Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
nin Athena'ya karşı İşledikleri suça katılmamış,<br />
bu yüzden de onlar gibi çıldırarak Atina<br />
akropolünden aşağıya atmamış kendini. Tanrı<br />
Hermes'le birleşip Kephalos diye bir erkek<br />
çocuk doğurmuş (Aglauros, Erikhtonios,<br />
Kephalos).<br />
Hesione. Troya krab Laomedon'un kızı,<br />
Priamos'un ablası. Hesione, Telamon'la evlenir<br />
ve Teuker adlı bir oğlu olur. Bu evlenme<br />
korkunç bir serüvenle ilgilidir: Laomedon<br />
Troya surlarını yapan tanrı Poseidon'la Apollon'a<br />
söz verdiği ücreti ödemekten kaçınınca,<br />
deniz tanrı Troya kıyılarına korkunç bir canavar<br />
salar. Halkın kanına giren bu ejderden<br />
kurtulmanın tek çaresi kralın kızı Hesione'yi<br />
canavara kurban etmektir, der tanrı sözcüsü.<br />
Leomedon da razı olur, kızını bir kayaya bağlayıp<br />
bırakır. O sırada oradan geçen Herakles<br />
canavarı öldürüp kızı kurtaracağına söz<br />
verir, yeter ki Laomedon ona ölümsüz atlarını<br />
vermeye ant içsin. Laomedon gene yemin<br />
eder, ama kızı eline geçince, atları vermek istemez.<br />
Herakles de Troya'ya bir saldırı hazırlar.<br />
İlk surları aşıp şehre giren arkadaşı Telamon'dur.<br />
Herakles ödül olarak kızı Telamon'a<br />
verir. Herakles'in bu ilk Troya seferinden<br />
aldığı esirler arasında Hesione'nin küçük<br />
kardeşi Podarkes de vardır, Hesione onun<br />
serbest bırakılmasını sağlar. Podarkes Troya'ya<br />
döner ve Priamos adı altında tahta çıkar.<br />
Bir anlatıma göre Hesione Yunanistan'a<br />
giderken kaçmış ve Anadolu kıyılarına dönüp<br />
Miletos'a sığınmış (Laomedon).<br />
Hesperid'ler. Hesperos, ya da Batı Kızları<br />
diye anılan Hesperid'ler Hesiodos'a göre Okyanus<br />
ırmağının ötesinde, geceyle gündüzün<br />
sınırlarında oturan ince sesli perilerdir (Theog.<br />
214 ve 275). Nyks, yani Gece tanrıça<br />
bunları kendi kendine yaratmıştır. Daha sonraki<br />
efsanelerde Zeus'la Themis'in, ya da<br />
Phorkys'le Keto'nun kızları oldukları söylenir.<br />
Kimi efsanelerde Hesperid'lere baba olarak<br />
Atlas ya da Hesperos yıldızı verilir. Çokluk<br />
üç peri diye bilinirler ve adları Aigle, Erythie<br />
ve Hesperarethusa'dır, bu son ad kimi<br />
.efsanede Hesperia ve Arethusa diye ikiye bölünür<br />
ve Hesperid'ler dört olur. Hesperid'ler<br />
dünyanın batı ucunda, Mutlular Adalarının<br />
dolaylarında otururlarmış, ama zamanla coğ<br />
144<br />
rafya bilgileri artınca, Hesperid'lerin yurdu<br />
Atlas dağlarının eteğinde bir yer sayıldı.<br />
Hesperid'lerin başlıca görevi, altın elmaların<br />
bittiği bahçeye bekçilik etmekmiş. Bir zamanlar<br />
Gaia tanrıçanın Hera'ya düğün hediyesi<br />
olarak verdiği bu elmaları dünyanın batı<br />
ucundaki bir bahçeye dikmişler ve başlarına<br />
bekçi olarak Hesperid'lerden başka bir de ejder<br />
koymuşlardı. Batı kızları bu cennet bahçesinde<br />
ezgi söylemekle ve tanrı balı akan pınarların<br />
başında hora tepmekle vakit geçirirlermiş.<br />
Altın elmalar ölümsüzlük bağışlayan<br />
bir yemiştir. Herakles onları koparmakla<br />
ölümsüzlüğe hak kazanmış olur (Herakles).<br />
Altın elma motifi Üç Güzeller ve Paris efsanesinde<br />
de geçer.<br />
Hesperos. Homeros, adı akşam anlamına<br />
gelen Hesperos'u şöyle tanımlar (İl. XXII,<br />
317):<br />
Gecenin karanlığında, başka yıldızlar<br />
arasında,<br />
Akşam Yıldızı denen bir yıldız vardır hani,<br />
yıldızların en parlağı, en güzeli.<br />
Yıldız olmadan önce Hesperos Atlas'ın oğlu<br />
ya da kardeşiymiş derler. Atlas dağının tepesine<br />
ilk çıkan oymuş, yıldızlara bakarken<br />
bir fırtına almış götürmüş onu, bir daha inmemiş<br />
yeryüzüne. Gökte bir yıldız olmuş<br />
Hesperos, her akşam insanlara geceyi getiren<br />
yararlı bir yıldızmış o. Atlas üstüne anlatılan<br />
efsanelere göre, Hesperos'un Hesperis<br />
adlı bir kızı olmuş, Hesperis de Atlas'la evlenip<br />
Hesperos kızlarını doğurmuş (Hesperid'ler).<br />
Hellenistik şairler Hesperos'Ia Phosphoros<br />
yıldızını bir tutmuşlar, Romalılar da bu yıldızın<br />
adını Latinceye çevirmişler, Lucifer yani<br />
ışık taşıyan demişler ona.<br />
Hestia. Ocağı simgeleyen Hestia, Kronos'la<br />
Rheia'nın birinci kızı, Zeus'la Hera'nın kız<br />
kardeşidir (Tab. 5). Poseidon ve Apollon ona<br />
talip oldukları halde, Hestia evlenmek istememiş<br />
ve Zeus'tan ömrü boyunca kız oğlan<br />
kız kalma sözünü almıştır. Ayrıca tanrılar ve<br />
insanlar arasında büyük bir şeref payı elde etmiştir:<br />
Her tapmakta ve her evde sunağı vardır.<br />
Ocak, tanrıların da, insanların da konutlarında<br />
dinsel bir merkez sayılır. Öbür Olym-