Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
(1) Skamandros ırmağının tanrısıyla birleşip<br />
Teuker adlı bir oğul doğuran bir Nympha<br />
(Teuker).<br />
(2) Dardanos'un bir kızı. Trakya kralı Phineus'la<br />
evlenir. Bir efsaneye göre Phineus'un<br />
başına bela getiren odur (Phineus).<br />
İdaios. Girit ya da Troas'taki İda dağı ile ilişkili<br />
birkaç kişinin adi:<br />
(1) Priamos'un bir oğlu.<br />
(2) Paris'le Helena'dan dogma bir oğul.<br />
(3) Priamos'un arabacısı.<br />
(4) Dares'in oğlu, Troya'lı savaşçı.<br />
(5) Korybant'lardan biri.<br />
(6) Dardanos efsanesinin bir anlatımına<br />
göre, Dardanos'un İdaios'la Dimas adlı iki<br />
oğlu olmuş. İdaios Troya'nın güneyindeki dağın<br />
eteğine yerleşmiş ve tda adını dağa vermiştir.<br />
Troya bölgesine Ana Tanrıça Kybele'nin<br />
kültünü getiren de oymuş.<br />
İdas. Homeros İdas (destanda adı İdes olarak<br />
geçer) üstüne şöyle der (İl. IX, 557):<br />
İdes bir zamanlar en güçlüsüydü dünyadaki<br />
yiğitlerin,<br />
ince bilekli gelin Marpessa uğruna o<br />
Phoibos Apollon'a bile kaldırmıştı yayını.<br />
İdas, birçok efsanelerde adı geçen bir kişidir:<br />
Kardeşi Lynkeus'la birlikte Kalydon avına<br />
ve Argonaut'lar seferine katılır, Anadolu'da<br />
Mysia'yı ele geçirecekken Telephos<br />
ona engel olur. Tanrı Apollon ve Dioskur'lara<br />
karşı savaşı, efsanesinin en göze çarpar<br />
yanıdır: İdas, Euenos'un kızı Marpessa'ya<br />
âşık olur ve onu babasından kaçırır. Evlenirler,<br />
ama tanrı Apollon da kadına tutkundur,<br />
onu İdas'ın elinden almak ister, Apollon'la<br />
İdas birbirlerine girerler. Zeus çare olarak şunu<br />
buyurur: Marpessa ikisi arasından seçsin.<br />
Kadın kocasını seçer.<br />
İdas bir sürünün paylaşılması konusunda<br />
Dioskur'larla kavgaya tutuşur: İdas bir hileyle<br />
bütün sürüyü ele geçirdiğinden Kastor'la<br />
Polydeukes ona ve Lynkeus'a saldırırlar. Çarpışma<br />
sırasında Kastor öldürülür, Zeus da<br />
Polydeukes'i kurtarmak için araya girmek zorunda<br />
kalıp İdas'ı şimşeğiyle çarpar (Lynkeus,<br />
Marpessa, Dioskur'lar).<br />
İdmon. Argonaut'lar seferine katılan bilici.<br />
Aslında Apollon tanrının oğlu sayılır, ölümlü<br />
babası ise, Melampus'un oğlu Abas'tır. Adı<br />
"gören" anlamına gelen İdmon Argonaut'ların<br />
yolculuğunu öngörü gücüyle düzenledikten<br />
sonra bir anlatıma göre de Mariandyn'ler<br />
ülkesindeki duraklarında bir ava katılarak<br />
bir yaban domuzu tarafından öldürülmüştür<br />
(Argonaut'lar).<br />
İdomeneus. Deukalion'un oğlu ve Minos'un<br />
torunu, Troya savaşına katılan Girit<br />
kralı. İdomeneus'un Molos diye bir üvey kardeşi<br />
var, onun oğlu Meriones Troya savaşında<br />
İdomeneus'un hem seyisi, hem de en yakın<br />
savaş arkadaşıdır.<br />
Homeros'un parlak sıfatlarla nitelendirdiği<br />
(tanrı gibi, alev gibi saldıran denir İdomeneus'a)<br />
bu yiğit İlyada'da "saçlarına kır düşmüş"<br />
yaşlıca bir adam olarak gösterilir. Ama kahramanlıkları<br />
destanda büyük bir yer tutar.<br />
Destan bölümleri boyunca İdomeneus en<br />
seçkin Troya yigitleriyle savaşıp, çoğunu alt<br />
eder, Deiphobos'a, Aineias'a, giderek Hektor'a<br />
bile karşı çıkar ve çok adam öldürür, öldüremediklerini<br />
de yaralar. Bütün bu savaşlarında<br />
Meriones her zaman yanıbaşındadır ve<br />
onu destekler.<br />
İlyada'da anlatılan olaylardan sonra, İdomeneus'un<br />
şehri almak için yapılan tahta atta<br />
bulunan yiğitlerden biri olduğu ve Akhilleus'un<br />
ölü törenlerindeki yumruk yarışında birinci<br />
geldiği anlatılır.<br />
Kaç yoldaşı uarsa savaştan kurtulan<br />
hepsini Girit'e götürebilmiş İdomeneus,<br />
deniz yutmamış onların hiçbirini.<br />
Başka efsane yazarları İdomeneus'un dönüş<br />
serüvenini bambaşka biçimde anlatırlar:<br />
Girit'e varmadan donanması büyük bir fırtınaya<br />
tutulmuş, İdomeneus da sag salim yurda<br />
varırsa ilk karşısına çıkacak olan insanı<br />
Poseidon'a kurban etmeyi adamış. Karşısına<br />
ilk çıkan kendi oğlu (ya da kızı) olmuş, İdomeneus<br />
sözünü tutmuş, kanını akıtmış, ama bir<br />
süre sonra Girit adasında çıkan bir salgının<br />
nedeni bu suçta aranmış ve İdomeneus yurdundan<br />
sürülmüş. Gitmiş güney İtalya'ya yerleşmiş.<br />
İdomeneus üzerine şu masal da anlatılır:<br />
Thetis'Ie Medeia bir güzellik yarışmasına girişmişler,<br />
İdomeneus'u da yargıç olarak al-