3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
3.Ulusal Hidrolojide İzotop Teknikleri Sempozyumu - DSİ Genel ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ÖZ<br />
ZAMANTI REGÜLATÖRÜ VE DERİVASYON (GICIK) TÜNELİ<br />
YERALTISUYU DURUMU VE İZOTOP HİDROLOJİSİ<br />
Dr. Nurettin Pelen 1 , Uğur Akdeniz 2 , A. Uğur Süral 3 , Nihal Başaran 4 , Selami Türkileri 5<br />
1 <strong>DSİ</strong> Jeoteknik Hizmetler ve YAS Dairesi Başkan Yardımcısı, 2,3,4 , <strong>DSİ</strong> Jeoteknik Hizmetler ve<br />
YAS Dairesi Karst Araştırma Şube Müdürlüğü, 5 <strong>DSİ</strong> 12. Bölge Müdürlüğü Kayseri,<br />
Kayseri Develi II. Merhale Sulama Projesi kapsamında açılan Zamantı (Gıcık) Tünelinin uzunluğu<br />
10700 m olup, bu tünel ile yılda 130 hm 3 su Zamantı Çayından Develi -Yeşilhisar Ovasına derive<br />
edilecektir. Zamantı Tüneli jeolojik birim olarak aglomera-bazalt birimi içerinde açılmış ve tünel<br />
açımı esnasında geçilen tektonik hatlar boyunca tünele yeraltısuyu boşalımları olmuştur. İlk yeraltı<br />
suyu boşalımları tünel giriş ağzında 35 l/s debi ile başlamış ve tünel açımının tamamlandığı 2007<br />
yılı sonuna kadar tünel giriş ve çıkış ağızlarından tünele gelen yer altı suyunun miktarı artarak<br />
toplam 700 l/s debiye erişmiştir. Zamantı tünelinde 540 l/s debi ile yeraltı suyu gelişi halen devam<br />
etmektedir. Tünele boşalan yeraltı suyunun beslenme sahasının ve kökeninin belirlenmesi amacıyla,<br />
tünelin farklı noktalarından 9 adet su noktasından su örnekleri alınarak, oksijen-18 döteryum ve<br />
trityum analizleri yaptırılmıştır. <strong>İzotop</strong> verileri, hidrojeolojik etüt çalışmaları kapsamında<br />
değerlendirildiğinde, Zamantı Tüneline boşalan yeraltısularının, tünel güzergâhı drenaj alanına<br />
göre daha farklı bir yağış sistemi ve beslenim alanı ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.<br />
Anahtar Kelimeler: Zamantı Tüneli, izotop<br />
GROUNDWATER DISCHARGE AND ISOTOPE HYDROLOGY OF ZAMANTI<br />
DERIVATION TUNNEL<br />
ABSTRACT<br />
Zamantı Tunnel, which has a length of 10700 meters, is still under construction. It derives 130 hm 3<br />
water from Zamantı River to the Develi-Yeşilhisar Plain. Geologically, tunnel bored aglomerata and<br />
basalts units and during the construction of tunnel boring excessive amount of groundwater came<br />
out of the tunnel along the techtonic lines. At the beginning, the discharge of groundwater to the<br />
tunnel was 35 l/sec, however it reached up to 700 l/sec. To determine the recharge area and the<br />
origin of groundwater discharging at the tunnel, water samples collected from 9 different points of<br />
the tunnel and those had been analysed for oxygen-18 deuterium and tritium contents. Interpretation<br />
of isotope data together with the hydrogeolgical studies showed that groundwater discharging to<br />
Zamantı Tunnel has a different recharge area and precipitation regime regarding to its own drainage<br />
area.<br />
Key Words: Zamantı Tunnel, Isotope<br />
1. GİRİŞ<br />
<strong>DSİ</strong> XII. Bölge Müdürlüğü tarafından Kayseri-Develi Kapalı havzasında Develi ovasının yüzey<br />
suyundan sulanmasına yönelik iki aşamalı proje gerçekleştirilmektedir. Develi ovası I.Merhale<br />
kapsamında 18 416 ha alan sulamaya açılmıştır. II.Merhalede ise 34 305 ha alanın sulanması<br />
amaçlanmaktadır. Bu alanın sulanması için Develi kapalı havzasına ovanın kendi su kaynaklarından<br />
karşılanamayan ortalama 113,96 milyon m 3 su Zamantı Irmağından bir regülatör, bir tünel ve iletim<br />
kanalları ile derive edilecektir. Projenin üniteleri ihalesi yapılmış ve inşaatı devam eden “Zamantı<br />
155