Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
BAKKHOS<br />
ça ettiler. Kaburga kemikleri, tırnaklı ayaklar<br />
havada uçuşuyor; bazen çamlara takılıp kalıyor;<br />
dallardan kan damlıyordu. Bakkha'lara<br />
öfkeyle saldıran azgın boğalar bir anda yere<br />
seriliyor; binlerce genç kadın eli boğaları boynuzlarından<br />
tutup sürüklüyordu. Kralımın<br />
kirpikleri şöyle bir defa açılıp kapanmadan<br />
Bakkha'lar hayvanların derilerini yüzüp hepsini<br />
didik didik ettiler; sonra, havalanıp giden<br />
kuş sürüleri gibi dalgalardan sarmaş dolaş indiler;<br />
Asopos ırmağının kıyılarına, Thebai'lilere<br />
bereketli başaklar veren ovalara rüzgâr<br />
gibi atıldılar. Kithairon kayalıklarının eteklerindeki<br />
Hysia ve Erythra şehirlerine düşman<br />
orduları gibi girdiler; her şevin a/tını üstüne<br />
getirdiler. Evlerden çocukları alıp kaçtılar.<br />
Omuzlarına attıkları hiçbir şey artık kara toprağa<br />
düşmüyor; tunç ve demir bile bellerini<br />
bükmüyordu. Alev alev yanan saçları vücutlarını<br />
yakmıyordu. Nihayet şehirlerin erkekleri<br />
Bakkha'larm her şeyi alıp götürdüklerini görünce<br />
öfkeyle silahlarına sarıldılar ve işte o<br />
zaman, kralım, hiç görülmedik bir sahne gördük:<br />
Demir uçlu oklar Bakkha'lardan bir<br />
damla kan akıtmadı; mutlak bir tanrıdan yardım<br />
gören bu kadınlar thyros'larıyla erkekleri<br />
yaraladılar ve önlerine katıp kovaladılar. Sonra<br />
geldikleri yere döndüler; tanrının onlar<br />
için yerden kaynattığı sulara koştular; orada<br />
kana bulanmış vücutlarını yıkadılar. Yılanlar,<br />
yanaklarından damlayan kanları yaladı; güneş<br />
de vücutlarını kurutup parlattı. Kralım,<br />
bu tanrı kim olursa olsun, bırak bu şehre girsin;<br />
büyük bir tanrı bu. Dediklerine göre,<br />
ölümlülere keder dağıtan şarabı veren oymuş.<br />
Şarap olmazsa insanlar için ne aşk kalır, ne<br />
de başka bir şey.<br />
Bakkhos. Bkz. Dionysos.<br />
Balios. (1) Yel tanrı Zephyros'la Harpya Podarge'den<br />
dogma iki attan biri. Ksanthos'la<br />
Balios'u Poseidon Peleus'a Thetis'le evlendiği<br />
gün düğün hediyesi olarak vermiş. Akhilleus<br />
da bu ölümsüz atları Troya savaşına getirmişti.<br />
Homeros İlyada'da onları şöyle anlatır<br />
(İl. XVI, 148 vd.):<br />
Automedon koştu tez giden atları<br />
boyunduruğa,<br />
Yel gibi uçan atları, Ksanthos'la Balios'u,<br />
onları Zephyros yeline kasırga Podarge<br />
doğurmuştu,<br />
otlarken bir çayırda, Okeanos ırmağı<br />
kıyısında.<br />
Patroklos ölünce, Akhilleus'un atları ağlar<br />
(İl. XVII, 426 vd.):<br />
Zeus acır onlara ve şöyle seslenir yüreğinde:<br />
Zavallıcıklar, ne diye verdim sizi kral<br />
Peleus'a,<br />
ne diye bir ölümlü insana verdim sizi.<br />
siz ki bilmezsiniz ölüm ne, yas ne,<br />
bahtı kara insanlarla acı çekmeniz için mi?<br />
Şu dünyada soluk alan, yürüyen<br />
yaratıklar arasında<br />
insandan daha acınacak bir yaratık yok.<br />
Zeus böylece yüreklendirir atları ve katılırlar<br />
Akhilleus'un Hektor'la olan savaşına<br />
(Ksanthos).<br />
(2) Akteon'un bir köpeğinin adı.<br />
Batieia. Bkz. Myrina.<br />
Battos. (1) Tanrı Hermes Apollon'dan aşırdığı<br />
sığırları sürerken dağda Battos adlı bir ihtiyara<br />
rastlamış, kendisini ele verir korkusuyla<br />
ona demiş ki, kimseye bir şey söylemezsen<br />
sana bir düve armağan edeceğim. Sonra da<br />
hayvanları saklamış ve kılık değiştirerek ihtiyarın<br />
karşısına çıkmış, yitirdiği sürüleri arar<br />
gibi olmuş. Battos da sözünü tutmayıp hayvanların<br />
saklandığı yeri göstermiş. Tanrı öfkesinden<br />
kayaya çevirmiş onu (Hermes).<br />
(2) Battos Libya'nın Kyrene kentinin kurucusu<br />
sayılır. Asıl adı, Aristoteles ya da Aristaios<br />
imiş de kekeme olduğu için Battos denmiş<br />
ona. Ama tarihçi Herodotos'a göre Battos<br />
Libya dilinde "kral" demekmiş. Pausanias<br />
Battos'un Kyrene'yi kurduktan sonra, düzgün<br />
konuşmaya başladığını anlatır.<br />
Baukis. Bkz. Philemon.<br />
Bebryk'ler. Anadolu'nun Bithynia bölgesinde<br />
yaşayan bir boy (Amykos).<br />
Bellerophontes. Bellerophontes efsanesi<br />
bugün de yaşar bizim için. Ateş nasıl yanar,<br />
alev nasıl kızıllık saçarsa öyle yaşar. Mavi yolculukta<br />
geceyi korsanlar yatağı Ceneviz körfezinde<br />
geçirdikten sonra, gemimiz masmavi<br />
bir denizin yarlarla kesilmiş koyu yeşil kıyıları<br />
boyunca gide gide Olympos kentine varır.<br />
Çıralı derler bugün oraya. Alacalı taşlar üstünde<br />
gümbürdeyen bir çayın denize döküldüğü<br />
bu lahitler kentinin önü ak bir kumsaldır,<br />
ardı da girift çalılıklarla yükselen koca bir<br />
dağ. İşte bu dağda ateş yanar, toprak yer yer