Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
la Polyneikes Oldipus'un Thebai'ye geri gelmesini<br />
isterler, ama kör kral Attlka'da kalıp.<br />
ölmeyi seçer. Kendisini süren oğullarının ikisine<br />
de, yurdu Thebai'ye de lanet okur. Olunun<br />
iden sonra oğulları arasında kopan kavga<br />
vı • Thebai şehrinin üstüne çöken yıkımlar bu<br />
ilenmenin sonucudur (Antigone, Eteokles,<br />
Kreon).<br />
Oileus. Lokrislilerin kralı Oileus "küçük" Aias'ın<br />
babasıdır (Aias). Argonaut'lar seferine<br />
katılmış ve Stymphalos gölünün bir kuşundan<br />
alınmış tüyle yaralanıp ölmüş.<br />
Uineus. Kalydon kralı, Meleagros'la Deianeira'nın<br />
babası. Herakles efsanesinde rol<br />
oynar. Herakles, Meleagros maddelerine bakınız.<br />
Oinomaos. Tanrı Ares'in oğlu, Elis kralı Oinomaos<br />
güzel Hippodameia'nın babasıdır.<br />
Kızına çıkan talipleri Oinomaos araba yarışında<br />
denemeyi şart koşuyordu. Yarış başlayınca<br />
Elis kralı Zeus tapınağında bir koç kurban<br />
ediyor, bu sırada rakibinin yol almasına<br />
izin veriyordu, ama atları ölümsüz olduğundan,<br />
yarışa başlar başlamaz öbürüne yetişiyor,<br />
onu geçiyor ve kim olursa olsun kafasını<br />
keserek evinin kapısına asıyordu. Böylece on<br />
iki kuru kafayı dizmiş bulunuyordu. Sonunda<br />
Hippodameia'ya talip olarak Pelops çıkageldi.<br />
Kız bu talibe gönül verdi ve ikisi birden Oinomaos'un<br />
arabacısı Myrtilos'u baştan çıkararak<br />
Pelops'un yarışı kazanmasını sağladılar.<br />
Oinomaos arabadan yere düşerek dizginlere<br />
dolaştı ve öldü, ya da Pelops'un elinden<br />
öldürüldü (Hippodameia, Pelops, Myrtilos).<br />
Oinone. Oinone İda dağının nymphalarından<br />
biridir. Priamosoglu Paris dağa bırakılıp<br />
çobanlarca yetiştirildiği sırada Oinone ile tanışır<br />
ve sevişir, ama Üç Güzeller yarışmasında<br />
yargıçlık ettikten sonra da şehre inmek<br />
üzere Oinone'den ayrılır. Geleceği bilen Oinone<br />
onu vazgeçirmeye uğraşır, başaramaz,<br />
ancak bir gün yaralanırsa onu gelip bulmasını<br />
söyler. Apollon tanrının kendisine verdiği şifalı<br />
otlar vardır. Paris Troya savaşının sonlarında<br />
Philoktetes'in attığı bir okla yaralanınca<br />
Olnona'nlr) bu sözünü hatırlar, ona haber<br />
gönderir, ,ama nympha yardıma gelmez. Pa-<br />
ris ölünce Oinone pişman olup canına kıyar<br />
(Paris).<br />
Okeanos. Hesiodos'a göre, Toprak ana<br />
Gaia Khaos'tan çıkar çıkmaz kendi kendine<br />
Uranos'la Pontos'u, yani Gök'le Deniz'i yaratır,<br />
sonra da Uranos'la "sarmaşıp kucaklaşıp<br />
doğurdu derin anaforlu Okeanos'u" (Tab.<br />
1, 2). Okeanos, Gaia'nın on iki Titan evladından<br />
birincisidir. Ama Titanlar arasında ayrı<br />
bir rol oynar, tanrı kuşaklarının kavgasına<br />
karışmamış, dünyanın ucuna çekilip oraya<br />
yerleşmiştir. Yunan erken ilkçağının dünya<br />
görüşüne göre, yeryüzü yuvarlak ve yassı bir<br />
diske benzer, Okeanos bu diski çepeçevre sarar.<br />
Okeanos aslında bir deniz gibi değil, evrensel<br />
bir ırmak ve ırmakların babası olarak<br />
tasarlanır. Derin anaforlu, burgaçlı diye nite<br />
lenmesi akan bir su olduğundandır. İntan<br />
dünyanın ucuna doğru hangi yönden giderse;<br />
gitsin Okeanos'a batar, ertesi sabah gene<br />
Okeanos sularından doğup yükselir. Balı Ki/<br />
larının bahçesi Okeanos kıyılarındadır (Ihrakles).<br />
Odysseus Ölüler Ülkesine vannıt<br />
için Okeanos kıyılarına gelir. Anası Antlklela<br />
şaşar buraya kadar gelebildiğine (Od. XI,<br />
155 vd.):<br />
Nasıl geldin, çocuğum, sisli karanlıklar<br />
ülkesine, diri diri?<br />
Yaşayan insanlar kolay kolay göremez<br />
buraları,<br />
büyük ırmaklar var arada, korkunç akıntılar<br />
var-.<br />
Önce Okeanos var, bulamazsın bir sığ<br />
yerin/,<br />
sağlam yapılı bir gemin yoksa aşamazsın<br />
onu.<br />
Sonraları coğrafya bilgileri artınca, Okeanos<br />
büyük denizlere, özellikle batıda Atlantik<br />
Okyanusuna verilen ad olmuştur.<br />
Hesiodos Theogonia'da Okeanos'un Titan<br />
kız kardeşi Tethys'le evlendiğini söyler. Denizde<br />
dişi unsuru simgeleyen Tethys'in Üretti<br />
gi yaratıklar sayılmakla bitmez. Okeanos'la<br />
Tethys'ten, önce bütün ırmaklar meydana<br />
gelir. Bunların birkaçı sayılır Theogonia'da,<br />
toplamının üç bin olduğu söylenir.<br />
Okeanos'la Tethis'ten dogma üç bin dişi<br />
varlık da vardır: Okeanos kızları. Bunların<br />
arasında Metis, Dione, Thetis, Euirynome