Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Aigyptos'un elli oğlu, Danaos'un da elli kızı<br />
olmuş. Aigyptos bu kızları oğullarına almak<br />
istemiş. Bu konuda iki kardeşin arası açılmış<br />
ve Danaos elli kızıyla birlikte Afrika'dan kaçıp,<br />
soylarının kaynağı olan Argos'a sıgınnuş.<br />
Danaos kızları, kendilerini kovalayan<br />
Aigyptos oğullarıyla evlenmek zorunda kalmışlar,<br />
ama düğün gecesi kocalarını öldürmüşler.<br />
Tek başına desteksiz kalan Aigyptos<br />
da üzüntüden ölmüş (Danaos, Danaos Kızları).<br />
Aineias (Lat. Aeneas). Tanrıça Aphrodite<br />
ile Troya'lı prens Ankhises'in oğlu Aineias<br />
Homeros'un İlyada destanında önemli bir rol<br />
oynamakla kalmamış, klasik Latin şairlerinin<br />
en büyüğü olan Vergilius'a da bir destan esinlemiştir.<br />
"Aeneis", yani Aeneas destanı Troya'lı<br />
yiğidin Troya yangınından sonra Anadolu'dan<br />
göçmesi ve İtalya'ya yerleşerek Roma<br />
_ şehrine temel olacak yeni bir yurt kurmasını<br />
anlatır. Aineias'ın bu iki destanda da beliren<br />
çok yönlü kişiliğini incelemek gerekir:<br />
Soy ağaçlarından da belli olduğu gibi (Tab.<br />
17) Troya kral soyunun ilk atası Zeus ile<br />
Elektra'nın oğlu Dardanos'tur, Troya'nın kurucusu<br />
Tros ile kral soyu iki dala ayrılır: İlos<br />
ile Assarakos, İlos'un torunu olan Priamos<br />
Troya kralı, Assarakos'tan üreme Ankhises<br />
ise Dardanie şehrinin yöneticisidir. Ankhises<br />
ile Priamos ve Hektor ile Aineias aynı kuşaktan<br />
amcaogullarıdır. Ama Aineias'ın Priamos<br />
oğullarından üstünlüğü bir tanrıçanın oğlu olmasından<br />
gelir (İl. II, 819 vd.).<br />
Dandanie'İllerin başında Aineias var,<br />
Ankhises'in oğlu,<br />
tanrısal Aphrodite doğurdu onu<br />
Ankhises'ten;<br />
bakmadı tanrıçalığtna, birleşti lda<br />
eteklerinde bir ölümlüyle.<br />
Babası nasıl tda dağının eteklerinde yaşamışsa<br />
(Ankhises), Aineias'ın çocukluğu, delikanlılığı<br />
da oralarda geçer, AkhiUeus'la ilk çatışması<br />
da orada olur (İl. XX, 90 vd.).<br />
Troya savaşında Aineias Priamos oğullarından<br />
hiç geri kalmaz, Hektor'la denk gider, kimi<br />
zaman Hektor'u bile aşıp ona öğüt vermek<br />
durumuna gelir (İl. XVII, 335 vd.).<br />
Hektor kadar yiğitçe savaşır Akha'ların en<br />
güçlü kahramanlarına karşı, ama her kezinde<br />
20<br />
de bir tanrı korur, kurtarır onu. Savaş meydanında<br />
görelim onu (İl. V, 296 vd.).<br />
Kocaman kargısı, kalkanımla Aineias yere<br />
atladı,<br />
Akhalar alıp götürmesin/er diye ölüyü<br />
gücüne güuenen aslan gibi dolaştı<br />
çevresinde,<br />
önünde kargısını, yuvarlak kalkanını<br />
tutuyordu,<br />
öldürmek için yanıyordu karşısına çıkanı,<br />
korkunç çığlıklar atıyordu.<br />
Derken Diomedes kocaman bir taş atar üstüne,<br />
Aineias'ı kalçasından vurur, yiğit düşer,<br />
o sırada anası Aphrodite'nin telaşını görmeli<br />
(İI.V, 311 vd.).<br />
Aphrodite bu yüzden yaralanır. Aineias'ı<br />
Apollon Troya kalesindeki tapınağa kaçırarak<br />
kurtarır. Öbür tanrılar da katılırlar bu çabaya.<br />
Aineias'ın Troya önünde ölmeyeceği,<br />
Dardanos soyunu sürdürmekle görevli olduğu<br />
tanrı Poseidon'un ağzından söylenir İlyada'da<br />
(İl. XX, 292 vd.).<br />
... Kaderi kurtulmaktır Aineias'ın<br />
tohum ekmeden, iz bırakmadan ölmemeli,<br />
yok olmamalı Dardanos soyu,<br />
ölümlü kadınların verdiği çocuklar arasında<br />
Kronos oğlu Dardanos'u seuerdi en çok.<br />
İğreniyordu artık Priamos'un soyundan,<br />
güçlü Aineias kral olacak Troya'lılara,<br />
kral olacak çocuklarının çocukları.<br />
Bu sözler, bizi dosdoğru Vergilius'un Aeneis'ine<br />
götürür. Aineias İlyada'da pek rol oynamaz<br />
artık, Troya'nın yıkımından sonraki<br />
olaylardaki rolü bütün ayrıntılarıyla Aeneis'te<br />
anlatılır.<br />
İlyada sonrası efsanelerinin çoğu bu destanda<br />
anlatılmıştır: Tahta atın şehre alınması ve<br />
Laokoon faciasından sonra (Laokoon), Aineias<br />
babası Ankhises'i omuzlarına alarak ve<br />
oğlu Askanios'u da elinden tutarak İda dağına<br />
kaçar. Troya'nın kutsal heykellerinden<br />
Palladion'u da yüklenerek yola koyulur, karısı<br />
Kreusa arkalarından gelirken birden ana tanrıça<br />
Kaybele tarafından kaçırılır (Kreusa,). Eşi<br />
de, düşünde gördüğü Hektor'un tayfı da Aeneas'a<br />
batıda Hesperia ülkesine gidip Troya'<br />
yi orada yaşatmasını buyururlar. Odysseia'<br />
nın serüvenleri örnek alınarak anlatılan bu<br />
yolculuk Trakya, Girit ve kuzeybatı Yunanis-