CUMES - Número 1 - Federación Galega de Montañismo
CUMES - Número 1 - Federación Galega de Montañismo
CUMES - Número 1 - Federación Galega de Montañismo
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Cumes<br />
Boletín informativo da FGM<br />
número 01 / época 03<br />
xuño 2011<br />
· Dous galegos no cumio <strong>de</strong> Norteamérica<br />
Roberto López e Abel Alonso ascen<strong>de</strong>ron ao McKinley<br />
· Adolfo Puch, presi<strong>de</strong>nte da FGM:<br />
“Sacar a licenza fai máis gran<strong>de</strong> o noso <strong>de</strong>porte”<br />
· Home da montaña e señor na montaña<br />
Amigos e compañeiros lembran a Chito Veiga 1
Editorial<br />
Unha canle <strong>de</strong> información aberta á participación. Con esta aspiración,<br />
que pronto agardamos ver cumprida, inicia o boletín<br />
informativo da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>, Cumes, a<br />
súa terceira etapa. Des<strong>de</strong> a publicación do seu primeiro número<br />
no ano 1987, ata a edición do último (que non <strong>de</strong>rra<strong>de</strong>iro!)<br />
en 2005, un total <strong>de</strong> 37 exemplares prece<strong>de</strong>n a este número<br />
que agora te chega a través <strong>de</strong> Internet. O noso compromiso<br />
co medio ambiente, ao que se enga<strong>de</strong> unha firme aposta polas<br />
novas tecnoloxías, levounos a tomar a <strong>de</strong>cisión <strong>de</strong> abandonar o<br />
papel e trasladarnos á re<strong>de</strong> <strong>de</strong>s<strong>de</strong> on<strong>de</strong> preten<strong>de</strong>mos dar conta<br />
das cuestións máis relevantes dos <strong>de</strong>portes que teñen á montaña<br />
como escenario.<br />
O camiño que hoxe iniciamos e do que só temos certeza do seu<br />
inicio pero non do seu final, xa foi recorrido por outros antes<br />
que nós. Ricardo Echevarría, primeiro, e Adolfo Puch, <strong>de</strong>spois,<br />
foron os encargados <strong>de</strong> abrir a vía pola que durante anos discorreron<br />
as novas, reportaxes e imaxes que conformaron a case<br />
corentena <strong>de</strong> Cumes editados. Grazas a eles e a todas as persoas<br />
que <strong>de</strong> xeito <strong>de</strong>sinteresado realizaron as súas achegas para facer<br />
do boletín da FGM un nexo <strong>de</strong> unión entre os centos <strong>de</strong> persoas<br />
que aman a montaña nas súas diferentes manifestacións<br />
<strong>de</strong>portivas!<br />
Unha <strong>de</strong>sas persoas que colaborou en todos e cada un dos número<br />
<strong>de</strong> Cumes foi Chito Veiga. Un dos referentes do montañismo<br />
galego falecía hai uns meses e obrigado é neste número<br />
do boletín facer referencia a súa persoa e aos seus logros <strong>de</strong>por-<br />
Edita<br />
<strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>.<br />
Edificio das <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>s Deportivas <strong>Galega</strong>s.<br />
R/ Fotógrafo Luis Ksado, 17. Of, 10. 36209. Vigo.<br />
E-mail: c.echevarria@fgmontanismo.com.<br />
Web: www.fgmontanismo.com.<br />
Directora<br />
Mª <strong>de</strong>l Carmen Echevarría Figueroa<br />
Deseño<br />
Jesús Nieto<br />
Colaboracións<br />
Fernando Cancelo<br />
Manuel Domínguez<br />
Evaristo Fandiño<br />
Miguel Feijóo<br />
Henrique López<br />
Raúl López<br />
Felípe Martínez<br />
Antón Vázquez<br />
Portada<br />
Roberto López e Abel Alonso no cumio do<br />
McKinley. (Foto: R. López e A. Alonso)<br />
tivos. Logros que continúan, agora da man dunha nova xeración<br />
<strong>de</strong> alpinistas que personalizan <strong>de</strong>sta volta Roberto López<br />
e Abel Alonso que veñen <strong>de</strong> subir ao McKinley, o cumio <strong>de</strong><br />
Norteamérica no que hai anos estivo outro dos protagonistas<br />
<strong>de</strong>ste boletín: Ramón Blanco, o septuaxenario montañeiro que<br />
regresou a Viveiro esta primavera para participar na 1ª proba da<br />
Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por Montaña.<br />
Co novo presi<strong>de</strong>nte da FGM, Adolfo Puch, analizaremos os<br />
seus retos ao fronte da entida<strong>de</strong> que recentemente celebraba<br />
a súa asemblea xeral na que aprobaba os orzamentos para<br />
este ano 2011. Pola súa banda Katya Sanz, a primeira muller<br />
<strong>de</strong> España titulada como técnico <strong>de</strong> montañismo, inaugurará a<br />
sección Muller e montaña coa que preten<strong>de</strong>mos poñer en valor<br />
a activida<strong>de</strong> <strong>de</strong>senvolvida polas nosas montañeiras. O Furafollas,<br />
unha sección <strong>de</strong>stinada a coñecer os valores naturais que<br />
alberga Galicia, analizará o polémico proxecto <strong>de</strong> construción<br />
dun parque eólico na Serra do Galiñeiro. Coñeceremos tamén<br />
o segredo que fixo <strong>de</strong> Ártabros o club con maior número <strong>de</strong><br />
licenzas <strong>de</strong> Galicia en 2010 e esquiaremos polos Dolomitas e<br />
escalaremos Bágoa Negra. E todo isto sen esquecer as activida<strong>de</strong>s<br />
máis <strong>de</strong>stacadas <strong>de</strong>senvolvidas pola <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> e os clubs<br />
nestes últimos meses e a axenda do que está por vir.<br />
Agardando contar coa túa complicida<strong>de</strong>, cando non coa túa colaboración,<br />
comezamos!<br />
Mª <strong>de</strong>l Carmen Echevarría Figueroa<br />
Directora <strong>de</strong> Cumes e vogal <strong>de</strong> prensa da FGM<br />
Nota<br />
Cumes non comparte, necesariamente, as opinións<br />
que nela se recollen.<br />
Está permitida a reprodución total ou parcial dos<br />
artigos que aparecen no boletín sempre e cando<br />
se realice mención da súa proce<strong>de</strong>ncia e autoría.<br />
4<br />
11<br />
14<br />
18<br />
21<br />
24<br />
27<br />
Adolfo Puch, presi<strong>de</strong>nte da FGM:<br />
“O feito <strong>de</strong> sacar a licenza cada ano<br />
fai máis gran<strong>de</strong> o noso <strong>de</strong>porte”.<br />
A Asemblea Xeral Ordinaria da<br />
FGM aproba os orzamentos para o<br />
2011 e a asignación <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s.<br />
Dobrete galego no cumio <strong>de</strong> Norteamérica.<br />
Roberto López e Abel<br />
Alonso ascen<strong>de</strong>ron ao McKinley.<br />
Home da montaña e señor na<br />
montaña. Amigos e compañeiros<br />
lembran a Chito Veiga, referente<br />
do montañismo galego<br />
Activida<strong>de</strong>s: O que xa pasou e o<br />
que está por vir.<br />
Unha vida vivida <strong>de</strong>sor<strong>de</strong>nadamente<br />
e disfrutada intensamente.<br />
O septuaxenario Ramón Blanco<br />
participou na Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras<br />
por Montaña.<br />
Ártabros reconfirma en 2010 o seu<br />
li<strong>de</strong>rado en Galicia en número <strong>de</strong><br />
licenzas.<br />
30<br />
34<br />
36<br />
40<br />
43<br />
47<br />
49<br />
Escalada Deportiva.<br />
Bágoa Negra. Características.<br />
(Por Miguel Feijóo)<br />
Refuxios, un complemento imprescindible<br />
nas activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong><br />
montaña.<br />
Muller e montaña.<br />
Katya Sanz, instrutora da EGAM:<br />
“Deberíase potenciar a activida<strong>de</strong><br />
física <strong>de</strong>s<strong>de</strong> a infancia”<br />
O Furafollas.<br />
O parque eólico da Serra do Galiñeiro.<br />
Razóns para o rexeitamento.<br />
(Por Henrique López)<br />
Esquí <strong>de</strong> montaña.<br />
Esquí y alpinismo en Dolomitas.<br />
Semana Santa <strong>de</strong> 2011.<br />
(Por Felipe Martínez)<br />
Os nosos clubs. Dinamismo e<br />
amor pola natureza: Sociedad <strong>de</strong><br />
Montaña Ártabros.<br />
(Por Fernando Cancelo)<br />
Carreiras por montaña. Árbitros<br />
homologados <strong>de</strong> carreiras por<br />
montaña. E agora que?<br />
(Por Manuel Domínguez)<br />
Índice<br />
3
· ENTREVISTA ·<br />
-Que valoración fai <strong>de</strong>stes primeiros<br />
meses á fronte da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>?<br />
Des<strong>de</strong> que comezou a nosa xestión o traballo<br />
é intenso xa que os retos que nos temos<br />
formulado son importantes e como<br />
consecuencia diso temos que <strong>de</strong>dicarlle<br />
todos os nosos esforzos organizativos.<br />
-Cales son as priorida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> Adolfo<br />
Puch como presi<strong>de</strong>nte da FGM?<br />
As principais po<strong>de</strong>n ser a promoción e<br />
divulgación do noso <strong>de</strong>porte, temos que<br />
loitar por estar presentes nos medios<br />
informativos, <strong>de</strong>ben saber na rúa quen<br />
somos e que facemos. É un reto xa que<br />
moitos medios non enten<strong>de</strong>n máis que<br />
<strong>de</strong> fútbol. Potenciaremos a páxina web da<br />
Adolfo<br />
Puch<br />
O presi<strong>de</strong>nte da FGM explica en Cumes os<br />
seus retos e aspiracións<br />
Texto e fotos: M.C. Echevarría<br />
Aos seus 51 anos, Adolfo Puch exerce <strong>de</strong>s<strong>de</strong> hai uns meses a presi<strong>de</strong>ncia da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong><br />
on<strong>de</strong> xa <strong>de</strong>sempeñara diferentes cargos baixo a presi<strong>de</strong>ncia <strong>de</strong> Xosé Lois Freixeiro. Da súa paixón e<br />
capacida<strong>de</strong> <strong>de</strong> traballo quedaron mostras máis que claras tamén á fronte da Escola <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Alta Montaña e<br />
en varios clubs <strong>de</strong> montaña. Membro do cadro docente da Escuela Española <strong>de</strong> Alta Montaña da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
Española <strong>de</strong> Deportes <strong>de</strong> Montaña y Escalada (FEDME), técnico <strong>de</strong>portivo en media montaña polo MEC,<br />
técnico en sen<strong>de</strong>irismo e árbitro <strong>de</strong> carreiras por montaña pola FEDME, Puch ten organizado numerosas<br />
activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> montaña tanto en España como no estranxeiro. A<strong>de</strong>mais <strong>de</strong> traballar activamente para achegar<br />
o mundo da montaña aos máis novos, o novo presi<strong>de</strong>nte da FGM tamén <strong>de</strong>senvolveu unha intensa activida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>stinada á divulgación dos <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña a través da dirección do boletín Cumes, formando<br />
parte do consello asesor da revista Camiñar <strong>de</strong> Prames <strong>de</strong> Zaragoza ou como coautor <strong>de</strong> coleccións <strong>de</strong> guías<br />
<strong>de</strong> montaña e sen<strong>de</strong>irismo <strong>de</strong> Galicia.<br />
FGM como instrumento fundamental<br />
<strong>de</strong> información na nova etapa, a<strong>de</strong>mais<br />
esta publicación, Cumes, que volvemos<br />
editar, é proba da nosa inquietu<strong>de</strong> por<br />
mellorar os vieiros <strong>de</strong> comunicación cos<br />
nosos fe<strong>de</strong>rados e fe<strong>de</strong>radas. Así mesmo<br />
editaremos trípticos e polidipticos<br />
centrados da promoción da licenza <strong>de</strong>portiva,<br />
publicida<strong>de</strong> dos nosos refuxios<br />
e albergues e difusión do montañismo<br />
infantil.<br />
Outro dos nosos obxectivos é potenciar<br />
a didáctica do ensino do noso <strong>de</strong>porte facéndoo<br />
o máis acor<strong>de</strong> posible á <strong>de</strong>manda<br />
dos clubs, fe<strong>de</strong>rados e socieda<strong>de</strong> en xeral.<br />
Queremos potenciar a canteira; temos<br />
que apoiar o mantemento e creación <strong>de</strong><br />
novos rocódromos; mellorar os refuxios<br />
e potenciar a súa utilización; apoiar a escalada<br />
<strong>de</strong>portiva, coa que xa contribuímos<br />
<strong>de</strong> xeito <strong>de</strong>cisivo co lanzamento da<br />
Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Escalada en Bloque este<br />
ano. As carreiras por montaña son hoxe<br />
un fenómeno social e estamos a potenciar<br />
esta faceta do noso <strong>de</strong>porte coa Copa<br />
<strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por Montaña. Así<br />
mesmo non imos a abandonar o sen<strong>de</strong>irismo<br />
e froito da colaboración con Turgalicia<br />
en poucos meses teremos o novo<br />
folleto con todas as rutas homologadas<br />
pola nosa fe<strong>de</strong>ración en Galicia, as antigas<br />
e unhas trinta novas.<br />
Nun plano máis operativo tamén tratamos<br />
<strong>de</strong> axilizar a nosa administración<br />
con novos sistemas informáticos e <strong>de</strong><br />
xestión.<br />
- Que o levou a presentarse á presi<strong>de</strong>ncia<br />
da FGM?<br />
Eu non podo dicir que cheguei enganado<br />
á presi<strong>de</strong>ncia da nosa <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> xa<br />
que levo moitos anos en maior ou menor<br />
medida <strong>de</strong>senvolvendo traballos para<br />
o noso <strong>de</strong>porte <strong>de</strong>s<strong>de</strong> a FGM. Po<strong>de</strong> ser<br />
que esa inercia fose o principal impulso<br />
que motivou a miña candidatura. É un<br />
<strong>de</strong>porte que non ten secretos para min xa<br />
que levo <strong>de</strong>n<strong>de</strong> os 10 anos moi vinculado<br />
ao mesmo en diferentes facetas.<br />
-Voste<strong>de</strong> releva no cargo a Xosé Lois<br />
Freixeiro que exerceu a presi<strong>de</strong>ncia<br />
Adolfo Puch nas <strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncias do Edificio das <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>s Deportivas<br />
da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> durante os últimos<br />
24 anos. Que <strong>de</strong>stacaría do traballo<br />
<strong>de</strong>senvolvido polo seu antecesor no<br />
cargo con quen a<strong>de</strong>mais traballou<br />
cóbado con cóbado na xunta directiva<br />
durante varios anos?<br />
A súa capacida<strong>de</strong> <strong>de</strong> xestión, análise e <strong>de</strong>cisión<br />
inmediata, unida a pequenas doses<br />
<strong>de</strong> improvisación que axudan ás veces<br />
moito a saír <strong>de</strong> <strong>de</strong>terminados problemas<br />
que xor<strong>de</strong>n espontaneamente e tes que<br />
enfrontar case sen marxe para reaccionar.<br />
Todo isto unido a unha capacida<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
traballo moi importante.<br />
Xosé Lois cos seus acertos e erros, que<br />
todos temos, é un currante nato. A súa<br />
capacida<strong>de</strong> <strong>de</strong> mando penso que en parte<br />
era unha máscara coa que ocultar intelixentemente<br />
un medo a que a xente se<br />
lle pui<strong>de</strong>ra subir as barbas. Comigo foi<br />
un gran amigo, compañeiro e xefe, e<br />
tivemos a nosas disputas e moitos momentos<br />
<strong>de</strong> camara<strong>de</strong>ría, convivencia e<br />
traballo xuntos. Hoxe é Vicepresi<strong>de</strong>nte<br />
da FEDME e unha persoa moi consi<strong>de</strong>rada<br />
a nivel estatal, por algo será. Sobre o<br />
seu labor na FGM hai que dicir que non<br />
se fan catro refuxios por arte <strong>de</strong> maxia,<br />
como fixeron as súas directivas, ou máis<br />
<strong>de</strong> vinte saídas fe<strong>de</strong>rativas a alta montaña<br />
no estranxeiro.<br />
- Nunha época <strong>de</strong> fonda crise económica<br />
voste<strong>de</strong> recibiu unha fe<strong>de</strong>ración<br />
saneada economicamente. Sen<br />
embargo ten claro que cómpre incrementar<br />
os recursos económicos o<br />
que en boa parte pasa polo aumento<br />
dos recursos propios da fe<strong>de</strong>ración,<br />
non?<br />
Para conseguir os nosos obxectivos se<br />
necesita traballo e cartos. Non estamos<br />
vivindo tempos propicios para facer<br />
aventuras económicas e aínda que a <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
conta con diñeiro e patrimonio<br />
temos que ser moi cautos á hora <strong>de</strong> investir<br />
os cartos. A <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> ten unhas<br />
fontes <strong>de</strong> financiamento propias que<br />
4 5
“De Xosé Lois<br />
Freixeiro <strong>de</strong>stacaría<br />
a súa capacida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> xestión,<br />
análise e <strong>de</strong>cisión<br />
inmediata, unida a<br />
pequenas doses <strong>de</strong><br />
improvisación”<br />
temos que incrementar, como po<strong>de</strong>n<br />
ser a expedición <strong>de</strong> licenzas, ou a ocupación<br />
dos refuxios que <strong>de</strong>be mellorar.<br />
Por outro lado, as axudas do goberno da<br />
Xunta <strong>de</strong> Galicia pola situación actual<br />
da nosa economía <strong>de</strong>creceron nos anos<br />
2010 e 2011, respectivamente, un 5% e<br />
un 9% e no 2012 non temos moi claro<br />
que po<strong>de</strong> ocorrer. Consecuencia <strong>de</strong> todo<br />
iso é que teremos que axustar algunhas<br />
partidas para po<strong>de</strong>r investir nos nosos<br />
novos obxectivos prioritarios, labor non<br />
exento <strong>de</strong> dificulta<strong>de</strong>s.<br />
- On<strong>de</strong> se sitúa o listón para incrementar<br />
o número <strong>de</strong> licenzas e <strong>de</strong><br />
que xeito aspira a facelo?<br />
Pensamos que po<strong>de</strong>mos e temos que subir<br />
o número <strong>de</strong> fe<strong>de</strong>rados e fe<strong>de</strong>radas na<br />
nosa comunida<strong>de</strong> mediante as campañas<br />
citadas anteriormente e emprendidas<br />
neste ano e fundamentalmente programadas<br />
para o ano 2012. Ir incrementando<br />
ano a ano as nosas licenzas <strong>de</strong>portivas<br />
<strong>de</strong> xeito mo<strong>de</strong>rado e aínda que a situación<br />
económica po<strong>de</strong> influír, polo volume<br />
<strong>de</strong> poboación penso que tocando nas<br />
portas axeitadas con pru<strong>de</strong>ncia temos<br />
que aumentar as tarxetas expedidas.<br />
- A día <strong>de</strong> hoxe aínda hai moitas persoas<br />
que practican <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña<br />
que non están fe<strong>de</strong>radas. Por<br />
qué <strong>de</strong>berían ter a súa licenza?<br />
Terían información <strong>de</strong> primeira man sobre<br />
o noso <strong>de</strong>porte en toda as súas modalida<strong>de</strong>s:<br />
sen<strong>de</strong>irismo, escalada en xeo,<br />
rocha ou <strong>de</strong>portiva, barranquismo, carreiras<br />
por montaña, alpinismo, esquí <strong>de</strong><br />
montaña, etc. Un seguro <strong>de</strong>portivo; activida<strong>de</strong>s<br />
a bos prezos; acceso a cursos <strong>de</strong><br />
todo tipo impartidos polos nosos técnicos<br />
<strong>de</strong>portivos e instrutores para iniciarse<br />
con segurida<strong>de</strong> no montañismo; <strong>de</strong>scontos<br />
en tendas <strong>de</strong> <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña;<br />
fisioterapeutas e tarifas reducidas na nosa<br />
re<strong>de</strong> galega <strong>de</strong> refuxios e tamén nos <strong>de</strong><br />
ámbito estatal; <strong>de</strong>reito a subvencións en<br />
<strong>de</strong>terminadas activida<strong>de</strong>s fe<strong>de</strong>rativas, etc.<br />
O feito <strong>de</strong> sacar a licenza cada ano fai<br />
máis gran<strong>de</strong> o noso <strong>de</strong>porte e contribúe<br />
a financiar moitas iniciativas para o goce<br />
do montañismo por parte dos montañeiros<br />
e montañeiras fe<strong>de</strong>radas. As licenzas<br />
e a partipación nas activida<strong>de</strong>s e cursos<br />
da FGM fan máis gran<strong>de</strong>s os clubs que<br />
po<strong>de</strong>n levar ou xa levan axudas pola súa<br />
participación no <strong>de</strong>porte fe<strong>de</strong>rado.<br />
- A<strong>de</strong>mais <strong>de</strong> incrementar os recursos<br />
propios a <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> tamén<br />
aspirará, cando menos, a manter as<br />
subvencións que recibe das administracións.<br />
Teme que a crise afecte moi<br />
negativamente a ese respaldo económico<br />
<strong>de</strong> carácter institucional?<br />
Como xa expresei anteriormente nos<br />
anos 2010 e 2011 as axudas baixaron, o<br />
cal non significa que por suposto nós<br />
non vaimos a loitar por un incremento<br />
das mesmas a medio ou longo prazo. A<br />
día <strong>de</strong> hoxe e falando con sincerida<strong>de</strong> e<br />
polas noticias que temos os apoios institucionais<br />
están conxelados ou con ten<strong>de</strong>ncia<br />
á baixa e temo que isto vai durar<br />
algún tempo.<br />
- Cal consi<strong>de</strong>ra que é na actualida<strong>de</strong><br />
a saú<strong>de</strong> dos <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña en<br />
Galicia? Bota en falta máis practicantes<br />
<strong>de</strong> montañismo, sen<strong>de</strong>irismo,<br />
esquí <strong>de</strong> montaña, escalada ou cre<br />
po<strong>de</strong>rían ser moitas máis as persoas<br />
que se po<strong>de</strong>n engadir á práctica <strong>de</strong>stes<br />
<strong>de</strong>portes?<br />
Nun principio o noso <strong>de</strong>porte goza <strong>de</strong><br />
