Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
karşı yarışa girişmeyi buyurur. Bilindiği<br />
gibi Elis kralı Oinomaos kızı Hippodameia'yı<br />
ancak kendisini araba yarışında yenecek olana<br />
vermeye ant içmişti. Pelops Oinomaos'u<br />
yener ve Hippodameia ile evlenir (Oinomaos<br />
Hlppodameia). Pelops yerli kahraman-<br />
Iardan ne kadar üstün olduğunu böylece tanıtlamış<br />
olmakla kalmaz. Olympos oyunlarını<br />
kurar ve Yunanistan'da bu yoldan büyük bir<br />
çığır açar. Mora yarımadasına adının verilmiş<br />
olması Ege'den gelme bu göçmenin efsanede<br />
gösterilen yerinden de daha büyük bir yer<br />
tuttuğunu, daha derin bir çığır açtığını açığa<br />
vurmaktadır.<br />
Pelops'un Hippodameia'dan olan oğullarının<br />
tanrı lanetine uğramış olmalan Pelops'un<br />
kendisine yardım etmiş olan arabacı Myrtilos'u<br />
denize atıp öldürmekle işlediği suçtan<br />
İleri geldiği söylenir (Myrtilos).<br />
Pemphredo. Phorkys'le Keton'un kızı (Gralalar).<br />
Penates. Roma'da yurdu ve aile ocağını koruyan<br />
tanrıdır. Her evde Vesta ve Lares tanırılarıyla<br />
birlikte Penatlara da tapıldıgı gibi, kültleri<br />
kamu alanına yayılmış, köylerden şehirlere<br />
kadar her yerin Penates tanrıları olmuştur.<br />
Penelope. Homeros destanlarında adı Penelopeia<br />
diye geçen İkarios'un kızı, Odysseus'urı<br />
karısı Penelope Yunan mythos'unun<br />
en ünlü kişilerindendir. Eşinden ayrı kaldığı<br />
yirmi, otuz yıl sürece başka kocaya varmamak<br />
için ayak diremesi, Odysseus'a sadık<br />
kalması onu evlilikte vefa ve sevginin simgesi<br />
haline sokmuştur. Onun adı kadar, yıllar yılı<br />
gündüz dokuyup gece söktüğü bez de dillere<br />
destan olmuştur.<br />
Odysseus Tyndareos'un kızı Helene'ye talip<br />
olacakken, ondan vazgeçer ve akrabası<br />
penelope ile evlenir (Odysseus). Bu mutlu<br />
çiftin Telemakhos diye bir çocukları olur,<br />
ama Telemakhos daha kundakta bebekken<br />
babaası Troya savaşına gitmek zorunda kabr.<br />
Penelopeia'nın çilesi o zaman başlar. Bunu<br />
kaynanası Antikleia'nın ağzından duyarız<br />
(Od, XI, 181 vd.);<br />
Karın büyük bir sabırla bekler seni evindi',<br />
Gündüzlerl ağlaya ağlaya tüketir kendini,<br />
bir geceleler geçirir ki düşman boşına<br />
4<br />
Odyssela destanı başladığı sırada İthake sa<br />
rayının Penelope'ye taliplerle dolduğunu görürüz,<br />
adanın, komşu ülkelerin ileri gelenleri<br />
hep kocasız kalan güzel kadını almak isterler,<br />
daha doğrusu Odysseus'un mal mülk dolu,<br />
sürüleriyle zengin krallığını ele geçirmektir<br />
amaçları. Üstelik de saray sahipsiz kaldığı,<br />
Laertes ihtiyarladığından ötürü, Telemakhos<br />
da çocuk olduğundan karşı koyamadıkları<br />
için talipler saraya yerleşmişler, Odysseus'un<br />
nesi var, nesi yoksa hepsini sömürüp tüketmektedirler.<br />
Telemakhos'la aralarında bir<br />
tartışmadır gider, Penelopeia'nın bu kadar yıl<br />
sonra bir koca seçmesini ister talipler, bunun<br />
gerçekleşmesi için de babasına çeyiziyle birlikte<br />
geri verilmesini, babasının da uygun göreceği<br />
bir kocayı kızına seçmesini. Telemakhos<br />
anasını korur, evinden etmek istemez.<br />
O bir yandan talipleri oyaladığı gibi, Penelo<br />
peia da ikide bir taliplerin karşısına çıkar, tatil<br />
umutlarla onları aldatır. İthake sarayına dilen<br />
ci kılığında gelen Odysseus'a Penelope şöyle<br />
anlatır bu işi (Od. XIX, 137 vd.):<br />
Tanrı bir bez dokumayı kodu aklıma ilkin,<br />
kocaman bir tezgâh kurmuştum odamda,<br />
arşın arşın bez dokuyordum habire,<br />
taliplere de şöyle laf ediyordum arada bir:<br />
"Delikanlılar, madem tanrısal Odysseus<br />
öldü,<br />
çaresiz varacağım içinizden birine,<br />
ama ne olur, bekleyin bir parça daha,<br />
bitsin bu dokuma, boşa gitmesin bunca<br />
iplik,<br />
bir kefen dokuyorum yiğit Laertes'e,<br />
gün gelirde, ölüm onu yere sererse upuzun,<br />
Akhalı kadınlar ne der sonra bana".<br />
Böyle derdim, kanardı bu sözlere taşkın<br />
yürekleri.<br />
Oysa ben, gündüzleri dokuduğum koca bezi<br />
bir çerağ önünde sökerdim geceleri.<br />
Kandırdım onları işte böyle tam üç yıl,<br />
ama dördüncü yıl başlayıp çatınca ilkyaz,<br />
bir hizmetçi, saygısız bir köpek, duyurur<br />
onlara bunu,<br />
geldiler yakaladılar beni, bağırdılar,<br />
çağırdılar.<br />
Penelope Odysseus kadar kurnaz ve düzenbazdır.<br />
Son çare olarak talipleri bir yarışma<br />
ya sokmak gelir aklına: Odysseus'un büyük<br />
yayını getirtecek, onu gerip ok atmayı kim<br />
başarırsa ona varacağı karar ını Odysseus'a