3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Özet<br />
URGANLI (TURGUTLU) SICAK VE MİNERALLİ SULARININ<br />
İZOTOPLARLA İNCELENMESİ<br />
Serkan VURAL 1 , Suzan PASVANOĞLU 2 , Servet YILMAZER 3 , Ali YAKABAĞ 4<br />
1,2 Kocaeli Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Böl. İzmit/Kocaeli<br />
3,4 Gayzer Yer Bilimleri Ltd. Şti., İzmir/Bornova<br />
jeo.serkan@gmail.com, suzan@kocaeli.edu.tr, servetyilmazer@ttmail.com<br />
Urganlı jeotermal alanı Manisa ili Turgutlu ilçesine bağlı Urganlı beldesinin yaklaşık 5 km.<br />
kuzeyinde yer alır. Alanın yakın çevresinde temeli Paleozoyik yaşlı metamorfik kayaçlar oluşturur.<br />
Menderes masifi örtü şistleri olarak ta adlandırılan bu temel kayalar üzerine yine Paleozoyik yaşlı<br />
mermerler gelmektedir. Urganlı Jeotermal alanı kuzeybatısında Mesozoyik yaşlı kireçtaşları,<br />
dolomitik kireçtaşları ve ofiyolitik kayaçlar mostra vermektedir. Paleozoyik ve Mesozoyik yaşlı<br />
birimler üzerinde açısal uyumsuzlukla Pliyosen yaşlı çökeller yer alır. Urganlı jeotermal alanında<br />
Kuvaterner yaşlı travertenler dikkat çekicidir. Sıcak suların bıraktığı çökeltilerin oluşturduğu bu<br />
travertenler, daha ziyade yatay olarak yayılım gösteren eski travertenler ile bu travertenleri dikine<br />
kesen çatlaklardan suların oluşturduğu yeni travertenler olarak göze çarpmakladır. Yine Kuvaterner<br />
yaşlı oluşuklardan alüvyonlar Gediz ovasında geniş yayılım gösterirler. Kaplıca çevresinde<br />
yüzeylenen Paleozoik yaşlı metamorfikler içindeki mermerlerin olduğu belirlenmiştir. Mermerlerin<br />
çatlaklı, karstik olması ve de kuvarsitlerdeki tektonizmanın etkisi ile kazanmış olduğu ikincil<br />
porozite ve permeabilite özelliklerinden dolayı bölgedeki en önemli akifer kayacını<br />
oluşturmaktadır. Kireçtaşları aynı zamanda Urganlı sıcak su kaynaklarının rezervuarını<br />
oluşturmaktadır. Neojen yaşlı killi marnlı seviyelerin Permeabilite değerleri düşük olduğundan bu<br />
kayalar örtü kaya niteliğindedir. İnceleme alanında tektonik etkinlikler oldukça fazladır. Gediz<br />
grabenini kuzeyden sınırlayan ve Kargın köyünden Akköy’e doğru uzanan yaklaşık D-B uzanımlı<br />
Cambazlı fayı bölgenin en önemli fayı olup, sıcak ve mineralli su kaynakları bu fay boyunca<br />
çıkmaktadır. Urganlı sıcak ve mineralli sularının sıcaklıkları; kaynaklarda 50-75°C olup,<br />
sondajlarda ise 62-83 o C arasındadır. Açılan kuyuların derinlikleri 280-605 metre arasında,<br />
debileri ise 15-40 lt/s olarak ölçülmüştür. Turgutlu sıcak ve mineralli suların 18 O, 2 H, 3 H ve 13 C<br />
izotopik içeriklerinden, suların meteorik kökenli olduğu anlaşılmıştır. Yağış sularından bir kısmı<br />
hazne özelliği taşıyan kayaçların çatlak, kırık ve fayları boyunca süzülerek yerin derinliklerinde<br />
bulunan hazne kaya içerisinde yataklanmaktadır. Bu dolaşım sürecinde yeraltına süzülen sular<br />
kondüksiyon veya konveksiyon akımlarla ısınarak sıcaksu rezervuarlarını oluşturmaktadır. δ13C<br />
DIC izotop değerleri sera soğuk su kaynağında -6.4 iken sıcak su kaynak ve sondajlarda -2 ile -2,9<br />
arasında değişmektedir. Buradan da sıcak sulardaki CO2’in kökeni daha çok denizel kökenli<br />
karbonatlardan ya da metamorfik CO2’den kaynaklandığı anlaşılmaktadır.<br />
Anahtar kelime: Urganlı, Oksijen-18, Döteryum, Trityum ve Karbon-13 izotopları.<br />
Abstract<br />
ISOTOPIC EVALUATION OF THERMAL AND MINERALIZED WATERS OF<br />
URGANLI(TURGUTLU) WITH ISOTOPS<br />
Urganli geothermal field is located approximately 5 km North of Urganli Town in the district of<br />
Turgutlu, province of Manisa. Paleozoic aged metamorphic rocks forms the basement of the nearby<br />
area. Paleozaoic aged marbles comes on the top of the base rocks that are also called as Menderes<br />
massive covering schists Mesozoic aged limestones, dolomitic limestones and ophiolitic rocks<br />
shows exposure in the north west of Urganli geothermal field. Pliocene aged deposits with angular<br />
255