boa saú<strong>de</strong>, pero sen dúbida se po<strong>de</strong> e<br />
<strong>de</strong>be mellorar. Temos moitos e moitas<br />
sen<strong>de</strong>iristas, pero aínda hai moita xente<br />
que non se fe<strong>de</strong>ra, penso que por <strong>de</strong>scoñecemento<br />
da nosa organización e iso<br />
que en moitos casos utilizan os sen<strong>de</strong>iros<br />
homologados pola nosa <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> que<br />
é un selo <strong>de</strong> calida<strong>de</strong> para estas rutas.<br />
A día <strong>de</strong> hoxe somos mo<strong>de</strong>radamente<br />
optimistas coa ten<strong>de</strong>ncia <strong>de</strong> varias das<br />
nosas modalida<strong>de</strong>s como po<strong>de</strong>n ser a escalada<br />
ou as carreiras por montaña, pero<br />
queremos incrementar o número <strong>de</strong><br />
practicantes en barranquismo ou esquí<br />
<strong>de</strong> montaña ramas nas que temos certo<br />
déficit <strong>de</strong> practicantes.<br />
“Os apoios institucionais están conxelados ou<br />
con ten<strong>de</strong>ncia á baixa e temo que isto vai durar<br />
algún tempo”<br />
- Ten insistido <strong>de</strong> xeito retirado no<br />
necesario protagonismo dos clubs<br />
que si ben en Galicia son moitos,<br />
non lle gustaría a voste<strong>de</strong> un traballo<br />
máis en común?<br />
En todos os novos proxectos postos en<br />
marcha hai unha colaboración manifesta<br />
dos nosos clubs. Por poñer dous exemplos,<br />
as copas galegas <strong>de</strong> escalada en bloque<br />
e <strong>de</strong> carreiras por montaña contan co<br />
patrocinio, asesoramento e titularida<strong>de</strong><br />
da FGM por mediación dos vogais fe<strong>de</strong>rativos<br />
<strong>de</strong> ditas especialida<strong>de</strong>s e os nosos<br />
árbitros <strong>de</strong> carreiras e sempre se fan as<br />
diferentes probas coa colaboración <strong>de</strong><br />
clubs como a Asociación <strong>de</strong> Escaladores<br />
Ourensáns, a Socieda<strong>de</strong> <strong>de</strong> Montaña Ártabros<br />
<strong>de</strong> A Coruña, o Clube <strong>de</strong> Montaña<br />
O Veral <strong>de</strong> Lugo, o Clube <strong>de</strong> Montaña<br />
San Roque <strong>de</strong> Viveiro, o Club Alpino<br />
Ourensan, o Clube Red 1 <strong>de</strong> Ourense<br />
ou o Clube <strong>de</strong> Montaña Ribeira Sacra <strong>de</strong><br />
Parada do Sil-Ourense.<br />
No caso <strong>de</strong> Campionato <strong>de</strong> Escalada Base<br />
contouse co Club Montañeiros Celtas <strong>de</strong><br />
Vigo e no resto das activida<strong>de</strong>s participan<br />
moitos clubs das catro provincias. Outro<br />
exemplo <strong>de</strong> colaboración entre os clubs<br />
e a <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> po<strong>de</strong> ser esta publicación<br />
na que esperamos participen en maior<br />
ou menor medida todos os clubs galegos.<br />
- Precisamente para reforzar a unida<strong>de</strong><br />
e a relación entre clubs e a FGM<br />
voste<strong>de</strong> reuniuse con representantes<br />
dos clubs das catro provincias galegas.<br />
Como valora eses encontros?<br />
Moi interesantes e positivos precisamente<br />
moitos dos novos proxectos emprendidos<br />
xestáronse neses encontros cos<br />
clubs <strong>de</strong> toda Galicia. Fomos coa intención<br />
<strong>de</strong> falar <strong>de</strong> proxectos e sobre todo <strong>de</strong><br />
escoitar as inquedanzas das nosas entida-<br />
<strong>de</strong>s e penso que estamos no bo camiño e<br />
incluso mellorando a nosa sintonía.<br />
- Que importancia ten para voste<strong>de</strong><br />
a canteira e que ten previsto facer<br />
para asegurar que as novas xeracións<br />
<strong>de</strong>scubran e practiquen os <strong>de</strong>portes<br />
que teñen a montaña como escenario?<br />
A pirámi<strong>de</strong> <strong>de</strong> ida<strong>de</strong> dos nosos fe<strong>de</strong>rados<br />
e fe<strong>de</strong>radas está invertida, é dicir que temos<br />
moita xente maior e menos infantís<br />
e xuvenís e, polo tanto, urxe fomentar<br />
o <strong>de</strong>porte fe<strong>de</strong>rado para mozos e mozas<br />
nos colexios e nos clubs. Se facemos<br />
campañas <strong>de</strong> difusión en centros docentes<br />
e asociacións, os clubs teñen que dar<br />
resposta a afluencia <strong>de</strong> novos e novas socias<br />
xa que non serviría <strong>de</strong> nada captar<br />
nenos e nenas por parte da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
se non se fan activida<strong>de</strong>s nalgúns clubs<br />
orientadas a súa integración no <strong>de</strong>porte<br />
fe<strong>de</strong>rado.<br />
Polo tanto o labor fundamental da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
será a promoción en centros escolares<br />
con posible correspon<strong>de</strong>ncia e algunhas<br />
charlas ou audiovisuais, así como<br />
facer cursos para os nenos e nenas que<br />
temos nos clubs co fin <strong>de</strong> que melloren<br />
a súa preparación técnica cara a enfrontar<br />
as súas activida<strong>de</strong>s con segurida<strong>de</strong>, e que<br />
a medio prazo podan ir substituíndo a<br />
directivos que traballan moito polos seus<br />
clubs e que nun prazo razoable pedirán o<br />
relevo das novas xeracións <strong>de</strong> montañeiros<br />
e montañeiras fe<strong>de</strong>radas.<br />
“Urxe fomentar o<br />
<strong>de</strong>porte fe<strong>de</strong>rado para<br />
mozos e mozas nos<br />
colexios e nos clubs”<br />
6 O presi<strong>de</strong>nte da FGM “en ruta”<br />
7
Xunta<br />
Directiva<br />
Vicepresi<strong>de</strong>nte 1º:<br />
Manuel Francisco Granada Otero<br />
(Vigo 1956)<br />
Montañeiro <strong>de</strong> longa traxectoria é bo coñecedor<br />
das principais serras galegas e españolas.<br />
Realizou ascensións en Gredos,<br />
Picos <strong>de</strong> Europa, Pirineos, Atlas e An<strong>de</strong>s.<br />
Xestionou varios negocios en España e<br />
América, empren<strong>de</strong>dor, autodidacta, bo<br />
administrador con gran experiencia no<br />
ámbito <strong>de</strong>portivo, o seu criterio e asesoramento<br />
é sempre digno <strong>de</strong> ter en conta.<br />
É socio do Clube <strong>de</strong> Montaña Xistra.<br />
Vicepresi<strong>de</strong>nte 2º:<br />
José Raúl Leirós Gutiérrez<br />
(Vigo 1959)<br />
Precoz practicante <strong>de</strong> ciclismo, montañismo,<br />
escalada, barranquismo e submarinismo,<br />
Leirós é un bo coñecedor<br />
dos macizos europeos, africanos e americanos,<br />
a<strong>de</strong>mais dun gran especialista<br />
en refuxios e infraestruturas <strong>de</strong>portivas.<br />
Directivo <strong>de</strong> Montañeiros Celtas, <strong>de</strong>sempeñou<br />
na FGM os cargos <strong>de</strong> director<br />
técnico, vogal <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>s e vogal asesor<br />
<strong>de</strong> Infraestruturas e Refuxios. Técni-<br />
15 persoas integran nova Xunta Directiva<br />
da FGM que presi<strong>de</strong> Adolfo Puch. Con<br />
proce<strong>de</strong>ncias distintas, afiliacións a<br />
diferentes clubs galegos e currículos <strong>de</strong><br />
montaña moi diversos, todos e todas<br />
comparten un obxectivo común: traballar<br />
pola difusión e consolidación dos <strong>de</strong>portes<br />
<strong>de</strong> montaña en Galicia.<br />
Membros da actual Xunta Directiva nas <strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncias da Casa do Deporte ao remate dunha reunión<br />
co <strong>de</strong> sen<strong>de</strong>iros e árbitro <strong>de</strong> carreiras por<br />
montaña pola FEDME é socio do Club<br />
Montañeiro Celtas e do Clube <strong>de</strong> Montaña<br />
Xistra.<br />
Secretaria xeral:<br />
María Isabel Alonso Otero<br />
(Vigo 1959)<br />
Desenvolveu activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> montaña<br />
nos principais macizos españois e no estranxeiro.<br />
Na FGM ten <strong>de</strong>sempeñado a<br />
vicesecretaría e tamén foi secretaria do<br />
Club Peña Trevinca Montañeiros <strong>de</strong> Ga-<br />
licia e nos últimos anos forma parte do<br />
equipo <strong>de</strong> administracións e secretaría<br />
da FGM. Pertence ao Clube <strong>de</strong> Montaña<br />
Xistra e ao Club Peña Trevinca Montañeiros<br />
<strong>de</strong> Galicia.<br />
Tesoureiro:<br />
Evaristo Fandiño Pérez<br />
(Cangas do Morrazo 1958)<br />
Realizou ascensións e escaldas nos principais<br />
macizos <strong>de</strong> Europa, América e<br />
África. Desempeñou o cargo <strong>de</strong> tesoreiro<br />
no Club Montañeros Celtas e foi vogal<br />
<strong>de</strong> Medioambiente <strong>de</strong> la FGM. Den<strong>de</strong><br />
hai anos exerce como tesoureiro e asesor<br />
fiscal da FGM. Practica montañismo e<br />
barranquismo e é un infatigable viaxeiro<br />
e aventureiro con certa <strong>de</strong>bilida<strong>de</strong> polas<br />
marchas <strong>de</strong> resistencia das que é habitual,<br />
así como <strong>de</strong> todo tipo <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s no<br />
seu club <strong>de</strong> orixe:Montañeiros Celtas.<br />
Director Técnico:<br />
José Manuel Pérez Prego<br />
(Vigo 1963)<br />
Leva toda a súa vida vinculado o montañismo<br />
no que se iniciou no Club Montañeiros<br />
Celtas. Director Técnico da FGM<br />
e instrutor da EGAM e da EEAM, dirixiu<br />
a Escuela Española <strong>de</strong> Alta Montaña durante<br />
quince años, primeiro en Benasque<br />
e logo en Barcelona.. É técnico <strong>de</strong>portivo<br />
superior en Alta Montaña MEC- guía<br />
<strong>de</strong> alta montaña e técnico <strong>de</strong>portivo en<br />
escalada. Membro do Training Standard<br />
Working Grup da UIAA, tamén é responsable<br />
da cooperación internacional<br />
na Área <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong> da FEDME en<br />
colaboración co CSD. É un dos mellores<br />
especialistas españois en didáctica <strong>de</strong>portiva<br />
do noso <strong>de</strong>porte en todas as súas modalida<strong>de</strong>s.<br />
É socio <strong>de</strong> Club Montañeiros<br />
Celtas.<br />
Vogal <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>s Deportivas:<br />
Felipe Martínez Redondo<br />
(Vigo 1959)<br />
Realizou ascensións, escaladas e esquí <strong>de</strong><br />
montaña nos principais macizos españois,<br />
europeos e africanos. Directivo <strong>de</strong><br />
Club Peña Trevinca, tamén <strong>de</strong>sempeñou<br />
a vogalía <strong>de</strong> esquí <strong>de</strong> montaña na FGM e<br />
leva varios anos como vogal <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>s<br />
Deportivas da FGM. Socio do Clube<br />
<strong>de</strong> Montaña Xistra é un <strong>de</strong>stacado xestor<br />
encargado da <strong>de</strong>legación dunha empresa<br />
<strong>de</strong> Vigo.<br />
Vogal <strong>de</strong> Comunicación e Prensa e<br />
Directora <strong>de</strong> Cumes:<br />
Mª <strong>de</strong>l Carmen Echevarría Figueroa<br />
(Vigo 1970)<br />
Venlle <strong>de</strong> familia o seu cariño polo <strong>de</strong>porte<br />
<strong>de</strong> montaña que a levou a realizar<br />
activida<strong>de</strong>s pola xeografía española e europea.<br />
Xornalista <strong>de</strong> profesión, <strong>de</strong>senvolveu<br />
a súa activida<strong>de</strong> durante 13 anos na<br />
Redacción <strong>de</strong> Informativos da Ca<strong>de</strong>na<br />
SER en Vigo e na actualida<strong>de</strong> é a xefa<br />
do Gabinete <strong>de</strong> Prensa da Universida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> Vigo. É socia do Clube <strong>de</strong> Montaña<br />
Xistra.<br />
Vogal Asesora Xurídica:<br />
Ana Alonso Otero (Vigo 1969)<br />
Esta montañeira viguesa que realizou<br />
ascensións aos principais macizos europeos<br />
é unha namorada dos Pirineos.<br />
Integrante do Comité Científico <strong>de</strong> las<br />
Montañas <strong>de</strong> la FEDME e do Comité <strong>de</strong><br />
Accesos á Natureza da FGM é unha gran<br />
profesional do Dereito que nos ten axudado<br />
en non poucas ocasións a enten<strong>de</strong>r<br />
e arranxar algúns problemas xurdidos na<br />
<strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>. É socia do Clube Peña Trevinca.<br />
Vogal <strong>de</strong> Carreiras por Montaña e<br />
Delegado do Equipo da FGM:<br />
Xosé Antón Vázquez Pérez<br />
(Parada do Sil 1956)<br />
Presi<strong>de</strong>nte do Clube <strong>de</strong> Montaña Ribeira<br />
Sacra <strong>de</strong> Parada do Sil (Ourense) e artífice<br />
da 1ª Gran Carreira por Montaña<br />
xurdida en Galicia é un traballador infatigable<br />
e gran colaborador <strong>de</strong> sempre en<br />
todas as activida<strong>de</strong>s realizadas pola <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
nos ámbitos galego, español ou<br />
internacional. O seu traballo ten sido recoñecido<br />
e galardoado en varias ocasións<br />
con premios ao seu club ou a súa persoa.<br />
Vogal Coordinador <strong>de</strong> Árbitros e<br />
Asesor <strong>de</strong> Novas Tecnoloxías:<br />
Manuel Domínguez Iglesias<br />
(Vigo 1965)<br />
Leva toda a súa vida vinculada ao noso<br />
<strong>de</strong>porte en todas as súas facetas. Árbitro<br />
<strong>de</strong> carreiras por montaña, <strong>de</strong>senvolveu<br />
activida<strong>de</strong>s en montañas <strong>de</strong> toda España,<br />
e hoxe por hoxe é o mellor especialista<br />
en arbitraxe <strong>de</strong> Galicia e gran coordinador<br />
dos árbitros da nosa territorial. Especialista<br />
en procesos informáticos pola súa<br />
activida<strong>de</strong> profesional é socio do Club<br />
Montañeiros Celtas.<br />
Vogal <strong>de</strong> Montañeiros Veteranos e<br />
Delegado da FGM na provincia <strong>de</strong> A<br />
Coruña:<br />
Ángel Folgar Roca (Ferrol 1950)<br />
Falar <strong>de</strong> Ángel é falar <strong>de</strong> montañismo en<br />
Galicia. Coñecedor <strong>de</strong> todos os macizos<br />
galegos, españois, europeos e africanos<br />
leva toda a súa vida <strong>de</strong>dicado ao noso<br />
<strong>de</strong>porte, tanto como practicante como<br />
dirixente. Durante un longo período <strong>de</strong><br />
tempo foi presi<strong>de</strong>nte do Club Montaña<br />
Ferrol e gran precursor do montañismo<br />
na área <strong>de</strong> influenza da cida<strong>de</strong> <strong>de</strong>parta-<br />
8 9
mental. Asembleista da nosa <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
durante moitos anos, é un dos nosos<br />
gran<strong>de</strong>s referentes, un dos gran<strong>de</strong>s veteranos<br />
da FGM. Socio do Club Montaña<br />
Ferrol.<br />
Vogal <strong>de</strong> Esquí <strong>de</strong> Montaña:<br />
Isaac Dìaz Parga (Lugo 1966)<br />
Membro do cadro docente da EGAM<br />
durante un longo período, <strong>de</strong>sempeñou<br />
varios anos a presi<strong>de</strong>ncia do tristemente<br />
<strong>de</strong>saparecido Club <strong>de</strong> Escaladores Lucenses.<br />
É un bo técnico en montaña e<br />
especialista en esquí <strong>de</strong> montaña. É socio<br />
do Club Montaña Ferrol.<br />
Vogal <strong>de</strong> Material <strong>de</strong> Montaña:<br />
Antonio Pare<strong>de</strong>s Chapela<br />
(Vigo 1963)<br />
Case medio século <strong>de</strong> FGM<br />
O<br />
vin<strong>de</strong>iro mes<br />
<strong>de</strong> outubro<br />
a <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
<strong>Galega</strong> <strong>de</strong><br />
<strong>Montañismo</strong> cumprirá 48<br />
anos <strong>de</strong> vida. Corría o ano<br />
1963 cando nacía a FGM<br />
cunha xunta directiva<br />
que tiña a Constancio,<br />
Chito, Veiga á fronte e a Amador <strong>de</strong> Prado Fontán como<br />
vicepresi<strong>de</strong>nte. Secretario, tesoureiro, vogais e responsables<br />
<strong>de</strong> organismos técnicos, completaban a primeira directiva do<br />
organismo fe<strong>de</strong>rativo que prolongou o seu mandato ata 1970.<br />
Outras catro directivas suce<strong>de</strong>rían á primeira presidida<br />
por Chito Veiga, ata chegar á que na actualida<strong>de</strong> encabeza<br />
Adolfo Puch. Tralo fugaz paso pola presi<strong>de</strong>ncia <strong>de</strong> José María<br />
Pérez Berenguer, no ano 1972 tomaba o relevo ao fronte do<br />
organismo fe<strong>de</strong>rativo Rogelio Pereira.<br />
Veterano na Xunta Directiva da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>,<br />
bo coñecedor dos macizos galegos,<br />
españois e europeos, tamén realizou ascensión<br />
en Atlas e An<strong>de</strong>s. Antonio Pare<strong>de</strong>s<br />
<strong>de</strong>staca pola súa polivalencia e recursos<br />
para poñer en marcha diferentes<br />
activida<strong>de</strong>s e proxectos. É socio do Clube<br />
<strong>de</strong> Montaña Xistra.<br />
Vogal <strong>de</strong> Escalada e Delegado da<br />
FGM na provincia <strong>de</strong> Ourense:<br />
Miguel Feijóo Fernán<strong>de</strong>z<br />
(Ourense 1981)<br />
Este ourensán agroma escalada e didáctica<br />
<strong>de</strong>portiva polos catro costados. Feijóo que<br />
<strong>de</strong>staca pola súa gran capacida<strong>de</strong> <strong>de</strong> traballo,<br />
realizou ascensións e escaladas nos principais<br />
macizos españois e europeos. É socio<br />
da Asociación <strong>de</strong> Escaladores Ourensáns.<br />
Vogal asesor do presi<strong>de</strong>nte:<br />
Juan Bautista Alvarez Mínguez<br />
(Vigo 1952)<br />
Escalador e montañeiro <strong>de</strong> raza, ten<br />
realizado ascensións e escaldas por medio<br />
mundo. Directivo do Club Montañeiros<br />
Celtas, director técnico, vogal <strong>de</strong><br />
Activida<strong>de</strong>s e vicepresi<strong>de</strong>nte 2º da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
<strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>, é outro<br />
dos veteranos da FGM. Socio do Club<br />
Montañeiros Celtas, polo seu amplo coñecemento<br />
do noso <strong>de</strong>porte é asesor do<br />
presi<strong>de</strong>nte.<br />
Acompañado por Benigno Varela, Manuel Con<strong>de</strong> e Abel Alonso<br />
nas vicepresi<strong>de</strong>ncias, Pereira rexería a FGM ao longo <strong>de</strong> nove<br />
anos. Entre 1982 e 1985 a presi<strong>de</strong>ncia da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> recaeu<br />
sobre Manuel Con<strong>de</strong> con Abel Alonso na vicepresi<strong>de</strong>ncia. Foi<br />
en 1986 cando comezou a presi<strong>de</strong>ncia que durante máis tempo<br />
se mantivo ao fronte da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>:<br />
24 anos nos que Xosé Lois Freixeiro dirixiu o ente fe<strong>de</strong>rativo.<br />
Daquela a FGM tiña as súas <strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncias na rúa Celso Emilio<br />
Ferreiro que anos <strong>de</strong>spois abandonaría para ubicarse nas<br />
actuais do Edificio das <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>s Deportivas <strong>Galega</strong>s da rúa<br />
Fotógrafo Luis Ksado.<br />
Sen embargo foi na rúa Colón on<strong>de</strong> primeiro <strong>de</strong>senvolveu<br />
as súas activida<strong>de</strong>s a <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> que ao longo <strong>de</strong> case medio<br />
século <strong>de</strong> vida foi quen <strong>de</strong> organizar innumerables activida<strong>de</strong>s,<br />
entre elas campamentos nacionais, e <strong>de</strong> poñer en servizo catro<br />
refuxios en privilexiadas localizacións <strong>de</strong> montaña <strong>de</strong> Galicia e<br />
da súa contorna.<br />
O presi<strong>de</strong>nte <strong>de</strong>bullou as súas principais liñas <strong>de</strong> actuación<br />
A Asemblea Xeral Ordinaria da FGM aproba<br />
os orzamentos para o 2011 e a asignación<br />
<strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s<br />
Finalizada a asemblea proce<strong>de</strong>use á entrega <strong>de</strong> galardóns da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
Texto: Redacción Cumes - Fotos: Evaristo Fandiño<br />
Membros da Xunta Directiva durante a celebración da asemblea<br />
A aprobación dos orzamentos do ano 2011, nos que <strong>de</strong>stacan<br />
a partida prevista para activida<strong>de</strong> ordinaria dotada con<br />
55.275€; a explicación por parte do presi<strong>de</strong>nte Adolfo Puch<br />
do seu proxecto fe<strong>de</strong>rativo e a entrega <strong>de</strong> galardóns centrou<br />
a Asemblea Xeral Ordinaria da FGM celebrada o 30 <strong>de</strong> abril.<br />
Tras dar a benvida aos asistentes <strong>de</strong> <strong>de</strong>sexar que este sexa un<br />
ano cheo <strong>de</strong> gran<strong>de</strong>s novas para os <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña, o<br />
presi<strong>de</strong>nte Adolfo Puch, ce<strong>de</strong>u a palabra á secretaria xeral Isabel<br />
Alonso que proce<strong>de</strong>u á lectura da acta da asemblea ante-<br />
rior que foi aprobada por unanimida<strong>de</strong>. Pola<br />
súa banda Felipe Martínez, coordinador <strong>de</strong><br />
Activida<strong>de</strong>s da FGM expuxo as activida<strong>de</strong>s e<br />
cursos <strong>de</strong>senvolvidos no ano 2010, nos que<br />
