Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
kalkmaktan hoşlanmayan tanrıça da denizin<br />
dibine dalmış, bir daha varmamış kocasının<br />
yanına. Peleus yedinci çocuğu olan Akhilleus'u<br />
böylece kurtarmış, ama çocuğun dudakları<br />
ve sağ ayağının aşık kemiği yanmış, Peleus<br />
hekimlikte usta olan at adam Kheiron'a<br />
vermiş Akhilleus'u, o da yanan kemiği, koşmakta<br />
üstüne olmayan bir devin iskeletinden<br />
aldığı bir kemikle değiştirmiş (Kheiron), Akhilleus<br />
da bu yüzden böyle hızlı bir koşucu<br />
olmuş. Başka bir efsaneye göre Thetis oğlunu<br />
ateş üstüne tutmamış da, Styks ırmağına<br />
batırmış, böylece gövdesini silah işlemez hale<br />
getirmiş, ama topuğundan tuttuğu için bir<br />
orasından yara alabilirmiş. Nitekim Akhilleus<br />
sonradan bu yerinden vurulup öldürülmüş.<br />
(2) ÇOCUKLUĞU. At adamın yanında Akhilleus<br />
büyütülür ve eğitilir. Kheiron'un anası<br />
da, karısı da çocuğa bakmışlar, biraz yetişince<br />
at adam ona öğretmediğini bırakmamış:<br />
At yetiştirmesini, saz çalıp ezgi söylemesini,<br />
güzel konuşmasını ve her şeyden önce<br />
de kargı atmakta, savaşmakta, dövüşmekte,<br />
araba sürmekte ve koşmakta kimseden geri<br />
kalmamasını, çağın yiğitlerinin hepsinden üstün<br />
olmasını. Erdemlerin her çeşidine de alıştırmış:<br />
Acıya dayanmayı, yalan söylememeyi,<br />
ölçülü ve dayanıklı olmayı hep Kheiron'dan<br />
öğrenmiş. Akhilleus Kheiron'dan öğrendiği<br />
hekimliği ve edindiği ilaçlan Troya savaşında<br />
yaralılar üstünde kullanır. Kheiron'un yanında<br />
Pelion dağında ne kadar kaldığı belli değildir,<br />
İlyada'da Kheiron'dan eğitim gördüğü<br />
gerçi söylenir, ama Troya'ya kendisiyle gelen<br />
lalası Phoiniks onu nasıl büyüttüğünü şöyle<br />
anlatmaktadır (İl. XI, 485 vd.):<br />
Tanrıya benzer Akhilleus, seni ben getirdim<br />
bu hale,<br />
canım gibi sevdim, yetiştirdim seni<br />
bensiz ne şölene gitmek isterdi canın,<br />
ne de evde yemek yemek isterdi,<br />
oturturdum seni dizlerimin üstüne,<br />
etini keser, ağzına verir, dudaklarına<br />
uzatırdım şarabı,<br />
göğsümde gömleğimi ıslatırdm boyuna,<br />
arsızlık eder, şarabı püskürtürdün<br />
ağzından,<br />
senin yüzünden neler çektim ben, neler.<br />
(3) ALİN YAZİSİ. Akhaların en büyük kahramanı<br />
Akhllleus'un, Troya savaşının başarı ve<br />
başarısızlık şanslarını elinde tutan o yenilnez<br />
savaşçının trajik bir yazgısı vardır, bunu kendisi<br />
de, anası Thetis de şöyle dile getirirler (İl<br />
I, 352 ve 414):<br />
"Anaml Kısacık bir ömür sürmek için<br />
doğurdunsa beni..."<br />
"Uzun değil, kısacık bir ömür verdi kader<br />
sana."<br />
Akhilleus gerçi kaderini kendi seçebilir,<br />
Thetis iki şıkkı şöyle dile getirmişti oğluna (Il..<br />
IX, 411 vd.):<br />
İki ayrı kader götürecek beni ölüme:<br />
Burada kalır, savaşırsam Troya çevresinde,<br />
tükenmez bir ün var, dönüş yok.<br />
Dönersem yurduma, sevgili baba toprağına,<br />
ünüm olmasa da çok yaşayacağım,<br />
ölüm öyle çabucak gelip çatmayacak.<br />
Akhilleus az yaşasa da ünlü yaşamayı seçmiş<br />
ve bunun için Troya savaşına katılmaya<br />
karar vermişti, ama anası (ya da babası) onun<br />
ölmesini önlemek için bazı düzenler kurum<br />
lardı. Bu konuda anlatılan ve İlyada'da izine<br />
rastlanmayan efsane şöyledir: Akha öndetL<br />
ri Troya seferine gitmek üzere hazırlığa başlayınca,<br />
o zaman genç bir delikanlı olan<br />
Akhilleus sefere katılmamak İçin Yunanistan'ın<br />
karşısındaki Skyros adasına gönderilir<br />
ve orada kral Lykomedes'in sarayında konuklanır.<br />
Ne var ki Akhilleus kız kılığına girmiş<br />
ve kralın kızları arasına karışmıştır. Haremde<br />
yaşayan Akhilleus'a Pyrrha (kızıl saçlı)<br />
adı verilmiş, bir söylentiye göre de Lykomedes'in<br />
kızlarının biriyle sevişmiş ve ileride adı<br />
geçecek oğlu Neoptolemos (Pyrrhus) da ondan<br />
doğmuştu. Öte yandan Akhaların kâhini<br />
Kalkhas'ın Akhilleus sefere katılmazsa Troya'nın<br />
alınamayacağını bildirmesi üzerine,<br />
Odysseus yiğidi aramaya çıkar, Skyros'a varınca<br />
kurnazca bir düzen tasarlar, gezgin satıcı<br />
kılığına girip Lykomedes'in haremine sokulur<br />
ve kızların, kadınların önünde bohçasını<br />
açıp bir sürü kumaş dokuma ve işleme serer<br />
önlerine, ama bohçanın dibinde birkaç<br />
kıymetli silah da vardır, Pyrrha kılığındakl<br />
Akhilleus bunları görünce dayanamaz, onları<br />
almaya, kullanmaya can atar, böylece kimli<br />
ğini açığa vurur. Odysseus da onu peşine takı))<br />
Akha ordusunun toplandığı Aulls'e getirir.