Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Kybele'nln kültüne bağlanmıştır. Bu rahipler<br />
Kybele ayinlerini baş döndürücü rakslarla,<br />
bağrışmalarla, flüt, davul ve tef sesleriyle kutlarlar,<br />
gümbürtülü bir vecit içinde kendilerinden<br />
geçerek "enthousiasmos" denilen duruma<br />
girerek tanrıya karışmayı sağlarlardı<br />
(l)aktyller, Dionysos).<br />
Kottos. Uranos'la Gaia'nın yüzer kollu ve<br />
ellişer başlı dev oğullarından birinin adı.<br />
(îyes'le Briareus'un kardeşi (Yüzkollular).<br />
Kıanaos. Attika'nın ilk krallarından biri.<br />
Kranaos da Kekrops gibi topraktan doğma<br />
İmiş (Kekrops). Kekrops'tan sonra tahta çıkan<br />
o olmuş ve Attikalılara "Kranaos'lular",<br />
Alina'ya da Kranae denmiş. Kranaos'un Atllıis<br />
adlı bir kızı olmuş. Attika bölgesi bu kıza<br />
göre adlandırılmış.<br />
Kratos. Pallas'la Styks'in oğlu (Tab. 6), güç<br />
ve kuvvet simgesi (Bia).<br />
Kreon. (1) Korinthos kralı, İason'la Medeia<br />
efsanesinde rol oynar: İolkhos'tan kovulunca<br />
İason'la Medeia Korinthos'a, Kreon'un yanına<br />
sığınırlar ve birkaç yıl barış içinde yaşarlar.<br />
Ama günün birinde Kreon kızı Kreusa (ya<br />
da Glauke)'yi İason'a vermeye kalkışır, lason<br />
Medeia'yı boşayıp Kreusa'yı almaya razı<br />
olur. Medeia'nın korkunç dramı bu olayla<br />
başlar: Büyücü kadın bu evlenmeye ses çıkarmayacak<br />
gibi olur, kumasına armağan olarak<br />
bir gelinlik gönderir. Kreusa gelinliği alır, giyer,<br />
sırtına geçirir geçirmez de cayır cayır<br />
yanmaya başlar. Yanına varıp onu kurtarmak<br />
İsteyen Kreon da aynı ateşle tutuşup yanar<br />
(Medeia).<br />
(2) Menoikeus'un oğlu Kreon, İokaste'nin<br />
kardeşi ve Thebai kralı Laios'un kaynatasıdır<br />
(Tab. 19). Adı Oidipus efsanesinde geçer:<br />
Oidipus Thebai'den sürülünce şehre kral<br />
olur. Oidipus'un ölümünden sonra oğullan<br />
Eteokles'le Polyneikes savaşa tutuşunca, Kreon<br />
Eteokles'in tarafını tutar, Polyneikes'i şehirden<br />
sürer. Antigone dramında büyük bir<br />
rol oynar ve doğanın kanunlarını hesaba katmadan<br />
devlet kanunlarını yürürlüğe koymaya<br />
çalışan yöneticinin iflasını simgeler (Antine,<br />
Oidipus, Halmon).<br />
Kreş. Giritlilere adını veren kurucu kahraman.<br />
Bir efsaneye göre tanrı Zeus'la Ida da<br />
ğının bir nympha'sından doğmuştur, başka<br />
birine göre de Girit toprağından doğmuş ve<br />
Girit'in ilk konuklan Eteokretes, yani gerçek<br />
Giritlilerin atasıdır. Zeus bebekken babası<br />
Kronos'un elinden kurtarılmak için Girit'e bırakılınca<br />
Kreş adada hüküm sürmekteydi ve<br />
Zeus'u koruyan o olmuştur. Minos'tan çok<br />
önce Girit'e yasalar vermiş ve uygarlık getirmiştir.<br />
Efsanenin biri Kres'i, Girit'i her türlü<br />
çıkarmaya karşı koruyan Talos adlı robotun<br />
babası sayar (Talos).<br />
Kretheus. Aiolos'la Enarete'nin oğlu. Tyro<br />
ile evlenir ve Aison'u doğurur (Tab. 22).<br />
Kretheus, Tyro'nun tanrı Poseidon'dan olan<br />
Neleus ve Pelias adlı oğullarını evlatlığa alır.<br />
Kretheus, lason ve Pelias'ın şehri olan lolkos'un<br />
kurucusudur (Tyro, Pelias).<br />
Kreusa. (1) Atina kralı Erekhteus'un kızı,<br />
İon'un anası (lort).<br />
(2) Troya kralı Priamos'la karısı Hekabe'nin<br />
kızı, Aineias'ın karısı (Tab. 17). En eski<br />
destanlarda Aineias'ın karısının adı Kreusa<br />
değil, Eurydike'dir. Vergilius Aeneis destanında<br />
Kreusa'nın Troya'nın yıkıldığı ve Aineias'ın<br />
babası Ankhises'le oğlu Askanios'u alarak<br />
şehirden kaçtığı gece bir tanrıça (Aphrodite<br />
ya da Kybele) tarafından kaçırıldığını anlatır.<br />
Aineias karısını aramak için şehre geri<br />
döndüğünde, Kreusa'nın görüntüsü karşısına<br />
çıkıp yeni bir yurt kurmaya gitmesi gerektiğini<br />
bildirir (Aineias).<br />
Krinis. Mysia şehri Khryse'de bulunan<br />
Apollon Smintheus tapınağının kurucusu. Ilyada'da<br />
Agamemnon'un tutsak tuttuğu kızı<br />
Khryseis'i almaya gelen Khryses bu tapınağın<br />
rahibidir. Tapınağın kurulması efsaneye<br />
göre şöyle olmuş: Krinis günün birinde Apollon<br />
tanrının öfkesine uğramış, bu yüzden de<br />
evi barkı, tarlası, toprağı, nesi varsa sıçanların<br />
saldırısına uğramış. Sıçandan geçilmiyor,<br />
sıçanlar her şeyi kemirip yok ediyormuş.<br />
Ama tanrı bir gün yeryüzüne inecek olmuş,<br />
Krinis'ln sürülerine bakan çobana konuk olmuş<br />
ve ondan çok memnun kaldığı için böl<br />
geyl sıçanlardan temizlemeye karar verini',<br />
oklarıyla hepsini öldürmüş, bir yatıdan da