tomaron parte un total <strong>de</strong> 15 clubs, 355 participantes,<br />
nove instrutores e 36 cursillistas.<br />
Mentres, o tesoureiro Evaristo Fandiño realizou<br />
as aclaracións oportunas sobre as contas<br />
<strong>de</strong> 2010 que foron aprobadas por unanimida<strong>de</strong>,<br />
<strong>de</strong>stacando o importante <strong>de</strong>sembolso <strong>de</strong>stinado<br />
á compra e posta en marcha da cuarta<br />
e <strong>de</strong> momento <strong>de</strong>rra<strong>de</strong>ira construción do<br />
plan <strong>de</strong> refuxios <strong>de</strong>senvolvidos estes anos pola<br />
FGM: o refuxio <strong>de</strong> Torrebarrio no Macizo <strong>de</strong><br />
Peña Ubiña. Tamén se comunicou á asemblea<br />
a recuperación do diñeiro conxelado como<br />
aval, produto dun contencioso xurdido co<br />
Hospital Juan Canalejo pola atención dun fe<strong>de</strong>rado<br />
que sufriu graves lesións nun acci<strong>de</strong>nte<br />
<strong>de</strong> montaña hai uns anos.<br />
O presi<strong>de</strong>nte comparte os seus obxectivos<br />
Adolfo Puch trasladou aos e ás asistentes á asemblea<br />
o seu novo proxecto fe<strong>de</strong>rativo no que <strong>de</strong>stacan como<br />
principais liñas mestras e priorida<strong>de</strong>s a promoción e divulgación<br />
do <strong>de</strong>porte; unha maior presenza nos medios <strong>de</strong> comunicación<br />
tradicionais <strong>de</strong> prensa, radio e televisión; a promoción<br />
da canteira mediante campaña didácticas e <strong>de</strong> difusión orientadas<br />
á mocida<strong>de</strong> e a posta en marcha <strong>de</strong> novas activida<strong>de</strong>s e<br />
a consolidación das xa existentes en colaboración con clubs e<br />
concellos.<br />
“Imos potenciar a área didáctica da nosa <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> incre-<br />
10 11
mentando o número <strong>de</strong> docentes da EGAM co obxectivo <strong>de</strong><br />
dar cumprida resposta á <strong>de</strong>manda <strong>de</strong> todo o noso colectivo,<br />
diversificando a natureza dos cursos”, sinalou Puch que tamén<br />
avanzou a realización dalgunhas reparacións nos refuxios da<br />
<strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> para tratar <strong>de</strong> aumentar a súa utilización ao longo<br />
do ano. Así mesmo o presi<strong>de</strong>nte da FGM tamén confirmou a<br />
existencia <strong>de</strong> contactos con varios concellos galegos coa finalida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> reparar e instalar novos rocódromos e salas <strong>de</strong> boul<strong>de</strong>r.<br />
A<strong>de</strong>mais, segundo Puch, “no ano 2012 xurdirán novas sorpresas<br />
para os escaladores, corredores e esquiadores nas que xa<br />
estamos a traballar”.<br />
Na súa intervención o presi<strong>de</strong>nte confirmou que a FGM volverá<br />
a publicar a revista Cumes, <strong>de</strong>sta volta en formato dixital<br />
e cunha periodicida<strong>de</strong>, en principio, semestral. Puch tamén<br />
adiantou que se están a confeccionar trípticos e polípticos en<br />
formato telemático e papel para promocionar a licenza <strong>de</strong>portiva,<br />
os refuxios e o montañismo infantil. Así mesmo, o presi<strong>de</strong>nte<br />
da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> apostou pola potenciación da páxina web<br />
como medio inmediato <strong>de</strong> comunicación cos clubs e fe<strong>de</strong>rados.<br />
No plano administrativo, Puch confirmou a ampliación do horario<br />
<strong>de</strong> atención a clubs e <strong>de</strong>portistas que será <strong>de</strong> luns a venres<br />
<strong>de</strong> 11 a 13.30 e <strong>de</strong> 17.30 a 20.30 horas. A correspon<strong>de</strong>ncia e<br />
información cos clubs e fe<strong>de</strong>rados, <strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ndo da natureza da<br />
mesma, será por correo ordinario, e-mail ou vía web, pretendéndose<br />
axilizar a información.<br />
Por último Puch adiantou que este ano estará na rúa a nova<br />
Guía <strong>de</strong> Sen<strong>de</strong>iros <strong>de</strong> Galicia, na que Turgalicia dá publicida<strong>de</strong> a<br />
todas as rutas aprobadas e homologadas pola FGM a través dos<br />
seus técnicos. Esta guía que se edita cada dous ou tres anos,<br />
nesta ocasión incorpora os 30 novos itinerarios aprobados pola<br />
<strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>de</strong>s<strong>de</strong> a publicación do ano 2008.<br />
Aprobación <strong>de</strong> orzamentos e asignación <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s<br />
A asemblea proce<strong>de</strong>u á aprobación dos orzamentos <strong>de</strong>ste ano<br />
nos que o presi<strong>de</strong>nte <strong>de</strong>stacou a partida prevista para activida<strong>de</strong><br />
ordinaria dotada con 55.275€. Puch fixo fincapé na necesida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> optimizar as inversións “dadas as expectativas <strong>de</strong> redución<br />
dos recursos públicos que baixaron nun 5% no 2010 e un 9%<br />
no 2011, o que leva á necesida<strong>de</strong> <strong>de</strong> incrementar os recursos<br />
propios, labor non exenta <strong>de</strong> dificulta<strong>de</strong>s”, dixo.<br />
En canto á asignación das activida<strong>de</strong>s tradicionais para ao ano<br />
2012, o coordinador <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>s, Felipe Martínez foi adxudicando<br />
as mesmas tras algunhas <strong>de</strong>liberacións entre os clubs,<br />
quedando como sigue:<br />
4 e 5 <strong>de</strong> febreiro<br />
Percorrido <strong>de</strong> Esquí <strong>de</strong> montaña<br />
Club Montañeiros Celtas - FGM.<br />
7 e 8 <strong>de</strong> abril<br />
Campamento e Marcha <strong>de</strong> maiores<br />
Clube <strong>de</strong> Montaña Xistra - FGM.<br />
9 e 10 <strong>de</strong> xuño<br />
Marcha con Vivac<br />
Club Peña Trevinca Montañeiros <strong>de</strong> Galicia - FGM.<br />
16 e 17 <strong>de</strong> xuño<br />
Campamento e Marcha infantil-xuvenil<br />
S. Montaña Ártabros - FGM.<br />
9 setembro<br />
Marcha Territorial <strong>de</strong> Montañeiros Veteranos<br />
Club <strong>de</strong> Montaña Xistra - FGM.<br />
7 e 8 <strong>de</strong> xullo<br />
Descenso <strong>de</strong> Barrancos<br />
Clube <strong>de</strong> Montaña Xistra-FGM.<br />
No seguinte punto da or<strong>de</strong> do día o presi<strong>de</strong>nte citou en or<strong>de</strong>n<br />
inverso a puntuación dos clubs do 12º ao 1º, segundo o baremo<br />
aprobado en asemblea e que valora a expedición <strong>de</strong> licenzas,<br />
participación en activida<strong>de</strong>s galegas, activida<strong>de</strong>s estatais, organización<br />
das mesmas e participación nos cursos da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>.<br />
Finalmente acordouse que o Mellor Club <strong>de</strong> Galicia no ano<br />
2010 foi o Club Peña Trevinca Montañeiros <strong>de</strong> Galicia.<br />
Clasificación final:<br />
1º Club Peña Trevinca Montañeiros <strong>de</strong> Galicia<br />
2º Club Montañeiros Celtas<br />
3º Clube <strong>de</strong> Montaña Xistra<br />
4º Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros<br />
5º Clube <strong>de</strong> Montaña Ribeira Sacra<br />
6º Sección <strong>de</strong> Montaña do Club Deportivo Fontiñas<br />
7º Club Peña Trevinca-Barco<br />
8º Club Montañeiros <strong>de</strong> Pontevedra<br />
9º Club Alpino Ourensan<br />
10º Club <strong>de</strong> Montaña O Carroucho<br />
11º Club Montaña Ferrol<br />
12º Club <strong>de</strong> Montaña O Veral<br />
Na sesión o Director Técnico, José Manuel Pérez Prego, expuxo<br />
á asemblea a maior parte das liñas mestras da política didáctica<br />
da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> cara á potenciación e diversificación dos<br />
cursos para ó ano 2012. Na sesión aprobouse unha proposta <strong>de</strong><br />
Xosé Lois Freixeiro <strong>de</strong> modificación das subvención ás licenzas<br />
<strong>de</strong>portivas para as persoas maiores <strong>de</strong> 65 anos. Finalmente tras<br />
unha quenda <strong>de</strong> rogos e preguntas que foron contestados pola<br />
Xunta Directiva, proce<strong>de</strong>use ao peche da asemblea.<br />
Entrega <strong>de</strong> galardóns anuais da FGM<br />
Unha vez rematada a asemblea tivo lugar a entrega anual <strong>de</strong><br />
galardóns da FGM en <strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncias do Hotel Coia (imaxes ao<br />
pé). En dito acto o presi<strong>de</strong>nte <strong>de</strong> <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>, acompañado dos<br />
dous vicepresi<strong>de</strong>ntes, entregaron as placas da Copa <strong>de</strong> Marchas<br />
<strong>de</strong> 50 quilómetros e a continuación proce<strong>de</strong>use á entrega dos<br />
seguintes premios en recoñecemento do apoio ó noso <strong>de</strong>porte<br />
<strong>de</strong> catro clubs galegos:<br />
- Club Montañeiros Celtas por ser a entida<strong>de</strong> que nos <strong>de</strong>rra<strong>de</strong>iros<br />
anos aportou un maior numero <strong>de</strong> participantes a activida<strong>de</strong>s<br />
e cursos fe<strong>de</strong>rativos.<br />
- Clube <strong>de</strong> Montaña Xistra en recoñecemento á súa labor <strong>de</strong><br />
organización <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s fe<strong>de</strong>rativas, e o club galego que se<br />
fixo cargo da organización dun maior número <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s<br />
no computo dos últimos anos.<br />
- Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros que leva varios anos sendo o<br />
club galego que máis licenzas <strong>de</strong>portivas expi<strong>de</strong> cada ano. Premio<br />
á promoción da licenza fe<strong>de</strong>rativa.<br />
- O Club Peña Trevinca Montañeiros <strong>de</strong> Galicia recibiu o Premio<br />
ao Mellor Club Galego na temporada 2010 por un compendio<br />
das cualida<strong>de</strong>s <strong>de</strong>stacadas nos galardóns outorgados aos<br />
outros tres clubs.<br />
12 13
· REPORTAXE ·<br />
Roberto López e Abel Alonso ascen<strong>de</strong>ron ao McKinley o 27 <strong>de</strong> maio<br />
Dobrete galego no<br />
cumio <strong>de</strong> Norteamérica<br />
Os montañeiros galegos enfrontan o reto <strong>de</strong> subir os cumios máis altos dos continentes<br />
Texto: M.C.Echevarría - Fotos: R. López e A. Alonso<br />
Roberto López e Abel Alonso, personalizan o<br />
último fito do montañismo galego: a ascensión<br />
ao monte McKinley (6194 m.) en Alaska. Os<br />
alpinistas coroaban a montaña máis elevada<br />
<strong>de</strong> Norteamérica o 27 <strong>de</strong> maio aproveitando<br />
unha tregua do tempo, caracterizado por frío<br />
moi intenso, fortes nevaradas e rachas <strong>de</strong><br />
vento <strong>de</strong> ata 90 quilómetros por hora. Con<br />
tan só nove días <strong>de</strong> aclimatación, Roberto<br />
e Abel <strong>de</strong>cidiron aproveitar unha previsión<br />
meteorolóxica favorable e foron quen <strong>de</strong><br />
facer cumio nunha montaña que segundo<br />
as súas propias palabras é “impresionante<br />
e moi dura, a máis dura que fixemos ata o<br />
<strong>de</strong> agora, pero é fascinante”.<br />
O McKinley forma parte do <strong>de</strong>safío 7<br />
Summits para ascen<strong>de</strong>r os sete cumios<br />
máis elevados <strong>de</strong> todos os continentes,<br />
dos que Roberto López xa acadou catro e<br />
Abel Alonso un.<br />
Aínda que se nos atemos estritamente aos feitos a aventura <strong>de</strong> Roberto<br />
López (Clube <strong>de</strong> Montaña Xistra) e Abel Alonso (Club Peña<br />
Trevinca Montañeiros <strong>de</strong> Galicia) rumbo ao Círculo Polar Ártico<br />
comeza o 13 <strong>de</strong> maio na estación <strong>de</strong> tren <strong>de</strong> Vigo, a xestación do<br />
proxecto hai que situalo moitos meses atrás . Tras verse obrigados a<br />
renunciar, por diversos motivos, o ano pasado a poñelo en marcha,<br />
foi neste 2011 cando os dous montañeiro galegos pui<strong>de</strong>ron ver materializado<br />
o seu sono <strong>de</strong> chegar á montaña máis elevada <strong>de</strong> Norteamérica,<br />
o McKinley <strong>de</strong> 6194 m. Un éxito que ambos recoñecen a Cumes<br />
achégalles “un grao extra <strong>de</strong> satisfacción ao ser conscientes <strong>de</strong> que só<br />
o 40% dos que o intentan chegan ao cumio”.<br />
Duros a<strong>de</strong>stramentos que incluían arrastrar unha roda <strong>de</strong> tractor pola<br />
praia; xestións e saídas á montaña, marcaron a preparación dos montañeiros<br />
galegos como traballo previo ao ascenso ao McKinley. Unha<br />
preparación que a<strong>de</strong>mais ambos tiveron que compatibilizar cos seus<br />
respectivos compromisos laborais e persoais e un financiamento que<br />
14 15
Dous días <strong>de</strong> bo tempo no glaciar reci-<br />
O reto dos sete cumios<br />
biron a Roberto e Abel que sen embargo<br />
Co McKinley, o lucense Roberto López<br />
pronto sufrirían toda a dureza da meteo-<br />
acada o cuarto dos sete cumios máis alroloxía<br />
ártica. “Dia <strong>de</strong> cans no campo 2.”<br />
tos dos continentes. Así, a montaña máis<br />
Todo o día paleando neve da tenda sen<br />
elevada <strong>de</strong> Norteamérica súmase ao<br />
parar. Así <strong>de</strong>scribían os alpinistas no seu<br />
Kilimanjaro (África); Elbrus (Europa)<br />
blog Desafío Inútil e a través <strong>de</strong> conexións<br />
e Aconcagua (América do Sur) que xa<br />
vía satélite a situación vivida o venres 20,<br />
figuran no currículo <strong>de</strong> Roberto López<br />
un día antes <strong>de</strong> realizar o porteo ao campo<br />
3, ao que volverían dous días <strong>de</strong>spois<br />
Roberto no teito <strong>de</strong> Norteamérica Abel e Roberto na estación <strong>de</strong><br />
tren <strong>de</strong> Vigo<br />
Abel no cumio do McKinley<br />
ao que lle restan coroar o Everest (Asia);<br />
a Pirámi<strong>de</strong> <strong>de</strong> Carstnez (Oceanía) e o<br />
en medio dun fortísimo vento o e on<strong>de</strong> De regreso a Talkeetna, duchados, <strong>de</strong>s- tar<strong>de</strong> con amigos), “esta cordilleira re- Monte Vinson (Antártida) para comple-<br />
atoparon a tenda enterrada pola neve. Alí pois <strong>de</strong> máis <strong>de</strong> <strong>de</strong>z días sen facelo, e presenta unha das paisaxes glaciais máis tar o reto que o alpinista estadouni<strong>de</strong>nse<br />
permanecerían nunhas condicións moi aínda algo cansos, Roberto e Abel reco- espectaculares que vimos ata o <strong>de</strong> agora, Richard Bass acadara por primeira vez<br />
duras con fortes nevaradas e frío moi inñecían como primeira gran dificulta<strong>de</strong> da todo é grandioso”, aseguran. “Un mira en 1985. No caso do pontevedrés Abel<br />
tenso que incluso facilitou a formación expedición “a travesía do glaciar Kahiltna a todos lados e non se mira máis que Alonso, o McKinley converteuse, <strong>de</strong>s-<br />
<strong>de</strong> estalactitas no interior da tenda, ata o ata o campo 2 xa que está plagado <strong>de</strong> fen- vales xeados e enormes montañas”, repois do Aconcagua, no segundo cumio<br />
martes 24. Esa xornada segundo explidas ocultas na súa maior parte. Hai que ir latan e lembran que “<strong>de</strong>s<strong>de</strong> Talkeetna, acadado <strong>de</strong>ntro do proxecto 7 Summits.<br />
caban: “subimos a portear ao campo 4 a con moito coidado e vixiantes para non on<strong>de</strong> tomamos unha pequena avioneta, Coa inxección <strong>de</strong> moral que supón su-<br />
5250 m. pola gran pen<strong>de</strong>nte Head Wall levar sustos”. Logo está o Head Wall, un sobrevoamos parte <strong>de</strong>sta cordilleira e é perar o reto do McKinley, López e Gon-<br />
e logo unha arista moi exposta ao vento, muro <strong>de</strong> 250 m. a aproximadamente, 55º realmente impresionante a transición zález amósanse ilusionados coa posibili-<br />
pero pasamos sen problemas. Hai moi- con xeo azul, aínda que hai unha liña <strong>de</strong> <strong>de</strong>s<strong>de</strong> as extensas chairas <strong>de</strong> Alaska para da<strong>de</strong> <strong>de</strong> continuar adiante co reto aínda<br />
Esquema <strong>de</strong>tallado do ascenso ao McKinley<br />
to vento e temos que levantar pare<strong>de</strong>s corda fixa que facilita un pouco o seu as- ir gañando altura pouco a pouco e trans- que sinalan que “habería que preguntar-<br />
foi 100% propio. “Como sempre neste cións non foron especialmente benevo- <strong>de</strong> xeo diante da tenda. Este frío pásacenso. Os montañeiros sinalan o Denali formándose en paisaxe ver<strong>de</strong>, con ríos en se antes se hai financiamento para po<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong>porte, o financiamento” recoñece Rolentes, Roberto e Abel foron quen <strong>de</strong> nos factura. Non sentiamos a punta dos Pass como un dos puntos máis críticos glaciares extensos e montañas xeadas…. realizar outro <strong>de</strong>ses míticos cumios. Este<br />
berto “é un reto tan difícil como a propia completar o seu reto nun tempo practi- <strong>de</strong>dos que empezan a agretarse do frío. con mal tempo, “unha travesía en dia- todo un <strong>de</strong>serto branco”.<br />
ano creo que non será posible aínda que<br />
expedición ou máis. Por moitas portas ás<br />
que chames, semella que os timbres non<br />
camente récord. Tras saír <strong>de</strong> Vigo rumbo<br />
a Madrid e tomar na capital <strong>de</strong> España un<br />
Paisaxes espectaculares. Nunca miramos<br />
nada parecido”.<br />
gonal con moita inclinación sobre a que<br />
a<strong>de</strong>mais acostuma a haber placas <strong>de</strong> xeo o<br />
Campo 2 con vista do Foraker<br />
ganas non faltan”, din.<br />
funcionan”. En canto á compatibilida<strong>de</strong> voo rumbo a Frankfurt, os montañeiros<br />
que dificulta máis a ascensión. A<strong>de</strong>mais<br />
<strong>de</strong>ste reto co traballo e as relacións per- galegos viaxaron a Alaska, concretamen- Tras baixar e volver a subir ao campo 4 o vento neste paso é moi <strong>de</strong>terminante,<br />
soais, ambos apelan ao sacrificio que sute a Anchorage on<strong>de</strong> pui<strong>de</strong>ron proverse o xoves 26, Roberto e Abel acordan tras xa que sopra a velocida<strong>de</strong>s elevadas, propón<br />
gastar vacacións do ano ou restarlle do material necesario, como comida ou confirmar nas previsións meteorolóxicas vocando moitos acci<strong>de</strong>ntes”. Por se non<br />
tempo á familia ou á parella.<br />
gas. Despois dunha parada en Talkeetna, unha ventá <strong>de</strong> bo tempo, atacar o cumio. fose bastante, a arista cimera está moi es-<br />
on<strong>de</strong> pagaron o permiso <strong>de</strong> ascensión e A pesares <strong>de</strong> levar só nove días <strong>de</strong> aclipida cunha forte caída por un lado e un<br />
Roberto e Abel aseguran ser conscientes intercambiaron impresións cos Rangers matación, os montañeiros galegos saíron abismo <strong>de</strong> máis <strong>de</strong> 2000 m. polo outro.<br />
<strong>de</strong> que “esta montaña presentaba unha encargados <strong>de</strong> velar pola súa segurida<strong>de</strong> o venres 27 ás 05.00 horas e chegaron Un escenario <strong>de</strong> pesa<strong>de</strong>lo on<strong>de</strong> os ventos<br />
dureza extra máis alá do que coñecia- e cunha expedición rusa que acababa <strong>de</strong> os primeiros ao cumio. “É impresio- po<strong>de</strong>n arrincar perfectamente unha permos,<br />
<strong>de</strong>bido á combinación da altura e chegar do cumio do McKinley, na mañá nante esta montaña e moi dura, a máis soa na ruta <strong>de</strong> ascenso.<br />
a latitu<strong>de</strong>, a<strong>de</strong>mais do frío extremo e dos do día 18 Abel e Roberto tomaron unha dura que fixemos ata o <strong>de</strong> agora. Gra-<br />
fortes ventos que son causa <strong>de</strong> moitos ac- avioneta que os <strong>de</strong>ixou co seu equipo, zas a todos polo apoio. Cumio McKin- Beleza en estado puro<br />
ci<strong>de</strong>ntes e conxelacións”.<br />
cargado nun pesado trineo, do que tiley 6194m 63-04.151’, 151-00.396’ vi27 Para estes dous montañeiros que tiveveron<br />
que tirar <strong>de</strong> campo en campo, no 13h00”, relataban Roberto e Abel na súa ron un inicio na montaña ben distinto<br />
Dúas semanas cheas <strong>de</strong> emocións glaciar Kailtina na base da montaña. crónica enviada vía satélite.<br />
(mentres Abel empezou <strong>de</strong> pequeno<br />
Afortunadamente e aínda que as condi-<br />
cos seus pais, Roberto iniciouse máis<br />
Mais fotos en<br />
16<br />
CumesTV<br />
17
Amigos e compañeiros lembran a Chito Veiga, referente do montañismo galego<br />
Home da montaña e<br />
señor na montaña<br />
Chito nos últimos tempos (2006)<br />
“Para min e para todos os montañeiros<br />
a súa figura quedaría resumida nestas<br />
palabras: Home da montaña e señor<br />
na montaña”. Quen así fala é Antonio<br />
Fernán<strong>de</strong>z Pena, Cholo, compañeiro e<br />
pupilo <strong>de</strong> Chito Veiga <strong>de</strong>s<strong>de</strong> xaneiro <strong>de</strong><br />
1962, data a partir da que asegura “a miña<br />
vida montañeira quedou profundamente<br />
