Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
Azra Erhat – Mitoloji Sözlüğü
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
zarları ve özellikle plastik sanatlar, görülmemiş<br />
boyda ve güçte olup, bedenleri birer yılan<br />
kuyruguyla biten bu azmanlan konu edinmişlerdir.<br />
Titan'lan yendikten sonra Olympos<br />
tanrıları bu yaratıklara karşı koymak zorunda<br />
kalmışlar. Çünkü Gigant'lar dağları üst<br />
üste yığarak Olympos'a saldırmışlar. Bu kez<br />
de devleri yalnız bir ölümlü insanın yenebileceğini<br />
bildiren bir kehanet var olduğundan,<br />
tanrılar Herakles'e başvurmuşlar. Herakles<br />
de başta Zeus ve Aigis kalkanıyla Athena olmak<br />
üzere, tanrıların yardımıyla Gigant'ları<br />
öldürmüş. Alkyoneus'u Herakles kendi öldürmüş<br />
(Alkyoneus), Ephialtes'i Apollon'un bir<br />
oku, Eurytos'u Dionysos'un thyrsos'u, Enkelados'a<br />
gelince, o kaçabilmiş, ama Athena<br />
üstüne Sicilya adasını atmış. Tanrıça da Pallas'm<br />
derisini yüzüp savaşta zırh olarak kullanmış.<br />
Gigantomakhia, yani devler savaşı<br />
bir söylentiye göre Trakya'da, bir başka söylentiye<br />
göre Arkadya'da olmuş.<br />
Bu konu Bergama'nın Zeus Sunağında en<br />
parlak bir biçimde işlenmişti. Bergama'dan<br />
alınıp Berlin Müzesine taşınan ve orada yeni<br />
baştan kurulan Zeus Sunağının frizi dev boyda<br />
118 kabartmadan meydana gelir; bu kabartmaların<br />
her birinde Olympos tanrılarıyla<br />
Gigant'lar arasındaki savaş canlandırılır. Devler<br />
aslan ya da boğa kafalı ve yılan kuyruklu<br />
azmanlardır. Olympos tanrılarında Zeus, Athena,<br />
Leto, Apollon, Artemis, Dione, Aphrodite<br />
ve Nyks ile Moira'Iar savaşa katılır.<br />
Devlerden Otos, Alkyoneus, Porphyrion ve<br />
daha adları belirtilmeyen başkaları görülür.<br />
Kabartmalarda devlerin tanrıların gücü altında<br />
ezildikleri, gövdeleri paramparça edilip<br />
korkunç acılar içinde kıvrandıkları an canlandırılmıştır.<br />
Bergama'ya özgü patetik üslupta<br />
işlenmiş olan bu kabartmalar hellenistik denilen<br />
sanatın en görkemli örneği ve akıllara<br />
durgunluk veren bir anıttır.<br />
Glaukos. (1) Glaukos II (Tab. 25). Bellerophontes'in<br />
torunu, Hippolokhos'un oğlu Glaukos,<br />
İlyada'da parlak bir rol oynar. Homeros,<br />
dünya görüşü üstüne en güzel sözlerinden<br />
birkaçını onun ağzına vermiş, Bellerophontes<br />
efsanesiyle Lykia'lıların Troya savaşındaki<br />
serüvenini onun kişlllflinde < aııl.ıııdıı<br />
iniştir. Işık ülkesinden delen ve adı çıoflün<br />
GLAUKOS<br />
maviliğini, parlaklığını yansıtan bu yigit ne<br />
kadar da sevimli! Anadolu insanı sanki o günden<br />
kendini bulmuş, yansıtmıştır onun kişiliğinde.<br />
Anadolu'nun dört bir yanından Troya'yı savunmaya<br />
gelenlerin listesi şöyle biter (İl. II,<br />
876 vd.):<br />
Lykia'ltlara Sarpedon'la kusursuz Glaukos<br />
komuta eder,<br />
gelmişler uzak Lykia ülkelerinden,<br />
anaforlu Ksanthos'tan gelmişler.<br />
Altıncı bölüme kadar Glaukos'un adı geçmez,<br />
sonra birdenbire Akha yiğidi Diomedes<br />
ile karşı karşıya görürüz onu. Diomedes saldırır,<br />
ama birden durur, içine bir kuşku girer bu<br />
parlak yiğit bir tanrı olmasın diye, korkar tanrılarla<br />
boy ölçüşmekten. Kimsin? diye sorar.<br />
Glaukos'un verdiği karşılık şu (İl. VI, 145<br />
Vd.): \<br />
Ulu canlı Tydeus oğlu, soyumu ne sorarsın?<br />
Yapraklar gibidir insan soyu.<br />
Bir yandan rüzgâr bakarsın onları döker<br />
yere,<br />
bir yandan bakarsın bahar gelir,<br />
yenilerini yetiştirir, yeşerir orman,<br />
böylece soyların biri göçer, biri doğar,<br />
iyicene bilmek istersen soyumuzu<br />
- bilir onu birçok kişiler-<br />
Ve başlar Bellerophontes'in eşsiz serüvenini,<br />
Lykia'ya göçüşünü anlatmaya (Bellerophontes).<br />
Diomedes'te şafak atar, anlar düşmanının<br />
eski bir dost olduğunu (İl. VI, 214<br />
vd.). Birbirleriyle dövüşmemeye karar verirler<br />
ve silahlarını değişirler (İl. VI, 229 vd.):<br />
Değişelim gel silahlarımızı,<br />
bellesin Akkha'larla Troya'lılar<br />
atalarımızın konuk kardeşi olmasıyla<br />
övündüğümüzü.<br />
Böyle konuşup atladılar arabalarından,<br />
el sıkışıp ant içtiler,<br />
Ama Kronos oğlu Zeus, tam o sıra,<br />
Glaukos'un aklını başından aldı,<br />
Tydeus oğlu Diomedes'le değişti silahlarını:<br />
Altını tunçla değişti,<br />
yüz öküzlük silahı dokuz öküzlük silahla.<br />
Cömertlik Anadolu'da kalır. Diomedes çekilir,<br />
gider, Glaukos da Lykialı önder Sarpedon'la<br />
birlikte savaşa döner. "Kapkara fi »t ı<br />
na" gibi saldırırlar ve "zorlu savaşta bek"<br />
olurlar Akha'lara. Glaukos yaralanır. O sır