Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Kreon — Ama orada da İyi odam, kötü<br />
adamla müsavi muamele görmeyi istemez.<br />
Antigone — Ölüm diyarında da böyle bir kaide<br />
olduğunu bana kim söyleyebilir?<br />
Kreon — Düşmanımız bizim İçin hiçbir zaman,<br />
hatta ölümünden sonra bile, dost değildir.<br />
Antigone — Ben dünyaya kin değil, sevgi<br />
paylaşmaya geldim.<br />
Devletin baskısına karşı kişi özgürlüğünü<br />
savunan Antigone sonunda tam bir zafer kazanır.<br />
Gerçi Kreon ceza olarak onu kayalıklara<br />
diri diri kapatır, ama Kreon'un oğlu ve Antigone'nin<br />
nişanlısı Haimon babasını sert sözlerle<br />
kınadıktan sonra, nişanlısını kurtarmaya<br />
koşar, Antigone'nin kendini asmış olduğunu<br />
görünce, kederinden Haimon da canına kıyar.<br />
Anası Eurydike buna dayanamaz, kendini<br />
öldürür. Devlet yasağında ve cezasında kayıtsız,<br />
şartsız, sertliği simgeleyen Kreon artık<br />
yıkılmış, çökmüş bir adamdır (Kreon, Haimon).<br />
Antikleia. İthaka kralı Laertes'in karısı,<br />
Odysseus'un anası. İnsanların en kurnazı Autolykos'un<br />
kızıdır. Autolykos Sisyphos'un sürülerini<br />
çalmış, Sisyphos da bu yüzden gelmiş,<br />
Autolykos'un sarayına yerleşmişti. Bir<br />
söylentiye göre, Antikleia bu sırada onunla<br />
ilişki kurmuş, sonra evlenmiş Laertes'le.<br />
Odysseus'u Sisyphos'un oğlu sayan efsaneler<br />
vardır. Antikleia oğlu Odysseus Troya seferine<br />
çıkıp dönmeyince, hasretine dayanamayıp<br />
canına kıymış. Odysseia'da anlatılan (XI,<br />
85 vd.) ana oğlun buluşması destanın en güzel<br />
parçalarından biridir. Bazı bölümlerini buraya<br />
alıyoruz:<br />
Birde baktım geçmiş, göçmüş anamın ruhu<br />
çıkageldi,<br />
ulu yürekli Autolykos'un kızı Antikleia'nın<br />
ruhu,<br />
oysa kutsal llyon 'a giderken sağ<br />
bırakmıştım onu,<br />
görünce bir acıdım, bir ağladım...<br />
Odysseus ölü ruhları diriltip konuşturacak<br />
kandan önce Teiresias'a içirir.<br />
Sonra Odysseus olanı biteni ve Hades'e neden<br />
indisini bildirir, Antikleia da Ithake sarayındaki<br />
durumu anlatır. Aralarında içli bir konuşma<br />
olur. Sonunda Odysseus anasına sarılmak<br />
ister.(Od XI, Z03vd)i<br />
MIN I UN» » ' I<br />
O böyle konuştu, benim gönlümse bir tek<br />
şey istiyordu<br />
Kucaklamak geçmiş, göçmüş anamın<br />
ruhunu,<br />
Üç sefer atıldım üstüne, ah dedim anama<br />
bir sarılsam,<br />
üç seferinde de uçtu, gitti kollarımın<br />
arasından,<br />
üç seferinde de bir gölge oldu, düş gibi,<br />
yüreğimdeki keskin acı her seferinde<br />
büyüdü.<br />
Antilokhos. Nestor'un oğullarından biri.<br />
Troya savaşına katılır ve çevikliği, yigitligiyle<br />
dikkati çeker. Akhilleus ile Patrolos'un en yakın<br />
arkadaşıdır. Patroklos ölünce çok üzülür<br />
ve acı haberi Akhilleus'a verme görevini üstüne<br />
alır. Antilokhos'un İlyada'da sonuna kadar<br />
savaştığı görülür, ama Odysseia'da şafak<br />
tanrıça Eos'un oğlu Memnon'un eliyle öldürüldüğünü<br />
öğreniriz.<br />
Antinoos. Eupeithes'in oğlu Antinoos şıma<br />
rık, tembel, gözü doymaz, Odysseus'un malı<br />
nı, mülkünü vur patlasın, çal oynasın tükcl<br />
meye kararlı taliplerin başta geleni, en küstah,<br />
en terbiyesiz ve en ahlaksız olanıdır. Saldırgandır,<br />
yüksekten atarak konuşur, ona,<br />
buna çatar, asıl çekemediği kimse de amaçlarının<br />
gerçekleşmesini önleyen Telemakhos'<br />
tur. Ona karşı kurulan kumpasların, pusuların<br />
fikir babası hep Antinoos'tur: Pylos'tan<br />
dönüşünde Telemakhos'u öldürmek için pusuya<br />
yatmaya önayak olur (Od. VI, 669 vd.),<br />
bu plan gerçekleşmeyince, çok içerler ve daha<br />
kötü şeyler kurmaya başlar (XVI, 362<br />
vd.). Penelopeia tiksinir ondan, şöyle der<br />
(XVII, 499):<br />
İğrenirim bunlardan, dadı, hep kötülük<br />
kurarlar,<br />
ama Antinoos hepsinden beter,<br />
bu adam kara ölüm cadısına benzer.<br />
Kavgacı, sert, kaba ve zalim bir adamdır:<br />
Odysseus'un başına ilk tokmağı atan, dilenciyi<br />
galiz küfürlerle kovan odur. İros'la Odysseus'u<br />
güreştirmek ve iki dilencinin çilesinden<br />
eğlenmek fikri de ondan gelmedir. Antinoos'un<br />
tutum ve davranışı talipler arasında<br />
bile tepki ile karşılanır. Yay germe oyununu<br />
önce kabul eder, yarışmanın yapılması için<br />
önayak olur, sonra kimsenin başaramadığını