ligada e influída polas súas i<strong>de</strong>as <strong>de</strong>portivas,<br />
humanas e culturais”.<br />
Moitos son os montañeiros e montañeiras<br />
galegos que recoñecen en Chito<br />
Veiga unha referencia <strong>de</strong>portiva que foi<br />
quen, como asegura José Manuel Pérez,<br />
Recén estreado 2011, Constancio Veiga, Chito, falecía aos<br />
79 anos <strong>de</strong> ida<strong>de</strong>. Quen moitos consi<strong>de</strong>ran responsable<br />
<strong>de</strong> facer do montañismo en Galicia un <strong>de</strong>porte mo<strong>de</strong>rno,<br />
<strong>de</strong>ixou tras <strong>de</strong> si un impresionante currículo no que figuran<br />
a<strong>de</strong>mais dos máis <strong>de</strong>stacados macizos españois,<br />
importantes cumios europeos, asiáticos, africanos, americanos<br />
e tamén <strong>de</strong> Oceanía. O home que subiu ás máximas<br />
alturas dos 315 concellos galegos e levou o nome<br />
<strong>de</strong> Montañeiros Celtas por todo o mundo, sentou os alicerces<br />
da Escola <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Alta Montaña e <strong>de</strong>senvolveu<br />
un activo labor <strong>de</strong> divulgación dos seus coñecementos e<br />
amor pola montaña e a súa contorna.<br />
Texto: M.C.Echevarría - Fotos: Arquivo Antonio Veiga<br />
Director Técnico da FGM e instrutor da<br />
EGAM e da EEAM, <strong>de</strong> “ampliar os horizontes<br />
do montañismo galego. El <strong>de</strong>u un<br />
paso máis alá, saíu das nosas montañas e<br />
achegouse ás dos Alpes ou África, nunha<br />
época na que saír da Península era unha<br />
gran<strong>de</strong> aventura”. Espírito aventureiro<br />
que a<strong>de</strong>mais soubo transmitir e fusionar<br />
cos seus coñecementos <strong>de</strong> natureza, historia,<br />
arqueoloxía, etnografía ou fotografía.<br />
O seu irmán, Antonio Veiga, apunta<br />
que “soubo transmitir o seu inmenso<br />
bagaxe cultural sobre a historia e a súa<br />
experiencia en montaña. Xeografía, etnografía,<br />
arqueoloxía e astronomía coas que<br />
animaba as noites <strong>de</strong> campamento. A<strong>de</strong>mais<br />
era un experto en cine <strong>de</strong> montaña”.<br />
Nese labor <strong>de</strong> transmisión dos seus coñecementos<br />
e paixón pola montaña, Fernando<br />
Rey, presi<strong>de</strong>nte <strong>de</strong> Montañeiros<br />
Celtas entre os anos 2007 e 2011, recoñece<br />
ao artífice “dun xermolo do que<br />
saíu unha gran xeración <strong>de</strong> montañeiros<br />
e montañeiras galegos”. Homes e mulleres<br />
que co tempo emularon os logros<br />
acadados por Chito que lembra Adolfo<br />
Puch, presi<strong>de</strong>nte da FGM, “organizou as<br />
súas primeiras saídas ao estranxeiro cando<br />
non había xente que fixera activida<strong>de</strong>s<br />
Chito, <strong>de</strong> novo, cunha ferida no nariz Marrocos (1992) No Himalaia (1982)<br />
<strong>de</strong> montaña e aventura en macizos da<br />
entida<strong>de</strong> dos An<strong>de</strong>s, montañas <strong>de</strong> Nova<br />
Zelandia ou o Monte Kenya”. Non en<br />
tan renomeados cumios, senón nas montañas<br />
<strong>de</strong> Galicia, centrou Chito a súa colaboración<br />
co boletín Cumes nun tempo<br />
no que como lembra o que fora o seu director<br />
na primeira etapa, Ricardo Echevarría,<br />
“as colaboracións eran escasas, pero<br />
Chito sempre participou dando sobrada<br />
mostra do seu profundo coñecemento do<br />
noso país. Foi un traballo polo que lle estaremos<br />
sempre moi agra<strong>de</strong>cidos”.<br />
Des<strong>de</strong> o Cepudo ao resto do mundo<br />
Nacido en Vigo en 1931, Chito rexistrou<br />
no seu diario <strong>de</strong> excursións a súa<br />
primeira saída o 22 <strong>de</strong> xullo <strong>de</strong> 1945 co<br />
seguinte percorrido e notas aclaratorias:<br />
Coia - Camiño da Raposa - Torreiro<br />
- Estación da Florida - Espedrigada -<br />
Marrocos (1964)<br />
Puente Romano - Pereiró - As Carneiras<br />
- Valladares - Cepudo - Alba - Capilla<br />
con el escudo <strong>de</strong> los Valladares - Restos<br />
<strong>de</strong> murallas <strong>de</strong> la fortaleza - Iglesia <strong>de</strong><br />
Valladares - Regreso por el mismo recorrido.<br />
“Nesa saída Chito foi acompañado<br />
polo meu irmán Pepe e por min mesmo”,<br />
sinalada Antonio Veiga que <strong>de</strong>staca<br />
que “<strong>de</strong>s<strong>de</strong> entón Chito rexistrou todas<br />
e cada unha das excursións que realizou,<br />
unha historia da súa vida na montaña incriblemente<br />
<strong>de</strong>tallada, con esquemas <strong>de</strong><br />
rutas, <strong>de</strong>buxos, fotografías…”. Antonio<br />
lembra que tanto el como Chito se iniciaron<br />
na montaña da man do seu irmán<br />
maior Pepe, “un namorado da natureza,<br />
co que comezamos a nosa andaina <strong>de</strong><br />
xeito continuado e intenso”.<br />
En 1947 Chito ingresa xunto a Antonio<br />
e Pepe na sección <strong>de</strong> montaña do Real<br />
O trío <strong>de</strong> irmáns Veiga (1947)<br />
Club Celta. O chamado “Trío Hermanos<br />
Veiga” pronto <strong>de</strong>stacou por fusionar<br />
o concepto <strong>de</strong>portivo coa natureza,<br />
a historia, a arqueoloxía e a etnografía.<br />
“A súa participación na organización <strong>de</strong><br />
activida<strong>de</strong>s foi continúa durante décadas”<br />
sinala Fernando Rey, ex presi<strong>de</strong>nte<br />
<strong>de</strong> Montañeiros Celtas, que lembra que<br />
para Chito “o importante era o club e<br />
non a persoa”, un club que a<strong>de</strong>mais,<br />
segundo Rey, “animou a diversificar en<br />
canto a activida<strong>de</strong>s introducindo outras<br />
ao marxe do montañismo como a espeleoloxía<br />
ou o mergullo”.<br />
Máis <strong>de</strong> 4000 ascensións en Galicia,<br />
incluídas as máximas alturas dos 315<br />
concellos que a compoñen; cumios nos<br />
principais macizos españois (Pirineos,<br />
Gredos, Picos <strong>de</strong> Europa, Serra Nevada),<br />
europeos (Alpes suízos, austríacos, iu-<br />
18 19
Antonio e Chito no Faro <strong>de</strong> Avión (1951)<br />
goslavos, macizos <strong>de</strong> Laponia e Noruega),<br />
asiáticos (cordilleiras <strong>de</strong> Tauro e Líbano,<br />
Himalaya), africanos (cordilleiras<br />
do Rif e Gran Atlas, Kilimanjaro), americanos<br />
(An<strong>de</strong>s peruanos, macizo costeiro<br />
<strong>de</strong> EEUU ou Groenlandia) e <strong>de</strong> Oceanía<br />
(Macizo <strong>de</strong> Tongariro); exploración <strong>de</strong><br />
grutas en España, Portugal, Marrocos<br />
ou Líbano e travesías polos <strong>de</strong>sertos <strong>de</strong><br />
África, enchen o currículo <strong>de</strong>portivo <strong>de</strong><br />
Chito Veiga.<br />
“Nunha etapa na que practicamente<br />
ninguén se aventuraba a facer expedicións<br />
fóra do territorio español”, sinalada<br />
Adolfo Puch, presi<strong>de</strong>nte da FGM,<br />
“Chito visitou os cinco continentes ao<br />
tempo que co seu labor divulgativo sementou<br />
nas novas xeracións a inquietu<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> coñecer mundo pisando os cumios<br />
máis importantes do planeta”. Nesta dobre<br />
vertente inci<strong>de</strong> tamén José Manuel<br />
Pérez, Director Técnico da FGM, para<br />
quen Chito foi “un claro exemplo do<br />
que é un montañeiro. Sempre existe un<br />
impulso persoal que tira <strong>de</strong> nós para facer<br />
activida<strong>de</strong>s do noso interese e <strong>de</strong>dicar<br />
unha parte do noso tempo a impulsar o<br />
montañismo e iso foi o que Chito fixo a<br />
través da EGAM ou con activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong><br />
divulgación”. Entre elas Fernando Rey<br />
<strong>de</strong>staca a Operación Benjamín, <strong>de</strong>stinada<br />
a introducir no mundo da montaña aos<br />
cativos, e na que Chito participou ao longo<br />
<strong>de</strong> 40 anos. Pero para o ex presi<strong>de</strong>nte<br />
<strong>de</strong> Montañeiros Celtas, a principal achega<br />
<strong>de</strong> Chito Veiga ao <strong>de</strong>porte galego foi a<br />
<strong>de</strong> ser quen <strong>de</strong> “dar o paso e incorporar<br />
progresivamente os medios técnicos para<br />
facer do montañismo un <strong>de</strong>porte, contando<br />
para iso coa colaboración doutros<br />
pioneiros e copiando do que se facía máis<br />
alá das nosas fronteiras”.<br />
Entrega e xenerosida<strong>de</strong><br />
Tan innegables como os seus logros <strong>de</strong>portivos<br />
son, no caso <strong>de</strong> Chito Veiga, os<br />
seus valores humanos. “Entrega incondicional<br />
aos <strong>de</strong>mais, xenerosida<strong>de</strong> sen<br />
condicións e amiza<strong>de</strong> sen fisuras” son<br />
segundo Antonio Fernán<strong>de</strong>z Pena, Cholo,<br />
trazos da súa personalida<strong>de</strong> que fan<br />
“que perviva para sempre, non só nos<br />
corazóns <strong>de</strong> todos os que o coñecemos,<br />
senón tamén como símbolo, exemplo<br />
<strong>de</strong>portivo e <strong>de</strong> amor pola montaña”.<br />
Para José Manuel Pérez a característica<br />
principal <strong>de</strong> Chito era “o seu respecto<br />
polas persoas. Tiña unha paciencia e capacida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> comprensión da diferenza<br />
que existe entre as persoas a admirar”.<br />
Valores aos que enga<strong>de</strong> tamén o instrutor<br />
da EGAM e da EEAM “a súa capacida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> estar a gusto na montaña sen importar<br />
on<strong>de</strong> ou o tipo <strong>de</strong> montaña”.<br />
Fernando Rey refírese a quen en vida recibiu<br />
a Medalla <strong>de</strong> Ouro <strong>de</strong> Montañeiros<br />
Celtas, club do que foi a<strong>de</strong>mais Socio<br />
Distinguido, como unha persoa “entregada<br />
e xenerosa, a<strong>de</strong>mais <strong>de</strong> entrañable<br />
e gran contador <strong>de</strong> historias”. Unha faceta<br />
que tamén <strong>de</strong>staca Adolfo Puch que<br />
lembra que Chito foi o primeiro presi<strong>de</strong>nte<br />
da FGM entre 1963 e 1970 e á que<br />
enga<strong>de</strong> o seu fondo amor pola montaña<br />
en todas as súas facetas “<strong>de</strong>portiva, social,<br />
cultural. Disfrutaba dunha vía <strong>de</strong> escalada,<br />
unha charla cun vello dunha al<strong>de</strong>a<br />
ou sacando unha foto e unha mámoa en<br />
Galicia, unha e<strong>de</strong>lweis nos Alpes ou Pirineos<br />
ou retratando a un rebeco nos Picos<br />
<strong>de</strong> Europa. Ímolo botar moito en falta”.<br />
Na cova do Rei Centolo (1954)<br />
· ACTIVIDADES ·<br />
Activida<strong>de</strong>s<br />
Entre os meses <strong>de</strong> febreiro e xuño celebráronse máis dunha vintena <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s organizadas<br />
pola FGM e os clubs que po<strong>de</strong>s consultar na web da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> (www.fgmontanismo.com).<br />
Delas <strong>de</strong>stacamos as seguintes:<br />
1º proba da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por Montaña.<br />
Case un cento <strong>de</strong> participantes, entre eles o septuaxenario montañeiro Ramón Blanco, tomaron<br />
a saída o 28 <strong>de</strong> maio en Viveiro na 1ª proba da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por Montaña.<br />
Os clasificados na primeira das tres probas das que se compón a Copa Galego foron:<br />
Categoría absoluta:<br />
1º Emilio Martínez Anta, Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros. 3:58:30<br />
2º Juan Carlos Rodríguez Queijas, Clube <strong>de</strong> Montaña Pico do Castro. 4:05:12<br />
3º José Antonio Santalla Canedo, Clube <strong>de</strong> Montaña Red 1 Ourense. 4:07:57<br />
Categoría veteranos:<br />
1º Emilio Martínez Anta, Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros. 3:58:30<br />
2º Jorge Diz Carrera, Sección <strong>de</strong> Montaña do Club C.A.R Marisqueiro. 4:10:51<br />
3º Eleuteiro Manuel Couceiro Eiris, Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros. 4:16:18<br />
o que xa<br />
pasou<br />
VI Campionato Galego <strong>de</strong> Escalada <strong>de</strong> Base<br />
Organizado polo Club Montañeiros Celtas e a FGM o 4 <strong>de</strong> xuño no Pavillón <strong>de</strong> As Travesas en Vigo, na 6ª edición do Campionato<br />
Galego <strong>de</strong> Escalada Base participaron 26 escaladores e escaladoras <strong>de</strong> entre 4 e 15 anos.<br />
Posto Nome Ida<strong>de</strong> Clube 1ª vía 2ª vía Final<br />
1º Alejandro <strong>de</strong> Frutos Martínez 15 Xistra 125 120 140<br />
2º Rodrigo Alejano García 14 Celtas 125 120 115<br />
3º Alejandro Cartelle Romeu 13 Club Ferrol 125 120 95<br />
4º Uxía García Torres 12 Celtas 125 120 70<br />
5º Felipe <strong>de</strong> Frutos Martínez 12 Xistra 125 120 70<br />
6º Antón García Iglesias 14 Celtas 125 120 65<br />
7º Javier Alejano García 11 Celtas 125 85<br />
8º Bruno Casal González 11 Celtas 125 80<br />
9º Sara Expósito Pérez 11 Trevinca 125 55<br />
10º Diego Alonso Martínez 11 Trevinca 45<br />
20 21
o que xa<br />
pasou<br />
1ª e 2ª probas da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Escalada en Bloque<br />
Celebradas dúas probas da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Escalada en Bloque en Ourense e A Coruña a clasificación xeral<br />
é a seguinte:<br />
Categoría feminina:<br />
1º Josefina Maestu Almeida (Sdad.<strong>de</strong> Montaña Ártabros) (145 puntos)<br />
2º Dolores Domínguez Iglesias (Club <strong>de</strong> Montaña Serra do Suido) (100 puntos)<br />
2º Rosa González López (Sdad. <strong>de</strong> Montaña Ártabros) (100 puntos)<br />
4º Katya Sanz Ochoa (Club <strong>de</strong> Montaña Serra do Suido) (80 puntos)<br />
5º Mari Flor Fernán<strong>de</strong>z Alvarez (Clube <strong>de</strong> Montaña O´Veral) (65 puntos)<br />
6º Teresa Fernán<strong>de</strong>z Vázquez (Agrupación Escaladores Ourensáns) (55 puntos)<br />
6º Mari Carmen Fernán<strong>de</strong>z Alvarez (Club <strong>de</strong> Montaña Serra do Suido) (55 puntos)<br />
8º Chiara Lazzaretto (Agrupación Escaladores Ourensáns) (51 puntos)<br />
9º Raquel Para<strong>de</strong>la Maciá (Agrupación Escaladores Ourensáns) (47 puntos)<br />
9º Alba Núñez Martínez (Agrupación Escaladores Ourensáns) (47 puntos)<br />
Categoría masculina:<br />
1º Marco González Gerpe (Sdad. <strong>de</strong> Montaña Ártabros) (145 puntos)<br />
2º Alejandro López Sánchez (Sdad. <strong>de</strong> Montaña Ártabros) (123 puntos)<br />
3º Xurxo Brea Martínez (Agrupación Escaladores Ourensáns) (120 puntos)<br />
4º José Yera Fachal (Sdad. <strong>de</strong> Montaña Ártabros) (106 puntos)<br />
5º Carlos Marqués Carballo (Club <strong>de</strong> Montaña O´Veral) (100 puntos)<br />
5º Miguel Feijóo Fernán<strong>de</strong>z (Agrupación Escaladores Ourensáns) (100 puntos)<br />
7º Pablo González Castro (Club Peña Trevinca Montañeiros Galicia) (94 puntos)<br />
8º Miguel Alonso Pérez (Club Montañeiros Celtas) (54 puntos)<br />
9º Ignacio López López (Sdad. <strong>de</strong> Montaña Ártabros) (47 puntos)<br />
10º Antonio Castiñeira Redondo (Club <strong>de</strong> Montaña O´Veral) (43 puntos)<br />
2-3 xullo<br />
curso <strong>de</strong>scenso <strong>de</strong><br />
barrancos<br />
FGM-EGAM<br />
16-23 agosto<br />
Campamento Anual da<br />
<strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> Española<br />
<strong>de</strong> Deportes <strong>de</strong> Montaña<br />
y Escalada<br />
Pirineo Catalán<br />
(Valle <strong>de</strong> Boi)<br />
FEDME<br />
2 outubro<br />
3ª Proba da<br />
Copa <strong>Galega</strong><br />
<strong>de</strong> Carreiras<br />
por Montaña<br />
palmarés<br />
9-10 xullo<br />
XVII <strong>de</strong>scenso <strong>de</strong><br />
barrancos<br />
FGM-C.M. Xistra<br />
3 setembro<br />
IX Andaina Popular<br />
Concello <strong>de</strong> Ribeira<br />
- Copa 50km -<br />
FGM-As Miñoteiras<br />
15-16 outubro<br />
Curso <strong>de</strong> Escalada<br />
artificial<br />
FGM-EGAM<br />
Fernando Arca, membro da Selección <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por Montaña da<br />
<strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>, conseguiu o posto 11º na Carreira <strong>de</strong> Zegama,<br />
un posto moi <strong>de</strong>stacado <strong>de</strong>ntro dunha das probas máis importantes e<br />
recoñecidas a nivel estatal e internacional.<br />
Sara Aicart Ortiz obtivo o 3º posto na clasificación final da Copa <strong>de</strong> Escalada<br />
da FEDME na categoría feminina.<br />
Tino Lois obtivo o 4º posto na clasificación final da Copa <strong>de</strong> Escalada <strong>de</strong><br />
Dificulta<strong>de</strong> da FEDME.<br />
22-23 outubro<br />
Curso <strong>de</strong> Orientación<br />
con GPS<br />
FGM-EGAM<br />
o que está<br />
por vir<br />
4 setembro<br />
2ª Proba da Copa<br />
<strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras<br />
por Montaña + Copa<br />
<strong>de</strong> España <strong>de</strong> Carreiras<br />
por Montaña-<br />
FEDME<br />
11 setembro<br />
XXIII Marcha <strong>Galega</strong><br />
<strong>de</strong> Montañeiros<br />
Veteranos<br />
FGM- C.P. Trevinca<br />
M.G.<br />
29 outubro<br />
3ª Proba Copa<br />
<strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Escalada<br />
en Bloque<br />
22 23
· PROTAGONISTAS ·<br />
O septuaxenario Ramón Blanco participou na 10 proba<br />
da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por Montaña<br />
Ramón<br />
Blanco<br />
Texto: M.C.Echevarría - Fotos: Ramón Blanco<br />
Chegado expresamente <strong>de</strong> Venuezuela, on<strong>de</strong> vive<br />
<strong>de</strong>s<strong>de</strong> a década dos setenta, o montañeiro Ramón<br />
Blanco, participou o pasado 29 <strong>de</strong> maio no seu<br />
Viveiro natal na primeira das probas que conforman<br />
o calendario da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Carreiras por<br />
Montaña. Cumpridos os 78 anos, Blanco que se<br />
iniciou nesta disciplina hai pouco máis dun lustro,<br />
completou os 43 quilómetros en pouco máis <strong>de</strong><br />
seis horas, confirmando o seu excepcional estado<br />
<strong>de</strong> forma que xa en 1993 o convertera, con 60 anos,<br />
no montañeiro <strong>de</strong> maior ida<strong>de</strong> do mundo en subir<br />
ao Everest. Quen foi quen <strong>de</strong> ascen<strong>de</strong>r aos cumios<br />
máis elevados <strong>de</strong> todos os continentes, relata para<br />
Cumes algunhas das experiencias máis salientables<br />
<strong>de</strong>, como el mesmo a <strong>de</strong>fine, “unha vida vivida<br />
<strong>de</strong>sor<strong>de</strong>nadamente e disfrutada intensamente”.<br />
“Se sobes a vas armar. Se sobes a vas armar”.<br />
Esta foi a frase que en 1993 un integrante<br />
dunha expedición española espetoulle<br />
a Ramón Blanco no campo base<br />
do Everest antes <strong>de</strong> que o montañeiro lucense<br />
iniciase a ascensión ao cumio máis<br />
alto da terra. Blanco que asegura que uns<br />
anos antes nunca pensara en ir ao Himalaya,<br />
subiu e “armeina”, di. A razón?<br />
Ramón Blanco tiña naquel momento 60<br />
anos e foi precisamente a súa condición<br />
<strong>de</strong> sexaxenario a que o converteu durante<br />
cinco anos no montañeiro <strong>de</strong> máis ida<strong>de</strong><br />
en coroar o teito do mundo.<br />
Antes do Everest, este <strong>de</strong>portista que<br />
<strong>de</strong>s<strong>de</strong> o seu Viveiro natal marchara con<br />
17 anos a Cuba, para recalar logo en<br />
México e finalmente en Venezuela, on<strong>de</strong><br />
vive na actualida<strong>de</strong>, xa atesouraba un<br />
<strong>de</strong>stacado currículo que tivo o seu inicio<br />
en México, no volcán Popocatepetl<br />
<strong>de</strong> algo máis <strong>de</strong> 5000 metros <strong>de</strong> altura.<br />
“Subín por casualida<strong>de</strong> cuns amigos que<br />
me animaron e sentinme xenial”, lembra<br />
Blanco que tiña entón 32 anos e xa<br />
non parou <strong>de</strong> acadar cumios, entre eles<br />
os máis elevados <strong>de</strong> todos os continentes:<br />
Aconcagua, McKinley, Elbrus, Vinson,<br />
Kilimanjaro…. Un fito reservado a moi<br />
poucas persoas pero ao que o montañeiro<br />
lucense lle quita importancia asegurando<br />
que “eu vou á montaña por amor á montaña,<br />
non por bater récords. O que me<br />
importa é a experiencia, as paisaxes, estar<br />
coa xente”. Unha filosofía que recoñece<br />
que non prolifera na actualida<strong>de</strong>. “Agora<br />
hai moito egoísmo nas expedicións,<br />
24 25<br />
Blanco no Ayantepuy en Venezuela
moito individualismo e interese por ser<br />
o primeiro”, sinala Blanco que eloxia o<br />
papel <strong>de</strong> dominio acadado por España no<br />
panorama internacional do montañismo.<br />
Da alta montaña ás carreiras cunha<br />
xenética privilexiada<br />
A primeira proba da Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong><br />
Carreiras por Montaña trouxo <strong>de</strong>s<strong>de</strong><br />
Venezuela ao seu Viveiro natal a Ramón<br />
Blanco a finais do mes <strong>de</strong> maio. Tras<br />
verse obrigado por razóns económicas a<br />
aparcar temporalmente a súa activida<strong>de</strong><br />
