Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
N<br />
Naiades. Naisler ya da Naiaslar, adları yüzmek<br />
anlamına gelen fiilden türemiş olan su<br />
perileridir. Ağaç perileri (Drysa, Hamadryas)<br />
gibi uzun ömürlü olurlar, ama ölümsüz değildirler.<br />
Yaşamları, içinde bulundukları kaynak,<br />
dere ya da ırmağa bağlıdır.<br />
Kaynakları efsanelere göre değişir, Homeros<br />
bunların bütün nympha'lar gibi Zeus'un<br />
kızları olduğunu söyler. Kimi mythos yazarı<br />
onları Okeanos soyuna bağlar. Asopos gibi<br />
ırmakların perileri, ırmağın kızları sayılır. Her<br />
suyun kendine özgü bir Naias'ı vardır, kiminin<br />
adı efsaneye geçmiştir (Arethusa, Salmakis).<br />
Naiasların, sularını içen ya da sularına dalan<br />
hastaları iyileştirme güçleri vardır. Tersine<br />
kimi inançlara göre Naiaslar sularında yıkanan<br />
insanları çıldırtmış, ya da gizli bazı<br />
hastalıklara çarptırmıştır (Nympha).<br />
Naksos. Kyklad takımadalarından Naksos<br />
adasına adını veren kurucu kahraman. Bir efsaneye<br />
göre Naksos Karyalı göçmenlerin başında<br />
eskiden Dia adını taşıyan bu adaya gelmiş,<br />
yerleşmiş ve ona adını vermiştir. Bu olay<br />
Theseus'tan üç kuşak önce olmuştur.<br />
Başka bir kaynakta onun Endymion'la Selene'nin<br />
oğlu olduğu, daha başkasında da<br />
Apollon'la Akallis'ten doğduğu söylenir<br />
(Akallis). Efsanelerin birleştiği bir nokta Naksos<br />
adasının Anadolu'dan gelme göçmenlerle<br />
meydana getirildiğidir.<br />
Nana. Sangarios (Sakarya) ırmağının kızı,<br />
Agdistis-Attis efsanesinde adı geçer. Halikarnas<br />
Balıkçısı serüvenini şöyle anlatır (Hey<br />
Koca Yurt, s. 23):<br />
"Sakarya ırmağının kızı, su perisi Nana, sıcak<br />
bir günün akşamı serinlemek için, kendini<br />
Sakarya suyuna atmış. Şıpır şıpır yıkanırken,<br />
bir badem ağacının dalı üzerine eğilmiş.<br />
Su perisi bademi kırıp soymuş. Beyaz badem<br />
İçini yemeden önce, her nedense, badem içinin<br />
aklığını, teninin aklığı üzerine tutmuş. Badem<br />
içini, yumuşak iki göğsü arasında tutai<br />
ken, hayret ve hayranlıkla bakakalan gözleri<br />
önünde tuhaf bir şeyler olmaya bağlamış:<br />
Sanki badem içinin ve göğsünün aklığı eriye-<br />
rek birbirine karışmaya koyulmuş. Nana böy<br />
le bakadururken, içine tatlı bir baygınlık yayıl<br />
mış. O sıralarda güneş, pembe pembe batmaktaymış,<br />
bütün dünya pespembe bir boşluk<br />
olmuş. Uyandığında yıldızlar pırıl pırılmış.<br />
Tatlı tatlı esnerken, gebe kalmış olduğu<br />
nun farkına varmış. Dokuz ay sonra, yüzüne;<br />
bakılmayacak güzellikte bir oğlan doğurmuş".<br />
Nannakos. Masala göre, Nannakos çok eski<br />
zamanlarda, Deukalioh tufanından önce<br />
yaşamış bir Phrygia kralıdır. Tufan olacağını<br />
öngörmüş ve olmaması için topluca yakarmalar,<br />
yalvarmalar düzenlemiş. Bu dualar sırasında<br />
da Nannakos habire gözyaşı döker<br />
miş. Bu yüzden "Nannakos'un gözyaşları" diye<br />
bir deyim kalmıştır.<br />
Başka bir efsaneye göre, Nannakos üç yüzyıl<br />
yaşamış, ölünce de bütün halkının yok ol.ı<br />
cağını bildiren bir tanrı sözü varmış, öldüğü<br />
gün halk topluca ağlamaya koyulmuş, bira/<br />
sonra da tufan olmuş, böylece tanrı sözü g