Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
dır. Zeus tanrı onunla birleşerek Argos ve Pelasgos'u<br />
üretmiş (Tab. 9). Bu Niobe, Zeus'un<br />
yaklaştığı ilk ölümlü kadınmış. Bu efsaneden<br />
Ana Tanrıça imgesinin yaygınlığı ortaya çıkar:<br />
Yunanistan da kurucu kahramanlarına,<br />
Argos ve Pelasgos gibi yerli atalarına bir ana<br />
bulmak hevesine düşmüş ve ilk kadınla ana<br />
tanrıça motiflerini birleştirerek Niobe adlı bir<br />
efsane kişisi uydurmuştur.<br />
Nomia. Bkz. Daphnis.<br />
Notos. Adı Türkçe Lodos diye anılan güney<br />
rüzgârı. Hosiodos'a göre bütün rüzgârlar gibi<br />
Notos da Astraios'la Eos'un oğludur (Tab. 6;<br />
Rüzgârlar).<br />
Numa Pompilius. Sabin kaynaklı Numa<br />
Roma'nın kuruluş efsanesinde ikinci kral olarak<br />
gösterilir. Kendisi Romulus'un Roma'yı<br />
kurduğu gün dünyaya gelmiş, tahta çıkınca<br />
da Romulus'a bir tanrı gibi tapınılmasını sağlamış<br />
(Romulus). Tanrılara saygılı dindar bir<br />
kral olarak geçinir: Roma pantheon'una birçok<br />
tanrı kattığı gibi, rahip heyetleri de kurmuş.<br />
Din konusunda yaptığı bütün bu yenilikleri<br />
kendisine Egeria adlı nympha esinlemiş<br />
(Egeria). Numa aya dayanan ve uğurlu ile<br />
uğursuz günleri sayan bir yeni takvim de yapmış,<br />
mucize yaratmak, sofraları nefis yemekler<br />
ve şaraplarla donatmak, pınarlardan bal<br />
akıtmak gücüne de sahipmiş. Çok yaşlı olarak<br />
öldüğü zaman İaniculus tepesinde dikilen<br />
mezarına iki tabut koymuşlar, birinin içinde<br />
kendi ölüsü, öbüründe kendi eliyle yazdığı<br />
kutsal kitaplar bulunuyormuş. Mezar dört<br />
yüzyıl kadar sonra açılınca kitaplar olduğu gibi<br />
bulunmuş, kendi ölüsünün saklandığı tabutsa<br />
boşmuş.<br />
Numitor. Numitor Romulus'la Remus'un<br />
dedesi ve Roma kral soyunun atasıdır. Alba<br />
kralının iki oğlu varmış: Numitor'la Amulius.<br />
Babaları ölünce Amulius tahta geçip kardeşi<br />
Numitor'u kovmuş, hak aramayacağından<br />
emin olmak için de oğlunu öldürmüş, kızı<br />
Rea Silvia'yı da evlenemesin diye Vesta tanrıçasına<br />
rahibe yapmış. Tanrı Mars'tan gebe<br />
kalan Rea, Romulus'la Remus'u doğurur,<br />
ikizlerin Tiber kıyısına bırakılması ve orada<br />
bir dişi ayı tarafından emzirilip büyütülmeleri<br />
Romulus maddesinde anlatılmıştır. Romulus<br />
kendisini yetiştiren çoban Faustulus'tan doğuşu<br />
hakkındaki gerçeği öğrenince saraya<br />
baskın yapar, amcası Amulius'un öldürüp dedesi<br />
Numitor'u tahta oturtur.<br />
Nyks (Gece). Adı gece anlamına gelip yeryüzü<br />
karanlığını simgeleyen Nyks, Hesiodos'un<br />
Theogonia'sında önemli bir rol oynar.<br />
İlk öğelerin doğuş süreci şöyle anlatılır<br />
Theonogia'da: Khaos'tan önce Gaia, sonra<br />
Erebos'la Nyks, yani yeraltıve yeryüzü karanlıkları<br />
çıkar. Nyks'le Erebos sevişip birleşirler,<br />
bu birleşmeden Aither'le Hemera,<br />
Esîr'le Gün, yani ışıksal varlıklar doğar. Sonra<br />
Nyks kendi kendine üretmeye koyulur, ortaya<br />
çıkardığı varlıklar kötülüğü, açlığı, yıkım<br />
ve ölümü simgeleyen karanlık güçlerdir: Üç<br />
ölüm tanrısı Moros, Ker, Thanatos, Hypnos<br />
(Uyku) ve Oneiros (Düş); Hesperides, yani Batılı<br />
Gece Kızları; Kader tanrıçaları Klotho,<br />
Lakhesis, Atropos; öç tanrıçası Nemesis ve<br />
kavga tanrıçası Eriş; bir de her türlü kavga,<br />
dövüş, katil, çekişme, didişmeyi simgeleyen<br />
tanrılar; gaflet tanrıçası Ate, belleği uyuşturan<br />
Lethe ırmağı ve en sonunda "belaların en<br />
kötüsü olan ant tanrı Horkos". Hesiodos Hades<br />
dünyasını anlatırken, Gece'ye ve ondan<br />
doğmuş varlıklara büyük bir yer ayırır ölüler<br />
arasında. Bütün bu adlara ayrı ayrı bakınız.<br />
Nykteus. Antiope'nin babası, Thebai kralı<br />
(Antiope).<br />
Nympha. Aslında başı örtülü, yani gelin anlamına<br />
gelen nympha kırlarda, sularda, ormanlarda<br />
yaşayan doğal ve tanrısal varlıkların<br />
dişi olanlarına verilen addır. Homeros'a<br />
göre nympha'lar Zeus'un kızlarıdır. Olympos'ta<br />
toplantıya çağrılınca tanrılar, nympha'<br />
lar da gelir katılırlar (İl. XX, 6 vd.):<br />
Themis dört bir yana gidip buyurdu<br />
tanrılara,<br />
gelip, Zeus'un evinde toplanın dedi.<br />
Okeanos'tan başka hiçbir ırmak<br />
gelmemezlik etmedi,<br />
gelmemezlik etmedi hiçbir nymphe,<br />
ne güzel korularda, ne dere kaynaklarında<br />
oturanlar,<br />
nede yeşeren çayırlarda oturanlar.<br />
Nympha'lar ikinci derecede önemli tanrıçalar<br />
sayılmakla birlikte, doğa ve insanlar üstü