Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Toprağı sarsıp gümbürdeten Poseidon<br />
Amphltrite tanrıçayla evlendi<br />
ve onların sevişmelerinden<br />
büyük Titan doğdu, gücü kuvveti sonsuz,<br />
o Triton ki dalgaların dibinde<br />
anasının ve soylu babasının yanında<br />
altından bir sarayda oturur<br />
korkular saçarak çevreye.<br />
Triton efsanelerde büyük bir rol oynamaz.<br />
Argonaut'lara Akdeniz'e çıkmanın yolunu<br />
gösterdiği söylenir. Birçok kaynaklarda Libya'da<br />
Tritonis gölünde oturduğu, Pallas adlı<br />
bir kızı olduğu, bu kızın tanrıça Athena'nın<br />
efsanesinde rol oynadığı belirtilir. Triton kimi<br />
zaman bir tanrıya değil de, birçok deniz yaratığına<br />
verilen ad olur. Poseidon tanrının alayında<br />
yer alır ve çokluk belden yukarı insan,<br />
belden aşağı balık olarak imgelendirilir.<br />
Troilos. Priamos'la Hekabe'nin en küçük<br />
oğlu (Tab. 16). Troilos yirmi yaşını bulursa<br />
Troya'nın alınamayacağı üstüne bir fal varmış.<br />
Akhilleus Troilos'u daha bu yaşa basmadan<br />
öldürmüş. Nerede ve nasıl öldürdüğü konusunda<br />
efsanelerde ayrılık vardır: İlyada'da<br />
arabayla savaşırken öldürüldüğü söylenir,<br />
başka bir anlatıma göre Akhilleus onu çeşmede<br />
atlarına su içirirken arkadan vurmuş, ya<br />
da kardeşi Polyksene ile birlikte kurban edilmiş.<br />
Geç bir efsane Akhilleus'un bu güzel delikanlıya<br />
tutulduğunu, Troilos isteklerine boyun<br />
eğmeyince sığındığı Tymbraios Apollon'un<br />
tapınağında kargısıyla yere serdiğini<br />
anlatır. Troilos ve uydurma bir kişi olan Kressida<br />
Shakespeare'in bir oyununun baş kişileridir.<br />
Trophonios. Bkz. Agamedes.<br />
Tros. Troya kral soyunun atalarından biri,<br />
Troya'ya adını veren kurucu kahraman (Tab.<br />
16). Efsanede bir rol oynamaz.<br />
Tufan. Yunan mythos'unun Tufan efsanesi<br />
Behçet Necatigil'in "Mitologya"sında şöyle<br />
anlatılır:<br />
"Zeus gün geçtikçe daha günahkâr olan insanları<br />
bir tufanla yok etmeye karar vermişti.<br />
Bu tufandan sadece Deukalion'la karısı<br />
Pyrrha kurtuldular. Çünkü Deukalion'un babası<br />
Prometheus, oğluna bir tekne yapmasını<br />
öğütlemişti. Karı-koca, bindikleri bu teknede<br />
288<br />
dokuzuncu gün Parnassos dağına ayak bastılar.<br />
Zeus'tan yeni insanlar yaratmasını dilediler.<br />
Zeus onlara, 'Ananın kemikleri'ni arkalarına<br />
atmalarını buyurdu. Prometheus'un açıklaması<br />
üzerine Deukalion'la Pyrrha, toprağın<br />
taşlarını arkalarına attılar. Böylece Deukalion'un<br />
arttığı taşlardan erkekler, Pyrrha'nın<br />
attıklarından da kadınlar olmak üzere yeni bir<br />
insan soyu türedi.<br />
Pyrrha, yeryüzünün ilk kadını Pandora'nın<br />
kızıdır". Hesiodos Theogonia'da Pandora'ya<br />
çok Önem verdiği halde Tufan efsanesine hiç<br />
değinmez.<br />
Turnus. Rutullerin kralı, Aeneas İtalya'ya<br />
gelince onunla hem siyasal, hem de kişisel<br />
nedenlerle çarpışır ve Troyalı kahramanın<br />
elinden can verir (Aeneas).<br />
Tydeus. Oineus'un oğlu, Aitolia kralı Tydeus<br />
Diomedes'in babasıdır .(Tab. 23). İtalya'da<br />
taşkın canlı diye nitelenir, Diomedes'i tutan<br />
Athena tanrıça ona savaşta güç vermek için<br />
göğsüne babasının sarsılmaz gücünü koyduğunu<br />
söyler (İl. V, 125). Gençliğinde adam<br />
öldüren Tydeus Argos kralı Adrastos'un yanına<br />
sığınır. Adrastos onu sındırır ve kızı Deipyle<br />
ile evlendirir (Adrastos). Onunla birlikte<br />
Thebai'ye karşı yediler seferine katılır. Bu savaşta<br />
Thebai'nin en güçlü savunucularından<br />
Melanippos'la karşılaşır, düşmanı onu karnından<br />
vurur, ama Tydeus da onu öldürür.<br />
Athena can çekişen Tydeus'a ölümsüzlük<br />
vermek üzeredir ki, Amphiaraos Tydeus'un<br />
onu savaşa sürüklemesinin öcünü almak için<br />
Melanippos'un kesik kafasını ona getirir, azgın<br />
yiğit de düşmanının beynini sömürmekten<br />
kendini alamaz. Bu vahşi eylemden tiksinen<br />
tanrıça Athena Tydeus'a ölümsüzlük<br />
bahşetmekten vazgeçer, Tydeus da savaş<br />
meydanında ölür (Amphiaraos, Deipyle).<br />
Tykhe. Tykhe Okeanos kızlarından biridir.<br />
Latince adı Fortuna olan bu tanrıça Behçet<br />
Necatigil'in "Mitologya"sında şöyle tanımlanır:<br />
"Uygun kader, şans, umulmayan başarı<br />
tanrıçası, Homeros'un eserlerinde görülmez,<br />
en eski şairler içinde onun en güzel tasviri<br />
Pindaros'tadır (Olymp. Ode, XII). Hellenismus<br />
devrinde Tykhe, bütün öteki tanrıları