Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
gazlar saçıp kendiliğinden tutuşur. Yanar Taş<br />
dedikleri bu yer Lykia'nın en eski, en güzel<br />
efsanesini bugün de canlandırır. Bu efsaneyi<br />
Homeros'un ağzından duyalım: İlyada'nın<br />
VI. bölümünde Yunanistan'k Diomedes'le<br />
Anadolu'lu Glaukos çarpışırken savaşa ara<br />
verip soylarını soracak olurlar birbirlerine,<br />
Glaukos'un anlattığı öykü Lykia'nın en önemli<br />
efsanesini dile getirmekle kalmaz, iki düşman<br />
savaşçıyı konuk ve dost olarak da birleştirir<br />
(İl. VI. 152-211):<br />
At besleyen Argos'un bir bucağında Ephyre<br />
İli uardır,<br />
Aiolos oğlu Sisyphos yaşardı orada,<br />
insanların en kurnazıydı o,<br />
bir oğlu oldu, Glaukos'tu adi;<br />
Bellerophontes doğdu ondan sonra,<br />
Glaukos'un kusursuz oğlu.<br />
Erkeklik, güzellik bağışladı tanrılar ona.<br />
Ama Proitos geçirdi gönlünden kötü şeyler,<br />
kendisi ondan çok daha güçlüydü,<br />
sürdü onu Argos'lular arasından;<br />
Zeus almıştı Bellerophontes'I<br />
Proitos'un eli altına.<br />
Tanrısal Anteia, Proitos'un karısı, yanıp<br />
tutuşuyordu,<br />
Belterophontes'le, diyordu, gizlice bir<br />
sarmaş dolaş olsam,<br />
ama birazcık olsun kandıramadı onu,<br />
o sıra aklı başındaydı Bellerophontes'in.<br />
Kadın bir yalan attı kral Proitos'a, dedi ki:<br />
"Bellerophontes'i öldürmezsen lanet sana,<br />
o benim zorla koynuma girmek istedi".<br />
Böyle dedi o, kralı birden öfke kapladı.<br />
Ama saygı besliyordu yüreğinde,<br />
Bellerophontes'e kıyamadı.<br />
Gönderdi onu Lykia'ya,<br />
Eline uğursuz işaretler verdi,<br />
üst üste katlanan bir levhaya<br />
yazdı bir sürü ölüm yazıları.<br />
Kaynatasına göstermesini buyurdu,<br />
böylece yok olacaktı o.<br />
Bellerophontes tanrıların eliyle vardı oraya.<br />
Gelince Lykia'ya, Ksanthos nehrine,<br />
yaygın Lykia'nın kralı onu saydı.<br />
Ağırladı onu tam dokuz gün,<br />
dokuz tane öküz kurban etti.<br />
Gül parmaklı şafak görününce onuncu<br />
günü.<br />
Bellerophontes'e sordu,<br />
damadımdan getirdiğin işaret hani? dedi.<br />
Alır almaz damadının işaretini,<br />
buyurdu önce azgın Khimaira'yı<br />
öldürmesini;<br />
BtLLtKumurN ı to<br />
tanrı soyundandı o, insan değildi.<br />
Önü aslan, arkası yılan, ortası keçiydi,<br />
yalımlı nefesiyle kötü soluyordu.<br />
Bellerophontes uydu tanrıların isteğine,<br />
onu bir anda yere serdi.<br />
Çarpıştı sonra ünlü Solymo'larla.<br />
Girdiği savaşların bu en çetiniydi.<br />
Erkek gibi Amazon'ları öldürdü sonra. ,<br />
Dönüşünde kral ona zorlu bir tuzak kurdu:<br />
Yaygın Lykia'dan en iyi yiğitleri<br />
seçti gönderdi pusuya,<br />
ama onlar bir daha dönmediler evlerine,<br />
kusursuz Bellerophontes öldürmüştü<br />
hepsini.<br />
Kral da anladı onun tanrı soyundan<br />
olduğunu,<br />
alıkoydu orada, verdi kızını,<br />
bütün krallık onurlarını bölüştü<br />
Lykia'lılar da ayırdılar bahçelik, buğdaylık<br />
bir tarla,<br />
ayırdılar en büyük, en güzel bir toprağı.<br />
Karısı üç çocuk doğurdu bilgili<br />
Bellerophontes'e:<br />
Isandros, Hippolokhos, Laodamela.<br />
Akıllı Zeus, koynuna girdi Laodameia'nın.<br />
Laodamela, doğurdu tanrıya denk tunç<br />
silahlı Sarpedon'u.<br />
Ama bir gün tanrılar tiksindi<br />
Bellerophontes'ten,<br />
Aleion ovasında kaldı o tek başına,<br />
insan uğrağından uzakta yedi kendi<br />
kendini.<br />
Savaşa doymayan Ares öldürdü oğlu<br />
îsandros'u,<br />
çarpışırken ünlü Solymo'larla.<br />
Kızdı dizginleri altın kakmalı Artemis,<br />
aldı Laodameia'nın canını.<br />
Hippolokhos da baba oldu bana,<br />
ben övünürüm onun oğlu olduğum için.<br />
Troya'ya gönderdi beni o,<br />
sıkı sıkı salık verdi bana:<br />
Hep yiğitçe dövüşeyim,<br />
üstün olayım başkalarından,<br />
utandırmayayım atalarımın soyunu,<br />
onlar ki Ephyra'da, yaygın Lykia'da<br />
en iyi, en ünlü kişilerdi.<br />
Övünürüm işte, bu soydan, bu kandan<br />
olmakla.<br />
Bu parçadan öğrendiğimize göre, Bellerophontes<br />
Korinthos (Ephyra Korinthos'un eski<br />
adıdır) kral ailesinden ve ünlü Sisyphos'un<br />
torunudur (Tab. 25). Ne var ki Glaukos Bellerophontes'in<br />
"ölümlü" babasıdır, yiğit aslında<br />
Poseidon'un dölündendir. Tanrısal nitelikleri<br />
de oradan gelme. Homeros'un bize açıkla-