Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Agenor yoluyla Kadmos'la Europe'nin ninesi<br />
olur (Agenor, Belos, Europe).<br />
Likhas. Herakles'in arkadaşı ve habercisi.<br />
Yiğit onu Deianeira'dan yeni bir gömlek almaya<br />
gönderir ve kansının yolladığı sihirli<br />
Gömlegi sırtına geçirip yanmaya başlayınca<br />
bütün suçu Likhas'tan bilir. Korkunç bir öfke<br />
içinde ağaçları köklerinden söken, sunakları<br />
deviren ve avaz avaz bağıran Herakles Likhas'ı<br />
ayağından tutup denize fırlatır. Bahtsız<br />
adam da Euboia yakınında denize düşüp oradaki<br />
Likhades adalarına adını verir (Herakles).<br />
Linos. Linos efsanesi bir çeşit ağıt yakma<br />
törenine bir kaynak bulmak amacıyla uydurulmuş<br />
olsa gerek.<br />
(1) Argos'ta anlatılan efsane şöyledir: Linos,<br />
kral kızı Psamathe'nin Apollon'dan gebe<br />
kalarak doğurduğu bir çocuktu; kız babasından<br />
korktuğu için bebeğini dağa bırakır,<br />
köpekler gelir, Linos'u parçalarlar. Psamathe<br />
de yasını ağıtlarla dile getirir. Babası işin farkına<br />
vararak kızını öldürür. Apollon tanrı da<br />
bu korkunç olayın cezası olarak Argos bölgesine<br />
veba salar. Argoslular Delphoi bilicisinden<br />
aldıkları öğüt üzerine Linos ve Psamathe<br />
adına bir yas töreni düzenlerler, veba da böylece<br />
sona erer. Linos törenlerinde ağıtlar okunur,<br />
yolda rastlanan köpekler öldürülürdü.<br />
(2) Boiotia'da anlatılan Linos efsanesi biraz<br />
değişiktir: Linos Musaların birinin çocuğudur.<br />
Müzikte usta olduğu için Herakles'i yetiştirmekle<br />
görevlendirilmiş, ama kulağı olmayan<br />
yiğit hocasından azar işittiği bir gün öfkelenerek<br />
onu öldürmüş. Daha başka bir anlatıma<br />
göre Linos ağıt söylemekte o kadar ustaymış<br />
ki, Apollon'la boy ölçüşecek olmuş da tanrı<br />
onu ölümle cezalandırmış.<br />
Litai. Bkz. Yalvarılar<br />
Lityerses. Phrygia kralı Midas'ın oğlu. Ekin<br />
biçmede onun üstüne yokmuş ve babasının<br />
kral olduğu bölgeye kim gelse onu yanşmaya<br />
çağırır, istemese de onu döve döve çalışmaya<br />
zorlarmış. Eli çok çabuk olduğundan hasımlarının<br />
hepsini yener, kafalarını keser, bedenlerini<br />
de ekin demetleri arasına baglarmış. Herakles,<br />
Lydia kraliçesi Omphale'nin yanında<br />
bulunduğu sırada Lityerses'le boy ölçüşmeye<br />
gelmiş. Zorbanın meydan okumasına hiı, al<br />
dırmadan onu güzel bir türküyle uyutmuş ve<br />
kafasını kesmiş.<br />
Phrygialılar ekin biçerken Lityerses'in serüvenini<br />
dile getiren bir türkü söylerlermiş. Lltyerse<br />
adlı bir türküde bu biçicinin ustalığı<br />
övülürmüş.<br />
Lotophagoi (Lotosyiyenler). Odysseia'da<br />
sözü geçen efsanelik boy. Troya'dan ayrıldık<br />
tan sonra Trakya kıyılarına uğrayan Odysseus'un<br />
gemileri, oradan yelken açınca korkunç<br />
bir poyraz fırtınasına tutulurlar ve on<br />
gün denizde çalkandıktan sonra Lotosyiyen<br />
lerin ülkesine varırlar. Bu ülkenin kuzey Afrika'nın<br />
Trablusgarp kıyılarının karşısında Cerba<br />
adası olduğu öteden beri bilginlerce kabul<br />
edilir. Odysseus bu eşsiz serüveni şöyle anla<br />
tır (Od. IX, 82 vd.):<br />
Tam dokuz gün ölüm rüzgârları balıklı<br />
denizde çalkaladı bizi<br />
sonunda Lotosyiyenlerin toprağına vardık<br />
onuncu günü,<br />
bir bu çiçeği yer buranın halkı,<br />
orada karaya çıktık ve biz gittik su almya.<br />
arkadaşlar da çabucak hazır etti akşam<br />
yemeğini,<br />
oturup doyurduk karnımızı tez giden<br />
gemilerin dibinde.<br />
Yiyip içtikten sonra doyasıya,<br />
yolladım arkadaşları, dedim gidin bakın,<br />
ekmek yiyen hangi insanların toprağına<br />
ayak basmışız.<br />
Seçtim iki kişi, kattım yanlarına bir de<br />
haberci.<br />
Gittiler ossaat buluştular lotos yiyen<br />
adamlarla,<br />
bizim dostlara hiçbir kötülük düşünmedi<br />
ora halkı,<br />
lotos bile verdiler onlara yesinler diye,<br />
bizimkilerden kini yediyse totosun bal gibi<br />
yemişini,<br />
kendinden geçti ve dönmeyi istemedi bir<br />
daha gemiye.<br />
Orada kalıp lotos yemekten başka şey<br />
düşünmediler,<br />
akıllarını çelmişti bu yemiş, unutturmuştu<br />
sılayı<br />
Ama bakmadım gözlerinin yaşına,<br />
sürükledim gemiye onlun,<br />
teknede, kürekçi sıraları altına çektim,<br />
vurdum zincire