesi, su kaynağındaki tuzlanmanın kökeni ve<br />
mekanizmasının gerektirmektedir. Yeraltısuyu kaynaklarında tuzluluğun kökenlerine ilişkin<br />
bilgi, bu bildiriler kitabında basılan Ekmekçi (2008)’de verilmiştir.<br />
294