como montañeiro, Blanco afeccionouse<br />
en Caracas a participar en carreiras non<br />
só en cida<strong>de</strong> senón tamén na montaña.<br />
“En Caracas participo en maratóns e carreiras<br />
e aínda que boto en falta a montaña<br />
tamén me gusta o que fago, in<strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ntemente<br />
da miña ida<strong>de</strong>, así que<br />
cando souben polo meu curmán que<br />
se ía celebrar unha carreira en Viveiro,<br />
por cuxos montes eu andaba ás carreiras<br />
Durante a súa participación na carreira <strong>de</strong> Viveiro<br />
cando era neno, tiven claro que quería<br />
participar”. Dito e feito. Ramón voou<br />
<strong>de</strong>ste Venezuela a Galicia e o 29 <strong>de</strong> maio<br />
tomou a saída nunha proba que <strong>de</strong>fine<br />
como “moi forte” e que foi quen <strong>de</strong><br />
completar en pouco máis <strong>de</strong> seis horas<br />
a pesares dalgúns problemas estomacais<br />
que sufriu ao final.<br />
Tres ou catro días á semana, Blanco,<br />
sae a correr ás catro da mañá polas inmediacións<br />
da súa vivenda en Caracas<br />
por on<strong>de</strong> fai seis, 15 ou 21 quilómetros.<br />
Unha preparación que completa os domingos<br />
cun a<strong>de</strong>stramento nun Parque<br />
Nacional próximo á capital venezolana e<br />
on<strong>de</strong> os <strong>de</strong>sniveis son bastante acusados.<br />
Este, que a alguén lle po<strong>de</strong> parecer un<br />
ritmo frenético e máis para un home <strong>de</strong><br />
78 anos, o montañeiro lucense asúmeo<br />
con naturalida<strong>de</strong> apelando a súa xenética,<br />
confirmado a<strong>de</strong>mais que “como normal<br />
e é algo que non me preocupa”.<br />
Despois <strong>de</strong> décadas <strong>de</strong> pagar custosas expedicións<br />
contando como única fonte <strong>de</strong><br />
financiamento o seu propio soldo como<br />
construtor <strong>de</strong> instrumentos musicais <strong>de</strong><br />
corda, Blanco veuse obrigado nos últimos<br />
anos a aparcar a súa activida<strong>de</strong> como<br />
montañeiro que retomaría <strong>de</strong> inmediato<br />
se dispuxese dos cartos precisos para<br />
enfrontar unha expedición “incluso ao<br />
Everest”, bromea, “aínda que preferiría<br />
ir a outra montaña que non coñeza”.<br />
A vida empeza “ahorita”, di un gran<br />
lector<br />
Só hai unha paixón que Blanco comparta<br />
coa montaña: a lectura. “Son un fanático<br />
lector. Leo todo e teño unha biblioteca<br />
moi ampla. A cultura é vital”, sentencia<br />
o montañeiro que sitúa á literatura na<br />
orixe da experiencia vital que primeiro o<br />
levaría a Cuba e posteriormente a México<br />
e Venezuela. “Eu estu<strong>de</strong>i Comercio,<br />
pero non me gustaba. A través da lectura<br />
pui<strong>de</strong>n <strong>de</strong>scubrir outros mundos, outras<br />
vidas e <strong>de</strong>cidín marchar a Cuba on<strong>de</strong><br />
un tío meu tiña un almacén <strong>de</strong> instrumentos<br />
musicais”, lembra quen non foi<br />
un emigrante galego típico como moitos<br />
dos seus coetáneos.<br />
Asegura que a súa é unha vida “vivida<br />
<strong>de</strong>sor<strong>de</strong>nadamente e disfrutada intensamente”<br />
e on<strong>de</strong> moitas persoas da súa ida<strong>de</strong><br />
ven un muro infranqueable, Blanco<br />
sentencia que “fago o que me gusta con<br />
in<strong>de</strong>pen<strong>de</strong>ncia dos anos”. Unha filosofía<br />
que preten<strong>de</strong> trasladar nos seus relatorios<br />
nos que exhorta a aquelas persoas ás<br />
que lle gustaría facer cousas diferentes a<br />
que empecen xa, porque segundo Blanco<br />
“a vida empeza ahorita” ou como tamén<br />
di “vive el momento que lo <strong>de</strong>más es<br />
cuento”.<br />
O club coruñés acadou 298 fe<strong>de</strong>rados, 75 máis<br />
que Peña Trevinca que foi o segundo<br />
Ártabros reconfirma<br />
en 2010 o seu<br />
li<strong>de</strong>rado en Galicia en<br />
número <strong>de</strong> licenzas<br />
No global do país rexistráronse un total <strong>de</strong> 2012<br />
afiliacións das que máis <strong>de</strong> 500 correspon<strong>de</strong>n á<br />
cida<strong>de</strong> <strong>de</strong> Vigo<br />
Texto: M.C.Echevarría - Gráficos: Jesús Nieto<br />
Con 792 licenzas, a provincia <strong>de</strong> A Coruña<br />
situouse no ano 2010 á cabeza <strong>de</strong><br />
Galicia en número <strong>de</strong> fe<strong>de</strong>rados e fe<strong>de</strong>radas<br />
que no global do país acadou<br />
os 2012. Con preto <strong>de</strong> 300 afiliados o<br />
club Ártabros da cida<strong>de</strong> herculina confirmouse<br />
como o primeiro <strong>de</strong> Galicia,<br />
seguido con algo máis <strong>de</strong> 200 socios e<br />
socias polo vigués Club Peña Trevinca, o<br />
primeiro da provincia <strong>de</strong> Pontevedra que<br />
sumou o pasado ano un total <strong>de</strong> 670 fe<strong>de</strong>rados<br />
e fe<strong>de</strong>radas. Fronte aos 11 clubs<br />
que existen en cadansúa provincia anteriormente<br />
mencionadas, a <strong>de</strong> Ourense<br />
suma seis que agrupan 347 fe<strong>de</strong>rados e<br />
fe<strong>de</strong>radas. A provincia <strong>de</strong> Lugo, cun total<br />
<strong>de</strong> seis clubs, acadou 192 afiliados.<br />
O club coruñés Ártabros e os vigueses<br />
Club Peña Trevinca e Club Montañeros<br />
Celtas, situáronse no máis alto do podio<br />
das licenzas expedidas ao longo do ano<br />
2010 polas 33 agrupacións <strong>de</strong> montaña<br />
<strong>de</strong> Galicia que sumaron un total <strong>de</strong> 2012<br />
afiliacións. A Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros<br />
da cida<strong>de</strong> <strong>de</strong> A Coruña acadou o<br />
primeiro posto na relación <strong>de</strong> licenzas<br />
do pasado ano cun total <strong>de</strong> 298, 75 máis<br />
que o vigués Club Peña Trevinca –Montañeros<br />
<strong>de</strong> Galicia que foi o segundo con<br />
223 licenzas. O Club Montañeros Celtas,<br />
tamén da cida<strong>de</strong> olívica, confirmouse<br />
como o terceiro <strong>de</strong> Galicia en número <strong>de</strong><br />
licenzas cun total <strong>de</strong> 146.<br />
Os case 300 socios e socias <strong>de</strong> Ártabros,<br />
xunto cos 138 da S.M. Clube Deportivo<br />
Fontiñas <strong>de</strong> Santiago, os 94 do Club <strong>de</strong><br />
Montaña O Carroucho <strong>de</strong> O Burgo e os<br />
63 do Club Montaña Ferrol, sitúanse á<br />
cabeza da provincia <strong>de</strong> A Coruña na que<br />
os seus 11 clubs suman un total <strong>de</strong> 792<br />
afiliados o 39,36% <strong>de</strong> Galicia.<br />
26 Subindo á Pirámi<strong>de</strong> <strong>de</strong> Carstensz, teito <strong>de</strong> Oceanía<br />
27
Pola súa banda a provincia <strong>de</strong> Pontevedra<br />
acumula o 33,84% das licenzas do ano<br />
2010, 681, cos clubs Peña Trevinca (223<br />
licenzas), Club Montañeros Celtas(146),<br />
Club Montañeros <strong>de</strong> Pontevedra(82) e o<br />
Club <strong>de</strong> Escalada Azimut <strong>de</strong> Vigo, á cabeza<br />
da relación <strong>de</strong> 10 clubs existentes na<br />
provincia.<br />
No caso <strong>de</strong> Ourense o número <strong>de</strong> licenzas<br />
dos seus seis clubs acadou as 347,<br />
28<br />
un 17,24%, co Club Peña Trevinca <strong>de</strong><br />
O Barco á cabeza con 133 e seguido co<br />
Club Alpino Ourensán co 116, o Clube<br />
<strong>de</strong> Montaña Ribeira Sacra <strong>de</strong> Parada do<br />
Sil con 41 e o Club <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong> Fonte<br />
<strong>de</strong> Trave <strong>de</strong> A Rúa con 22.<br />
Pecha a relación <strong>de</strong> afiliacións a provincia<br />
<strong>de</strong> Lugo co 9,54% <strong>de</strong> licenzas <strong>de</strong> Galicia,<br />
192, e na que o Club <strong>de</strong> Montaña o Veral<br />
foi o primeiro con 78 afiliacións, segui-<br />
do do Grupo <strong>de</strong> Montaña Pena Tallada<br />
<strong>de</strong> Riba<strong>de</strong>o con 51, o Club <strong>de</strong> Montaña<br />
Mustallar da cida<strong>de</strong> das murallas con 25<br />
e a Asociación Deportiva Pasada das Cabras<br />
<strong>de</strong> Burela con 16.<br />
O segredo <strong>de</strong> Ártabros<br />
Sobre o li<strong>de</strong>rado do club que presi<strong>de</strong> no<br />
número <strong>de</strong> licenzas da FGM o pasado<br />
ano, Fernando Cancelo, lembra que “aos<br />
nosos asociados sempre lles recomendamos<br />
a importancia <strong>de</strong> tramitar a licenza<br />
a principios <strong>de</strong> ano, así como todas as<br />
súas vantaxes. A<strong>de</strong>mais para participar<br />
na maioría das nosas activida<strong>de</strong>s é unha<br />
obriga ter a licenza”.<br />
Dos case 300 socios e socias <strong>de</strong> Ártabros,<br />
259 son adultos, catro mozos e 35 infantís,<br />
un colectivo este último sobre o que<br />
Cancelo <strong>de</strong>staca a súa activida<strong>de</strong> e “o importante<br />
esforzo que o club fai subven-<br />
cionándolles a licenza”. O presi<strong>de</strong>nte do club coruñés<br />
que non agacha a súa satisfacción polo li<strong>de</strong>rado acadado<br />
por Ártabros inci<strong>de</strong> no efecto que neste feito está a ter<br />
“o boom que nestes últimos anos se ten producido con<br />
dous <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> natureza como o boul<strong>de</strong>r ou os trails”,<br />
así como a oferta do club en especial “ os percorridos<br />
tanto dun día como <strong>de</strong> fin <strong>de</strong> semana que fan que moita<br />
xente se achegue ao club para asociarse e fe<strong>de</strong>rarse”.<br />
A cida<strong>de</strong> <strong>de</strong> Vigo e os homes á cabeza dos fe<strong>de</strong>rados<br />
en Galicia<br />
Cun total <strong>de</strong> 545 licenzas a cida<strong>de</strong> <strong>de</strong> Vigo sitúase á cabeza<br />
<strong>de</strong> Galicia, seguida <strong>de</strong> A Coruña con 459, O Barco<br />
con 148, Santiago con 138 e Ourense con 136. No ranking<br />
das <strong>de</strong>z primeiras cida<strong>de</strong>s en número <strong>de</strong> licenzas no<br />
ano 2010 a capital lucense rexistrou 103, Pontevedra 82,<br />
Ferrol 63, Oleiros 55 e Riba<strong>de</strong>o 51.<br />
Da análise dos datos <strong>de</strong> afiliación rexistrados nos clubs<br />
galegos ao longo do ano 2010, conclúese que son os homes<br />
adultos os que maior número <strong>de</strong> licenzas acumulan<br />
cun total <strong>de</strong> 451 na provincia <strong>de</strong> A Coruña; 343 en Pontevedra;<br />
218 en Ourense e 133 en Lugo. A continuación<br />
sitúanse as mulleres adultas cun total <strong>de</strong> 287 licenzas en<br />
A Coruña; 191 en Pontevedra; 107 en Ourense e 53 en<br />
Lugo.<br />
As afiliacións infantís son as que ocupan o segundo lugar<br />
en Galicia, sendo a <strong>de</strong> Pontevedra a provincia que<br />
máis número acumula cun total <strong>de</strong> 57 masculinas e 67<br />
femininas. En A Coruña o número <strong>de</strong> afiliacións <strong>de</strong> nenos<br />
e nenas acada o mesmo número: 23. Na provincia <strong>de</strong><br />
Ourense rexistráronse 10 licenzas infantís masculinas e<br />
sete femininas, mentres que en Lugo fe<strong>de</strong>ráronse dous<br />
nenos e catro nenas.<br />
A mocida<strong>de</strong> é o grupo <strong>de</strong> ida<strong>de</strong> que rexistra un menor<br />
número e licenzas. Neste caso tamén a provincia <strong>de</strong> Pontevedra<br />
se sitúa á cabeza <strong>de</strong> Galicia con 12 afiliados, oito<br />
homes e catro mulleres. Na provincia <strong>de</strong> A Coruña fe<strong>de</strong>ráronse<br />
cinco mozos e 3 mozas e na <strong>de</strong> Ourense catros<br />
mozos e unha moza. Na provincia <strong>de</strong> Lugo non se rexistraron<br />
altas <strong>de</strong> mozos e mozas.<br />
Por que fe<strong>de</strong>rarse?<br />
1.- Pertencer á <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong> e á <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong><br />
Española <strong>de</strong> Deportes <strong>de</strong> Montaña y Escalada<br />
permite beneficiarse <strong>de</strong> servizos e activida<strong>de</strong>s organizadas.<br />
2.- A licenza fe<strong>de</strong>rativa, a<strong>de</strong>mais <strong>de</strong> i<strong>de</strong>nficarte como practicante<br />
dun <strong>de</strong>porte, dá acceso a unha serie <strong>de</strong> vantaxes. A<br />
fundamental é que conleva un seguro que cubre os riscos<br />
normais da práctica dos <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña. Tamén te<br />
facilitará un acceso a prezos preferentes nas túas pernoctas.<br />
Grazas a túa licenza da FGM po<strong>de</strong>s acce<strong>de</strong>r cun <strong>de</strong>sconto<br />
dun 70% á re<strong>de</strong> <strong>de</strong> refuxios e albergues fe<strong>de</strong>rativos<br />
ubicados en serras tan importantes como Trevinca, Caurel,<br />
Xurés ou Peña Ubiña.<br />
3.- A túa licenza permitirache acce<strong>de</strong>r a todas as competicións<br />
fe<strong>de</strong>rativas organizadas en colaboración cos clubs<br />
como a Copa <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Escalada en Bloque, a Copa <strong>Galega</strong><br />
<strong>de</strong> Carreiras o I Campionato <strong>de</strong> Esquí <strong>de</strong> Montaña ou o<br />
Campionato <strong>de</strong> Escalada Base <strong>de</strong> promoción infantil que<br />
<strong>de</strong>s<strong>de</strong> hai anos se realiza en Vigo e pasará a ser Copa <strong>Galega</strong><br />
<strong>de</strong> Escalada Base con competicións en A Coruña e Vigo.<br />
4.- Así mesmo terás <strong>de</strong>scontos en tendas <strong>de</strong> <strong>de</strong>portes <strong>de</strong><br />
montaña como Terra ou Nortrek; fisioterapeutas; <strong>de</strong>spachos<br />
<strong>de</strong> avogados e incluso en tendas <strong>de</strong> complementos<br />
para muller, con <strong>de</strong>scontos que oscilan en o 10% e o 25%<br />
segundo os casos.<br />
5.- Ter a tarxeta fe<strong>de</strong>rativa permíteche inscribite aos cursos<br />
<strong>de</strong> formación ofertados pola FGM a través da EGAM,<br />
e <strong>de</strong>ste xeito progresar na formación técnica e <strong>de</strong>portiva<br />
<strong>de</strong>n<strong>de</strong> os niveis <strong>de</strong> iniciación ao perfeccionamento <strong>de</strong>portivo.<br />
6.- Debes ser consciente <strong>de</strong> que fe<strong>de</strong>rarte contribúe a mellorar<br />
a tecnificación <strong>de</strong>portiva dos e das <strong>de</strong>portistas. A túa<br />
achega axuda a que melloren todos os servizos ofertados<br />
e a que o <strong>de</strong>porte <strong>de</strong> montaña sexa cada día máis gran<strong>de</strong>.
· ESCALADA ·<br />
Vista do sector Bágoa Negra<br />
O sector <strong>de</strong> escalada Bágoa Negra atópase<br />
no Canon do Sil, nas proximida<strong>de</strong>s da<br />
Presa <strong>de</strong> Santo Estevo.<br />
O punto exacto atópase da seguinte maneira:<br />
se vimos <strong>de</strong>n<strong>de</strong> Os Peares, <strong>de</strong>bemos<br />
tomar dirección ao interior do<br />
canón coma se foramos aos sectores <strong>de</strong><br />
escalada que aparecen na guía <strong>de</strong> escalada<br />
Galicia Vertical, continuando canón<br />
cara <strong>de</strong>ntro unha distancia aproximada<br />
<strong>de</strong> 4,4Km, ata que atopemos unhas vivendas<br />
e unha ponte. Nese momento<br />
continuaremos a carreteira, sen cruzar a<br />
ponte unha distancia <strong>de</strong> 350-400m on<strong>de</strong><br />
hai un aparcamento.<br />
O camiño <strong>de</strong> baixada ao sector arranca<br />
no lado esquerdo da carreteira, 30m mais<br />
adiante do aparcamento ao lado dun antigo<br />
poste <strong>de</strong> ma<strong>de</strong>ira da luz (é importante<br />
esta referencia xa que coa abundante<br />
vexetación primaveral en ocasións<br />
é difícil <strong>de</strong>catarse da baixada ó mesmo,<br />
hai un fito con pedras), <strong>de</strong>n<strong>de</strong> on<strong>de</strong> po-<br />
<strong>de</strong>remos observar unha vivenda <strong>de</strong> cor<br />
amarela a unha distancia aproximada <strong>de</strong><br />
100m. Tras baixar a pen<strong>de</strong>nte chegaremos<br />
a unha estrutura <strong>de</strong> formigón on<strong>de</strong><br />
po<strong>de</strong>remos ver o sector á man <strong>de</strong>reita.<br />
O acceso o sector po<strong>de</strong> resultar complicado<br />
para xente que non estea excesivamente<br />
acostumada a camiñar polo monte<br />
pero nada complicado para calquera <strong>de</strong><br />
nós os escaladores/as. Antigamente accedíase<br />
por unas cordas colocadas, pero<br />
agora ao chegar á primeira das mesmas<br />
abriuse un camiño á <strong>de</strong>reita que facilita<br />
o acceso.<br />
Se acce<strong>de</strong>mos ao canón <strong>de</strong>n<strong>de</strong> a entrada<br />
superior do canón, <strong>de</strong>bemos estar atentos<br />
o <strong>de</strong>svío que indica a presa <strong>de</strong> Santo<br />
Estevo, e a 100 m <strong>de</strong> dito cruce atoparemos<br />
a casa amarela e a outros 100<br />
metros será o punto on<strong>de</strong> aparcaremos<br />
o vehículo.<br />
Sector <strong>de</strong><br />
Escalada<br />
Deportiva<br />
Bágoa Negra.<br />
Características<br />
Texto e fotos: Miguel Feijóo, vogal <strong>de</strong> Escalada e<br />
<strong>de</strong>legado na provincia <strong>de</strong> Ourense da FGM<br />
Características do sector:<br />
Nº actual <strong>de</strong> vías: 10<br />
Altura das vías: 15-20 metros.<br />
Orientación: Norte.<br />
Tipo <strong>de</strong> roca: granito moi compacto<br />
<strong>de</strong> excelente calida<strong>de</strong>, formando<br />
en ocasións xeodas cristalizadas<br />
<strong>de</strong> cuarzo.<br />
Tipo <strong>de</strong> escalada: predomina<br />
principalmente a placa <strong>de</strong>spromada,<br />
a pesar <strong>de</strong> que varias das vías transcorran<br />
na súa totalida<strong>de</strong> por un <strong>de</strong>sprome<br />
bastante pronunciado.<br />
Nome Grao Exp. Comentario<br />
1 Da Derga 6b 7 Placa que tumba lixeiramente, con pasos<br />
técnicos.<br />
2 Emigrante Fracasado 7a+ 8 Placa que tumba lixeiramente e diedro<br />
técnico final.<br />
3 O fogar dos benditos 7c 8 Placa que tumba lixeiramente e placa<br />
lixeiramente inclinada con sección <strong>de</strong><br />
regretas esixente.<br />
4 Aprendiz <strong>de</strong> Faquir 8a+ 7 Placa lixeiramente <strong>de</strong>spromada <strong>de</strong> canto<br />
pequeno.<br />
5 Fenda Sacrílega 6b 7 Fenda <strong>de</strong> bo canto<br />
6 Bagoa Negra 7b+ 8 Vía atlética e técnica, <strong>de</strong>promada con<br />
seccións intensas.<br />
7 Carlota ¿8c/8c+? 8 Desprome con canto medio.<br />
8 Doña Godina 7b+ 7 Placa vertical e por seccións <strong>de</strong>spromada,<br />
con sección final intensa.<br />
8a Doña Buxato 7b+ 8 Facelos 5 primeiros seguros <strong>de</strong> Doña<br />
Gomina e enlazar coas 3 últimas <strong>de</strong>lan<br />
Buxato<br />
Nome Grao Exp. Comentario<br />
1 Da Derga 6b 7 Placa que tumba lixeiramente, con pasos<br />
técnicos.<br />
2 Emigrante Fracasado 7a+ 8 Placa que tumba lixeiramente e diedro<br />
técnico final.<br />
3 O fogar dos benditos 7c 8 Placa que tumba lixeiramente e placa<br />
lixeiramente inclinada con sección <strong>de</strong><br />
regretas esixente.<br />
4 Aprendiz <strong>de</strong> Faquir 8a+ 7 Placa lixeiramente <strong>de</strong>spromada <strong>de</strong> canto<br />
pequeno.<br />
5 Fenda Sacrílega 6b 7 Fenda <strong>de</strong> bo canto<br />
6 Bagoa Negra 7b+ 8 Vía atlética e técnica, <strong>de</strong>promada con<br />
seccións intensas.<br />
7 Carlota ¿8c/8c+? 8 Desprome con canto medio.<br />
8 Doña Godina 7b+ 7 Placa vertical e por seccións <strong>de</strong>spromada,<br />
Nome Grao Exp.<br />
con sección final intensa.<br />
Comentario<br />
8a<br />
1<br />
Doña Buxato<br />
Da Derga<br />
7b+<br />
6b<br />
8<br />
7<br />
Facelos 5 primeiros seguros <strong>de</strong> Doña<br />
Placa que tumba lixeiramente, con pasos<br />
Gomina e enlazar coas 3 últimas <strong>de</strong>lan<br />
técnicos.<br />
Buxato<br />
2<br />
9<br />
Emigrante Fracasado<br />
Clan Buxato<br />
7a+<br />
7a+/7b<br />
8<br />
9<br />
Placa que tumba lixeiramente e diedro<br />
Placa vertical atlética con sección final <strong>de</strong><br />
técnico final.<br />
resistencia pola arista da pare<strong>de</strong>.<br />
3<br />
9a<br />
O fogar dos benditos<br />
Clan Godina<br />
7c<br />
7b+/c<br />
8<br />
9<br />
Placa que tumba lixeiramente e placa<br />
Facelos 5 primeiros seguros <strong>de</strong> Clan Buxato<br />
lixeiramente inclinada con sección <strong>de</strong><br />
e finalizar cos 4 últimos seguros <strong>de</strong> Clan<br />
regretas esixente.<br />
Buxato<br />
4<br />
10<br />
Aprendiz <strong>de</strong> Faquir<br />
Clan Xeoda<br />
8a+<br />
6b+<br />
7<br />
9<br />
Placa lixeiramente <strong>de</strong>spromada <strong>de</strong> canto<br />
Facelos 6 primeiros seguros <strong>de</strong> Clan Buxato<br />
pequeno.<br />
e saír por la placa tumbada da esquerda.<br />
