Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ir akım yaratacak kadar çok yayılmış, kişiliği<br />
üstüne anlatılan masallar her türden sanatçıyı<br />
esinlemişti. Çalgısı vahşi hayvanları büyüleyen,<br />
ezgisiyle ölümü bile alt eden bu ozanı<br />
biz burada kuru kuru anlatmak istemedik. Latin<br />
şairi Vergilius'un "Georgica" adlı eserinden<br />
alınmış bir parçayla tanıtalım dedik. Aşağıdaki<br />
A. Kadir'in Türkçeleştirdigi parça kitabın<br />
IV. bölümünde Aristaios'Ia ilgilidir; an yetiştirmekte<br />
olan Aristaios Orpheus'un eşi<br />
Eurydike'nin ölümüne sebep olmuştu (Aristaios,<br />
Eurydike).<br />
Yabana atılmaz bir tanrı öfkelenmiş<br />
kovalar seni;<br />
bir suç işledin sen, büyük bir suç,<br />
çekersin bugün onun cezasını:<br />
Bir belaya çattıydı Orpheus, kara bahtlı,<br />
şimdi senin üstüne bindirmeye çalışır o<br />
belayı,<br />
kader engel olamazsa, bindirecek de.<br />
Deliye döndü Orpheus, kaçırılınca karısı,<br />
kudurdu.<br />
Irmak boyu palas pandıras kaçarken senden<br />
o kadın,<br />
kaçarken bir uçuruma atar gibi kendini<br />
tepetaklak,<br />
dolanıverdi bacaklarına korkunç bir yılan.<br />
Ömrü o kadarmış kadının, görmedi boylu<br />
çimen ler yüzünden<br />
oralara sinen zehirli yaratığı.<br />
Yaşıtları, dağ perileri, başladılar bir<br />
ağızdan,<br />
en yüce dağları çığlıklarıyla doldurdular...<br />
Orpheus, oyuk kaplumbağa kabuğundan<br />
sazıyla<br />
yaslı sevgisini avuttu durdu.<br />
Hep seni söylerdi, tatlı eşi, hep seni,<br />
onunla baş haşaydın ya hani yalnız<br />
kıyılarda,<br />
gün doğar seni söylerdi, gün batar seni.<br />
Gitti sokuldu Taenarius dağının<br />
boğazlarına kadar,<br />
yüksek kapılarının oraya yeraltı tanrısı<br />
Dis'in.<br />
girdi kapkara bir korkuyla<br />
gölgelenmiş ormana,<br />
ölü ruhların ve titreten kralların<br />
karşısına dikildi,<br />
insan yakarışlarıyla yumuşamayah<br />
yüreklerin dikildi karşısına.<br />
Ve Erebus konutlarının en kuytu<br />
yerlerinden<br />
hafif ruhlar çıkageldi, onun ezgileriyle<br />
sarsılan,<br />
230<br />
ve görüntüleri çıkageldi ışıktan yoksun<br />
olanların,<br />
yapraklar arasında saklanan kuşlar kadar<br />
çoktular,<br />
gecenin ya da kasırganın dağlardan<br />
savurduğu kuşlar kadar çok.<br />
Artık Orpheus, bütün belalardan<br />
kurtulmuş, geri dönüyordu,<br />
ve kendisine geri verilen Eurydike,<br />
gelmekteyken,<br />
Proserpina 'mn koştuğu şarta uyarak<br />
kocasının ardından yürüye yürüye<br />
havanın daha yüksek katlarına doğru,<br />
Orpheus birden bir çılgınlık etti, boş<br />
bulundu,<br />
ölüm tanrıları bağışlamasını bilseler,<br />
bağışlanır bir çılgınlıktı bu:<br />
Eurydike'si ışığın altına tam çıktı<br />
çıkacakken,<br />
unutup duruverdi, gönlüne yenildi döndü<br />
baktı arkasına.<br />
İşte biranda bütün çabalar oracıkta uçtu<br />
gitti,<br />
bir anda kopuverdi amansız zorbayla<br />
yapılan anlaşmalar,<br />
bir gümbürtüdür yükseldi, hem de üç kez,<br />
Avernus batağından.<br />
Haykırdı Eurydike: "Bu ne, Orpheus, bu<br />
ne?<br />
Bu ne çılgınlık böyle, seni de yok eden,<br />
zavallı beni de?<br />
işte gene geri çağırır beni zalim kader,<br />
uyku kapatır kararan gözlerimi,<br />
dört yanımı saran gece götürür beni,<br />
elveda!<br />
Giderim İşte uzata uzata ellerimi sana,<br />
artık senin olmayan güçsüz ellerimi",<br />
dedi ve birdenbire bir duman gibi karıştı<br />
hafif yellere,<br />
gitti karşıt yöne doğru, görünmez oldu,<br />
ve Orpheus göremedi bir daha<br />
ruhlara tutunup dil dökmeye çalışan<br />
Eurydike'yi.<br />
Yeraltı sandalcısı da aradaki bataklığı bir<br />
daha komadı geçsin.<br />
Ne yapsmdı? Nereye gitsindi? Kime<br />
başvursundu?<br />
İkinci kez kaçırılmıştı karıcığı.<br />
Bir daha ölü ruhları nasıl yumuşatırdı,<br />
tanrıları nasıl?<br />
Eurydike, buz kesilmiş, gidiyordu işte,<br />
Styks sandahyla uçuyordu uzaklara.<br />
Ya Orpheus ne oldu?Derler ki onun için:<br />
Issız Strymon ırmağı kıyısında ağlamış tam<br />
yedi ay,<br />
havada asılı bir kayanın altında ağlamış,