Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
JU»1 I I\> »l<br />
Ne var ki o sırada Zeus Amphitryon kılığında<br />
Alkmene'nin koynuna girer, onu yiğit Herakles'e<br />
gebe bırakır. O gece sabaha karşı<br />
Amphitryon da savaştan döner ve karısına<br />
kavuşup Iphikles'i üretir. Amphitryon Alkmene'nin<br />
macerasını öğrenince, ona ceza vermeyi<br />
düşünür önce, ama Zeus buna engel<br />
olur. Alkmene bir gün arayla Herakles'i, sonra<br />
da Iphikles'i doğurur. Amphitryon hangisinin<br />
kendi oğlu olduğunu bilmek için çocukların<br />
odasına iki koca yılan koyar, İphikles ürker,<br />
sekiz aylık Herakles ise oynayarak boğar<br />
canavarları. Amphitryon böylece ölümsüz çocuğun<br />
hangisi, ölümlünün hangisi olduğunu<br />
anlar. Başka bir anlatıma göre, bu işi Amphitryon<br />
değil de Zeus'u kıskanan Hera yapmış.<br />
Amphitryon iki çocuğu birlikte yetiştirmiş<br />
ve Herakles'in yanıbaşında Minyen'lere<br />
karşı bir savaşta can vermiş.<br />
Amphitryon Batı yazınında ilk aldatılan koca<br />
olarak yaşar. Ne var ki adı Homeros destanlarında<br />
geçtikçe, çok saygıdeğer, giderek<br />
mutlu bir kişi olarak tanımlanır, çünkü büyük<br />
tanrı Zeus tarafından aldatılmak zül değil, şeref<br />
sayılır Homerik çağlarda. Sonraları görüşler<br />
değişmiş: Yunan ilkçağında Euripides'in<br />
"Alkmene" (kayıp) adlı bir tragedyası olduğuna<br />
göre, konu komik sayılmamıştı daha, yeni<br />
komedya denilen Hellenistik çag tiyatrosu<br />
Amphitryon-Alkmene serüvenini işlemeye<br />
başlar, Latin komedya yazan Plautus "Amphitruo"<br />
adlı oyununda aldatılmış koca motifini<br />
bütün çıplaklığıyla ele alır, Amphitryon'un<br />
benzeri Sosias tipini de yaratarak Moliere'in<br />
tadına doyulmaz "Amphitryon" komedyasına<br />
örnek olur.<br />
Amykos. Poseidon'un oğullarından bir dev.<br />
Bursa'dan Karadeniz'e uzanan Bithynia bölgesinde<br />
Bebrykes adlı bir boyun kralıymış.<br />
Yumruk dövüşünde pek usta olan bu dev<br />
hem çıplak yumrukla, hem de kestos denilen<br />
kurşunlu bir eldivenle yarışırmış, ülkesine her<br />
geleni kendisiyle boy ölçüşmeye zorlar, çoğu<br />
zaman yener ve öldürürmüş. Argonaut'lar<br />
Bebryk'lerin ilinde Khalkedon'a (Kadıköy)<br />
vardıkları zaman, Zeus oğlu Polydeukes<br />
onunla güreşmeyi göze almış ve korkunç devi<br />
yenerek yolculara karşı bu insafsızca davranmasına<br />
son vermiş (Argonaut'lar).<br />
u.<br />
Amymone. Danaos'un elli kızından biri.<br />
Amymone babasıyla birlikte Argos iline gelir.<br />
Orada korkunç bir kuraklıkla karşılaşırlar,<br />
nedeni de Poseidon'un öfkesidir: Göz koyduğu<br />
Argos'un Hera'ya verilmesine kızmıştır.<br />
Danaos, kızlarını su aramaya gönderir. Amymone<br />
bütün bir gün kırlarda dolaştıktan sonra<br />
yorgun düşüp uykuya dalar. O sırada bir<br />
satyr'in saldırısına uğrar, kız uyanır, avazı<br />
çıktığı kadar bağırır ve Poseidon'a yakarır.<br />
Tanrı çıkagelir, satyr'i kovar, yabasını kayaya<br />
vurup bir kaynak fışkırtır. Bu kaynak sonradan<br />
Amymone adını alır. Güzel kıza gönül<br />
veren Poseidon onunla birleşir ve Nauplios<br />
adlı bir oğulları olur. Nauplios Argos ilinin<br />
güneyinde Nauplia şehrinin kurucusudur.<br />
"Amymone" Aiskhylos'un "Yalvarıcı Kadınlar"<br />
ile başlayan ve Danaos kızları ile Aigyptosogullarının<br />
dramını anlatan trilogia'ya<br />
eklenmiş bir satyr oyununun (kayıp) adı olsa<br />
gerek.<br />
Anadyomene. Tanrıça Aphrodite'ye verilen<br />
bir sıfat. "Su yüzüne çıkan, dalgalardan<br />
doğan" anlamına gelir. Tanrıçanın, Uranos'un<br />
denize savrulan atmıgıyla meydana<br />
gelmiş köpüklü dalgalardan doğduğunu belirtir<br />
(Uranos, Aphrodite).<br />
Anaksarete. Kıbrıs'lı bir kız: Güze', ama<br />
duygusuz ve kalpsizmlş. İphis adlı bir delikanlı<br />
ona delice âşık olmuş, karşılık görmeyince,<br />
kızın kapısına asmış kendini. Anaksarete buna<br />
da aldırmamış, delikanlının cenazesi evinin<br />
önünden geçerken pencereye çıkıp kaygısızca<br />
seyretmiş. Tanrıça Aphrodite de bu<br />
kadar katı yürekliliğe kızarak Anaksarete'yi<br />
bir heykele dönüştürmüş.<br />
Androgeos. Minos ile Pasiphae'nin oğlu,<br />
ünlü bir atlet. Atina'da Panathenaia bayramlarında<br />
düzenlenen bütün yarışmaları kazandığı<br />
için kral Aigeus onu kıskanmış ve Marathon<br />
ovasında korku salan bir boğayı öldürmeye<br />
göndermiş. Androgeos bu işi başaramayıp<br />
ölmüş. Minos da öç alması için tanrı<br />
Zeus'a yalvarmış. Tanrı Afrika'ya kıtlık salmış,<br />
kıtlığı önlemek için Aigeus her yıl Girit'e<br />
Atina'dan yedi delikanlı ile yedi genç kız göndermek<br />
zorunda kalmış. Minotauros'a yem