5<br />
11<br />
Fenda Sacrílega 6b 7 Fenda <strong>de</strong> bo canto<br />
Vía sen equipar.<br />
6<br />
12<br />
Bagoa Negra<br />
Noso amigo o<br />
Pauferro<br />
7b+<br />
6a<br />
8 Vía atlética e técnica, <strong>de</strong>promada con<br />
Vía rematada que se equipará en breve.<br />
seccións intensas.<br />
Limparase para que poida disfrutala todo o<br />
7 Carlota ¿8c/8c+? 8 Desprome<br />
mundo<br />
con canto medio.<br />
8<br />
13<br />
Doña<br />
A Guerra<br />
Godina<br />
do Fin do<br />
Mundo<br />
7b+<br />
8a<br />
7 Placa<br />
Variante<br />
vertical<br />
con entida<strong>de</strong><br />
e por seccións<br />
propia,<br />
<strong>de</strong>spromada,<br />
brutal <strong>de</strong><br />
con<br />
calida<strong>de</strong>.<br />
sección<br />
Difícil<br />
final<br />
<strong>de</strong><br />
intensa.<br />
enca<strong>de</strong>ar<br />
30 31<br />
8a Doña Buxato 7b+ 8 Facelos 5 primeiros seguros <strong>de</strong> Doña<br />
Gomina e enlazar coas 3 últimas <strong>de</strong>lan
Bágoa Negra. Extensión.<br />
Este sector ten orientación Este polo que dálle o sol pola mañá,<br />
sombra a partir das 14 aproximadamente.<br />
Nos meses <strong>de</strong> outubro móllanse a maioría das vías que volven<br />
Nº Nome Exp. Grao Comentario<br />
1 La ciudad <strong>de</strong> las i<strong>de</strong>as 5 7b+/c Fisura e sección <strong>de</strong> regretas<br />
2 La casa <strong>de</strong>l terror 5 7c? Resistencia sobre canto bo paso bloque<br />
3 Mr. Danger 4 ¿8? Resistencia sobre canto pequeno<br />
4 Buenas Compañías 4 7a Resistencia sobre canto bo<br />
a quedar practicables en abril- maio novamente. É posible a<br />
principio <strong>de</strong> tempada sexa necesario cortar algunha silva que<br />
po<strong>de</strong> nacer nalgunha das vías.<br />
5 La otra realidad 6 7b Vía <strong>de</strong> seccións con paso intermedio<br />
6 Los Castrati 6 6b Paso raro <strong>de</strong> entrada e aguantar<br />
Nº Nome Exp. Grao Comentario<br />
6 Los Castrati 6 6b Paso raro <strong>de</strong> entrada e aguantar<br />
7 Protobolt 6 V+ Vía continua<br />
8 Roque 6 V Vía continua<br />
9 Tebra 5 V+ Dificulta<strong>de</strong> progresiva<br />
10 Maneras <strong>de</strong> vivir 6 ¿7? Sección dura, engana<br />
Nota:<br />
A escalada é un <strong>de</strong>porte potencialmente perigoso. A lectura e comprensión<br />
<strong>de</strong>sta reseña non capacita por si mesma para a súa práctica. Os<br />
autores se eximen da responsabilida<strong>de</strong> en calquera das accións que se<br />
<strong>de</strong>sprendan <strong>de</strong>sta reseña e en concreto <strong>de</strong> calquera acción <strong>de</strong> escalada.<br />
Así mesmo <strong>de</strong>claran nulos os datos sobre aperturistas para o seu uso en<br />
calquera proceso xudicial <strong>de</strong> faltas ou penal.<br />
A propieda<strong>de</strong> <strong>de</strong>stes croquis é da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong>,<br />
para po<strong>de</strong>r reproducilos nalgunha paxina web allea a mesma <strong>de</strong>berá<br />
solicitar permiso a mesma.<br />
32 33
A FGM dispón <strong>de</strong> instalacións propias en Xurés, Courel, Trevinca e Peña Ubiña<br />
As contornas do Xurés, O Courel, Trevinca<br />
e Peña Ubiña, acollen os catro refuxios<br />
propieda<strong>de</strong> da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong> que foi quen en tan só<br />
dúas décadas <strong>de</strong> por en pé esta re<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
infraestruturas ao servizo dos seus fe<strong>de</strong>rados<br />
e fe<strong>de</strong>radas, así como <strong>de</strong> calquera<br />
outra persoa á que lle guste gozar da<br />
natureza, sempre que vai acompañado<br />
<strong>de</strong> persoas que dispoñan da pertinente<br />
licenza da FGM.<br />
Refuxios, un<br />
complemento<br />
imprescindible nas<br />
activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> montaña<br />
Situados nalgúns dos espazos naturais máis salientables da xeografía galega,<br />
os catro refuxios construídos pola <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> <strong>Montañismo</strong> nas últimas<br />
dúas décadas, ofrecen aos seus fe<strong>de</strong>rados e fe<strong>de</strong>radas espazos perfectamente<br />
acondicionados para albergar e servir <strong>de</strong> apoio as súas activida<strong>de</strong>s. Con<br />
preto <strong>de</strong> 200 prazas para durmir en liteiras corridas, espazos para cociñar,<br />
calefacción, cheminea e sanitarios con ducha, os refuxios <strong>de</strong> A Ponte, A Seara,<br />
Albite e Torrebarrio abren as súas portas por un prezo simbólico a todos e<br />
todas as fe<strong>de</strong>radas que queiran gozar das súas instalacións. Neste número<br />
<strong>de</strong> Cumes botaremos unha ollada <strong>de</strong> conxunto aos refuxios que en próximos<br />
boletíns coñeceremos en <strong>de</strong>talle.<br />
Texto: M.C.Echevarría - Fotos: Antón Vázquez e M.C.Echevarría<br />
Des<strong>de</strong> o máis antigo, o <strong>de</strong> A Ponte, ubicado<br />
na comarca ourensá <strong>de</strong> A Veiga e<br />
nas proximida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> Peña Trevinca e<br />
que foi inaugurado en 1992, ao <strong>de</strong> Torrebarrio,<br />
construído no leonés val <strong>de</strong> San<br />
Emiliano e que comezou a funcionar en<br />
2010, nos catro refuxios da FGM po<strong>de</strong>n<br />
pernoctar un total <strong>de</strong> 160 persoas. A<strong>de</strong>mais<br />
<strong>de</strong> liteiras corridas, os refuxios dispoñen<br />
<strong>de</strong> espazos acondicionados para<br />
cociñar, calefacción, servizos, duchas,<br />
luz eléctrica e auga corrente. Dotacións<br />
e servizos que se distribúen en distintos<br />
espazos en cada un dos refuxios nos que<br />
os e as usuarias <strong>de</strong>berán respectar as normas<br />
<strong>de</strong> reserva e regras <strong>de</strong> uso, así como<br />
abonar 2,50 euros para as persoas posuidoras<br />
<strong>de</strong> licenza e os 8 correspon<strong>de</strong>ntes<br />
ás non fe<strong>de</strong>radas que sempre <strong>de</strong>berán ir<br />
acompañadas <strong>de</strong> persoas que dispoñan<br />
da pertinente licenza.<br />
Solicitu<strong>de</strong>s e coidado das instalacións<br />
Para facer uso das instalación <strong>de</strong><br />
calquera dos catro refuxios da<br />
FGM as persoas interesadas <strong>de</strong>berán<br />
solicitalas telefonicamente<br />
á <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> (986 208 758) que<br />
dará priorida<strong>de</strong> ás persoas fe<strong>de</strong>radas<br />
sobre os e as acompañantes<br />
que carezan <strong>de</strong> licenza.<br />
A reserva resulta imprescindible<br />
para coñecer a disponibilida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> prazas e para que os gardas <strong>de</strong><br />
cada un dos refuxios <strong>de</strong>an acceso<br />
aos mesmos entregando as correspon<strong>de</strong>ntes<br />
chaves ás persoas<br />
que realizaron a solicitu<strong>de</strong>.<br />
Unha vez no refuxio os e as solicitantes<br />
po<strong>de</strong>n estar sos ou acompañados<br />
por outras persoas que<br />
ao igual que eles acordaron usar<br />
estas instalacións como complemento<br />
ás súas activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong>portivas<br />
<strong>de</strong> montaña favoritas. Pero<br />
o goce <strong>de</strong>stas infraestruturas <strong>de</strong>pen<strong>de</strong><br />
en boa parte do seu mantemento<br />
e <strong>de</strong> aí a importancia <strong>de</strong><br />
respectalas e facer un uso racional<br />
<strong>de</strong> elementos como a auga, a electricida<strong>de</strong><br />
ou a leña. Así mesmo,<br />
os mobles como liteiras, mesas<br />
e bancos, así como as duchas ou<br />
sanitarios <strong>de</strong>ben ser usados correctamente<br />
evitando ocasionar<br />
<strong>de</strong>sperfectos.<br />
Aloxamento e servizos nunha<br />
contornas excepcionais<br />
A unhas instalacións <strong>de</strong> calida<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong>stinadas a aten<strong>de</strong>r as necesida<strong>de</strong>s<br />
dos e das súas ocupantes, os<br />
refuxios da FGM suman unha<br />
Refuxio da Ponte na Veiga<br />
Torrebarrio foi inaugurado<br />
o pasado ano 2010<br />
Vista do refuxio <strong>de</strong> A Seara<br />
localización privilexiada nas contornas<br />
dalgúns dos espazos naturais<br />
máis <strong>de</strong>stacados <strong>de</strong> Galicia e<br />
da veciña provincia <strong>de</strong> León.<br />
Así o refuxio A Ponte, situado na<br />
al<strong>de</strong>a ourensá do mesmo nome<br />
na comarca da Veiga, confírmase<br />
como un excelente “centro <strong>de</strong><br />
operacións” para as persoas que<br />
queiran dirixirse a Peña Trevinca,<br />
Peña Negra, Picón, Moncalvo,<br />
así como ás lagoas <strong>de</strong> Ocelo e da<br />
Serpe e ao val do río Xares.<br />
Pola súa banda, o refuxio <strong>de</strong> A<br />
Seara, localizado na al<strong>de</strong>a do<br />
mesmo nome na comarca lucense<br />
<strong>de</strong> Quiroga, servirá <strong>de</strong> porta <strong>de</strong><br />
acceso a numerosas rutas entre<br />
as que se atopan a da <strong>de</strong>vesa da<br />
Rogueira ou do Cervo, así como<br />
aos cumios do Formigueiro, Pía<br />
Paxaro ou Montouto.<br />
Na al<strong>de</strong>a <strong>de</strong> Albite na ourensá comarca<br />
da Limia, o refuxio Albite,<br />
achega aos e ás súas ocupantes as<br />
rutas <strong>de</strong> Fontefría, Salgueiro ou<br />
Carrís, así como aos cumios do<br />
Gralleiras, o Nervosa ou Quinxo.<br />
Xa fóra dos límites <strong>de</strong> Galicia,<br />
na veciña provincia <strong>de</strong> León e<br />
máis concretamente no val <strong>de</strong><br />
San Emiliano, o refuxio <strong>de</strong> Torrebarrio,<br />
convértese en lugar <strong>de</strong><br />
referencia para os e as practicantes<br />
<strong>de</strong> <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña que<br />
<strong>de</strong>sexan centrar a súa activida<strong>de</strong><br />
no entorno a Peña Ubiña que<br />
cos seus 2417 exerce <strong>de</strong> fronteira<br />
natural entre a comunida<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
Castela e León e o Principado <strong>de</strong><br />
Asturias.<br />
34 35
· MULLER E MONTAÑA<br />
A única instrutora da EGAM inaugura a sección Muller e montaña<br />
Katya Sanz<br />
“Deberíase potenciar a activida<strong>de</strong> física <strong>de</strong>s<strong>de</strong> a infancia”<br />
No século XXI son moitas as mulleres, mozas e adultas, que practican <strong>de</strong>porte, o que<br />
non evita que persistan prexuízos e estereotipos. Así mantéñense prohibicións que<br />
impi<strong>de</strong>n ás mulleres participar nalgunhas disciplinas <strong>de</strong>portivas, incluso nas Olimpíadas<br />
como é o caso da loita grecorromana, o béisbol ou o boxeo. Así, nos <strong>de</strong>rra<strong>de</strong>iros<br />
Xogos celebrados en 2008 en Pekín, mentres o número <strong>de</strong> probas masculinas foi <strong>de</strong><br />
165 o <strong>de</strong> femininas acadou as 127. As diferenzas salariais entre homes e mulleres que<br />
practican <strong>de</strong>porte profesional; o <strong>de</strong>sigual trato que os medios <strong>de</strong> comunicación outorgan<br />
ao <strong>de</strong>porte feminino ou prohibicións como a da <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong> Española <strong>de</strong> Fútbol que<br />
impi<strong>de</strong> ás xogadoras obter licenzas profesionais, son outros exemplos que confirman<br />
as discriminacións que enfrontan as mulleres <strong>de</strong>portistas.<br />
Por outra banda, numerosos estudos confirman que as mulleres, tanto en España<br />
como en Galicia, practican menos <strong>de</strong>porte que os varóns, tanto <strong>de</strong> xeito profesional<br />
como amateur. E os <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña non son unha excepción. Aínda así son moitas<br />
as mulleres que <strong>de</strong>stacan no país na súa práctica <strong>de</strong>portiva, nalgúns casos polos<br />
gran<strong>de</strong>s logros acadados, pero en todos polo esforzo <strong>de</strong>senvolvido. Na sección Muller<br />
e montaña nos achegarémos a esas mulleres que <strong>de</strong>dican á montaña unha parte<br />
da súa vida. Este é o caso <strong>de</strong> Katya Sanz, unha das primeiras mulleres tituladas en<br />
España como técnico <strong>de</strong> montañismo pola FEDME.. Aos seus 37 anos esta profesora<br />
<strong>de</strong> Educación Física; técnica superior en Organización e Xestión <strong>de</strong> Recursos Naturais<br />
e Paisaxísticos e instrutora da EGAM, <strong>de</strong>senvolve a<strong>de</strong>mais un importante labor como<br />
guía no Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas <strong>de</strong> Galicia.<br />
Texto: M.C.Echevarría - Fotos: Katya Sanz<br />
¿Cómo y por qué razón te iniciaste en la<br />
práctica <strong>de</strong> <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña?<br />
Más bien “me iniciaron”. Realmente llevo toda la<br />
vida realizando activida<strong>de</strong>s en la naturaleza, con un<br />
añito andaba en una mochila <strong>de</strong> fabricación “casera”<br />
en la espalda <strong>de</strong> mis sufridos pero contentos papás.<br />
Así, fue fácil ir pasando <strong>de</strong> dar paseos a hacer travesías,<br />
<strong>de</strong>spués a llegar hasta las cumbres y luego a<br />
escoger líneas diferentes para subir. Diversificar fue<br />
el siguiente paso: escalada <strong>de</strong>portiva, <strong>de</strong> pared, artificial,<br />
en hielo, barrancos, espeleo, esquí en pista,<br />
fondo, travesía...<br />
¿Qué es lo que más y lo que menos te gusta<br />
<strong>de</strong> las activida<strong>de</strong>s que tienen la montaña<br />
como escenario?<br />
Lo que más me gusta es que te permiten conocer<br />
lugares y rincones alucinantes, que te ayudan<br />
a darte cuenta <strong>de</strong> que a pesar <strong>de</strong> lo insignificantes<br />
que somos también formamos parte <strong>de</strong>l<br />
paisaje. Me permiten <strong>de</strong>sconectar y superarme<br />
un poco cada día, enfrentarme a mis miedos y a<br />
mis limitaciones y también a valorarme un poco<br />
más. Compartirlas con tu familia y amigos, a<strong>de</strong>más,<br />
te llena y te hace crecer y madurar como<br />
persona. En fin...esta claro que es dón<strong>de</strong> mejor me<br />
siento.<br />
Lo que menos me gusta, en general, es la masificación<br />
que se produce en ciertas zonas y en torno a algunas<br />
activida<strong>de</strong>s que se ponen <strong>de</strong> moda, con los impactos que<br />
conllevan sobre el medio.<br />
Tampoco me gusta la frivolidad con la que la gente hace<br />
<strong>de</strong>terminadas activida<strong>de</strong>s sin saber el riesgo al que se exponen<br />
o exponen a otros, muchas veces alentadas por los medios<br />
o por intereses comerciales, que banalizan la actividad.<br />
En cualquier caso tu vínculo con el medio natural queda claro si tenemos en<br />
cuenta tu actividad profesional como guía <strong>de</strong> medio ambiente en el Parque<br />
Nacional das Illas Atlánticas que también has contribuido a dar a conocer a<br />
través <strong>de</strong> la Guía <strong>de</strong> visita <strong>de</strong>l Parque Nacional marítimo terrestre das Illas Atlánticas <strong>de</strong><br />
Galiza <strong>de</strong> la que eres una <strong>de</strong> las autoras, ¿no?<br />
Sí, es cierto. Pero para llegar hasta aquí he tenido que dar unas cuantas vueltas...pasé <strong>de</strong> ser<br />
<strong>de</strong>portista y practicante <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> montaña a <strong>de</strong>dicarme profesionalmente como guía<br />
36 Katya practicando boul<strong>de</strong>r en Oia 37
<strong>de</strong> montaña. Quería que los clientes que<br />
llevaba no solo se preocupasen <strong>de</strong> subir,<br />
si no <strong>de</strong> cómo llegar, qué encontraban en<br />
su camino y apren<strong>de</strong>r a valorarlo y conservarlo.<br />
Complementé mi formación y comencé<br />
a buscar trabajo en algo que me permitiera<br />
hacer <strong>de</strong>porte, estar en el monte y<br />
transmitir a los <strong>de</strong>más no solo conocimientos<br />
o experiencia, sino una actitud<br />
hacia el medio natural, imprescindible<br />
para su conservación. El resultado es<br />
mi trabajo actual como guía en el Parque<br />
Nacional; aunque llegar aquí me ha<br />
costado muchas dosis <strong>de</strong> trabajo, sudor y<br />
unas cuantas lágrimas...<br />
¿Cómo fue la transición <strong>de</strong> pasar <strong>de</strong><br />
una afición a una actividad profesional<br />
al convertirte en instructora <strong>de</strong><br />
la Escola <strong>Galega</strong> <strong>de</strong> Alta Montaña?<br />
Mi actividad profesional en la montaña<br />
comenzó bastante antes <strong>de</strong> entrar en la<br />
EGAM. De hecho, fui la primera mujer<br />
en España titulada como técnico <strong>de</strong><br />
montañismo por la FEDME, en el 96,<br />
con la primera promoción <strong>de</strong> la formación<br />
reglada en este ámbito y que se llevó<br />
a cabo en la Escuela <strong>de</strong> Benasque. Allí<br />
empecé a trabajar como guía <strong>de</strong> montaña<br />
y seguí formándome en cuanto fueron<br />
implantándose las nuevas titulaciones.<br />
Vivir en el corazón <strong>de</strong>l Pirineo me permitió<br />
adquirir experiencia como <strong>de</strong>portista<br />
y como profesional, a<strong>de</strong>más <strong>de</strong> darme<br />
cuenta <strong>de</strong> la presión y el impacto que<br />
el turismo pue<strong>de</strong> ejercer en un medio<br />
tan frágil y espectacular como nuestras<br />
montañas.<br />
En la actualidad eres la única mujer<br />
que <strong>de</strong>sarrolla su actividad en la<br />
EGAM ¿Por qué crees que no hay<br />
más mujeres que se <strong>de</strong>cidan a dar el<br />
paso para entrar en el mundo <strong>de</strong> la<br />
formación técnica en montaña?<br />
En primer lugar porque en el <strong>de</strong>porte en<br />
general hay menos mujeres <strong>de</strong>portistas<br />
que hombres y las activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> montaña<br />
no iban a ser una excepción; y aún hay<br />
menos que realicen activida<strong>de</strong>s medianamente<br />
técnicas.<br />
Por otro lado, a<strong>de</strong>más <strong>de</strong> tener cierta experiencia<br />
tiene que gustarte enseñar, lo<br />
que también exige preparación y asumir<br />
una serie <strong>de</strong> responsabilida<strong>de</strong>s si quieres<br />
ser profesional, in<strong>de</strong>pendientemente <strong>de</strong><br />
que seas hombre o mujer.<br />
Repasando los listados <strong>de</strong> fe<strong>de</strong>rados<br />
y fe<strong>de</strong>radas <strong>de</strong> los distintos clubs <strong>de</strong><br />
Galicia en el año 2010 se confirma<br />
que el número <strong>de</strong> mujeres es sensiblemente<br />
inferior al <strong>de</strong> hombres.<br />
Esta situación que también se da en<br />
otros muchos <strong>de</strong>portes ¿qué sensación<br />
te produce?<br />
No me sorpren<strong>de</strong>. Está claro, como comenté<br />
antes, que esta ten<strong>de</strong>ncia no iba<br />
a ser una excepción en los <strong>de</strong>portes <strong>de</strong><br />
montaña. La práctica <strong>de</strong> cualquiera <strong>de</strong><br />
sus modalida<strong>de</strong>s exige como mínimo una<br />
cierta preparación física, tiempo libre y la<br />
necesidad <strong>de</strong> <strong>de</strong>splazarse al medio don<strong>de</strong><br />
se realiza, requisitos a veces difíciles <strong>de</strong><br />
cumplir en una sociedad como la nuestra,<br />
en la que en general hay que hacer<br />
“encaje <strong>de</strong> bolillos” para po<strong>de</strong>r encontrar<br />
tiempo para uno mismo y en la que las<br />
mujeres aún tenemos que superar <strong>de</strong>terminados<br />
“clichés”.<br />
¿Por qué recomendarías a las mujeres<br />
que practiquen <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña?<br />
No se lo recomendaría solo a las mujeres,<br />
se lo recomendaría a cualquiera. El<br />
hecho <strong>de</strong> mantenerte en forma, intentar superarte, disfrutar <strong>de</strong> la<br />
naturaleza y compartir tu tiempo libre con tu gente <strong>de</strong> una forma<br />
tan saludable <strong>de</strong>bería ser un aliciente para cualquier persona.<br />
¿Qué les dirías a aquellas mujeres que no se animan a tomar<br />
parte en <strong>de</strong>portes <strong>de</strong> montaña porque piensan que son<br />
excesivamente duros o que requieren mucha preparación<br />
o una gran condición física?<br />
Hay que asumir que una mínima preparación física es necesaria<br />
para la práctica <strong>de</strong> cualquier <strong>de</strong>porte, sobre todo si queremos<br />
disfrutar <strong>de</strong> la actividad y realizarla con seguridad; y más en las<br />
activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> montaña, teniendo en cuenta el lugar dón<strong>de</strong> se <strong>de</strong>sarrollan.<br />
Lo que recomendaría, a cualquier persona que quisiera acercarse a<br />
este mundillo, es que comenzaran con activida<strong>de</strong>s sencillas y retos<br />
fácilmente alcanzables a corto plazo, que siguiendo una evolución<br />
lógica irán aumentando tanto en el esfuerzo como en la dificultad.<br />
Eso sí, no hay que olvidar que el objetivo <strong>de</strong>bería ser disfrutar <strong>de</strong><br />
lo que se realice, ya que es una actividad <strong>de</strong> ocio.<br />
¿Consi<strong>de</strong>ras que las administraciones y entida<strong>de</strong>s <strong>de</strong>berían<br />
tomar algún tipo <strong>de</strong> medida para favorecer la incorporación<br />
y la presencia <strong>de</strong> las mujeres en la práctica <strong>de</strong>portiva?<br />
Sí, pero esas medidas <strong>de</strong>berían ir encaminadas a incrementar el<br />
número <strong>de</strong> <strong>de</strong>portistas en general, no sólo <strong>de</strong> las mujeres. Primero<br />
empezando por aumentar las horas <strong>de</strong> educación física en los<br />
centros educativos, hoy por hoy totalmente insuficientes y que<br />
son un reflejo <strong>de</strong> la ten<strong>de</strong>ncia <strong>de</strong> una sociedad cada vez más se<strong>de</strong>ntaria.<br />
Creo que se <strong>de</strong>bería ten<strong>de</strong>r a potenciar la actividad física<br />
<strong>de</strong>s<strong>de</strong> la infancia, facilitando el acceso a las diversas modalida<strong>de</strong>s y<br />
creando las infraestructuras necesarias para ello.<br />
Para terminar ¿cuáles son los próximos retos que te planteas<br />
en tu carrera <strong>de</strong>portiva?<br />
¡Uff!, sería más correcto <strong>de</strong>cir: ¿cual es el próximo reto <strong>de</strong>spués<br />
<strong>de</strong> la carrera diaria? con el trabajo, la familia, las lesiones... la dificultad<br />
está en gestionar bien el tiempo libre que me queda. El reto<br />
es tener la suficiente continuidad para entrenar y salir al monte <strong>de</strong><br />
tal forma que me permita seguir evolucionando.<br />
Pero eso sí, el volver a disfrutar <strong>de</strong>l mar <strong>de</strong> nubes <strong>de</strong>s<strong>de</strong> la cumbre<br />
<strong>de</strong>l Naranjo y hacer algún viaje a las lejanas y gran<strong>de</strong>s montañas<br />
son algunas <strong>de</strong> mis cosillas pendientes…ya os contaré!<br />
Exercendo <strong>de</strong> nai e sen quitar os pés <strong>de</strong> gato<br />
38 Escalada sobre xeo en Trevinca Escalada en Redinha<br />
39
· O FURAFOLLAS ·<br />
O parque eólico da Serra do Galiñeiro.<br />
Razóns para<br />
o rexeitamento<br />
Gostaríame ter comezado esta sección <strong>de</strong> O Furafollas con algún tema sobre<br />
os ecosistemas que conforman a variada paisaxe (Historia Natural que diría<br />
Plinio) da nosa boa Nazón <strong>de</strong> Breogán que tan ben cantara Pondal. Mais nas<br />
circunstancias actuais, penso que dramáticas para a flora, fauna e a paisaxe,<br />
en <strong>de</strong>finitiva, para o noso medio natural galego, <strong>de</strong>mandan unhas breves notas<br />
para <strong>de</strong>scribir a situación da comunida<strong>de</strong> autónoma con menos porcentaxe <strong>de</strong><br />
superficie protexida, apenas un irrisorio 12 % .<br />
As ameazas son moitas e por doquier…<br />
A saber: Urbanización da costa; piscifactorías<br />
xigantescas que supoñen a privatización<br />
<strong>de</strong> facto da costa; autoestradas;<br />
AVE, etc. Pero o que é máis grave é que<br />
as ameazas <strong>de</strong>sprázanse cara ás montañas,<br />
que son os últimos ecosistemas “virxes”<br />
que nos quedan: Estacións <strong>de</strong> montaña<br />
coas conseguintes urbanizacións;<br />
canteiras a mansalva; louseiras en Courel<br />
e Macizo <strong>de</strong> Trevinca. A estas e outras<br />
<strong>de</strong>sfeitas engá<strong>de</strong>se agora o plano eólico<br />
da Xunta, que cunha ambición sen<br />
prece<strong>de</strong>ntes na materia por parte das<br />
autorida<strong>de</strong>s competentes, ven <strong>de</strong> levar<br />
a Galicia ao sexto posto mundial en<br />
produción <strong>de</strong> enerxía eólica.<br />
A ameaza achégase agora a nosa comarca<br />
co parque eólico do Galiñeiro,<br />
un máis dos moitos que existen ou<br />
existirán nos cumios das serras e montañas<br />
<strong>de</strong> Galicia que sen ningún tipo<br />
Texto: Henrique López, biólogo / Fotos: Varios<br />
<strong>de</strong> protección, (recor<strong>de</strong>mos que un espazo<br />
incluído no listado da Re<strong>de</strong> Natura<br />
2000, non implica que teña a protección<br />
dun parque natural senón simplemente<br />
unhas limitacións en canto a normas),<br />
enfróntanse a un futuro incerto.<br />
Non estamos en contra das enerxías alternativas,<br />
o que se pi<strong>de</strong>, é sentido común<br />
á hora <strong>de</strong> planificar a súa distribución e<br />
produción, xa que falamos <strong>de</strong> actuacións<br />
sen marcha atrás, irreversibles, e que alterarán<br />
para sempre a paisaxe e os ecosistemas<br />
<strong>de</strong> montaña <strong>de</strong> Galicia. A maneira<br />
<strong>de</strong> loitar contra as emisións <strong>de</strong> CO2 que<br />
xeran o chamado efecto invernadoiro é<br />
reducindo o consumo <strong>de</strong> enerxías fósiles<br />
e aumentando o das alternativas, como<br />
se ven <strong>de</strong> explicar, pero tan importante<br />
coma isto ou máis, é a redución do consumo<br />
<strong>de</strong> enerxía.<br />
Coma dicía un profesor meu: “grano<br />
no hace granero, pero ayuda al compañero”,<br />
entre todos, cun pouco da<br />
nosa parte po<strong>de</strong>mos reducir o noso<br />
consumo e contribuír á loita contra o<br />
efecto invernadoiro e así protexer os<br />
nosos pulmóns e máis o noso planeta,<br />
que non o esquezamos, é o único que<br />
temos, xa que pasarán moitos anos ata<br />
que podamos vivir en Marte.<br />
Que é o que a serra ten?<br />
Aos pés <strong>de</strong>sta serra conflúen os conce-<br />
O petroglifo <strong>de</strong> Auga da Laxe<br />
llos <strong>de</strong> Vigo, Gondomar, Mos, O Porriño<br />
e Tui, a<strong>de</strong>mais <strong>de</strong> ter continuida<strong>de</strong> no<br />
parque natural do Monte Aloia.<br />
Este espazo natural é posuidor duns inmensos<br />
tesouros naturais, culturais, e<br />
paixasísticos así como económicos e sociais<br />
(activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> lecer e esparcemento<br />
da poboación <strong>de</strong>stes concellos e <strong>de</strong>mais<br />
visitantes), pero vaiamos por partes:<br />
- Paisaxisticamente falando, o perfil das<br />
formacións graníticas <strong>de</strong>sta serra conforman<br />
unha vista única e facilmente<br />
recoñecible por calquera habitante dos<br />
concellos antes citados, e a<strong>de</strong>mais forma<br />
parte do patrimonio inmaterial que van<br />
herdar os nosos fillos e netos, xa que é a<br />
paisaxe que dominou esta comarca <strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
tempos inmemoriais, e po<strong>de</strong> que no<br />
prazo dun ano alteremos para sempre e<br />
<strong>de</strong> xeito irreparable este espazo natural.<br />
- A nivel xeolóxico é moi salientable a<br />
presenza <strong>de</strong> numerosas clases <strong>de</strong> minerais,<br />
sobre todo dos chamados “Terras<br />
Raras” (actínidos e lantánidos), así como<br />
un tipo <strong>de</strong> gneis chamado “gneis <strong>de</strong> riebekita”<br />
e numerosas cavida<strong>de</strong>s e covas<br />
graníticas como a “Lapa da Moura” en<br />
Vilas (Gondomar), etc.<br />
- A nivel ecolóxico <strong>de</strong>staca a presenza <strong>de</strong><br />
hábitats <strong>de</strong> interese comunitario segundo<br />
a directiva 92/43/CEE <strong>de</strong>l Consejo,<br />
<strong>de</strong> 21 <strong>de</strong> maio <strong>de</strong> 1992, relativa á conservación<br />
dos hábitats naturais e da flora<br />
e fauna silvestres (Directiva Hábitats).<br />
No caso que nos ocupa atopamos entre<br />
outros, un ecosistema <strong>de</strong> matogueira<br />
moi interesante: “ Uceiras húmidas atlánticas<br />
termófilas conformadas por Erica<br />
ciliaris e Erica tetralix” <strong>de</strong> código ESP<br />
302023 e 4020 código UE.<br />
A<strong>de</strong>mais <strong>de</strong>stes hábitats prioritarios, tamén<br />
é <strong>de</strong>stacable a existencia <strong>de</strong> distintos<br />
ecosistemas como os das zonas <strong>de</strong><br />
cumio, a matogueira termófila, zonas <strong>de</strong><br />
brañas e turbeiras, e breixeiras húmidas<br />
sobre <strong>de</strong>pósitos <strong>de</strong> turba coas mencionadas<br />
E. ciliaris e E. tetralix . Destaca a<br />
presenza <strong>de</strong> numerosas especies vexetais<br />
asociadas a estes ecosistemas como por<br />
exemplo como Ranunculus nigrescens,<br />
Saxifraga spatularia, Drosera rotundifolia,<br />
Arnica montana subesp. Atlantica<br />
e en<strong>de</strong>mismos como: Erica umbellata,<br />
Ulex micranthus, Ulex minor, Viola<br />
láctea, Stipa gigantea, Linarea Saxatilis,<br />
Thymus caespititius, etc.<br />
Asociados a estes hábitats atopamos<br />
unha variada fauna tanto <strong>de</strong> invertebrados<br />
coma <strong>de</strong> vertebrados, ben sexan<br />
réptiles, anfibios, aves e mamíferos. Non<br />
é o obxecto <strong>de</strong>ste artigo facer agora un<br />
inventario <strong>de</strong> toda esta fauna pero velaí<br />
uns poucos exemplos <strong>de</strong>sta extraordinaria<br />
varieda<strong>de</strong>:<br />
40 Erica ciliaris<br />
41
Ranunculus nigrescens<br />
Existencia constatada dun núcleo <strong>de</strong> invernada<br />
<strong>de</strong> azulenta papuda (Prunella<br />
collaris) e tamén dun núcleo <strong>de</strong> cría do<br />
merlo azul (Montícola solitarius). Tamén<br />
hai citas <strong>de</strong> abutre común (Gyps<br />
fulvus) e durante os pasos migratorios <strong>de</strong><br />
picanzo real (Lanius excubitor).<br />
Temos a<strong>de</strong>mais a un dos vertebrados<br />
máis ameazados do planeta, un en<strong>de</strong>mismo<br />
do noroeste peninsular como é<br />
a píntega rabilonga (Chioglossa lusitanica),<br />
especie vulnerable protexida polo<br />
convenio <strong>de</strong> Berna e aparece no real<br />
<strong>de</strong>creto 439/1990, que regula o catálogo<br />
<strong>de</strong> especies ameazadas en España. Tamén<br />
hai presenza <strong>de</strong> rá patilonga (Rana<br />
ibérica), a<strong>de</strong>mais doutros anfibios máis<br />
coñecidos como sapos, pintafontes, ou<br />
réptiles coma a cobras <strong>de</strong> auga, cobra<br />
bastarda, etc.<br />
Chioglossa lusitanica<br />
É importante a presenza <strong>de</strong> greas <strong>de</strong> cabalos<br />
salvaxes, <strong>de</strong> pura raza galega. Esta<br />
raza equina autóctona está en perigo<br />
<strong>de</strong> extinción e figura no real <strong>de</strong>creto<br />
1682/1977 do 7 <strong>de</strong> novembro polo que<br />
se actualiza o catálogo oficial <strong>de</strong> razas<br />
<strong>de</strong> gando en España. Entroncamos aquí<br />
cunha das manifestacións culturais máis<br />
ancestrais vinculadas ao monte galego.<br />
Estamos a falar da “rapa das bestas”. A fin<br />
da primavera aló polo mes <strong>de</strong> xuño cando<br />
comeza o verán ten lugar nesta serra<br />
os curros <strong>de</strong> Morgadáns e do Galiñeiro<br />
que xunto cos que se celebran na Grova<br />
(continuación da serra do Galiñeiro que<br />
vai <strong>de</strong>n<strong>de</strong> Baiona ata A Garda e O Rosal,<br />
aprox.), constitúen unha das maiores expresións<br />
culturais <strong>de</strong> Galicia, que se ven<br />
celebrando <strong>de</strong>n<strong>de</strong> a ida<strong>de</strong> do Bronce.<br />
E xa que falamos da historia diremos<br />
que esta serra alberga uns dos mellores<br />
conxuntos <strong>de</strong> petroglifos da península<br />
ibérica como é o coñecido petroglifo <strong>de</strong><br />
“Auga da Laxe” a<strong>de</strong>mais doutros espallados<br />
por toda a zona, así como numerosas<br />
mámoas como as do campo dos Bromús<br />
e as do monte das Moutas, e xacementos<br />
da Ida<strong>de</strong> do Ferro, coma a do castro do<br />
galiñeiro.<br />
A prol da conservación da serra<br />
Por todos estes motivos moitas organización<br />
<strong>de</strong> todo tipo veñen <strong>de</strong> constituír<br />
a chamada Plataforma pola Defensa da Serra<br />
do Galiñeiro, co obxectivo <strong>de</strong> promover<br />
a súa conservación e acadar para a zona<br />
un <strong>de</strong>senvolvemento sustentable que<br />
respecte estes valores naturais e culturais<br />
antes <strong>de</strong>scritos, xa que as ameazas son<br />
moitas e veñen <strong>de</strong> moi variados frontes,<br />
como a apertura <strong>de</strong> pistas, a invasión <strong>de</strong><br />
especies alóctonas (eucaliptus, acacias,<br />
Lanius excubitor<br />
piñeiros…), a apertura <strong>de</strong> canteiras, e<br />
para rematar, o proxecto <strong>de</strong> parque eólico<br />
a instalar que significaría un gravísimo<br />
e irreparable atentado para esta serra,<br />
xa que implicaría un impacto paisaxístico<br />
(muíños <strong>de</strong> aprox. 150 m <strong>de</strong> altura)<br />
movemento <strong>de</strong> terras pola apertura <strong>de</strong><br />
pistas para os camións e escavadoras,<br />
coa conseguinte afección dos distintos<br />
ecosistemas, a súa flora e fauna; sobre a<br />
xeomorfoloxía da serra, a fragmentación<br />
do territorio, as trincheiras para o cableado<br />
eléctrico, etc.<br />
Esperemos que o sentido común, aínda<br />
que é o menos común dos sentidos,<br />
acábese impoñendo e podamos seguir<br />
disfrutando <strong>de</strong>sta magnífica serra on<strong>de</strong><br />
comezaron moitos escaladores e montañeiros<br />
a amar a montaña, e moitos veciños<br />
e veciñas disfrutamos cada fin <strong>de</strong><br />
semana <strong>de</strong>sta paraxe natural.<br />
Rana iberica<br />
· ESQUÍ ·<br />
Esquí y alpinismo en<br />
Dolomitas<br />
Semana Santa 2011<br />
Texto e fotos: Felipe Martínez, vogal <strong>de</strong> Activida<strong>de</strong>s<br />
Deportivas da FGM<br />
42 43
La región <strong>de</strong> los Dolomitas forma parte<br />
<strong>de</strong> los Alpes Orientales y se extien<strong>de</strong><br />
sobre una vasta zona que va <strong>de</strong>s<strong>de</strong> el Val<br />
Sugana a Val Pusteria y <strong>de</strong>s<strong>de</strong> el valle <strong>de</strong>l<br />
Adige al Valle <strong>de</strong>l Piave, ocupando el territorio<br />
<strong>de</strong> tres provincias (Trento, Bolzano<br />
y Belluno).<br />
Los Dolomitas son muy diferentes <strong>de</strong>l<br />
resto <strong>de</strong> los Alpes ya que su aspecto está<br />
caracterizado por amplísimos valles cubiertos<br />
<strong>de</strong> bosques y prados <strong>de</strong>s<strong>de</strong> los<br />
que se alzan los picos siempre recortados<br />
verticalmente y <strong>de</strong> centenares <strong>de</strong> metros<br />
contando con numerosos y aislados macizos<br />
montañosos. Estos últimos están<br />
formados en su mayor parte por una roca<br />
caliza <strong>de</strong> origen marino llamada dolomía<br />
(<strong>de</strong>nominada así porque la estudió en el<br />
siglo XVIII el geólogo francés Déodat <strong>de</strong><br />
Dolomieu). La montaña más alta es la<br />
Marmolada con 3342 m, pero hay muchas<br />
mas montañas con una altitud superior<br />
a los 3000 m.<br />
Esta zona es conocida sobre todo en el<br />
mundo <strong>de</strong>l esquí. El dominio <strong>de</strong> esquí es<br />
<strong>de</strong> 1200km así que ya podéis imaginaros<br />
la amplitud <strong>de</strong> la zona, por sus vías ferratas<br />
que vienen <strong>de</strong>s<strong>de</strong> la primera guerra<br />
mundial y se utilizaban por las topas para<br />
acce<strong>de</strong>r a las montañas. En este enlace<br />
encontraréis toda la información posible<br />
para organizaros la estancia en esta zona:<br />
http://www.dolomitisuperski.com/<br />
Nuestro periplo<br />
El viaje lo comenzamos en Vigo en Semana<br />
Santa <strong>de</strong> 2011, Marcos Rodríguez,<br />
Fernando Fernán<strong>de</strong>z Rey y yo, Felipe<br />
Martínez, los dos primeros <strong>de</strong> Montañeros<br />
Celtas y yo <strong>de</strong> Xistra. El <strong>de</strong>stino<br />
era Milán. El aeropuerto que queda mas<br />
cerca es el <strong>de</strong> Venecia, pero el coste es<br />
Marcos, Felipe e Fernando disfrutando do sol<br />
normalmente mayor, <strong>de</strong>s<strong>de</strong> Vigo viajas<br />
a Paris y <strong>de</strong>spués a Milán: total unas 7<br />
horas y <strong>de</strong> Milán a Fornesighe unos 300<br />
Km, otras tres horas.<br />
Al llegar a Milán alquilamos un coche y<br />
camino a Val di Forno, a un pueblecito<br />
llamado Fornesighe, don<strong>de</strong> teníamos el<br />
alojamiento, un precioso apartamento<br />
en una casa rehabilitada <strong>de</strong>l año 1800 y<br />
con más comodida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> lo que se pueda<br />
uno esperar. La chica que lo regentaba<br />
era encantadora y pasamos unos días con<br />
todas las comodida<strong>de</strong>s posibles, a<strong>de</strong>más<br />
<strong>de</strong> tener un cocinero muy bueno llamado<br />
Fernando que una noche nos preparo<br />
una ensalada <strong>de</strong> naranjas,:¡un placer! En<br />
este pueblo vive Santi Padros un gran<br />
profesional y conocedor <strong>de</strong> la zona que<br />
tiene una empresa <strong>de</strong>dicada a todo tipo<br />
<strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong> la que podéis informaros<br />
en la dirección: http://www.dolomismo.com/<br />
y que fue el que nos dio mapas<br />
<strong>de</strong> la zona y posibles ascensiones.<br />
- Primera actividad<br />
La primera actividad que nos proponemos<br />
es ascen<strong>de</strong>r al Forca Rossa, consi<strong>de</strong>rada<br />
como un clásico maravilloso <strong>de</strong>l<br />
esquí alpinismo.<br />
Forca Rossa 2613m<br />
Ascenso:<br />
Llegamos a el Passo Staulanza y bajando<br />
un par <strong>de</strong> kilómetros llegaremos a un<br />
aparcamiento a la <strong>de</strong>recha (norte Pelmo).<br />
La ruta <strong>de</strong> ascenso es clara, en línea recta<br />
hacia el norte <strong>de</strong> Pelmo hasta llegar a<br />
una meseta que se cruza ligeramente a<br />
la izquierda en una pendiente muy pronunciada<br />
hasta un canal a la <strong>de</strong>recha que<br />
nos llevara directos al collado. Los últimos<br />
100 metros antes <strong>de</strong> la llegada son<br />
los más difíciles y nos requirió el uso <strong>de</strong><br />
crampones.<br />
Es una clásica así que seguro que siempre<br />
tendréis huella y alguien <strong>de</strong>lante o<br />
<strong>de</strong>trás, lo que sí os aconsejo es que si en<br />
la pala que hay antes <strong>de</strong> llegar a la meseta<br />
la nieve está dura, poneos los crampones.<br />
Yo lo pase mal, llegue a caer y si no<br />
llega a ser por mi bastón piolet (¡menudo<br />
invento!) aparezco abajo, así que no<br />
lo dudéis. Ya sabéis, ante la duda y antes<br />
<strong>de</strong> complicarse, fuera esquís y ponte<br />
crampones. Las cuchillas no llegan para<br />
agarrar el esquí había una costra <strong>de</strong> unos<br />
centímetros que se rompía.<br />
Descenso:<br />
Para <strong>de</strong>scen<strong>de</strong>r, con la nieve muy dura,<br />
seguimos prácticamente la ruta <strong>de</strong> ascenso<br />
tratando <strong>de</strong> aprovechar lo máximo,<br />
para alargar la bajada, eso sí cámara <strong>de</strong> vi<strong>de</strong>o<br />
(esperamos ver el vi<strong>de</strong>o algún día) y<br />
cámara <strong>de</strong> fotos para inmortalizar nuestra<br />
primera actividad en Dolomitas. Terminamos<br />
la bajada por el bosquecillo <strong>de</strong><br />
abetos que había cerca <strong>de</strong>l aparcamiento,<br />
disfrutando <strong>de</strong> los giros y reírnos un<br />
poco.<br />
- Segunda actividad:<br />
Cinque Torre y Nuvolao<br />
Ascenso:<br />
Des<strong>de</strong> el paso <strong>de</strong> Falzàrego, y en direc-<br />
ción cortina d’Ampezzo se <strong>de</strong>ja el vehículo<br />
en el parking <strong>de</strong> una estación <strong>de</strong><br />
esquí Col Gallina a pocos kilómetros <strong>de</strong><br />
Falzàrego. Seguimos el sen<strong>de</strong>ro 419 a<br />
través <strong>de</strong> un bonito bosque. Al llegar a un<br />
lago que si hay mucha nieve estará tapado,<br />
continuamos ascendiendo y al llegar<br />
a un collado, enlazamos con el sen<strong>de</strong>ro<br />
441 que pasará por el refugio Cinque To-<br />
rre y por los picos <strong>de</strong>l mismo nombre.<br />
Vista espectacular, para los amantes <strong>de</strong> la<br />
escalada imprescindible. Aquí a nuestro<br />
amigo Fernando se le rompe la fijación,<br />
se le pier<strong>de</strong> un micro tornillo y es imposible<br />
calzar el esquí, menos mal que en<br />
la bajada <strong>de</strong> la Forca Rossa no se salió,<br />
porque si hubiera pasado no estaríamos<br />
hoy disfrutando <strong>de</strong> este día, a<strong>de</strong>más es<br />
una buena excusa para comprarse un<br />
equipo nuevo, y ¡menudo equipo que se<br />
compro!<br />
Así que continuamos Marcos y yo, Fernando<br />
da la vuelta por el sen<strong>de</strong>ro y se<br />
<strong>de</strong>dica a sacar fotografías <strong>de</strong> todo que en<br />
algo tiene que pasar el tiempo hasta que<br />
nosotros lleguemos. Continuamos hasta<br />
el refugio Averau que se encuentra en un<br />
collado entre los dos picos: Averau y Nuvolao.<br />
Nos dirigimos hacia el Nuvolao,<br />
subimos por una amplia cresta, a la <strong>de</strong>recha<br />
la caída es <strong>de</strong> más <strong>de</strong> 1000 metros.<br />
Don<strong>de</strong> está el refugio Nuvolao (nombre<br />
el monte) con 2575 m. cerrado en<br />
esta época pero que abre en verano, es<br />
famoso por el panorama incomparable<br />
que ofrece: vista <strong>de</strong> la Marmolada . Su<br />
posición estratégica hizo <strong>de</strong> él uno <strong>de</strong><br />
los puntos más importantes durante la<br />
Primera Guerra Mundial al estar situado<br />
entre dos pasos importantes: Passo Falzarego<br />
y Passo Giau.<br />
El refugio Nuvolau es uno <strong>de</strong> los más<br />
antiguos <strong>de</strong> todos los Dolomitas, ya que<br />
fue fundado en 1883 y mantiene su aspecto<br />
original en todas sus partes. Este<br />
refugio solo se abre en verano y es posible<br />
ascen<strong>de</strong>r a el <strong>de</strong>s<strong>de</strong> el Passo Giau que<br />
en su tramo final tiene una vía ferrata<br />
para su ascensión.<br />
Descenso:<br />
Bajamos la loma hasta el refugio Averau.<br />
Espectacular la nieve, pue<strong>de</strong>s ir por don<strong>de</strong><br />
quieras: es cuestión <strong>de</strong> vértigo y gusto,<br />
<strong>de</strong>spués están las pistas <strong>de</strong> esquí, pero<br />
las evitamos <strong>de</strong>scendiendo paralelos a<br />
ellas, pero fuera <strong>de</strong> las pistas, hasta llegar<br />
al apocamiento.<br />
44 45
- Tercera actividad<br />
Marmolada, Punta Rocca 3309.<br />
Ascenso:<br />
Marmolada la más alta montaña <strong>de</strong> los<br />
Dolomitas. Hacia el sur se rompe <strong>de</strong> repente<br />
en un gran acantilado. En el lado<br />
norte hay un glaciar, el único gran glaciar<br />
en los Dolomitas<br />
La cresta está compuesto <strong>de</strong> varias cumbres,<br />
disminuyendo en altitud <strong>de</strong> oeste a<br />
este: Punta Penia (3.343 m), Punta Rocca<br />
(3.309 m), Punta Ombretta (3.230 m),<br />
Monte Serauta (3.069 m), y Pizzo Serauta<br />
(3.035 m). Un teleférico va a la parte<br />
superior <strong>de</strong> la Punta Rocca.<br />
Salimos <strong>de</strong>l lago di Fedaia. Completamente<br />
helado, cogemos la cesta <strong>de</strong> ascensión<br />
algo parecido a un telesilla que<br />
nos lleva hasta el refugio <strong>de</strong> Pian <strong>de</strong>i<br />
Fiacconi a 2.626 m.<br />
Empezamos a subir la ruta es evi<strong>de</strong>nte y<br />
esta marcada por la gente que ascien<strong>de</strong><br />
tanto en esquís como con raquetas, durante<br />
unos 90 minutos y alcanzamos la<br />
cima don<strong>de</strong> esta la base <strong>de</strong>l teleférico <strong>de</strong><br />
Punta Rocca.<br />
Descenso:<br />
Dada la amplitud <strong>de</strong> esta zona y que el<br />
glaciar esta bajo nuestros esquís, la calidad<br />
y cantidad <strong>de</strong> nieve es muy buena<br />
hasta Pian <strong>de</strong>i Fiacconi 2.626 m, así que<br />
aprovechamos las magnificas pendientes<br />
realizando largos giros para aprovechar al<br />
máximo la bajada. En el refugio una paradita<br />
viendo la cantidad <strong>de</strong> esquiadores<br />
que ascien<strong>de</strong>n y nosotros una cervecita y<br />
un bocadillo, continuamos bajando hacia<br />
Lago <strong>de</strong> Fedai (2050 m.) En esta zona nos<br />
salimos <strong>de</strong> las pistas <strong>de</strong> esquí <strong>de</strong>sviándonos<br />
hacia la <strong>de</strong>recha y así aprovechar el<br />
fuera <strong>de</strong> pista, llegando al mismo coche<br />
con los esquís puestos. Eso sí la calidad<br />
<strong>de</strong> la nieve muy mala en esta zona por lo<br />
que os recomiendo tomar unos capuchinos<br />
en cualquiera <strong>de</strong> los refugios, están<br />
muy buenos y algunos hasta <strong>de</strong>corados.<br />
Para esquiar o hacer turismo en la Marmolada<br />
se acce<strong>de</strong> <strong>de</strong>s<strong>de</strong> Malga Ciapela<br />
(1446 m) en teleférico, don<strong>de</strong> te toma<br />
el primer teleférico que nos llevará hasta<br />
Banc, allí se toma un segundo teleférico<br />
que nos <strong>de</strong>jará en Serauta (2950 m)<br />
y Des<strong>de</strong> Serauta tomamos un tercer y<br />
último teleférico que nos llevará hasta<br />
la Punta Rocca (3309 m). En la Punta<br />
Rocca comienza una <strong>de</strong> las pistas <strong>de</strong><br />
esquí más famosas <strong>de</strong>l mundo, “la Pista<br />
Bellunese”, con 12 km. <strong>de</strong> longitud es<br />
para muchos la pista más hermosa <strong>de</strong> los<br />
Alpes.<br />
Dedicamos dos días a esquiar, había mucho<br />
mono <strong>de</strong> esquí <strong>de</strong> pista y solo estaba<br />
abierta en la zona la estación <strong>de</strong> Vall<br />
di Fassa y en Cortina d’Ampezzo. Pero<br />
nos inclinamos por Val di Fassa que se<br />
encuentra en el suroeste <strong>de</strong> la zona <strong>de</strong> los<br />
Dolomitas. Tiene 135 Km. <strong>de</strong> pistas, 57<br />
remontes y es una <strong>de</strong> las mayores zonas<br />
<strong>de</strong> esquí <strong>de</strong> Dolomitas Superski y parte<br />
<strong>de</strong> la Sella Ronda. Era toda para nosotros,<br />
increíble no habría ni diez personas en<br />
toda la estación así que a disfrutar sin parar,<br />
sin colas y sin mirar atrás. ¡Una gozada!,<br />
eso si a partir <strong>de</strong> las 14h la nieve<br />
intratable. Y como siempre… aparece un<br />
gallego. Bueno dos, un chico y una chica<br />
<strong>de</strong> Vigo . Sí, siempre hay gallegos en<br />
todos los sitios, 10 personas esquiando y<br />
dos gallegos y <strong>de</strong> Vigo. Nos comentaron<br />
que llevaba más <strong>de</strong> 45 días sin caer un<br />
copo <strong>de</strong> nieve, no es normal, pero cada<br />
año es una sorpresa.<br />
Y para tener un viaje completo yo me<br />
empeñe en ir a Venecia, ¡por fin!, siete<br />
veces en Dolomitas y no conocía Venecia.<br />
Mereció la pena y os lo recomiendo<br />
a todos.<br />
Bueno esto es un pequeño relato <strong>de</strong><br />
nuestro viaje y si necesitáis alguna información<br />
para ir a esta maravillosa zona no<br />
dudéis en pedírmela, os <strong>de</strong>jo mi correo:<br />
felipemartinez@fgmontanismo,com<br />
Mais fotos en<br />
CumesTV<br />
· OS NOSOS CLUBS ·<br />
Sociedad <strong>de</strong><br />
Montaña<br />
Ártabros<br />
Texto e fotos: Fernando Cancelo, presi<strong>de</strong>nte <strong>de</strong> Ártabros<br />
Den<strong>de</strong> a nosa fundación no ano 1974<br />
Ártabros sempre foi un club vivo e dinámico,<br />
no que ten cabida todo tipo <strong>de</strong><br />
xente co vínculo común do amor pola<br />
Natureza e polas activida<strong>de</strong>s que nela se<br />
po<strong>de</strong>n <strong>de</strong>senrolar.<br />
As dificulta<strong>de</strong>s da orografía e da situación<br />
xeográfica da nosa cida<strong>de</strong> para a práctica<br />
do montañismo, compénsase por un entusiasmo<br />
notable dos case 700 socios que<br />
conforman actualmente o club, e nin a<br />
lonxanía dos macizos montañosos nin<br />
as malas comunicacións que ata hai ben<br />
pouco había foron un obstáculo para os<br />
<strong>de</strong>sexos <strong>de</strong> exploración.<br />
Manter un club na actualida<strong>de</strong> cun local<br />
social como o noso non é unha tarefa<br />
sinxela cos tempos que corren, xa que,<br />
tanto as limitacións económicas como os<br />
cambios xeracionais fan que o contacto<br />
entre a xente sexa moi limitado, facéndose<br />
a maioría das cousas por medio das novas<br />
tecnoloxías. Dispor no local dun espazo<br />
<strong>de</strong>dicado ao a<strong>de</strong>stramento da escalada<br />
e boul<strong>de</strong>r <strong>de</strong> case 100 m2 fai que a xente<br />
xoven se reúna e lle aporte un pouco <strong>de</strong><br />
vida e dinamismo ás instalacións.<br />
Aínda que moitos se orientan cara ao<br />
alto, outros moitos van no resto <strong>de</strong> direccións,<br />
<strong>de</strong>n<strong>de</strong> a sección <strong>de</strong> Espeleoloxía<br />
cara a profundida<strong>de</strong> das simas, como a<br />
sección <strong>de</strong> Excursionismo/Sen<strong>de</strong>irismo<br />
percorrendo rutas e camiños ao longo<br />
e ancho da nosa xeografía, pasando pola<br />
sección <strong>de</strong> Orientación, Tiro con Arco,<br />
Esquí e a sección Infantil (Pais e Fillos)<br />
sección esta que coidamos con moito<br />
celo xa que os mais pequenos son o futuro<br />
<strong>de</strong> Ártabros e <strong>de</strong>ste <strong>de</strong>porte.<br />
Des<strong>de</strong> hai máis <strong>de</strong> 20 anos Ártabros<br />
mantén viva a campaña Coñece e Camiña,<br />
que xor<strong>de</strong>u froito da colaboración co<br />
concello da Coruña, e que unha vez ao<br />
mes (agás xullo e agosto) faise unha excursión<br />
dun día por rutas <strong>de</strong> toda a nosa<br />
46 Depen<strong>de</strong>ncias da se<strong>de</strong> <strong>de</strong> Ártabros<br />
Se<strong>de</strong> <strong>de</strong> Ártabros na rúa Santa Teresa<br />
47
xeografía e que está aberta tanto a socios coma non socios,<br />
e que continúa tendo moi boa aceptación e sendo unha das<br />
principais vías <strong>de</strong> entrada <strong>de</strong> novos socios.<br />
Des<strong>de</strong> o comezo preocupounos a difusión das activida<strong>de</strong>s, e<br />
por en<strong>de</strong> realizamos moito traballo e sacrificios <strong>de</strong>dicados a<br />
fomentar a participación nelas, sobre todo nos máis novos.<br />
Estamos a reformar a nosa páxina web www.artabros.org xa<br />
que non hai que <strong>de</strong>ixar <strong>de</strong> lado as novas tecnoloxías, sendo<br />
esta unha ferramenta moi útil <strong>de</strong> divulgación e contacto.<br />
Anualmente celebramos a Semana da Montaña na que, durante<br />
este período <strong>de</strong> tempo, diversos poñentes fan proxeccións<br />
<strong>de</strong> todo os <strong>de</strong>portes relacionados coa montaña, tendo<br />
tamén moi boa aceptación e enchendo o local case sempre.<br />
Cabe <strong>de</strong>stacar nun papel primordial aos ORGANIZADO-<br />
RES <strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s <strong>de</strong>ntro do club, xa que sen eles e sen a súa<br />
disposición voluntaria e <strong>de</strong>sinteresada sería imposible levar<br />
a cabo ningunha activida<strong>de</strong>. Neste eido o club sempre pon a<br />
súa disposición todo os recursos dispoñibles e a axuda e colaboración<br />
dos máis veteranos.<br />
Datos da Sociedad <strong>de</strong> Montaña Ártabros:<br />
Ano <strong>de</strong> fundación: 1974<br />
Socios: 700 (aprox.)<br />
En<strong>de</strong>rezo: C/ Santa Teresa, 14 baixo. 15002 - A Coruña<br />
Teléfono: 981213115<br />
E-mail: artabros@artabros.org<br />
Web: www.artabros.org<br />
Xunta Directiva:<br />
Presi<strong>de</strong>nte: Fernando Cancelo Barbeito<br />
Vicepresi<strong>de</strong>nte: Alfonso Louro Fuentes<br />
Secretaria: Tania Piñón Amboage<br />
Tesoureira: Marta Trueba Gayol<br />
Vogal Sen<strong>de</strong>irismo: Jose Ramón Huesa Rodriguez<br />
Vogal Montaña: Fernando Pedreira Romero<br />
Vogal Escalada: Juan Carlos Baña Hermida<br />
Vogal Orientación: Alfonso Mancera Bello<br />
Vogal Espeleología: Marcos Díaz Losada<br />
Vogal Tiro con Arco: Senen Pedreira Perez<br />
Vogal <strong>de</strong> Infantil: Juan Carlos Echavarri Gremaud<br />
Fernando Cancelo, o Presi:<br />
Des<strong>de</strong> comezos do 2010 estou a dirixir este<br />
gran club, coñecido e respectado na cida<strong>de</strong><br />
da Coruña pola súa traxectoria na procura<br />
<strong>de</strong> dar a coñecer unha serie <strong>de</strong> <strong>de</strong>portes<br />
relacionados coa Natureza, que conforman<br />
unha alternativa á axitada vida.<br />
Atrás quedou o discurso polo nomeamento, no que fixamos<br />
uns obxectivos nos que estamos a traballar e, aínda que son<br />
complicados <strong>de</strong> acadar, coa axuda <strong>de</strong> todos seguro que chegaremos<br />
lonxe.<br />
Manter a columna vertebral da anterior xunta directiva presidida<br />
por Marta Trueba axuda a encauzalas cousas, pero é necesario<br />
manter motivada á xente para que a roda non <strong>de</strong>ixe <strong>de</strong><br />
xirar.<br />
Un dos principais obxectivos é manter e incrementar a oferta<br />
<strong>de</strong> activida<strong>de</strong>s en toda as seccións e para todo os niveis e fomentar<br />
a trasversalida<strong>de</strong> entre elas, coa celebración <strong>de</strong> eventos<br />
sociais, xornadas <strong>de</strong> iniciación, etc.<br />
Como <strong>de</strong>portista levo ligado a Ártabros e a este mundo <strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
1993 e continúo sendo un dos socios mais activos e polifacéticos,<br />
organizando activida<strong>de</strong>s, saíndo asiduamente a montaña,<br />
escalando, facendo boul<strong>de</strong>r, correndo raids <strong>de</strong> aventura e carreiras<br />
por montaña, así como colaborando coa sección infantil<br />
como pai dunha nena <strong>de</strong> sete anos.<br />
Buscar tempo para todo, aparte <strong>de</strong> traballar e facerse cargo do<br />
club, non é doado e <strong>de</strong>sexaría que o día tivese máis horas, pero<br />
con ilusión todo é posible.<br />
A <strong>de</strong>cisión <strong>de</strong> me presentar ao cargo foi un pouco precipitada,<br />
non entraba nos meus plans actuais. Algo que sempre pensas é<br />
que xa hai xente veterana no club dabondo que po<strong>de</strong>ría coller<br />
as rendas, pero logo <strong>de</strong> tres convocatorias quedando <strong>de</strong>serto o<br />
posto <strong>de</strong>cidinme e, <strong>de</strong>n<strong>de</strong> logo, non estou para nada arrepentido,<br />
creo que a miña xuventu<strong>de</strong> e ambición é algo positivo e<br />
aínda que me queda moito por apren<strong>de</strong>r, conto con moi bos<br />
colaboradores.<br />
Saúdos dun Montañeiro.<br />
· CARREIRAS POR MONTAÑA ·<br />
Árbitros homologados <strong>de</strong><br />
carreiras por montaña.<br />
Coñecer o regulamento polo que se rexe<br />
a carreira. Saber <strong>de</strong> antidopaxe. Como<br />
actuar ante un acci<strong>de</strong>nte. Ter coñecementos<br />
do que é a estrutura fe<strong>de</strong>rativa<br />
ou do protocolo <strong>de</strong> protección do medio,<br />
e un longo etcétera, son temas que os e as<br />
árbitros <strong>de</strong> carreiras por montaña <strong>de</strong>ben<br />
coñecer perfectamente para intervir axeitadamente<br />
nas competicións.<br />
Esta preparación está garantida polo título<br />
concedido pola Escola Española <strong>de</strong><br />
Alta Montaña, organismo pertencente<br />
á FEDME, e dirixida a cubrir a crecente<br />
<strong>de</strong>manda <strong>de</strong>ste tipo <strong>de</strong> carreiras e as<br />
necesida<strong>de</strong>s creadas en canto a xuíces<br />
e árbitros da especialida<strong>de</strong> que teñen o<br />
obxectivo <strong>de</strong> colaborar coa organización<br />
Equipo <strong>de</strong> árbitros <strong>de</strong> la FGM y formadores <strong>de</strong> la FEDME<br />
E agora que?<br />
Texto e fotos: Manuel Domínguez, vogal coordinador<br />
<strong>de</strong> Árbitros e asesor <strong>de</strong> Novas Tecnoloxías da FGM<br />
no momento da carreira garantindo que<br />
a proba saia ben, en beneficio sobre todo<br />
dos e das participantes. É como un certificado<br />
<strong>de</strong> calida<strong>de</strong>.<br />
En Galicia contamos cun equipo <strong>de</strong> <strong>de</strong>z<br />
árbitros para cubrir esta activida<strong>de</strong> <strong>de</strong>portiva<br />
en plena expansión que oferta<br />
ás competicións autonómicas ou probas<br />
oficiais da FEDME unha arbitraxe oficial.<br />
Os árbitros teñen a súa actuación no<br />
apartado máis significativo do <strong>de</strong>porte<br />
que é a competencia <strong>de</strong>portiva e a parte<br />
competitiva, mentres que os e as participantes<br />
prepáranse para gañar e realizan<br />
gran<strong>de</strong>s esforzos para conseguilo.<br />
O Regulamento <strong>de</strong><br />
carreiras por montaña<br />
outórgalle un<br />
tremendo po<strong>de</strong>r ao<br />
e á árbitro e unha<br />
gran responsabilida<strong>de</strong><br />
á hora <strong>de</strong><br />
tomar <strong>de</strong>cisións.<br />
As consecuencias<br />
das súas <strong>de</strong>cisións,<br />
sobre todo se son<br />
equivocadas, te-<br />
ñen un gran<strong>de</strong> impacto non só para os<br />
corredores afectados, senón para a organización<br />
da carreira no seu conxunto,así<br />
como para outros árbitros e para a propia<br />
fe<strong>de</strong>ración que representan. Un ou unha<br />
xuíz-árbitro <strong>de</strong> carreiras por montaña<br />
<strong>de</strong>be poñer niso toda a súa vonta<strong>de</strong> e<br />
intelixencia e como tal <strong>de</strong>be ser recoñecido<br />
polos outros compoñentes <strong>de</strong>sta<br />
activida<strong>de</strong> <strong>de</strong>portiva. Se os <strong>de</strong>mais non<br />
o recoñecen como árbitro idóneo non é<br />
realmente un árbitro i<strong>de</strong>al, xa que non<br />
abonda crerse árbitro ou ter o recoñecemento<br />
formal, mediante un titulo concedido<br />
pola <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>, senón que se<br />
necesita a aprobación, a aceptación e o<br />
recoñecemento <strong>de</strong> todos os e as compoñentes<br />
<strong>de</strong>ste <strong>de</strong>porte (corredores, organizadores,<br />
outros árbitros e <strong>Fe<strong>de</strong>ración</strong>).<br />
A expresión <strong>de</strong> xogo limpo sintetizouna<br />
moi ben Pierre <strong>de</strong> Coubertin, o pai das<br />
olimpíadas mo<strong>de</strong>rnas, para todos os atletas<br />
duns xogos olímpicos coa famosa<br />
frase: “O máis importante dos Xogos<br />
Olímpicos non é gañar senón competir<br />
limpamente”. O colectivo da arbitraxe<br />
coa súa actuación <strong>de</strong>be tratar <strong>de</strong> conseguir<br />
con todas as súas forzas que esta<br />
máxima <strong>de</strong> competir limpamente se<br />
aca<strong>de</strong> en todas as carreiras por montaña<br />
que arbitre.<br />
49
· CARREIRAS POR MONTAÑA ·<br />
Novida<strong>de</strong>s nas carreiras por<br />
montaña para o 2011<br />
“A partir <strong>de</strong> agora, para gañar en serieda<strong>de</strong><br />
e evitar problemas a nivel político ou<br />
cos patrocinadores, ao podio só se po<strong>de</strong>rá<br />
subir coas ban<strong>de</strong>iras oficiais da comunida<strong>de</strong><br />
autónoma ou do equipo”. Nestes<br />
termos explicaba o responsable da Área<br />
<strong>de</strong> Carreiras por Montaña da FEDME,<br />
Goio Larrañaga, a novida<strong>de</strong> que este ano<br />
2011 entra en vigor nas probas que se celebrarán<br />
no territorio nacional.<br />
Na se<strong>de</strong> do Centro Superior <strong>de</strong> Deportes<br />
(CSD), en Madrid, tiña lugar a mediados<br />
do mes <strong>de</strong> febreiro o primeiro<br />
acto da nova tempada 2011 <strong>de</strong> carreiras<br />
por montaña. Na reunión presidida por<br />
Goio Larrañaga e Albert Balcells, responsable<br />
<strong>de</strong> Ocisport, participaron os<br />
50<br />
Texto e fotos: Redacción Cumes<br />
organizadores <strong>de</strong> todas as probas que<br />
conforman o calendario oficial do Gran<br />
Premio Buff Salomon 2011 – Campionato<br />
e Copa <strong>de</strong> España <strong>de</strong> Carreiras por<br />
Montaña FEDME .<br />
Os participantes na reunión do CSD<br />
Na súa primeira tempada como máximo<br />
responsable das carreiras por montaña<br />
da FEDME, Goio Larrañaga, revisou o<br />
regulamento vixente, marcando interese<br />
nos <strong>de</strong>reitos e obrigacións <strong>de</strong> cada organización<br />
ao tempo que avanzou a única<br />
novida<strong>de</strong> que rexerá este ano e que consistirá<br />
en que ao podio só se po<strong>de</strong>rá subir<br />
coas ban<strong>de</strong>iras oficiais da comunida<strong>de</strong><br />
autónoma ou do equipo. Co nesta medida,<br />
segundo Larrañaga, “trátase <strong>de</strong> gañar<br />
en serieda<strong>de</strong> e evitar problemas a nivel<br />
político ou cos patrocinadores”.<br />
Pola súa banda o responsable <strong>de</strong> Ocisport,<br />
Albert Balcells, explicou as funcións<br />
da súa empresa como provedora<br />
<strong>de</strong> servizos e infraestruturas ás organizacións.
Porta da Vila, 1, 15300 .Betanzos<br />
A Coruña<br />
Paseo <strong>de</strong> Calvo Sotelo, 31. 36700. Tui<br />
Inés <strong>de</strong> Castro, 7. A Coruña<br />
Pza. América, (C. Cial. Camelias, Loc. B-19)<br />
36211. Vigo<br />
unha montaña <strong>de</strong> vantaxes<br />
fedérate xa!<br />
e coñece tamén o que te ofrece a fedme<br />
fai click aqui<br />
Valle Inclan 18, 32004. Ourense.<br />
Pi y Margall, 53. 36202. Vigo